Η ΒΙΚΕΛΑΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ (ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ, 2019)
: Στολίζετο ρωτόκριτος να πάγει στο παλάτι, με ταπεινό τι εκκίνησαν, και με έγνιανε πορπάτι. Ήβανε χίλιους λογισμούς, ήταν αποφασίσει, κι ήταν ακάμη προς αυτόν της αρετής συκρίση. Με τις υγείας μου. Καλώς ήρθατε, σας περίμενα. Συγγνώμη, αλλά είχα απορροφηθεί στην ανάγνωση. Όσες φορές κι αν τον διαβάζω, ο ρωτόκριτος πάντα με συναρπάζει. Με ενημέρωσαν πως θα έρθετε, να σας ξεναγήσω στη βιβλιοθήκη μας. Μισό λεπτό μη χάσα τη σελίδα μου, και ξεκινάμε. Μα τι αγιανία εκ μέρους μου! Να συστηθώ. Είμαι ο Τυπούκητος. Μόνιμος κάτοικος της Βικελέας Βιβλιοθήκης, και ο σημερινός σας ξαναγός στο μαγικό της κόσμο. Καθίστε αναπαυτικά, κι ας ξεκινήσουμε για ένα ταξίδι στον χρόνο. Ας πάρουμε λοιπόν τα πράγματα από την αρχή. Αφού, ως γνωστόν, η αρχή είναι το ήμιση του παντός. Η ιστορία της Βικελέας Βιβλιοθήκης ξεκινά κατά κάποιο τρόπο στο μακρινό 1835. Στις 15 Φεβρουαρίου εκείνης της χρονιάς, γεννήθηκε στη Σύρο, ο άνθρωπος του οποίου το όνομα έχει πάρει η βιβλιοθήκη μας, ο Δημήτριος Βικέλλας. Ο Δημήτριος Βικέλλας υπήρξε σημαντική προσωπικότητα των γραμμάτων και μία από τις αγαπημένες ασχολίες του ήταν να αποκτά και να συλλέγει βιβλία. Πράγμα πολύ καλό για μας, αφού έχουμε σήμερα την τύχη να έχουμε πρόσβαση στα βιβλία που επίσηρα ετον συγκέντρονε και τελικά αποφάσισε να δορίσει στον Δήμο Ηρακλείου. Θα μου πείτε τώρα γιατί να δορίζει τα βιβλία στον Δήμο Ηρακλείου και όχι στη Σύρο που ήταν και γενέτειρά του ή και κάπου αλλού, άγνωστα εύουλε του Βικέλλα. Ίσως να οφείλεται στον ενθουσιασμό του για τους θησαυρούς που αποκάλυψαν οι αρχαιολογικές ανασκαφές στην Κρήτη στις αρχές του αιώνα μας. Μόλις κατέφτασαν τα βιβλία στην πόλη μας, την αποδοχή της δωρεάς έκανε ο Τουρκοκρητικός Δήμαρχος Μουσταφάδελη Αχμετάκης το 1908 και κάπως έτσι ξεκινάει και η ιστορία της βιβλιοθήκης. Τα αγαπημένα μας βιβλία πέρασαν από 40 κύματα και μόνο η ιστορία τους μπορεί η ίδια να γίνει βιβλίο. Μεταφέρθηκαν σε διάφορα σημεία της πόλης μας, επιβίωσαν της κατοχής και του βομβαρδισμού του Ιρακλίου το 1943 και άλλα πολλά. Αφού γλιτώσαμε ευτυχώς τα χειρότερα με την πάροδο των χρόνων, η συλλογή της βιβλιοθήκης εμπλουτίστηκε με δωρεές βιβλίων και από άλλους σημαντικούς δωρητές μεταξύ των οποίων και η βιβλιοθήκη τον Γιώργου και Μαρός Σεφέρι. Στο περιάλλι το κρυφό. Τι τύχη να έχουμε τη συλλογή του σπουδαίου νομπελίστα ποιητή μας. Αλλά επειδή δεν μπορούμε να τα έχουμε όλα, ελπίζω να μην τα λεπόρησα τα εδέστητα αυτιά σας. Δυστυχώς, αποφωνεί η κορμάρα. Εδέστητα δεν είναι μόνο τα αυτιά βέβαια. Είναι και τα βιβλία. Οπότε εξίσου σημαντική υπήρξε και η μεταφορά των βιβλίων σε χώρους πιο άρτιους και καταλληλότερους για τη συντήρηση και την σωστή φύλαξή τους. Και κάπως έτσι φτάνουμε στην πιο πρόσφατη ιστορία που αφορά στη σύγχρονη εποχή της βιβλιοθήκης η οποία ξεκινά το 1984. Από τότε ως και σήμερα διανύουμε την περίοδο της ανάπτυξης. Η βιβλιοθήκη μας στην περίοδο αυτή ξεφεύγει από το τυπικό πλαίσιο μιας βιβλιοθήκης και αναπτύσσεται προς την παραγωγή ενός πολύμορφου πολιτισμικού έργου. Η βιβλιοθήκη μας μπορεί ακόμα να μην έχει βάλει στην τροπαιοθήκη της το βραβείο για την ωσκαρική ερμηνεία μου, αλλά έχει άλλα πραγματικά σημαντικά βραβεία. Δείτε εδώ τι έχουμε. Από την Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας το χρυσό σταυρό του Αγίου Ανδρέα, από την Ακαδημία Αθηνών το χάλκινο μετάλλιο της Ακαδημίας, από το Πανεπιστήμιο Κρήτης το χρυσό μετάλλιο της Σιγκλήτου και μία βράβευση από το Πατριαρχείο Αλεξάνδριας. Ένα ξεσκόνισμα το χρειάζονται. Θα το φροντίσω. Πριν όμως αρχίσουμε τη φασήνα ας δούμε τι υπηρεσίες είναι διαθέσιμες για τα μέλη της βιβλιοθήκης μας, αλλά και πως μπορούμε να αποκτήσουμε πρόσβαση σε αυτάς. Για να γίνετε μέλη στη δανειστική βιβλιοθήκη είναι απαραίτητο να προσκομίσετε την αστυνομική σας ταυτότητα ή το διαβατήριό σας. Η έκλωση της κάρτας γίνεται μόνο με την παρουσία σας στη βιβλιοθήκη. Να σας δούμε και από κοντά βρε παιδί μου. Μπαίνοντας στον ιστότοπο www.vikelea.gr και συγκεκριμένα στην είσοδα για την ηλεκτρονική δανειστική βιβλιοθήκη μπορείτε να βρείτε τι και πού. Δηλαδή πού βρίσκετε τι. Μάθατε και από πού βγαίνει το όνομά μου. Τι πόκιτος. Επίσης στη βιβλιοθήκη δεν τρώτε και δεν πίνετε. Εδώ τρέφετε το πνεύμα σας που είναι εξίσου σημαντικό. Άσε που αρκετή φασήνα χρειάζεται να κάνω για τη σκόνη. Εκτός από το δανειστικό τμήμα, άλλες υπηρεσίες που προσφέρονται στα μέλη είναι πρώτα απ' όλα πρόσβαση στο μη δανειστικό τμήμα το οποίο περιλαμβάνει τα παλαιά βιβλία. Δηλαδή αυτά που δεν κυκλοφορούν πια στο εμπόριο αλλά και ικανό αριθμό σύγχρονων εκδόσεων όπως και όλες τις μεγάλες δωρές. Δημητρη Βικέλλα, Μάρκου Αβγέρι, Έλης Αλεξίου, Γιώργου Σεφέρη και άλλων. Ο επισκέπτης μπορεί να τα διαβάσει μόνο στο αναγνωστήριο της βιβλιοθήκης. Το σύνολο των διαθεσίμων τίτλων του τμήματος είναι περίπου 100 χιλιάδες. Θα βαρεθείτε να διαβάζετε. Εγώ πάντως δεν έχω βαρεθεί. Όπως είπαμε, η βιβλιοθήκη δεν είναι μια απλή βιβλιοθήκη αλλά ένας φορέας παραγωγής πολύμορφου πολιτισμικού έργου. Οι κλασικές υπηρεσίες που περιμένετε να παρέχει μια βιβλιοθήκη πλαισιώνονται και με πολλές άλλες. Σημαντικές εκθέσεις έχουν παρουσιαστεί στη βιβλιοθήκη μας όπως αυτές του Δωμίνικου Θεοτοκόπουλου, εικόνες κρητικής τέχνης και φαγιούμ. Η Βικελέα Βιβλιοθήκη με το εκδοτικό της έργο έχει καθιερωθεί πανελλήνιος στους πνευματικούς κύκλους και έχει συμβάλει σημαντικά στη διάδοση των ιδεών, των γραμμάτων και των τεχνών. Ένα έργο που ξεκίνησε από το 1985 με πρώτη έκδοση το περιοδικό Παλήμψηστον, το οποίο συνεχίζει να εκδίδεται μέχρι σήμερα. Περιλαμβάνει ηφημερίδες και περιοδικά από τον π.Π.Ε. μέχρι σήμερα. Εμπλουτίζεται από παλαιό υλικό όπως και από τον καθημερινό και περιοδικό τύπο. Προτιμάτε τα νέα ή τα παλιά, έχουμε που λένε κάτι για κάθε γούστο. Στο αρχείο που συντηρείται στη βιβλιοθήκη έχει συγκεντρωθεί ο βασικός κορμός του αρχιακού υλικού που παρέχθη στην Κρήτη από τους κατακτητές της στη διάρκεια επτά περίπου αιώνων. Και το σύνολό του είναι προσιτός στους ερευνητές. Ό,τι έρευνα και να κάνετε γι' αυτή την περίοδο, σας περιμένω να βρούμε υλικό εδώ μαζί, παρέα. Φυσικά, δεν λείπουν και τα έργα τέχνης σημαντικών ζωγράφων. Ξεκουράζονται τα ματάκια μου από το διάβασμα. Έργα τέχνης είναι και τα παλαιά βιβλία. Και όπως όλα τα έργα τέχνης, χρειάζονται ειδική συντήρηση για να διατηρηθούν στον χρόνο. Επίσης, κάποιες σημαντικά βιβλία δεν είχαν την τύχη να βρίσκονται σε καλές συνθήκες και χρειάζονται χειρουργείο για να διασωθούν. Τέτοιο εξειδικευμένο τμήμα υπάρχει και στη βιβλιοθήκη μας. Δεν θα μπορούσε να φανταστώ ένα σημαντικό βιβλίο να πάθει ζημιά, γιατί δεν του έγινε σωστή συντήρηση. ΕΚΛΙΜΑ! Από ένα φορέα παραγωγής πολύμορφου πολιτισμικού έργου, δεν θα μπορούσε να λείπει το όπτικο-ακουστικό τμήμα. Στο αρχείο του τμήματος υπάρχουν σπάνια βίντεο, ηχητικά και φωτογραφικά ντοκουμέντα από ιστορικά γεγονότα, έρευνες, εκδηλώσεις, θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες, συνέδρια, ομιλίες και διαλέξεις, συνεντεύξεις από σημαντικά πρόσωπα του κρητικού πολιτισμού και της ιστορίας του τόπου. Και επειδή ζούμε στην εποχή της τεχνολογίας, φυσικά υπάρχει και η ψηφιακή βιβλιοθήκη. Ο επισκέπτης μπορεί να αναζητά βιβλία, να διαβάζει ψηφιοποιημένες εφημερίδες και περιοδικά, να μελετά το τουρκικό αρχείο και το αρχείο της Δημογεροντίας, καθώς και να ανακαλύπτει φωτογραφίες, βίντεο και ήχους της πόλης του Ηρακλίου, χωρίς τη φυσική του παρουσία στο χώρο της. Φυσικά, ως ένα χώρο γνώσης και πολιτισμού, περίοπτι θέση είχαν πάντοτε οι δράσεις που απευθύνονται στα αγαπημένα μας παιδιά. Με προγράμματα όπως το «Παράθυρα στον Κόσμο», αλλά και με το πρόγραμμα «Λιλιπούτη, αναγνώστες», υπάρχει κάτι συναρπαστικό για τους μικρούς μας φίλους. Επιπλέον η Βιβλιοθήκη, ως μέλος του Δικτύου Ελληνικών Βιβλιοθικών, βοηθάει τα παιδιά να ισχωρήσουν στις θεματικές ενότητες της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος, προάγοντας έτσι τη συνεργασία και την αλληλεπίδραση με τις βιβλιοθήκες της υπόλοιπης Ελλάδας. Όπως λοιπόν είδαμε, στην Δικελέα Βιβλιοθήκη υπάρχουν πολλά και ενδιαφέροντα πράγματα για όλους. Σας περιμένουμε εδώ, να ζήσουμε παρέα τη νέα εποχή της εξέλιξης της Βιβλιοθήκης μας. Και από τώρα και στ' εξής, όποτε φταρνίζομαι, θα σκέφτομαι ότι με μελετάτε και θα είστε εδώ να κάνουμε παρέα. Σας ευχαριστώ πολύ και σας περιμένω.