Θεατρική Αγωγή - Ο ρόλος στο παράθυρο - Α'-Δ' Δημοτικού Επ. 208 (Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, 2020)
: [♪ Μουσική Γεια σας, παιδιά! Είμαι η Κατερινέ Τρανταφυλλοπούλου και είμαι θεατρολόγος. Και μαζί θα κάνουμε θεατρική αγωγή. Δηλαδή, ό,τι έχετε κάνει μέχρι τώρα με τη Μάρω, την Ισμήνη, την Ηλέκτρα και την Σπυριδούλα. Θα κάνουμε θεατρική αγωγή, ναι, έτσι όπως κάνουμε και στο σχολείο. Ναι, αυτό το μάθημα στο οποίο μπορούμε να μεταμορφωθούμε, να παίξουμε διάφορους ρόλους, να μεταφερθούμε σε φανταστικά μέρη και να αυτοσχεδιάσουμε. Θα μου πείτε τώρα, γίνεται αυτό από μακριά. Ε, και βέβαια γίνεται, αρκεί να αποφασίσετε να με ακολουθήσετε. Λοιπόν, είστε έτοιμοι? Πάμε! Θα σας ζητήσω να κάνουμε κάτι που το κάνουμε πολλές φορές στην τάξη. Να σηκωθείτε όλοι πάνω και να φτιάξουμε έναν ωραίο κύκλο. Για ελάτε να σας δω. Τέλεια! Θα παίξουμε λοιπόν ένα παιχνίδι που λέγεται τα βατραχάκια. Και να τα τα βατραχάκια. Τι, δεν βλέπετε τα βατραχάκια. Ελάτε τώρα βρε παιδιά! Πρέπει δηλαδή να ξαναπώ ότι στη θεατρική αγωγή, όλοι αποφασίζουμε να πιστέψουμε ένα τόσο δω μικρά ψεματάκι, που δεν βλάπτει κανέναν, αλλά το κάνουμε μόνο και μόνο για να μπορέσουμε να παίξουμε το παιχνίδι που θα σας πω. Ε, γι' αυτό σας λέω. Γεια, σιγουρευτε τώρα ότι βλέπετε όλοι τα βατραχάκια μου. Τέλεια! Λοιπόν, αυτά τα βατραχάκια εδώ είναι πάρα πολύ ζοηρά. Μετακινούνται διαρκώς, δεν κάθονται ποτέ στο ίδιο σημείο. Και τώρα θα σας δείξω το κάθε σημείο του σώματος ποιο μέρος είναι. Εκεί δηλαδή που πάνε τα βατραχάκια. Και μετά θα σας ζητήσω να με ακολουθήσετε. Κοιτάξτε λοιπόν! Βατραχάκια στο τηγάνι. Και πρέπει να βάλετε τα χέρια σας μπροστά. Βατραχάκια στο σκοτάδι. Και πρέπει να τα κρύψετε. Βατραχάκια στη φωλιά. Και πρέπει να βάλετε τα βατραχάκια στο κεφάλι. Βατραχάκια στο δετράκι. Και τα ανεβάζετε στους όμους. Βατραχάκια στο πλυντήριο. Και βατραχάκια στο χορό. Αρχίζουμε να κουνάμε τα χέρια μας σαν να χορεύουμε. Τα καταλάβατε? Να τα ξαναπώ. Εντάξει λοιπόν. Βατραχάκια στο τηγάνι. Βατραχάκια στο σκοτάδι. Βατραχάκια στη φωλιά. Βατραχάκια στο δετράκι. Βατραχάκια στο πλυντήριο. Και βατραχάκια στο χορό. Λοιπόν, τώρα θα το παίξουμε. Μόνο που εγώ δεν θα χρησιμοποιήσω την ίδια σειρά, ούτε θα σας δείχνω εγώ τι κάνετε. Οπότε, είστε έτοιμοι? Πάμε! Βατραχάκια στο τηγάνι. Βατραχάκια στη φωλιά. Βατραχάκια στο πλυντήριο. Βατραχάκια στο χορό. Βατραχάκια στο σκοτάδι. Βατραχάκια στη φωλιά. Βατραχάκια στο δετράκι. Τι γίνεται, σας μπερδεψά? Ωραία! Τώρα φωνάξτε τους μεγάλους. Φωνάξτε τα αδέρφια σας. Φωνάξτε τους φίλους σας. Να τους το μάθετε. Και να σας πω κι άλλη μια ιδέα. Μπορείτε αν θέλετε να βρείτε και δικά σας μέρη για να πάνε τα βατραχάκια. Θα μπορούσαν, ας πούμε, τα βατραχάκια να πάνε στη λιμνούλα. Βρείτε, πώς θα μπορείτε να το συμβολίσετε αυτό. Ε, κι όταν βρεθούμε από κοντά, να μου πείτε και τις δικές σας ιδέες. Τι, μόνο εγώ θα σας λέω τις δικές μου. Και τώρα λοιπόν, που σας είπα το πρώτο μου παιχνίδι και νομίζω ότι έχουμε λίγο ζεσταθεί, ήρθε η ώρα να σας πω ένα άλλο παιχνίδι που έχω φτιάξει για σας. Το παιχνίδι μου λέγεται «Ο ρόλος στο παράθυρο». Ναι, καλά ακούσατε, τώρα σε λίγο θα εμφανιστούνε μέσα σε ένα παράθυρο κάποιοι ρόλοι. Ρόλοι! Ναι, πρέπει να σας εξηγήσω τώρα τι είναι οι ρόλοι. Νομίζω ότι ξέρετε, αλλά θα σας το υπενθυμίσω. Οι ρόλοι είναι κάποιοι χαρακτήρες οι οποίοι χαρακτήρες έχουν ένα συγκεκριμένο τρόπο που στέκονται, που μιλάνε, που εκφράζονται και τώρα εδώ μαζί θα τους φτιάξουμε. Αλλά πριν το κάνουμε αυτό, να πούμε λίγο τι χρειαζόμαστε. Ένας ρόλος λοιπόν, χρειάζεται πρώτα ίσως να φορέσει ένα δικείμενο που να τον προσδιορίζει. Για παράδειγμα, για να δούμε, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα ωραίο καπέλο που έχετε. Δεν έχετε καπέλο? Να φτιάξετε. Δεν μπορείτε να φτιάξετε? Κανένα πρόβλημα. Μπορεί να χρησιμοποιήσετε ένα περίεργο αξεσουάρ, όπως κάτι γελιά ελίου. Κοιτάξτε με. Πολύ ωραία. Δεν έχετε γελιά? Για φτιάξτε κάτι δικό σας. Να, ένα ωραίο μαγικό ραβδί. Προσέξτε μη σας μεταμορφώσω σε βατραχάκια. Δεν έχετε τούτο αυτό. Εντάξει βρε παιδιά, μήπως έχετε κάτι σαν κι αυτό. Κάτι σας θυμίζει? Μπορεί να έχετε και μια παλιά περούκα. Για να δω. Μμμ, εν πάση περιπτώσει, κάτι θα έχετε μέσα στο σπίτι, που μπορεί να είναι ένα παλιό ρούχο, ένα μαντιλί της μαμάς ή του μπαμπά. Βάλτε τη φαντασία σας και βάλτε στο ρόλο σας κάτι που σας αρέσει. Τώρα, ο ρόλος χρειάζεται και μια έκφραση. Δηλαδή, το τρόπο που δείχνουμε το πρόσωπό μας. Είναι ο ρόλος μας χαρούμενος. Πρέπει να βάλουμε ένα πολύ ωραίο χαμόγελο στον πρόσωπο. Είναι λίγο λυπημένος, πρέπει λίγο να το δείξει. Είναι λίγο ντροπαλός, πρέπει λίγο να κατεβάσει ακόμα το βλέμμα. Μήπως είναι λίγο θυμωμένος, τότε για κάντε λίγο τα φρύδια σας έτσι. Μήπως πρέπει να ανασένεται και λίγο πιο γρήγορα. Βρείτε λοιπόν την έκφραση που σας αρέσει και βρείτε και ένα τρόπο που θέλετε να μιλάει. Δηλαδή, έχει δυνατή βροντερή φωνή, έχει απαλή φωνή. Μήπως τα λέει λίγο βιαστικά, μήπως τα λέει λίγο τραγουδιστά. Δεν ξέρω, για σκεφτείτε. Και αφού λοιπόν σκεφτείτε και αυτό, θέλω να σκεφτείτε και κάτι άλλο. Τη στάση του σώματος. Αν κάποιος ο ήρωας ή ρόλος είναι πάρα πολύ περήφανος, τότε κορδώνεται. Αν είναι λίγο ντροπαλός ή φοβισμένος, τότε μαζεύεται. Και αφού σκεφτείτε και τη στάση του σώματος που θέλετε να έχετε, τότε βρείτε και ένα ωραίο περπάτημα. Δηλαδή, ένας χαρούμενος ρόλος πιθανόν χοροπηδάει περπατώντας. Ένας λίγο πιο σκεφτικός, έχει ένα λίγο πιο δειλό βήμα. Μπορεί να έχει και μια μικρή καμπουρίτσα. Και να πρέπει να σκύβει, γιατί μπορεί να είναι σε μεγάλη ηλικία ρόλος σας. Δεν ξέρω, σκεφτείτε τα όλα αυτά, πριν αποφασίσετε τι ρόλο θέλετε να φτιάξετε. Και αφού το αποφασίσετε, βρείτε τι θα μπορούσε να λέει αυτοσχεδιάζοντας. Τώρα λοιπόν εγώ θα κάνω ακριβώς όλα αυτά που σας είπα. Θα χρησιμοποιήσω κάποια από αυτά τα αντικείμενα. Μια έκφραση, μια στάση, ένα περπάτημα ίσως και θα δείτε σε λίγο ποιος ρόλος θα βγει μέσα στο παράθυρο. Πιάστηκα εκεί μέσα, 35 χρόνια περιμένω να περάσει κανείς, να τρύψει το λυχνάρι και να βγω. Καλέ, τι ωραία που είναι εδώ πέρα. Εδώ θα μείνω, ή καλύτερα θα πάω μια ωραία βόλτα. Έχει πιάσει αλλεργία μέσα στο λυχνάρι, έχει πάρα πολύ σκόνη. Δεν μπορώ να αναπνεύσω. Δεν ξαναμπαίνω προς το παρόν. Φεύγω, πάω λίγο να δω έναν ωραίο ήλιο. Τον αναγνωρίσατε αυτόν τον ρόλο. Είδατε πόσο διαφορετικά στεκότανε, πώς μιλούσε, πώς ήταν η έκφραση του προσώπου του. Για παρατηρήστε τώρα σε σχέση με τους άλλους ρόλους που θα φανούν στο παράθυρο. Αυτή είναι η αγαπημένη μου ώρα για να βγω. Ξημερώματα. Έχω τόσες παραγγελίες για ξόρκια, ξόρκια νεότητας, ξόρκια κακίας. Και από ό,τι είδα, μου έχουν τελειώσει και τα βατραχοπόδαρα. Το καλό βατραχοπόδαρο κάνει το σωστό το ξόρκι. Αυτό το λέει η Μάγισσα Κατσαπούφα. Αυτός ο ρόλος ήταν διαφορετικός. Μήπως παρατηρήσατε αν μιλούσε με άλλο τρόπο. Ο ήχος της φωνής του. Έτσι καταλαβαίνετε τις διαφορές από τον ένα ρόλο στον άλλο. Και όχι μόνο γιατί αλλάξαμε καπέλα. Για πάμε να δούμε κι άλλον έναν ρόλο για να μου πείτε τις διαφορές. 35.986, 35.987, 35.988, 35.989, 35.990. Πάει το πρωινό μέτρημα. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη απόλαυση από το να μετράς τα λεφτάκια σου πρωί, μεσημέρι, βράδυ. Για να δω τη λίστα με τα χρέη. Bob, Fritz, Jason, Coach, Simon, Jim, Victor. Όλο και μεγαλώνει. Πρέπει να τα εσπράξω αμέσως. Ποιος είναι εκεί? Δεν βλέπω. Αν έχεις φέρει λεφτά, μείνε. Αν δεν έχεις φέρει λεφτά, φύγε. Πάω να δω. Εδώ αναγνωρίσατε διαφορές. Μήπως ο τρόπος που μιλούσε ο ρόλος αποκάλυπται στοιχεία για την ηλικία του. Για να δείτε και το επόμενο. Καλέ. Τι ωραία που είμαι. Και πόσο πλούσια φαίνομαι. Όνομα και πράγμα. Κυρία Πλουτίδου. Τι ωραία είναι. Έχω 32 ώρες, 15 λεπτά και 47 δευτερόλεπτα να βγω για ψώνια. Δεν αισθάνομαι καλά. Λιποδημό, λίγο νερό. Αυτό μόνο με ένα τρόπο μπορεί να περάσει. Γρήγορα να πάω να ψωνίσω ένα καινούριο ζευγαριγόβες και μια καινούργια τσάντα. Φεύγω. Τρέχω. Χάνομαι. Ωραία. Είδατε τώρα αρκετούς ρόλους στο παράθυρο. Θέλω λίγο να σας δυσκολέψω. Γι' αυτό θα σας ζητήσω να πάρετε ένα καπέλο ή ένα κουτί. Και να γράψετε μέσα σε ένα κομμάτι χαρτί διάφορα προβλήματα που θέλετε να έχει ο ήρωας σας. Διάφορα ελαττώματα. Μια δυσκολία που μπορεί να αντιμετωπίσει. Κοιτάξτε λοιπόν. Εγώ έχω γράψει εδώ φοβιτσιάρης. Είναι ένα συνέστημα. Έχω γράψει εδώ νησταγμένος. Έχω γράψει ξεχασιάρης. Έχω γράψει θυμωμένος. Τι θα κάνετε τώρα. Θα ανακατέψετε αυτά τα χαρτάκια και θα βάλετε ένα από το σπίτι να διαλέξει ένα από αυτά. Ό,τι διαλέξετε πρέπει να το βάλετε στο ρόλο που παίξατε πριν. Δηλαδή, για να διαλέξω τώρα εγώ αυτό. Λέει η φοβιτσιάρης. Εγώ τώρα λοιπόν θα προσπαθήσω να παίξω έναν από τους ρόλους που είδατε πριν, αλλά αυτή τη φορά προσθέτοντας πάρα πάρα πολύ φόβο. Πάμε λίγο να το δοκιμάσουμε. Όχι, όχι, όχι. Δεν υπάρχει περίπτωση να ξαναμπώ εγώ στο λυχνάρι. Όχι, όχι, όχι. Μη μου το ζητάτε αυτό καθόλου. Απαπαπαπα. Φοβάμαι. Έχω πάθει λυχνάροφοβία και σκοταδοφοβία και κατσαριδοφοβία και μερμυγκοφοβία. Είναι πολύ σκοτεινά μέσα στο λυχνάρι και είναι και πάρα πολύ στενά. Όχι, όχι, όχι. Δεν θα μπορώ στο λυχνάρι. Μα τον Αλαντίν και μα τις χίλιες ευχές. Δεν θα ξαναμπώ ποτέ στο λυχνάρι. Καλύτερα τζινι ελεύθερο, παρά τζινι στο λυχνάρι. Πώς σας φάνηκε το παιχνίδι που σας μαγείρεψα. Σας άρεσε. Θα το προσπαθήσετε στο σπίτι. Τι, δεν τα θυμάστε όλα. Γι' αυτό είμαι εγώ εδώ. Τι είπα, μαγείρεψα. Γι' αυτό θα σας δώσω τη συνταγή. Γιαλάτε να δείτε. Πάρτε μου λίβη και χαρτί γιατί μπορεί να χρειαστεί να σημειώσετε κάτι. Για να παίξουμε λοιπόν τον ρόλο στο παράθυρο, χρειαζόμαστε μια συνταγή. Για σημειώστε τα υλικά. Θέλουμε καπέλα, μαντήλια, ρούχα, διάφορα αξεσουάρ, όπως είπαμε περίεργα γελιά, γραβάτες, περούκες και ό,τι άλλο σας αρέσει. Δηλαδή μπορεί να θέλετε να φτιάξετε έναν φανταστικό ήρωα, έναν εξερευνητή, έναν εξωγήινο. Για βάλετε τη φαντασία σας να δουλέψει. Είμαι σίγουρη πως θα βρείτε πολύ ωραίες ιδέες που θα ξεπεράσουν τις δικές μου. Χρειάζεστε να αποφασίσετε για την έκφραση πρωτόπου. Είπαμε ότι μπορούμε να αποφασίσουμε αν θέλουμε να είμαστε χαρούμενοι, λυπημένοι, αφηρημένοι ή θυμωμένοι και ωραίο είναι να διαλέξετε και ένα τρόπο μιλίας. Αυτό πάντα δίνει ένα διαφορετικό στοιχείο στους ρόλους μας. Θέλω να σκεφτείτε τη στάση του σώματος. Αν θα είναι τεντουμένη η ώμη μας, αν θα έχουμε κεφάλι ψηλά, αν θα έχουμε μια καμπουρίτσα ή ένα κορδωμένο σώμα και ένα ταιριαστό βέβαια με τον ρόλο περπάτημα. Χοροπηδητού ή αργό βήμα ή σταθερό ή αθώρυβο βήμα ή τρανταχτό βήμα. Αφού λοιπόν ανακατέψετε όλα αυτά τα υλικά μαζί, βρείτε τι μπορεί να λέει ο ρόλος σας και είστε έτοιμοι. Αρχίστε να παίζετε αυτό σχεδιάζοντας. Τώρα, σας είπα και για μια άλλη ιδέα που είχα. Μπορείτε να γράψετε σε χαρτάκια διάφορα συναισθήματα, προβλήματα ή κάποιες καταστάσεις. Βάζετε λοιπόν κάποιον να διαλέξει ένα χαρτάκι και ξαναπαίζετε τον ίδιο ρόλο αυτή τη φορά με διαφορετικό τρόπο. Ανάλογα δηλαδή με αυτό που γράφει το χαρτάκι σας. Ας πούμε, μπορεί ο ήρωάς σας να είναι περίεργος ή κουτσομπόλης ή να τον ενοχλεί κάτι διαρκώς στην ώρα που μιλάει. Ένα έντομο. Μπορεί να μπερδεύει τα λόγια του. Μπορεί να είναι ψεύτες και να λέει συνεχώς ψέματα ή μπορεί να είναι ενισταγμένος. Και τώρα μπορώ να σας πω και μερικές ακόμα ιδέες που μπορείτε να κάνετε στο σπίτι με τους φίλους σας ή την οικογένειά σας. Τι θα λέγατε να πάρετε συνέντευξη εσείς ή κάποιος άλλος από τον ρόλο που φτιάξατε. Για σκεφτείτε τι ερωτήσεις θα του κάνατε. Θα μπορούσατε να του φτιάξετε ένα τραγούδι. Τι θα έλεγε το τραγούδι αυτό για μια περιπέτειά του ή για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει. Ή για κάτι που θα ήθελε να του συμβεί. Τι θα λέγατε να αργανώνατε μια συνάντηση. Για φανταστείτε τώρα να βάζαμε εδώ στο ίδιο παράθυρο τον Σκρουτς και την κυρία Πουλτίδου. Τι θα λέγανε, τι θα κουβεντιάζανε. Όλα αυτά μαζί ανακατέψτε τα και είμαι σίγουρη πως θα έχετε ένα πάρα πολύ ωραίο παιχνίδι. Ελπίζω να προλάβατε να τα σημειώσατε. Εννοείται πως αυτά που σας πρότεινα δεν είναι απαραίτητο να τα κάνετε έτσι όπως ακριβώς τα είπα. Είναι στη δική σας απόφαση να διαλέξετε πως θα φτιάξετε τους ρόλους σας και τους χαρακτήρες σας. Και τι από αυτά θα κρατήσετε και τι θα πετάξετε. Είμαι σίγουρη πως μπορείτε να βάλετε τη φαντασία σας να δουλέψει. Το έχω δει στην τάξη να συμβαίνει και φαντάζομαι ότι θα συμβεί και στο σπίτι. Θέλω λίγο πριν γκλήσω να σας πω και κάτι άλλο πολύ σημαντικό για μένα. Ξέρετε, εμείς οι δάσκαλοι είμαστε πολύ βάρετι τύποι χωρίς εσάς, χωρίς τους μαθητές μας. Γι' αυτό είμαστε εδώ. Για να βρούμε ένα τρόπο να επικοινωνήσουμε, έστω και από μακριά. Και θέλω να πιστεύω ότι τα καταφέρνουμε. Και κάτι άλλο θέλω να θυμάστε από μένα σήμερα. Το θέατρο είναι ένα μεγάλο παράθυρο. Ένα παράθυρο στη φαντασία, στη δημιουργικότητα, στην ομάδα, στην έκφραση, στην ελευθερία. Είναι ένα πολύ μεγάλο φωτεινό και ανοιχτό παράθυρο στο μαζί. Εγώ λοιπόν σήμερα, από εδώ, θέλω να σας στείλω μια μεγάλη αγκαλιά, πολλά φιλιά και που ξέρετε, μπορεί να ξαναβρεθούμε. Και τότε θέλω να με βρείτε και να μου πείτε όλα αυτά τα οποία φτιάξατε. Σας ευχαριστώ πολύ που μείνατε μαζί μου, παρέα, εδώ να παίξουμε. Σας εύχομαι, καλή συνέχεια! Γεια σας!