Στις μέρες της πανδημίας (1η διάλεξη) (ΔΗΜΟΣ ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ, 2020)
: παππρά συμπτώματα και έγδυλες παρενέργειες, κορύφωσή της είναι ο θάνατος. Επικοινωνούμε λοιπόν μαζί σας γιατί απαιτείται να ενώσουμε τις δυνάμεις μας, ειδικοί επιστήμονες, πολιτικοί παράγοντες, άλλοι αρμόδοι και απλοί πολίτες, ώστε να αποκτήσουμε έγκυρη και έγκυρη πληροφόρηση, να ανατήξουμε δέουσα συμπεριφορά προφύλαξης και κυρίως να καλλιεργηθεί η κανότητα στους πολίτες, διοικούντες και διοικουμένους να διακρίνουν από τον καθημερινό όριμα αδδόπληροφοριών τις πραγματικές επιστημονικές πληροφορίες και να τις κατανοούν, ώστε να είναι σε θέση να επιλύουν προβλήματα της καθημερινότητας. Να αντιλαμβάνονται δηλαδή θέματα που άπτονται άμεσα του επιστημονικού εγγραμματισμού και αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο του ζυμ και του πράτη στην κοινωνία των πολιτών. Με βάση λοιπόν τα παραπάνω, το Ανοιχτό Παρεπιστήμιο του Δήμου Καλαμαριάς, στο πλαίσιο της ευθύνης, της υπεύθυνης, έγκυρης και έγκυρης ενημέρωσης, διοργανώνει τρεις εκδηλώσεις, συζητήσεις και παρεμβάσεις από έντρες τους επιστήμονες πρώτης γραμμής σχετικά μεταφλέγοντας ζητήματα, υπό τον τίτλο «Ο κορωνοϊό SARS-CoV-2, η πανδημία COVID-19, τα εμβόλια και εμβολιασμός». Οι τρεις προγραμματισμένες εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν. Η μία ήδη η πρώτη εκδήλωση είναι σήμερα, 3η 22 Δεκεμβρίου, ξεκίνησε ήδη και το θέμα της είναι ο κορωνοϊός και η πανδημία COVID-19. Η δεύτερη εκδήλωση προβληματίζεται για την επόμενη Τρίτη, στις 29 Δεκεμβρίου, και ώρα είναι αρχής πάλι στις 7, με θέμα περιβάλλον και πανδημία COVID-19. Η δε τρίτη εκδήλωση προγραμματίζεται για την τρίτη, την μεθεπόμενη Τρίτη, 5 Ιανουαρίου του καινούργιου έτους, και ώρα είναι αρχής πάλι 19, με θέμα πανδημία COVID-19, εμβόλια, εμβολιασμός. Το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο του Δήμου Καλαμαριά στέλνει κοντά στους πολίτες, στον Δήμο στην Κοινωνία. Επιθυμούμε να επικοινωνήσουμε μαζί σας διαδικτυακά, με εγκυρότητα και υπευθυνότητα στην πληροφόρηση, για να ανακτύξουμε διεξιοδικότερα τα σχετικά με τον ιό και την πανδημία, να επλύσσουμε οποιαδήποτε απορίες σας, να προτείνουμε όσο το δυνατόν πιο κατάλληλα μέτρα προφύλαξης, ώστε να συντράβουμε όλοι ως υπεύθυνοι πολίτες των εαυτών μας, την οικογένειά μας, των πλησίων, την πολιτεία, την κοινωνία. Δεν είμαστε μόνοι, είμαστε πολλοί. Την κρίση αυτή θα την περάσουμε όλοι μαζί. Και εμείς, ως ανοιχτό πανεπιστήμιο, θα είμαστε κοντά σας να βοηθήσουμε όσο μπορούμε. Να ξεκινήσουμε, λοιπόν, σήμερα την πρώτη μας διαδικτυακή επικοινωνία, που, όπως είπαμε, έχει τον τίτλο «Κορονοϊό και πανδημία COVID-19». Σύμφωνα, λοιπόν, με το πρόγραμμα που έχει ήδη αναγγελωθεί, θα είναι μαζί μας ο δήμαρχος Καδαμαριάς, ο κ. Δαρδαμανέλης, ο οποίος, βέβαια, θα συνδεθεί λίγο αργότερα, γιατί κάτι επίγον δεν του επέτρεψε να βρίσκεται μαζί μας. Θα είναι ο δήμαρχος Παιδείας και Ακτινητισμού Πολιτισμού Νεολέας και Διαβίου Μάθησης, καθώς και πρόεδρος της Οργαντικής Επιτροπής του Ανοιχτού Πανεπιστήμιου του δίου μας, κ. Σαθανάσηος Γιαννακός. Ο Ομιλών, ως πρόεδρος της Επιστυμονικής Επιτροπής του Ανοιχτού Πανεπιστήμιου, που θα έχει και το συντονισμό της πυρήνης συγκλήρωσης και καθηγητής της Γενετικής, Ζαγαριασκούρας. Ο στρατιωτικός ιατρός, ιδικός παθολόγος με εξειδίκευση στήλημα οξεολογία, υπεύθυνος κλινικής κορονοϊού στο 424 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο, ο κ. Αβάγγελος Ψωμάς. Και βέβαια, ο διευθυντής της κλινικής αναπνευστικής ανεπάρκειας στο Γενικό Νοσοκομείο και καθηγητής πνευμανολογίας και λεξιμολογίας στο Επιτή, κ. Ιωάννης Κυμήση. Σας καλωσορίζω, αγαπητοί κύριοι, στη σημερινή εκδήλωση του Αγιτού μας Περιεπιστημίου και σας ευχαριστώ θερμά για την άμεση ενταπόκρισή σας να συζητήσουμε και να επικοινωνήσουμε άμεσα με τους πολίτες, με τους δημότους μας, τα θέματα τα οποία προναγγείλαμε και μας αφορούν. Οι τελετρατές μας μπορούν άμεσα να επικοινωνήσουν μαζί μας γράφοντας την ερώτηση ή τις παρατηρήσεις στον ειδικά διαθέσιμο χώρο τσάντ. Θέλω θερμά να ευχαριστήσω τα μέλη της Οργανωτικής Επιτροπής, καθώς και τα μέλη της Επιστυμονικής Επιτροπής, για τη δυναμόφωνη απόφαση αυτής της εκδήλωσης. Θέλω να ευχαριστούσα θερμά τους τεχνικούς μας, που ανεξάρτητα όρας κι άλλων υποχρεώσεων αγκάλιασαν άμεσα τη σειρά αυτήν τον εκδηλώση. Και να δώσω πρώτα τον λόγο στον Γιάννα Χαιρετισμού και μια σχετική ενημέρωση στον κ. Αθανάσιο Γιαννακό, αντιδίμαχο παιδείας, αθλητισμού, πολιτισμού νεουλές και διαβίου μάλιστας. Κύριε διδήμαρχε. Καλησπέρα σας. Κύριε Πρόεδρε της Επιστυμονικής Επιτροπής του Ανοιχτού Πανεπιστημίου Καλαμαριάς. Κυρίες και κύριοι. Είμαι ιδιαίτερα χαρούμενος που το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο, ύστερα από μια επιτυχημένη πορεία τεσσάρων χρόνων, από μια σημαντική πρωτοβουλία μετασχηματίζεται και εξελίσσεται σε ένα βασικό θεσμό επιστήμης του δ. Καλαμαριάς. Με την απόφαση της 12 Οκτωβρίου 2020, το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε τον κανονισμό λειτουργίας του Ανοιχτού Πανεπιστημίου Πολίτης-Πόλη-Κολιτεία, που ορίζει το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του και τον ορισμό της επιστημονικής, της δημοτικής και της οργανωτικής του επιτροπής. Είμαι πανευτυχής που η συγκεκριμένη εισήγηση της Αντιδημαρχίας Παιδείας Πολιτισμού-Αθλητισμού ψηφίστηκε ομόφωνα από τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου της Καλαμαριάς και έτσι ο δήμαρχός μας κ. Γιάννης Δαρδαμανέλης προέβη με την απόφαση του της δεκάτης εβδόμης του νευρίου 2020 στον ορισμό του προέδρου και των μελών της Επιστημανικής Επιτροπής. Προέδρος φυσικά δεν θα μπορούσε να ήταν κάποιος άλλος από τον αγαπημένο μας έγκριτο καθηγητή γενετικής και υπέροχο άνθρωπο κ. Ζαχαρίας Κούρα. Και μέλη μια θαυμάσια ομάδα επιστημόνων που με ιδιαίτερο ζήλο, μεράκι, ανιδιωτέλεια και κυρίως βαθιά επιστημονική γνώση αποτελούν ένα σύνολο ανθρώπων που συμβάλουν αποφασιστικά στη μορφωτική, νευματική και εκπαιδευτική αναβάθμιση της κοινωνίας των πολιτών του δήμου μας και όχι μόνο. Το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο του Δ. Καλαμαριάς με τη νέα του σύνθεση προβαίνει σήμερα στην πρώτη από τις τρεις επιστημονικές διαλέξεις με θέμα το σημαντικότερο ζήτημα της χρονιάς την πανδημία Covid-19. Στην συγκεκριμένη φετινή συγκυρία της πανδημίας, η Αντιδημαρχία Παιδείας Πολιτισμού και Αθλητισμού είχε να αντιμετωπίσει πρώτη τα ζητήματα υγιεινής και ασφάλειας που προέκυψαν μια και στις ερμοδιώτητές μας είναι η λειτουργία σχολείων, θεάτρων και άλλων χώρων εκδηλώσεων, αθλητικών κέντρων κλπ. Η συμβολή του ανοιχτού πανεπιστημίου διότι του κυρίου Σκούρα και του κυρίου Ψωμά, όπως και του φίλου δημοτικού συμβούλου, ειδικού ποθολόγου-γιατρού κυρίου Κυρατζή, αλλά και άλλων έγκριπτων επιστημόνων στην υλοποίηση του τρίπτυχου πρόβλεψη, πρόληψη, προστασία ήταν καθοριστική. Έτσι υπήρξε έγκυρη και έγκυρη η παρέμβασή μας στην αντιμετώπιση των καθημερινών θεμάτων που προέκυπταν. Λειτουργήσαμε με γνώμονα μόνο την ασφάλεια των μαθητών στα σχολιά μας και των συμπολιτών μας που χρησιμοποιούσαν τις υπόλοιπες δομές του δήμο μας, αθλητικά κέντρα, δηλωθήκες, θέτρα κλπ. Με συνεχίσεις ενημερώσεις, πάρα πολλές απολυμάνσεις και έγκαιρη πάυση λειτουργίας τους όταν χρειάστηκε, αρκετές πάντως μέρες πριν τους πανελλαδικούς περιορισμούς, πιστεύω ότι συμβάλαμε στην αντιμετώπιση αυτού του κακού, αυτής της πρωτόγνωρα δύσκολης κατάστασης κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Εύχομαι να βγούμε γρήγορα σαν κοινωνία από αυτή τη φωνική πανδημία. Είμαι σίγουρος ότι οι επιστημονικές αναλύσεις των ομιλητών της ημερινής, αλλά και των υπερχομένων διαλέξεων που προγραμματίσαμε, θα μας διαφωτίσουν και θα ξεδιαλύνουν τους μύθους από την πραγματικότητα. Εύχομαι καλές γιορτές, ευτυχισμένος ο καινούργιος χρόνος, με υγεία, αγάπη, ανθρωπιά, ευαισθησία, κοινωνική αλληλεγγύη και γεμάτος από νέες καινοτόμες τράσεις στους τομείς της παιδείας, του πολιτισμού και του αθλητισμού. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστούμε πάρα πολύ κυρία τη δήμαρκη για τα καλά σας λόγια. Να πω κι εγώ να αντιφωνήσω εν μέρει για το πόσο κοντά είμαστε και το πόσο κοντά ο δήμασος έχει αγκαλιάσει πλέον αυτή εδώ το ανοιχτό πανεπιστήμιο και ελπίζουμε και εγώ και οι συναδελτοί μου όλοι μας να κάνουμε ό,τι το δυνατόν καλύτερο πραγματικά για να συνεισφέρουμε όσο μπορούμε στην παιδεία στον επιστημονικό εγγραμματισμό που λείπει από τη χώρα μας, να κάνουμε μια προσπάθεια έτσι όλοι μαζί να μπορούμε να ζούμε και να μπούμε και από αυτό το να διέξουμε. Τώρα να πω εγώ δυο πράγματα, να ξεκινήσουμε δηλαδή πλέον τις παρουσιάσεις μας. Παρουσιάσεις μας θα είναι, θα πω εγώ, μερικά πράγματα για τη γενετική του κορωνοϊού, κυρίως για το γενότυπο, του περιβάλλον και του μηφανότυπο και μετά θα ακολουθήσουμε μια αξιότιμη συνάδρυση. Η δικιά μου θα είναι πιο λίγα λεπτά από τους γιατρούς μας, οι οποίοι έχουν και τον πρώτο λόγο σήμερα. Ο γενότυπος, το περιβάλλον, ο φαινότυπος, κορωνοϊού και ανθρώπου. Ας δούμε πρώτα τι είναι ο ιός. Ο ιός είναι μη κυταρική βιολογική οντότητα ή αλλιώς μία ενδιάμεση μορφής ζωής. Μπορεί να αναπαραχθεί μόνο αν βρεθεί μέσα σε ένα κύτταρο. Το κύτταρο αυτό το ονομάζουμε ξενιστή του ι. Και βέβαια το περιβάλλον λοιπόν μέσα στο οποίο εκφράζονται οι ι είναι τα κύτταρα. Και εδώ αριστερά βλέπετε πως ένας ιός μπορεί να μπει, να ορθούν αυτές οι ακυδούλες, που έχει από δίπλα, να ενωθούν με υποδοχή στις μαυράνες, να εισέλθει μέσω αλλιώς, να χρησιμοποιήσει όλα τους μηχανισμούς και τα όργανα του κύτταρου και αφού το κάνει αυτό μετά εξέρχονται οι πολλοκρασιάζονται δηλαδή και εξέρχονται τα υπόλοιοι τα ιάκη. Τι μορφή έχει ένας ιός. Όλοι οι αποτελούνται από το πρωτεϊνικό τους καψίδιο, δηλαδή μια κάψη η οποία περικλεί το γενετικό τους υλικό. Και η μορφή αυτή την ονομάζουμε ιο σωμάτιο ή ιός όταν έχει την δυναντική πλέον και μπορεί να μολύνει. Εδώ αριστερά βλέπετε πολλές μορφές διαφόρων ιών. Πάλι να το το καψίδιο που μέσα στο καψίδιο υπάρχει το γενετικό υλικό και εδώ μπορείτε να δείτε αυτός εδώ η παράξενη αυτή μορφή είναι ένας βάκτηριοφάγος που το βλέπετε από κάτω. Εδώ βλέπετε τον κορονοϊό προσφέντη στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο και εδώ η διαφορά με τον HIV που τους βάζω αυτός στις δύο ξέχουρα γιατί και η δύο είναι αυτό που λέμε ρέτρο-ΑΙ και θα πούμε λίγο παρακαλώ. Πώς αναπαράγεται ένας ιός. Ένας ιός προσκολάται σε ειδικά σημεία της μεμβράνης του κυτάρου που τους λέμε υποδοχής. Τα μέρη της μεμβράνης που περιέχουν το σύμπλεγμα του ιού και του υποδοχέα εγκολπώνονται και τελικά δημιουργείται ένα κυστίδιο που περικλεί τον ιό. Το κυστίδιο με τον ιό εισέρχονται στο κύτταρο. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται ενοδοκύτωση και αφού εισέλθει στο κύτταρο ο ιός χρησιμοποιεί τους μηχανισμούς του ξενιστή για να παράξει τους απογόνους ιούς. Βλέπετε πάλι την ίδια εικόνα που είδαμε και στο προηγούμενο. Αυτή εδώ την εικόνα την έχω πάρει και μπορείτε να την βρείτε εύκολα από τα βιβλία του Γυμνασίου. Τι γνωρίζουμε για το κορονοϊό. Ο νέος κορονοϊός ονομάζεται SARS-CoV-2. Έχει ως ξενιστή όπως είπαμε τα ανθρώπινα κύτταρα. Για μόνο τα ανθρώπινα κύτταρα. Προκαλεί την πανδημία COVID-19. Μια δριμμή απολησυστημική ασθένεια όπως προείπαμε με πολλαπλά συντώματα έως και θάνατο. Που κατατάσσεται ο κορονοϊός. Ο κορονοϊός ο SARS-CoV-2 είναι ο έβδομος και ίσως ο πιο αντίθετος ως ιός από όσο γνωρίζουμε μέχρι σήμερα από τα άλλα μέλη της οικογένειας. Η οικογένεια είναι αυτή. Είναι ανήκει στους κορονοβυρίδες. Είναι να το σωσάρ και να τη διάφορε άλλοι ιοί που αμολύνουν άλλα πέρα των ανθρώπων. Και υπάρχουν τέτοιες διαφορές μεταξύ των μελών της οικογένειας που καταδεικνύουν ότι ο ιός δεν δραπέτευσε από κάποιο εργαστήριο, δεν τροποποιήθηκε γενετικά, αλλά είναι προϊόν της φύσης. Δηλαδή είναι μέσα από την φυσική επιλογή και την εξέλιξη. Και εδώ μπορείτε να δείτε το πώς φαίνεται ο ιός, θα το δούμε λίγο παρακάτω και αυτή εδώ, να τη συγκρατήσουμε αυτή τη μορφή, θα τη δώσουμε αρκετές φορές γιατί έχει πολύ μεγάλη σημασία στη συνέχεια. Ποιος είναι ο γενότυπος ενός ιού, τι είναι ο γενότυπος. Ο γενότυπος ενός ιού είναι το γενετικό του υλικό και ποιο από το γενετικό του, ποια μέρη από το γενετικό του υλικό αυτά είναι αυτά τα οποία θα κάνουν τις πρωτέινες. Και εδώ έχουμε ένα μέρος του ιού, ο οποίος είναι ένα μικρό γραμμικό μονόκλωνο RNA. Το μήκος του το ξέρουμε ακριβώς είναι 29.903 βάσεις και εκτιμάται ότι περιέχει 10 με 14 γονίδια από τα οποία σχηματίζονται 24 με 27 πρωτεΐνες. Να το λοιπόν το γονιδίωμα του κορωνοϊού και να τες εδώ. Δείτε πάλι αυτή την πρωτεΐνη S, δηλαδή εδώ είναι η βάση του RNA, οι οποίες θα δώσουν το μήνυμα για να γίνει αυτή η πρωτεΐνη ή η πρωτεΐνη S. Ποιος είναι ο αφενότυπος, δηλαδή ποια μορφή έχει ο κορωνοϊός. Το καψίδιο του κορωνοϊού είναι μικρό και διαμετρός του είναι περίπου 100 νανόμετρα. Και εδώ βλέπετε το καψίδιο έτσι μέσα βλέπετε το γενετικό του υλικό, που στην περίπτωση του κορωνοϊού είναι όπως είπαμε RNA και εδώ είναι οι διάφορες πρωτεΐνες που υπάρχουν πάνω στον καψίδιο. Πάλι θα μείνουμε σε αυτή την γλυκοπρωτεΐνη S, την πρωτεΐνη της ακίδας. Και εδώ είναι η ακίδα και σε κάθε καψίδιο εξέχουν 100 περίπου ακίδες που δίνουν τη μορφή της κορώνας εξού και το ονομα κορωνοϊός. Κάθε ακίδα έχει μήκος περίπου 10 νανόμετρα. Αυτή είναι λοιπόν η ακίδα και εδώ είναι το σημείο που μας ενδιαφέρει πάρα πολύ γιατί είναι το σημείο αυτό του πάνου σημείου το οποίο θα κολλήσει δηλαδή είναι αυτά τα τριπλή μπάλα που βλέπετε εδώ πέρα, τα οποία θα πάει και θα κολλήσει μετά στον υποδοχεία στο κοιτάδι. Αυτός λοιπόν είναι ο φαινότυπος του κορωνοϊού. Πώς μολύνει και πώς πολλαπλασιάζεται ο κορωνοϊός. Οι ακίδες, όπως είπαμε, ενώνονται με τον υποδοχεία του μετατρεπτικού ενζύμου το AC2, όπως το λέμε, που ανήκει στο σύστημα ρενίνης, αγγειοτενσίνης και αλδοστερώνης. Ο ιός με ενδοκίτωση, δηλαδή ακολουθεί ό,τι ακολουθούν και οι άλλοι, εισέρχεται στο κύτερο του ξενιστή που μπορεί να είναι πνευμανοκύτερα καθώς βέβαια και άλλα κύτερα. Χρησιμοποιεί τους μηχανισμούς του κυτάρου για να πολλαπλασιαστεί έτσι που να προκύψουν τελικά μερικές χιλιάδες νεοί και να καταστρέψουν το κύτερο και να μολύνουν άλλα κύτερα. Και εδώ βλέπετε πάλι τον τρόπο. Νάτη η υλικόπρωτεΐνη S της ακίδας. Εδώ είναι η ακίδας, η οποία θα ενωθεί εδώ με τον υποδοχεία, ένα από τους υποδοχείας της AC2. Θα εγκολπωθεί, θα περάσει μέσα στο κύτερο, θα λυθεί, θα περάσει. Το γενετικό υλικό θα περάσει μέσα από όλα τα εργαστήρια, από την προστάσεις του κύτερου, όπως λέμε, για να σχηματιστεί πλέον τα καινούργια ιάκια και να αρχίζουν να απελευθερώνονται, σπάζοντας και καταστρέφοντας πέρα το κύτερο και μολύνοντας πολλές άλλες χιλιάδες κύτερα. Πώς έφτασε ο πόρονοιος SARS-CoV-2 στον άνθρωπο. Θεωρούμε, τουλάχιστον από τις αναλύσεις που έχουμε και από τις μολιακές συγκρίσεις των γονιδιωμάτων, ότι πρέπει να προέκυψε τελικά από τις νυχτερίδες και από τις πανγκολίνους, κάπως έτσι. Και με αυτόν τον τρόπο να πέρασε ο ιώσος στον άνθρωπο. Είναι δηλαδή μια ζωνόσος. Γιατί οι ιοί αυτοί προέρχονται από τα ζώα. Άρα πέρασαν το φράγμα του ανθρώπου, πέρασαν το φράγμα δηλαδή του είδους και πέρασαν στο είδος άνθρωπος. Ο κορονοϊός μεταλλάσσεται. Ναι, βέβαια. Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί δεκάδες, εκατοντάδες μεταλλάξεις. Μεταξύ αυτών είναι και μια από τις σημαντικές μεταλλάξεις του κορονοϊού που μας σταλανίζει, που έγινε υπερέξωση, δηλαδή είναι πολύ δυνατή. Αυτό σημαίνει υπερέξωση. Και η μετάλλαξη αυτή φέρει αλλαγές σε τρία μηνοξέα στην πρωτεΐνη της ακίδας, που είχε ως αποτέλεσμα να αυξήσει την αποτελεσματικότητα της μόλυνσης του ιού. Έτσι λοιπόν, να το. Εδώ αυτή η ιστορία. Προσφάτως, έχουμε πλέον αρκετά εφόδια, αρκετές τεχνικές που να μπορούμε να πάσα στιγμή να παίρνουμε δείγματα και να αναλύουμε και να βρούμε την γενετική βάση όλων αυτών των πραγμάτων. Και με αυτόν τον τρόπο έχουμε δει πάρα πολλές μεταλλάξεις. Να σας θυμίσω και αυτή τη μετάλλαξη που φαίνεται πέρασε στα ΜΙΚΣ και έγινε μια μαζική σπαγή 16 περίπου εκατομμυρίων ΜΙΚΣ στην Δανία. Ο κορονοϊός, ναι, μεταλλάσεται. Πριν λίγες μέρες ανακοινώθηκε στην Αγγλία ότι καταγράφηκε ένα νέο στέλεχρος του κορονοϊού, κάπως έτσι φαίνεται στο ηλεκτρονικό νοκαροσκόπιο, που λέγεται Variant VUI-20212-01 που φαίνεται να είναι 70% πιο μολυσματικό από τα ήδη μέχρι στιγμής από αυτά που γνωρίζαμε, τα μεταλλάγματα, τα στελέχη που γνωρίζαμε για τον κορονοϊό. Και βέβαια έχει προκαλέσει μια αύξηση των κουσμάτων τόσο στο Λονδίνο όσο και στη Νότια Ροτιοερνητική Αγγλία. Και όπως γνωρίζετε ήδη πολλές χώρες έγκλησαν τα σύνορά τους με την Βρετανία και έχουν επιπληθεί σκληροί πλαιογραφισμοί σε κάποιες περιοχές της Βρετανίας που απ' ό,τι φαίνεται θα ακολουθήσει και ένα γενικό lockdown. Τελειώναντας θέλω να πω ότι σημαντικό ρόλο παίζουν στη σύνδεση της ακίδρας του ΥΟΥ με τον υποδοχεία του και του ξένη στην εξάπλωση, στη δριμήται εμφάνισης της νόσου 19 ο γενότυπος του ΥΟΥ, δηλαδή ποιο είναι το μετάλλαγμα, με τον γενότυπο του ανθρώπου. Βέβαια, μέσα σε ένα κατάλληλο περιβάλλον στο οποίο μπορούν να βρεαθούν και να αριλεπιδρούν. Όλα αυτά τα λέω για να σκεφτούμε λίγο, και αυτά που θα μας πούνε οι υψηλότιμοι συνάδελφοι αμέσως μετά, για το πώς θα πρέπει να προφυλακτούμε. Αλλά αν δεν ξέρουμε, δυστυχώς δεν μπορούμε να προφυλακτούμε. Αυτά είχα να σας πω εγώ και σας ευχαριστώ δαρμά και να δώσω άμεσα τον λόγο στον κύριο Ευάγγελο Ψωμά, στρατιωτικό γιατρό, ειδικό παθολόγο με εξειδίκευση στη λίγο ξελογία και υπέθυρο της κλινικής κορωνοϊού στο 424 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο. Θα μη μας μιλήσει για τη νόσο COVID-19, την παθολογία και τις προφυλάξεις. Στην διάθεσή σας, κύριε Ψωμά. Καλησπέρα σας. Μετά την πολύ αναλυτική και εμπεριστατωμένη παρουσία σας κύριε Καφηλικά, θέλω της Κιτάλη να εξηγήσω και πράγματα αξιοποιώντας όλα αυτά τα πάρα πολύ ωραία σχεδιαγράμματα, με το οποίο καταλαβαίνει με πολύ απλό τρόπο ο καθένας πώς είναι δομημένος ο ιός και με ποιον τρόπο εισχωρεί μέσα στα κύτταρα. Κάπως έτσι ξεκινάει και η παθογένειά του. Όπως πολύ αναλυτικά εξηγήσατε, κύριε Ρόλο παίζει προτερνιές με τις ακίδες, η οποία αποτελεί τον τρόπο με τον οποίο προσπολάται ο ιός στους συγκεκριμένους υποδοχείς κοιτάνων που βρίσκονται σε διάφορους τύπους των άνθρωπων και δεν είναι άλλοι υποδοχείς από τους υποδοχείς του μετατροπικού ενζύμου της ακιοτενσύνης δίων. Και έτσι δημιουργεί την κοινική του εικόνα. Πάμε όμως στην κοινική εικόνα. Δυο πράγματα για την επιδημιολογία του, για να κατανοήσουμε γιατί ακριβώς πρόκειται. Πρόκειται για έναν ιό για τον οποίο ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ήδη από τον Μάρτιο έχει κηρύξει τον πλανήτη σε έκτρευτη κατάσταση πανδημίας. Μέχρι στιγμής έχουμε 77,5 εκατομμύρια κρούσματα παγκοσμίως και 1,7 εκατομμύρια νικρούς. Στην Ελλάδα τα κρούσματα ξεπερνάνε τα 132.000, ενώ οι θάνατοι βένουν με αυξανόμενο ρυθμό. Είμαστε τώρα στους 4.250 περίπου και μέχρι το τέλος του έδος είναι δεχομένος να έχουμε ξεπεράσει τους 5.000 θανάτους. Η κλινική εικόνα του κορονοϊού, από τις νόσεις που προκαλεί αυτός ο Υιός, συναρτάται από την παθογενιά του, δηλαδή την προσκόληση σ' αυτός τους υποδοχείς που βρίσκονται πάντως στους Ισθούς και βρίσκονται στους πνεύμονες. Έτσι ο Υιός προκαλεί μια αμφωτερόπλευρη, μεγάλη, θανατηφόραδαν και δυνητικός πνευμονία. Μια πνευμονία που αφορά μεγάλο μέρας του παρεγχήματος και των δυο πνευμόνων, αφορά το μοιοκάρδιο, την καρδιά δηλαδή, προκαλώντας μοιοκαρδίτηδες, αφορά το παιπτικό σύστημα ανώτερο και κατώτερο, προκαλώντας ναυτεία, διάρρυες, δυσπεκτικά ενοχλήματα, τους νεφρούς, προκαλώντας οξιανεφρική ανεβάρθεια, το ανώτερο αναπνευστικό, το υλικό βλενογόνο, προκαλώντας ανοσμία ή διατραχές και της γεύσης με τη συμμετοχική της στωματικής κοιλότητας. Θα λέγαμε ότι τα κύρια κλινικά σημεία, τα χαρακτηριστικότητα και πιο συχνά κλινικά σημεία, συντώματα του υιού είναι ο πυρετός, ο ξηρός βήχας και το αίσθημα της μεγάλης πόπος, που συχνά συνοδεύεται με μυαλγίες, άρα και αρθραλγίες κάποιες φορές και ωσφυαλγίες. Άλλα συντώματα είναι ο πονώνεμος, ο πονοκέφαλος μετά από τη συμμετοχή του πεπτυπού, διάρρυες, ναυτία αίμετη, ακόμα και δερματικά εξανθήματα. Ένα χαρακτηριστικό όμως κρίσιμο σύμπτωμα και σημείο είναι η δύσπνια, καθώς και το προκάλυτο άγγος σε λιγότερο βαθμό. Θα πρέπει επομένως να εξηγηθεί ότι σε αυτή τη φάση, όταν ένας άνθρωπος, στη φάση πανδημίας, όταν ένας άνθρωπος έχει το οποιοδήποτε σύμπτωμα που αφορά το ανώτερο αναπνευστικό, αν έχει πυρετό ή δέκατα, ή πωνοκέφαλο, ή πονόλεμο, ή οτιδήποτε αφορά το νότερο ή κατώτερο αναπνευστικό, αμέσως μετατρέπεται σε ένα υποφάτομο για να φέρει τον κορονοϊό ή να νοσεί από το νόσο που προκαλεί την πανδημία. Η διάγνωση της νόσου γίνεται με τα τέστ. Τα τέστ είναι δύο ειδών, είναι το μωριακό τέστ και το αντιγωνικό τέστ. Και το μωριακό τέστ έχει δύο ειδών πάλι τέστ, δύο άλλα είδη τέστ. Το ένα είναι το μωριακό με το οποίο χρησιμοποιούνται μηχανήματα, όπου δουλεύονται με μεγάλη ειδικότητα και ευαισθησία τα δείγματα και λαμβάνονται τα αποτελέσματα των τέστ και τα rapid test, που έχουν μικρότερη ευαισθησία. Υπάρχει και το αντιγωνικό τέστ, αυτό που ανοιχνεύει το αντιγόνο του youth, το οποίο έχει μειωμένη, θα έλεγε, κανείς χρησιμοτητα εξαιτίας του ότι το θετικό εκτιμάται κατά πολύ μεγάλη πιθανότητα ως θετικό, ενώ το αρνητικό σε πολλές περιπτώσεις ελοχεύει ο κίρδινος να μας δίνει μία λάθος προσέγγιση, μία λάθος εκτίμηση για το αν φέρει ή όχι ο ασθενής τον νεό. Άλλα μέσα που χρησιμοποιούνται στη διάγνωση, και σας μεταφέρω την εμπειρία μου από την κλινική άσκηση στην οποία εργάζομαι, όπου βλέπουμε μόνο ασθενείς με κορωνοϊό, είναι η αχθενογραφία θοράκα που είναι χαρακτηριστική, η αξονική τομογραφία που αποκαλύπτει τις διάφορες βλάβες εμπαλωματικά ως διεθύσεις δίκη να βγει σε άλλου αξιανφόρτερα τα πνευματικά παιδεία και παρακολουθούμε την πορεία των ασθενών μέσω των δικτών φλεγμονής με έναν κύριο δίκτη φλεγμονής, τη Φεριτίνη. Η Φεριτίνη δίνει στον κλινικό ιατρό που παρακολουθεί ασθενεί με Covid μία αίσθηση του πώς πάει ο νόσος αν εξελίσσεται ασθενειακά, αν εξελίσσεται ή βρισκόμαστε στο πλατό ή βαίνουμε προς την ιασή. Θα πρέπει να εξηγήσουμε επίσης ότι κοντά στο 85% η νόσος περνά ασυντοματικά ή με ήπια συντόματα. Σε ένα ποσοστό όμως μικρότερο η νόσος μπορεί να περάσει σε μαρικαβαλιά μορφή και να απειλήσει την εντυπώσκη και ζωή του. Είναι η περίπτωση εκείνη κατά την οποία η νόσος θα κάνει το λεγόμενο φλεγμονώδες σύνδρομο του καταράκτη όπως λέγεται και του κοινών, κατά το οποίο μπορούμε να οδηγηθούμε σε σύνδρομο οξιαίς αναπληρωτικής ανεπάρκειας, να οδηγηθούμε σε σεπτική καταρρεπληξία ή επειδή υπάρχει ηθρομβογόνος δράση του υιού, δηλαδή ο υιός μια κουβέντα μπορεί να προκαρέσει θρόμβους, να έχουμε την εκκίνηση της θρομβοφλεγμονής με την θρομβοτική όπως ονομάζεται πλέον μοντέρνα καταιγίδα. Αν αυτές οι καταστάσεις, οι οποίες αντιμετωπίζονται μόνο στη μονάδα και στη θεραπευτική θεραπείας αντιμετωπιστούν, ο ασθενής θα εξέχεται από τη ΜΕΦ και θα ακολουθήσει μια απολύτσια βελτίωσης. Αν όχι, η κατάληξη θα είναι η δυσκαιρής, η ανεπιθυμητή. Όσον αφορά τη θεραπεία, δεν υπάρχουν φάρμακα αποδεδειγμένα ότι δρούνε και μπορούν να εξολοθρέσουν τον ιόν. Τα όπλα μας είναι περιορισμένα. Τα αντιεικά φάρμακα, συγκεκριμένα τη Remdesivir, την κορτιζώνει. Διαθέτουμε φάρμακα όπως η Αναστολής των Ιντελευκηνών 1 και 6 και τέλος υποστηρίζουμε τις διάφορες ετουργίες του ασθενός και βουλεύουμε φροντιτική, αντιθρομβωτική θεραπεία, γιατί, όπως εξηγήσαμε, ένας από τους κινδύνους του ιού είναι η δημιουργία θρομβώσεων. Και μάλιστα το σχήμα της θεραπείας αυτής πρέπει να συνοδεύει τον ασθενή για κάποιες ημέρες και εκτός του νοσοκομείου όταν εκείνος λάβει εξητήρα. Και αυτά είναι μόνο τα συντόματα και η κλινική εικόνα ενός ανθρώπου που νοσηλεύεται, που θα έχει Covid, θα το ξεπεράσει και θα πάει στο σπίτι. Από εκεί και μετά ξεκινά μια άλλη συζήτηση, στην οποία δεν υπάρχει ακόμα ολοκληρωμένη εμπειρία, η συζήτηση των επιπτώσεων, του τι καταλήπει ο ιός, που περιγράφονται δηλαδή ως post-Covid syndrome, μια σειρά δηλαδή από καταστάσεις, οι οποίες θέλουν κάποιο χρόνο προκειμένου να αποδράμουν εντελώς. Ολοκληρώνοντας την προσέγγιση του κλινικού ιατρού, θα ήθελα να μείνω στο θέμα της πρόλεψης και ολοκληρώνοντας την εισήγηση μου. Το σημαντικότερο μέσο περιορισμού του ιού, της πανδημίας, δεν είναι άλλο από τη συστράτευσή μας στην πρόλεψη. Ακόμα πολύ ενθαρτικές ιδήσεις για τον επερχόμενο άμεσα, μάλιστα, εμβολιασμό, ενός μεγάλου μέρους του πληθυσμού, περιμένω ίσως από την επόμενη εβδομάδα να ξεκινήσει η πρώτη φάση του εμβολιασμού που θα χωρά τους υγειονομικούς υπαλλήλους, αλλά μέχρι τότε και όσο του καταφέρουμε να δημιουργήσουμε τη λεγόμενη εμβολιαστική ασπίδα, την ανωσία μέσω των εμβολιασμών, θα πρέπει όλοι να είμαστε πάρα πολύ υποσευτικοί, θα πρέπει να τηρούμε αποστάσεις, θα πρέπει να τηρούμε τους κανόνες της σωματικής υγιεινής, κυρίως της αντισυψίας των χεριών και θα πρέπει να φορούμε όλοι μας. Κύριε Καθηγητά, σας συναγωνίστηκα σε συντομία στην εισηγήση μου, αναμένω με ενδιαφέρον τις ερωτήσεις που θα προκέψουν στη σημεία μου. Αυτό είδα κύριε Ψωμά, είστε στρατιωτικός, είστε γιατρός, έχετε όλη αυτή την πιθαρχία και μέσα από τον λίγο χρόνο, δεν πήρατε λίγο χρόνο, έχουμε όμως χρόνο, αυτό δεν σημαίνει κύριε Κυμή ότι δεν μπορείτε να αναπτυχθείτε. Θα αναπτυχθούμε με όσο, όπως μπορούμε καλύτερα και όσο πιο με περισσότερες εξηγήσεις για τον κόσμο που σας παρακολουθεί. Είμαι από την τιμή και την χαρά τώρα να φώσω τον λόγο στον καθηγητή, τον κύριο Γιάννη Ιωάννη Κυμή, καθηγητή πρεμβολογίας και λιμοξολογίας του Απηθή, στο Υπανεπιστήμιο είμαστε, και διευθυντή της κλινικής αναπλευστικής ανεπάρκειας στο Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Παπανικολάου. Η δυναμική της χώρας για την αντιμετώπιση του ιού και της πανδημίας. The floor is yours, όπως λένε, κυρίες αδερφές. Καλησπέρα σε όλους και βέβαια ευχαριστώ για την πρόσκληση που για μένα είναι πράγματι τιμητική. Φαίνεται πως εγώ καταδικάζομαι να είμαι ο πολυλογάς της ομίγυρης, διότι έχω πολύ χρόνο μπροστά μου και πρέπει να τον καλύψω. Αλλά θα κάνω ό,τι μπορώ. Δεν είναι το πιο δύσκολο να είσαι πολυλογάς, το αντίθετο είναι πρόβλημα. Λοιπόν, πάμε να κανεβάσω λοιπόν ορισμένες διαφάνειες που πιστεύω ότι θα μας είναι χρήσιμες. Στη συνέχεια, αν τις βλέπετε όλοι, νομίζω πως είμαστε καλά. Πάρα πολύ ωραία, εξαιρετικά. Ωραία, λοιπόν. Εγώ λοιπόν στο δικό μου μέρος που έχω αναλάβει, θα προσπαθήσω παρουσιάζοντάς σας ορισμένα στατιστικά στοιχεία από την κίνηση του κορονοϊού, από την αρχή της πανδημίας μέχρι τώρα στη χώρα μας και θα χρησιμοποιήσω τρεις διαφορετικές πηγές. Η μία είναι η πηγή η επίσημη που εκπορεύεται φυσικά από την κεντρική διοίκηση στην Ελλάδα. Η δεύτερη είναι από ένα πολύ γνωστό τόπο που έχει γίνει δημοφιλής σ' όσους θέλουν να πάρουν περισσότερος πληροφορίς για τον κορονοϊό, που είναι το Waldometer, που είναι ένας τόπος λοιπόν που παρουσιάζει πολλά στατιστικά στοιχεία, όχι όμως πάντα πάρα πολύ ακριβή και αυτό πρέπει να το πω. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι ένας ανακριβής τόπος, απλώς εάν κάποιος ενδιαφέρεται για τη λεπτομέρεια, ίσως αυτός ο ιστότοπος δεν είναι ο καλύτερός του. Και υπάρχει και μία τρίτη πηγή που χρησιμοποιώ και θα σας πω τον λόγο. Είναι η πηγή από μία από ένα ίνστιτουτο μετρήσεων του χώρου της υγείας και αξιολογήσεων αυτών των μετρήσεων, το Πανεπιστήμιο της Βάσιντων είναι ένα ανεξάρτητο ίνστιτουτο, χρησιμοποιεί πάρα πολλές πηγές από διάφορες κατευθύνσεις και αμερικανικές και εκτός των Ηνωμένων Πολιτιών και ο λόγος που το κάνω αυτό δεν είναι για να το συγκρίνω με τα δύο προηγούμενα, είναι γιατί αυτός ο ιστότοπος εκτός από τα στατιστικά στοιχεία κάνει και ορισμένες προβλέψεις για το τι πρέπει να συμβεί. Και θα χρησιμοποιήσω λοιπόν αυτό το ιστότοπο για να δούμε τι προβλέπει για τη χώρα μας. Ας ξεκινήσουμε λοιπόν για να λέμε ορισμένα πράγματα. Και βλέπουμε λοιπόν ότι για την Ελλάδα αυτό είναι μια απεικόνιση από το worldometer, όπως σας έχω πει, που δείχνει πάρα πολύ απλά ότι εδώ έχουμε ένα αριθμό συνολικών περιπτώσεων στην Ελλάδα. Θα δείτε λιγάκι τη μορφή της καμπύλης και μέσα από τις μορφές της καμπύλης, θέλω να σας το πω που θα σας παρουσιάσω, θα φανεί ίσως πιο ανάγλυφα τι κάναμε σωστά και σε ποια σημεία υστερήσαμε σε αυτό το χρονικό διάστημα και ενδεχομένως τι θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει καλύτερα αν θέλαμε να είχαμε αποτελέσματα που να είναι λιγότερο επώδυνα από αυτά που έχουμε αυτή τη στιγμή. Με τα τελευταία λοιπόν στοιχεία που είναι διαθέσιμα, βλέπουμε ότι στην Ελλάδα έχουμε περίπου 131.600 περιπτώσεις λήμωξης από τον κορωνοϊό. Αυτές είναι οι διαγνωσμένες λημώξεις, δεν σημαίνει ότι είναι και οι πραγματικές, γιατί όπως ξέρετε πάρα πολύ καλά υπάρχουν και πάρα πολλοί άνθρωποι οι οποίοι είναι ασυμπτωματικοί στον κορωνοϊό, έχουν τη λήμωξη, δεν ανοιχνεύονται, δεν θα πάνε στον γιατρό γιατί δεν έχουν τίποτα να του παραπονεθούν, όμως συμμετέχουν και αυτοί στη διασπορά του ιού. Δυστυχώς οι θάνατοι έχουν ανέβει σε περισσότερο από 4.000, βλέπετε 4.257 και βέβαια έχουμε και ένα σημαντικό αριθμό ανθρώπων οι οποίοι έχουν ανανύψει από τις νοσηλίες τους και άρα βρίσκονται σε καλή κατάσταση. Βλέπετε λοιπόν εδώ σε αυτήν την διαφάνεια και είναι χαρακτηριστικό ότι οι περιπτώσεις του κορωνοϊού στην Ελλάδα αρχίζουν ουσιαστικά και απογειώνονται, ανεβαίνει ο αριθμός με έναν πιο γρήγορο ρυθμό, όχι από το Σεπτέμβριο που μιλάμε, αλλά στην ουσία από τον Αύγουστο, απλώς η πορεία αυτή γίνεται περισσότερο επιταχυνόμενη από τα μέσα περίπου του Οκτωβρίου και μετά και ανεβαίνουμε σε αυτό το σημείο. Και αν θέλουμε να δούμε λιγάκι τον αριθμό των νέων περιπτώσεων, όπως καταγράφονται κάθε μέρα, γιατί αυτό όπως βλέπετε μας δίνει τον συνολικό αριθμό, ενώ εδώ βλέπουμε πώς εξελίσσεται το φαινόμενο μέρα με τη μέρα. Δέστε λιγάκι το πρώτο κύμα εδώ, θα το δούμε και παρακάτω, όπου θα προσπαθήσω να κάνω μερικές ήπιες παρεμβάσεις σε αυτά τα σχήματα για να τα κάνω λίγο πιο εμφανή στα μηνύματα που θέλω να δώσω και στη συνέχεια βλέπουμε ότι από τον Ιούλιο, στο τέλος του Ιουλίου, Αύγουστο και προχωρώντας προς το Φθινόπωρο, έχουμε μια αύξηση του αριθμού των νέων περιστατικών. Άρα από εδώ αρχίζει και βγαίνει ένα πρώτο μήνυμα κατά την άποψη τη δική μου, ότι ο ιός δεν μας χτύπησε απροειδοποίητα. Ήδη μας το λέει από το καλοκαίρι ότι αρχίζει κάτι να πηγαίνει προς το δεύτερο κύμα και ταυτό το δεύτερο κύμα φαίνεται πως θα είναι ισχυρό. Θα το δούμε όμως παρακάτω και θα βγάλουμε τα συμπεράσματά μας. Πάμε να δούμε λοιπόν και πάλι από το worldometer που βλέπετε εδώ, τις ενεργιές περιπτώσεις που έχουμε αυτή στην Ελλάδα. Αυτό έχει σημασία γιατί βλέπετε ότι για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα οι ενεργείς περιπτώσεις, δηλαδή οι άρρωστοι που είναι σε μια δεδομένη χρονική στιγμή, με την όσο ενεργό. Αυτοί οι άνθρωποι λοιπόν είναι σε ένα χαμηλό ποσοστό, όμως από εδώ από τις αρχές του Οκτωβρίου αρχίζει να ανεβαίνει απότομα αυτή η καμπύλη και εδώ τουλάχιστον βλέπουμε ότι στην κορυφή αυτής της καμπύλης αρχίζει να φαίνεται μία αλλαγή στην κλήση της, δηλαδή φαίνεται ότι υπάρχει μια σχετική ύφεση των περιπτώσεων, άρα αυτή η μείωση των γρουσμάτων που λέμε εδώ, εδώ απεικονίζεται με έναν ήπιο τρόπο, αν όμως τάσσουμε να δούμε τον αριθμό των θανάτων, βλέπουμε ότι ο αριθμός των θανάτων, που βέβαια είναι λογικό να ακολουθεί τις περιπτώσεις της ενεργής, ανεβαίνει και ακόμα δεν μπορούμε να πούμε ότι έχουμε δει κάποιο σημείο που να μας δείχνει ότι ο αριθμός των θανάτων έχει αρχίσει να περιορίζεται ουσιαστικά. Για να το δούμε λίγο αυτό σε μια καλύτερη προβολή, αυτή είναι προβολή που δίνεται από τις επίσημες αρχές της Ελληνικής. Και βλέπουμε λοιπόν εδώ, ακριβώς εδώ κάπου υπάρχει το πρώτο κύμα, δεν φαίνεται καλά, θα σας το δείξω λίγο καλύτερα στη συνέχεια, βλέπουμε τον αριθμό των κρουσμάτων και βλέπετε ακριβώς αυτή την αλλαγή της κλήσης που έχει η καμπύλη, που δείχνει ότι αρχίζει σιγά σιγά να παρουσιάζει μία επιπέδωση. Πρέπει να μιλήσουμε εδώ και να πούμε ότι ο αριθμός των κρουσμάτων, καθώς ανεβαίνει, το καλύτερο που μπορεί να συμβεί σε αυτή την καμπύλη είναι να επιπέδωθει, δηλαδή δεν μπορεί να μειωθεί διότι κάθε κρουσμά που υπάρχει καταγράφεται σε αυτή την καμπύλη. Ακόμα και ένα κρουσμά θα σπρώξει την καμπύλη αυτή λίγο ψηλότερα. Εάν φτάσει αυτή η καμπύλη να γίνει επιπέδη, τότε σημαίνει ότι δεν έχουμε καινούργια κρουσμάτα. Και πάμε λοιπόν στους θανάτους και βλέπετε ακριβώς αυτό που έδειξα και προηγούμενα με τα ελληνικά στοιχεία, ότι ο αριθμός των θανάτων δεν δείχνει την τάση επιπέδωσης που δείχνει η πιο πάνω καμπύλη. Άρα, εδώ ακόμα έχουμε μια σαφή υστέρηση. Να τα δούμε λίγο τα πράγματα πιο αναλυτικά και εδώ έχω κάνει κι εγώ κάποιες μικρές παρεμβάσεις για να τα κάνω λίγο πιο φανερά. Δέστε λιγάκι αυτή την οριζόντια γραμμή που σας έχω τραβήξει την κόκκινη. Βλέπουμε λοιπόν ότι ήδη από τις αρχές του Αυγούστου έχουμε στα κρούσματα ακουμπήσει στο μέγιστο που είχαμε στην πρώτη περίοδο της πανδημίας, δηλαδή τον Μάρτιο, τον Απρίλιο και μέχρι τον Μάιο. Άρα, εδώ ήταν ένα καμπανάκι που έπρεπε να ηχήσει πολύ σημαντικά σε εμάς, ενώ σε εμάς τους υγειονομικούς, σε όσους έχουν διοικητικές θέσεις και σε αυτούς που έχουν ακόμα και πολιτικές θέσεις για να παρθούνε κάποια μέτρα. Άρα, εδώ μας προειδοποιούσε το κύμα ότι πρόκειται να ανέβει και δέστε στη συνέχεια. Από τα μέσα του Οκτώβρη έχουμε αυτήν την τεράστια αύξηση, την κάθετη σχεδόν αύξηση των κρουσμάτων και τώρα πλέον βλέπουμε αυτήν τη μείωση, αλλά παρακαλώ προσέξτε ότι η μείωση δεν είναι το ίδιο απότομη όπως ήταν η αύξηση, είναι μεν αρκετά εμφανής πλέον, αλλά όμως έχει έναν χαρακτήρα λίγο πιο ήπιο, δηλαδή η κλήση αυτής της καμπύλης, για να το πω λίγο πιο επιστημονικά, είναι σαφέστατα ηπιότερη από ό,τι ήταν η κλήση της ανώδου. Και αν πάρουμε λοιπόν τους ημερήσιους θανάτους εδώ και το βλέπουμε και πάλι από το worldometer, βλέπετε λοιπόν εδώ στην πρώτη φάση για την οποία ήμασταν πάρα πολύ περήφανοι, τα καταφέραμε πολύ καλά, ο αριθμός των ημερήσιων θανάτων ήταν αρκετά περιορισμένος, αλλά ήδη από τις αρχές του Σεπτέμβρη έχουμε ήδη ακουμπήσει στο μέγιστο αριθμό των θανάτων που συνέβαιναν στο μέγιστο του πρώτου κύματος της πανδημίας και ακολουθεί βέβαια φυσικά η τεράστια αυτή αύξηση και που τώρα πλέον μπορούμε να πούμε ότι αρχίζουμε και βλέπουμε μια κάποια κάμψη, αλλά που δεν είναι ακόμα τόσο μεγάλη που να πετύχουμε δύο πράγματα. Πρώτον να πούμε ότι είναι μια μόνιμη πλέον κάμψη χωρίς κίνδυνο επιστροφής και δεύτερον ότι ακόμα και σήμερα ο αριθμός των θανάτων που υπάρχει δεν είναι καθόλου μικρός για να μας αφήνει μια αίσθηση αφταρέσκειας και αισιοδοξίας. Για να δούμε λοιπόν εδώ πέρα και πάλι τον αριθμό των θανάτων, φέρνοντας και πάλι αυτή την καμπύλη και βλέπουμε από τις αρχές του Οκτώβρη ή περίπου στα μέσα, αν θέλετε, έχουμε ήδη ξεπεράσει τον μέγιστο αριθμό των θανάτων που είχαμε στο πρώτο κύμα της πανδημίας, άρα εδώ ήταν το σημείο που θα έπρεπε ενδεχομένως να πάρουμε περισσότερα περιοριστικά μέτρα. Εδώ θέλω να κάνω μια μικρή παρένθεση μια που μου δίνει τη δυνατότητα ο χρόνος. Όταν παίρνονται περιοριστικά μέτρα, οι παράμετροι που προσδιορίζουν την αποτελεσματικότητά τους έχουν να κάνουν πρώτα βέβαια με τον χρόνο με τον οποίο παίρνονται, γιατί μια καθυστέρηση στο χρόνο των περιοριστικών μέτρων όταν παίρνονται είναι φανερό ότι αφήνει την κατάσταση να εξελιχθεί ανεξέλεγχτα από ένα σημείο και μετά, άρα τα μέτρα δεν θα έχουν το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Και οι άλλοι δύο λόγοι είναι οι εξής, είναι η τήρηση των μέτρων και η επιτήρηση των μέτρων. Η τήρηση των μέτρων είναι η ατομική ευθύνη του καθενός μας. Η επιτήρηση των μέτρων είναι η ευθύνη της πολιτείας. Άρα, λοιπόν, εδώ υπάρχει μοιρασμένη μια ευθύνη. Όταν παίρνουμε τα μέτρα, ότι οι πολίτες οφείλουν να τα τηρούν και η πολιτεία οφείλει να τα επιτηρεί. Εάν κάποια από τα δύο δεν λειτουργήσει αποτελεσματικά, ή ακόμα και τα δύο, όπως καταλαβαίνετε, το αποτέλεσμα δεν θα είναι αυτό που θα έπρεπε να είναι. Άρα, λοιπόν, παρατηρώντας τη ζωή στην πόλη μας, θα έλεγα ότι η τήρηση γενικά των μέτρων, μετά το lockdown που έγινε από τα τέλη περίπου του Οκτώβρη, μετά δηλαδή την 28η Οκτωβρίου, ήταν αρκετά χαλαρή, νομίζω πως το ομολογούν όλοι αυτό το πράγμα, και η επιτήρηση ακόμα χαλαρότερη, γιατί η εικόνα της μπωτιλιαρισμένης κίνησης στο κέντρο της πόλης, νομίζω πως είναι αρκετά εύκολη και δείχνει πάρα πολλά πράγματα. Άρα, λοιπόν, εδώ ήταν ένα σημείο ιστέρησης, το οποίο μας έδωσε δυστυχώς αυτά τα τραγικά αποτελέσματα που βλέπετε εδώ. Υπήρχε περίπτωση να εφαρμόσουμε μέτρα και να γρητώσουμε το δεύτερο κύμα. Νομίζω πως και εγώ και άλλοι έγκριτοι συνάδελφοί μου θα σας έλεγα όχι. Το δεύτερο κύμα θα ήταν αναπόφεπτο παρόν στη χώρα μας και αυτό φαίνεται καθαρά και από τις άλλες χώρες. Το δεύτερο κύμα της πανδημίας έπληξε ολόκληρη την ανθρωπότητα, τουλάχιστον στο βόρειο ημισφαίριο, στο οποίο ανήκουμε εμείς με πολύ εμφανή αποτελέσματα. Θα μπορούσαμε όμως να μετριάσουμε τη σφοδρότητά του. Εάν τα μέτρα που παίρναμε γινόταν στον σωστό χρόνο, τα κάναμε όλοι μας αποδεκτά και στη συνέχεια εάν η πολιτεία επιτηρούσε τα μέτρα αυτά για την αποτελεσματικότητά τους. Όταν τα μέτρα αποτυγχάνουν, τότε η πολιτική του να προσθέσεις μέτρα έχει το εξής μειονέκτημα. Πρώτα απ' όλα, έχουν ένα τιμωρητικό χαρακτήρα, κυρίως για αυτούς οι οποίοι τα τηρούν. Διότι αυτοί θα υποστούν και τους περιορισμούς των νέων μέτρων. Αυτοί που δεν τήρησαν τα προηγούμενα και θα συνεχίσουν να μην τα τηρούν, δεν έχουν καμία επίπτωση από την εφαρμογή των μέτρων. Άρα λοιπόν είναι και μια πράξη δικαιοσύνηση επιτήρηση των μέτρων, ώστε αυτό το κόστος του περιορισμού των δραστηριοτήτων, της οικονομικής, της κοινωνικής, της όποιας άλλης ζωής, να κατανέμεται ομοιόμορφα και ομοιομερός σε όλους χωρίς εξαιρέσεις. Πάμε τώρα να δούμε λίγο τους διασολυνομένους ασθενείς, για τους οποίους έγινε πάρα πολύ μεγάλη συζήτηση, γιατί πράγματι αυτή η πανδημία κρίνεται και θα κριθεί στις μονάδες εντατικής θεραπείας, εκεί δηλαδή που καταλήγουν τα βαρύτερα περιστατικά και εκεί που έχουμε τις περισσότερες απώλειες ζωών. Δέστε λοιπόν τι γίνεται εδώ. Βλέπουμε ότι οι διασολυνώσεις, με τη γραμμή που σας δείχνω εδώ, ακουμπούν ήδη από τις αρχές Οκτωβρίου στο μέγιστο των διασολυνώσεων που είχαμε στο πρώτο κύμα. Άρα εδώ κάτι μας λέει αυτό το σημείο, ότι είναι η ώρα να έχουμε περισσότερη δράση, η οποία μας έρχεται αρκετά αργότερα. Και στη συνέχεια οι διασολυνώσεις ανεβαίνουν με έναν ταχύτατο ρυθμό, όπως βλέπετε εδώ, και αρχίζουν τώρα σιγά σιγά να αποκλιμακώνονται με έναν πραγματικά πολύ αργό τρόπο, αλλά βλέπετε ότι και η αποκλιμάκωση, δέστε την κλήση αυτής της γραμμής σε σχέση με αυτήν εδώ της ανώδου, είναι σαφώς υπιότερη, άρα αποκλιμακώνονται οι διασολυνωμένοι ασθενείς, μειώνεται δηλαδή ο αριθμός τους, με έναν πιο αργό τρόπο και αυτό είναι ένα σημαντικό πρόβλημα για τις μονάδες εντατικής θεραπείας. Κάποια στατιστικά στοιχεία που αναφέρονται στον πληθυσμό αυτών που προσβλήθηκαν από τον κορονοϊό, όπως πάντα οι άντρες έχουμε μια θλιβερή πρωτιά, την βλέπετε εδώ απέναντι στις γυναίκες, μπορεί να μην είναι πάρα πολύ εντυπωσιακή αλλά μας δείχνει ότι είμαστε μάλλον το αδύναμο φίλο και πάμε τώρα στους θανάτους. Βέβαια αυτό που βλέπετε εδώ είναι το αναμενόμενο, οι θάνατοι αφορούν κυρίως τα άτομα άνω των 65 ετών που έχουν τη μερίδα του βλέοντος και ακολουθεί βέβαια με μεγάλη διαφορά οι λεγόμενες μέσες ηλικίες. Αν πάρουμε φυσικά από εδώ και πέρα, συγγνώμη, αν πάρουμε εδώ και δούμε τους ανθρώπους οι οποίοι θα είναι διασολυνωμένοι, εδώ καταλαβαίνετε ότι και πάλι είναι αντίστοιχα φαινόμενα, είναι οι βαριές περιπτώσεις στις μεγάλες ηλικίες και εδώ είναι οι μέσες ηλικίες. Αν πάρουμε όμως εδώ τους ανθρώπους οι οποίοι μολύνονται από τον κορωνοϊό, βλέπετε ότι και οι νεαρότερες ηλικίες και ιδίως οι ηλικίες, συγγνώμη λίγο, οι ηλικίες αυτές που είναι ίσως οι περισσότερο υπεύθυνες για τη διασπορά του κορωνοϊού, δηλαδή οι νεαρότερες ηλικίες είναι αυτές που αρχίζουν και παίρνουν ένα πάρα πάρα πολύ μεγάλο κομμάτι της ευθύνης για τη διασπορά του ιού. Και φυσικά όταν γίνεται μια πανδημία να εξελίσσεται με ένα τέτοιο τρόπο είναι φανερό, όπως υπόχηκε από τον κ. Ψωμά, ότι χρειαζόμαστε κάποια τέστ, κάποιες δοκιμασίες για να ανοιχνεύσουμε τον ιό. Βλέπετε ότι τα τέστα αυτά που γινόταν στην Ελλάδα αυξάνονταν με ένα ασχετικά αργό ρυθμό και μόνο πλέον όταν φτάνουμε στο σημείο που η πανδημία ξεσπά μόλις τη διφοδρότητα έχουμε μια ουσιαστική αύξηση των δοκιμασιών, που και πάλι αν θέλετε την προσωπική μου αντίληψη θα πρέπει να είναι μεγαλύτερη για να μπορέσουμε πραγματικά να δούμε και την κινητικότητα του ιού μέσα στην κοινότητα, αλλά και κυρίως να μπορέσουμε να απομακρύνουμε έγκαιρα, δηλαδή να βάλουμε σε καραντίνα, σε απομόνωση περισσότερα άτομα από την λεγόμενη ομάδα των ασυμπτωματικών που μπορεί να μην ωσούν αλλά που εξακολουθούν έστω και σε μειωμένο ποσοστό να μεταδίδουν τον ιό. Και εδώ βλέπετε ότι τα γρήγορα τέστα αυτά που είναι τα rapid test όπως μάθαμε τα λέμε, δηλαδή αυτά που μπορούν να δώσουν απάντηση για τη θετικότητα ή όχι ενός ατόμου στον κορονοϊό βλέπετε ότι έχουν πάρει σημαντικό μέρος σε αυτόν τον αριθμό των τέστ που διεξάγονται καθημερινά και αυτό κατά την άποψή μου είναι θετικό. Γιατί είναι θετικό? Γιατί υπάρχουν μελέτες που έχουν εδείξει ξεκάθαρα ότι αν έχεις δύο ξεχωριστά τέστ, δηλαδή έχεις ένα τέστ υψηλής ευαισθησίας και ειδικότητας όπως είναι το μοριακό τέστ αυτό όπως το ονόμασε και ο κύριος μας η PCR δηλαδή και έχετε και το rapid αυτό το γρήγορο τέστ που σας δίνει την απάντηση μέσα σε 10-15 λεπτά. Αλλά έχει μικρότερη ευαισθησία. Τι θα προτιμήσετε προκειμένου να ανοιχνέψετε τον ιό και να εντοπίσετε τα ακρούσματα του κορονοϊού στην κοινότητα ώστε να πάρετε τα κατάλληλα μέτρα σύμφωνα με αυτά που σας είπα προηγουμένως. Η απάντηση είναι ξεκάθαρη. Ας έχει μειωμένη ευαισθησία το rapid test είναι προτιμότερο και ανοιχνεύει περισσότερα ακρούσματα σε σχέση με το μοριακό τέστ δηλαδή την PCR η οποία θα πρέπει επίσης να σας κάνουμε γνωστό ότι η ευαισθησία της δηλαδή η ικανότητα να ανοιχνεύσει όλα τα ακρούσματα που θα έχουν τον κορονοϊό δεν είναι πάρα πάρα πολύ μεγάλη. Είναι λάθος να νομίζουμε ότι είναι το απόλυτο εργαλείο. Υπάρχουν στατιστικές που δείχνουν ότι η ευαισθησία της ίσως κινείται στο επίπεδο του 80 λίγο πιο πάνω του 80% άρα τι σημαίνει αν είναι γύρω στο 80% ότι περίπου χάνει ένα στα πέντε άτομα. Άρα λοιπόν παρά το γεγονός ότι υπάρχουν στατιστικές μελέτες που δείχνουν και καλύτερες ευαισθησίες να μην ξεχνάμε ότι αυτές οι ευαισθησίες αυτής της μεθόδου δεν αγγίζουν το 100% άρα δεν υπάρχει και αυτό είναι ένα μήνυμα ξεκάθαρο δεν υπάρχει ιδανικός τρόπος διάγνωσης του κορονοϊού ακόμα. Η μέθοδος αναφοράς που χρησιμοποιούμε δηλαδή αυτή η μωριακή τεχνική είναι μια εξαιρετική τεχνική αλλά δεν καλύπτει σε κάθε περίπτωση τους ασθενείς. Και εδώ ίσως είναι χρήσιμο να πούμε κυρίως αυτούς οι οποίοι είναι γιατροί ή εργαζόμενοι στον χώρο της υγείας. Το να διαβάζει κανείς ένα τεστ όπως είναι η PCR και να προσπαθεί με αυτό να διαγνώσει εάν ο άρρωστος είναι πράγματι νοσόνα από τον κορονοϊό ή όχι είναι λάθος. Το τεστ διαβάζεται πάντα σε συνδυασμό με την κλινική υποψία που έχει ο ασθενείς για λήμωξα από τον κορονοϊό. Να το κάνω λίγο πιο απλά. Εάν κάποιος ασθενείς έχει κλινική υποψία για τον κορονοϊό 100% δηλαδή 99% για να σας το πω με τα στοιχεία που έχει τα κλινικοεργαστηριακά και η μωριακή τεχνική με τα χαρακτηριστικά που σας είπα, δηλαδή με μια επιστησία γύρω στο 80% και με μια ειδικότητα δηλαδή 99%, περίπου 100%. Τότε με ένα μωριακό τεστ αρνητικό, μια PCR αρνητική, ο ασθενείς εξακολουθεί να έχει 45% πιθανότητες να είναι θετικός και αυτό είναι αποτέλεσμα μελετών. Άρα θα πρέπει να το πούμε αυτό και στους γιατρούς αλλά και σ'αυτούς που κάνουν το τεστ και μια φορά αναρωτιούνται τι είναι αυτό που έβγαλα, γιατί το έβγαλα αυτό το αποτέλεσμα, ότι αυτή είναι η αλήθεια. Και να αφήσουμε λιγάκι την κλίμακα της χώρας και να κατεύουμε λίγο στο μικρό κόσμο του Παπανικολάου. Δέστε λιγάκι το πρώτο κύμα της πανδημίας και νομίζω πως θα βγάλει τότε, θα σας δείξω και το δεύτερο, κάποια εύγλωτα συμμεράσματα. Δέστε λοιπόν ποιες πόσοι ασθενείς ενώ συνέθηκα σε απλές κλίνες, δέστε μας πόσες θανάτους είχαμε σε απλές κλίνες, δέστε επίσης κάτι που είναι αρκετά εντυπωσιακό. Στις μονάδες εντατικής θεραπείας στο πρώτο κύμα μας πέθαναν 7 άτομα, αλλά 18 άτομα μας πέθαναν στις απλές κλίνες. Γιατί έχει συμβεί αυτό το πράγμα, για έναν απλό λόγο. Πάρα πολύ συχνά οι ασθενείς που έρχονταν με τον κορονοϊό, με τη λίμοξη δηλαδή, και μπαίναν σε απλές κλίνες, γιατί δεν είχαν κάποιο λόγο τόσο σοβαρό για να πάνε στις μονάδες εντατικής θεραπείας, ήταν άτομα υπέργειρα, άτομα με πολλές συνωσηρότητες. Και απλά ο κορονοϊός ήταν ο βαρκάρης που περνούσε τους ανθρώπους στην άλλη όχλη του αχέροντα. Δηλαδή εκεί που ήταν στο κρεβάτι τους, οι άνθρωποι αυτοί άφηναν την τελευταία τους πνοή και πέθαναν. Και με αυτόν τον τρόπο είχαμε περισσότερους θανάτους εδώ, παρά στις μονάδες εντατικής θεραπείας. Είχαμε 12 εργαζόμενους θετικούς, είχαμε 3 κλινικές που ενεπλάκισαν, δηλαδή ουσιαστικά αφιερώθηκαν στην αντιμετώπιση του κορονοϊού, είχαμε 2 μονάδες εντατικής θεραπείας, την Α και την ΒΜ, μπήκαν σε αυτήν την διαδικασία, μονάδες οι οποίες είναι οι επίσημες μονάδες που διαθέτει εντατικής θεραπείας στο νοσοκομείο μας και ελέγχθηκαν τα 8.030 δείγματα. Πάμε όμως στο δεύτερο κύμα. Βλέπετε, την οσυλία εκτοξεύτηκε μέχρι τώρα στα 1024 άτομα, διασολυνώθηκαν 94 άνθρωποι, 172 πέθανε στις απλές κλινικές και 69 στις μονάδες εντατικής θεραπείας. Πολλοί περισσότεροι εργαζόμενοι πλέον έχουν μολυνθεί. Χνηλατίθηκαν επίσης πάρα πολλοί εργαζόμενοι, γιατί σε κάθε εργαζόμενο που μας έβγαινε θετικός, έπρεπε να κάνουμε μια διαδικασία χνηλάτισης, να δούμε μήπως είχε μεταφερθεί η λίμωξη και σε άλλους, είχαμε 11 κλινικές οι οποίες ενεπλάκισαν, ουσιαστικά το νοσοκομείο μας έγινε μονοθεματικό νοσοκομείο, δηλαδή έγινε νοσοκομείο που περιέθαλπτε ασθενείς που είχαν τη λίμωξη Covid. Όλες οι άλλες δραστηριότητες περιορίστηκαν στο ελάχιστο δυνατό, στο ελάχιστο, στο στοιχειώδες. Και τώρα η ΜΕΘ είναι τέσσερις. Τι σημαίνει αυτό? Ότι, παραδείγματος χάρη, και θα το πω για την κλίμακα του Παπανικολάου, στην δική μου κλινική, η οποία είχε την ΜΑΦ του Παπανικολάου, δηλαδή τη Μονάδα Αυξημένης Φροντίδας, η ΜΑΦ μετατράπηκε σε ΜΕΘ. Ευτυχώς για τον Παπανικολάου, το προσωπικό της κλινικής και ο εξοπλισμός της της επέτρεπαν να κάνει αυτή τη στροφή χωρίς καμία καθυστέρηση. Και μπορώ να σας πω ότι το πρωί μας δόθηκε η εντολή να γίνουμε ΜΕΘ, το απόγευμα είχαμε βάλει ήδη τους πρώτους ασθενείς σαν Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Τόσο γρήγορη ήταν η μετατροπή. Αλλά ταυτόχρονα υπήρξε από την άλλη τη μεριά και μια καινούργια Μονάδα. Καινούργια Μονάδα ποια? Καινούργια Μονάδα Εξανάγκης. Δηλαδή η μονάδα εγκαυμάτων που είχε τον Παπανικολάο και που είναι η μοναδική μονάδα εγκαυμάτων που διαθέτει η Βόρεια Ελλάδα μετατράπηκε σε μονάδα COVID. Δηλαδή τα κρεβάτια της και ο εξοπλισμός της χρησιμοποιήθηκαν πλέον και χρησιμοποιούνται ακόμα και τώρα για την περίθαλψη των ασθενών με κορονοϊό. Το αποτέλεσμα ήταν το Νοσοκομείο Παπανικολάου να φτάσει τον αριθμό των 43 κλεινών εντατικής θεραπείας κατηλημένων από τον κορονοϊό, που είναι ένας από τους μεγαλύτερους που έχουν στη χώρα και μόνο το Νοσοκομείο Σωτηρία στην Αθήνα έχει μεγαλύτερο αριθμό κλεινών και αυτό πως χάρη στην δωρεά που έκανε η Βουλή των Ελλήνων που έδωσε 50 κλίνες εντατικής θεραπείας στο Νοσοκομείο Σωτηρία. Το Νοσοκομείο Παπανικολάου βέβαια πως καταλαβαίνετε δεν δώθηκε τίποτα απολύτως, αλλά βλέπετε τα δείγματα που ελέγχθηκαν πλέον έχουν και αυτά εκτοξευθεί στις 11.500. Και τώρα πάμε λοιπόν στο τελευταίο κομμάτι της παρουσίασής μου να σας δείξω αυτά που βγαίνουν από αυτό το Ινστιτούτο που σας είπα το ανεξάρτητο του Πανεπιστημίου της Βουάσιντον. Λοιπόν, για να δούμε λοιπόν τι προβλέπει εδώ. Εδώ είναι η εικόνα όπως την καταγράφουμε μέχρι σήμερα και είναι περίπου η εικόνα που είδατε στις προηγούμενες διαφάνειες. Αυτό που μας λέει όμως είναι το εξής. Εάν φοράμε τις μάσκες κανονικά, τότε από εδώ και πέρα θα έχουμε αυτή τη μείωση των περιστατικών που βλέπετε, που δεν είναι και τόσο πολύ διαφορετική από τη μείωση που θα πετύχουμε, ίσως είναι λίγο καλύτερη από ένα γρήγορο εμβολιασμό που θα ξεκινήσει σε λίγους μέρες, αν υποτεθεί λοιπόν ότι αυτός ο εμβολιασμός θα είναι γρήγορος και θα προχωράει σύμφωνα με το σχήμα που θα επιθυμούσαμε να έχει. Και βλέπετε επίσης ότι εάν τυχόν χαλαρώσουμε τα μέτρα όπως θα θέλουμε όλοι να το κάνουμε, βλέπετε ότι η καμπύλη αυτή θα κάνει αυτήν εδώ τη μορφή, δηλαδή θα εκτιναχθεί ακόμη περισσότερο στη συνέχεια, στα τέλη του Γενάρη, του Φλεμβάρη και του Μάρτη, θα φτάσουμε λοιπόν σε αυτές εδώ τις λιμώξεις που είναι πραγματικά ένα τρομερό ποσοστό. Για να δούμε τι γίνεται εδώ με τη χρήση της μάσκας, βλέπουμε ότι η μάσκα αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα χρησιμοποιείται σε ένα πολύ υψηλό ποσοστό, βέβαια όταν λέμε χρησιμοποιείται, να ξεκαθαρίσουμε ότι η χρησιμοποίηση της μάσκας που καλύπτει οτιδήποτε άλλο εκτός από τη μύτη και το στόμα μας δεν είναι χρησιμοποίηση μάσκας και είναι κάτι που το βλέπουμε στην καθημερινότητά μας, να βλέπουμε τους ανθρώπους αν περπατάν με τη μάσκα που αφήνει έξω τη μύτη, μερικές φορές και το στόμα, αλλά προστατεύει πάρα πολύ καλά το μέτωπο και ιδίως τη σιαγώνα. Με αυτή τη λογική δεν μειώνονται τα κρούσματα και βλέπουμε ότι μετά από το ξεκίνημα του εμβολιασμού αναμένεται να υπάρξει μια μείωση της χρήσης της μάσκας, μια που θα υπάρξει και στον πληθυσμό μια αίσθηση ότι αφού εμβολιάστηκαν δεν τη χρειάζομαι. Και όσον αφορά τη λεγόμενη κοινωνική αποστασιοποίηση, βλέπουμε ότι αν χαλαρώσουμε τα μέτρα θα είμαστε σε αυτό το επίπεδο, αν ακολουθήσουμε τα μέτρα με τον εμβολιασμό, με τη χρήση μάσκας, βλέπετε την επανομοιότυπη καμπύλη θα μειωθεί αυτό το πράγμα εδώ, θα μειωθεί λοιπόν το πρόβλημα, αλλά παρόλα αυτά μέσα στην καμπύλη αυτή που λέει τι θα συμβεί εδώ όταν θα χαλαρώσουν τα μέτρα με τον τρόπο που έχουμε πει προηγουμένως. Και ας πάρουμε τώρα τον αριθμό των θανάτων των καθημερινών και πάλι αυτό που βλέπουμε είναι ότι με τη χρήση της μάσκας, με τον επιτυχημένο εμβολιασμό θα έχουμε μια μείωση, αν αρχίσουμε και χαλαρώνουμε θα έχουμε αυτή την έξαρση και αυτό πηγαίνει μέχρι το τέλος του Απριλίου. Άρα ένα μήνυμα το οποίο είναι σημαντικό σε αυτή την περίπτωση είναι το εξής, ότι εάν θεωρήσουμε ότι ξεκινώντας εμβολιασμός λήξαν τα πράγματα και δεν έχουμε κανένα πρόβλημα από εδώ και πέρα, μπορούμε να κυκλοφορούμε όπως θέλουμε διότι είμαστε εμβολιασμένοι, κάνουμε ένα πολύ μεγάλο λάθος και σύμφωνα με τα προγνωστικό μοντέλα αυτό που βλέπετε εδώ θα το πληρώσουμε πολύ ακριβά. Γι' αυτό λοιπόν το μήνυμα είναι να εξακολουθούμε να τηρούμε τα συνηστώμενα μέτρα που περιγράφηκαν και από τον κ. Ψωμάκια και από άλλους ομιλητές σε άλλες εκδηλώσεις που δείχνουν ότι αν δεν θα τηρήσουμε θα πληρώσουμε ένα πολύ ακριβό κόστος. Και καταλήγω σε αυτήν εδώ τη διαφάνεια που τη θεωρώ ότι είναι πάρα πολύ σημαντική. Δέστε τι προβλέπει λοιπόν αυτό το προγνωστικό μοντέλο και αυτό είναι πάρα πολύ μελαγχολικό. Λέει ότι εάν τα κάνουμε όλα με αυτό το πράγμα με τις μάσκες τον εμβολιασμό θα έχουμε έναν αριθμό θανάτων που αν θέλετε θα φτάσει στα τέλη του Απριλίου τις 13.000 περίπου άτομα με ένα περιθώριο από 9.000 έως 18.000. Αν όμως χαλαρώσουμε τα μέτρα σήμερα με τον τρόπο που σας είπα μπορεί να φτάσουμε άνετα περίπου τις 22.000 θανάτους με ένα περιθώριο από τις 12.000, 13.000 μέχρι τις 32.000. Άρα η δουλειά δεν θα τελειώσει ξεκινώντας ο εμβολιασμός. Θα επιδράσει ο εμβολιασμός τον αριθμό των θανάτων, των περιστατικών, των διασολυνώσεων, των νοσηλιών. Ασφαλώς ναι, εφόσον υπάρχουν αυτά τα στοιχεία που υπάρχουν σήμερα σχετικά με την αποτελεσματικότητα του εμβολιασμού, μόνο που αυτό το αποτέλεσμα δεν θα το δούμε στην αρχή. Θα το δούμε στη συνέχεια μετά την μέση της άνοιξης, δηλαδή από τον τελευταίο μήνα της άνοιξης από τον Μάιο και κυρίως τον Ιούνιο. Άρα υπάρχει δρόμος ακόμα που έχουμε να διανύσουμε και θα πρέπει να τον διανύσουμε με πάρα πάρα πολύ μεγάλη προσοχή. Αν θέλουμε να δούμε τώρα τη χρησιμοποίηση των νοσοκομείων και των διαθεσίμων δυνατοτήτων των νοσοκομείων. Βλέπετε ότι σε αυτή την προβολή που έχουν κάνει εδώ θεωρούν ότι οι μονάδες εντατικής θεραπείας στην Ελλάδα, οι κλίνες των μονάδων εντατικής θεραπείας είναι περίπου πενταχώσιες. Με τις νέες κλίνες που προσθέθηκαν, γιατί υπήρχαν κάποιες που δημιουργήθηκαν, δεν μπορούμε να το αρνητούμε αυτό το πράγμα, όπως επίσης υπήρξαν και κλίνες εντατικής θεραπείας που ενεργοποιήθηκαν. Δηλαδή σε κάποιες μονάδες δούλευαν λιγότερες κλίνες επειδή υπήρχε έλλειψη προσωπικού. Αυτές οι κλίνες ενεργοποιήθηκαν καθώς ήρθε κάποιο προσωπικό και έφτασε η ενεργοποίησή τους στο 100%. Βλέπετε ότι εδώ λοιπόν τα κρεβάτια εντατικής θεραπείας, προβλέπετε ότι θα εξακολουθούν να είναι σε μεγάλη ζήτηση. Εάν βάλουμε λοιπόν και τις μονάδες εντατικής θεραπείας, ή αλήθεια να το πούμε τις κλίνες εντατικής θεραπείας, γιατί είναι δύσκολο να τις ονομάσουμε μονάδες, που ενεργοποιήθηκαν εξ ανάγκης και σε χώρους οι οποίοι δεν ήταν αρχικά σχεδιασμένοι για μονάδες εντατικής θεραπείας και φτάσουμε περίπου τις 1200 κλίνες που έχουμε αυτή τη στιγμή, είτε είναι οι συστηματικές πάγιες κλίνες, είτε είναι αυτές οι ενεργοποιημένες από την ανάγκη, ευτυχώς βλέπουμε ότι με την πρόβλεψη αυτή δεν θα έχουμε πρόβλημα υπερκάλυψης αυτών των κλεινών, θα κινηθούμε κάτω από αυτά τα όρια, μάλλα λόγια δεν προβλέπει το μοντέλο ότι θα ξεμείνουμε από κλίνες εντατικής θεραπείας. Και τελειώνοντας, βέβαια καταλαβαίνετε ότι η μεγάλη μας προσδοκία είναι το εμβόλιο. Το εμβόλιο το οποίο το περιμένουμε να ξεκινήσει τις επόμενες ημέρες και ελπίζουμε να μας δώσει τις λύσεις που περιμένουμε. Όμως θα θέλα να χρησιμοποιήσω μία φράση που είναι ίσως στο μυαλό όλων μας, αλλά ο Walter Orendine, που είναι ένας καθηγητής στις Ηνωμένες Πολιτείες που ασχολήθηκε σε όλη του τη ζωή και θεωρείται ένα από τους μεγαλύτερους ειδικούς στον τομέα των εμβολίων και των εμβαλιασμών, μας λέει κάτι πάρα πολύ απλό. Τα εμβόλια δεν σώζουν ζωές, οι εμβολιασμοί σώζουν ζωές. Όσο το εμβόλιο παραμένει μέσα στο μπουκαλάκι του δεν έχει κανένα θετικό αποτέλεσμα ακόμα κι αν στηρίζεται από τα καλύτερα εργαστηριακά και ερευνητικά δεδομένα. Και με αυτό σας ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας. Χύμαρος κύριο Κημή, σας ευχαριστούμε πάρα πολύ για αυτήν την εξαιρετικά εμπεριστατωμένη ομιλία σας, παρουσίαση. Και προσωπικά πήρα πάρα πολλά πράγματα, δηλαδή διευκρινήσα πράγματα στο κεφάλι μου. Παρα πολύ καλό, διότι πιστεύω ότι ο τρόπος έτσι, ο προσετός τρόπος στο οποίο μιλήσατε θα έχει προσεγγίσει πολλούς άλλους ανθρώπους. Νομίζω ότι μέχρι στιγμής πάμε πολύ καλά, οπότε μπορούμε να ανοίξουμε τις ερωτήσεις μας. Δεν ξέρω αν μεταξύ των προσκεπλημένων και θέλει να ρωτήσει ο κ. Ψωμάς, τον κ. Κυμή, ο κ. Κουμής, τον κ. Ψωμά ή ο γιατρός μας, ο κ. Αντιδήμαρχος να κάνει κάποια ερώτηση έτσι που αφορά πράγματα ή και εξειδικεύσεις. Υπάρχουν βέβαια μια σειρά ερωτήσεων τις οποίες μπορούμε να τις σκοπεδιάσουμε, αλλά σε πρώτη φάση να δούμε μεταξύ των ομιλητών και των παρασταμένων στο πάνελ αν έχουμε κάτι, μια αλληλοεπίδραση να το πούμε μεταξύ μας. Θα πάμε όλα τόσο πολύ καθαρά. Θέλω να κάνω ένα σχόλιο επιπλέον για τον εμβολιασμό. Γιατί είναι ίσως το κομμάτι αυτό που μας αφορά άμεσα και είναι η προοπτική μας. Δηλαδή, θα πρέπει να σταματήσουμε κάποια στιγμή να ασχολούμαστε με το τι έγινε τι δεν έγινε, να το περάσουμε σε δεύτερη μοίρα, όχι να το ξεχάσουμε, πρέπει να το ξαναδούμε αυτό, γιατί αν δεν δούμε τι πήγε στη στραβά, δεν θα έχουμε μάθημα για την επόμενη φορά. Αλλά όμως τώρα θα κοιτάξουμε για τον εμβολιασμό. Έχει βγει λοιπόν ένα πλάνο που λέει να ξεκινήσουμε με τους υγειονομικούς, καμία αντίρρηση, γιατί εμβολιάζοντας τους υγειονομικούς διατηρούμε τα νοσοκομεία όρθια, καμιά αντίρρηση, και μετά να πιάσουμε από τις ηλικίες, να πάμε λοιπόν στους μεγαλύτερους και να κατεβαίνουμε σιγά σιγά προς τις μικρότερες ηλικίες που έχουν μικρότερη απειλή, έτσι ώστε να συμπληρώσουμε τον εμβολιασμό. Υπάρχουν όμως δύο ενδεχόμενα πάντα σε έναν εμβολιασμό. Το ένα είναι να έχεις στα χέρια σου ένα εμβόλιο που να μην είναι πάρα πολύ αποτελεσματικό. Δεν είναι αυτό η περίπτωσή μας. Αν μου επιτρέπετε κύριε Κημή, θα έχουμε και μια ειδική συνεδρία, την τελευταία συνεδρία πάνω στα εμβόλια. Ναι, δεν θα μιλήσω για το εμβόλιο, είναι φανερό. Αυτό ήθελα να κάνω, γιατί πόσο μία σκέψη που είναι ίσως χρήσιμη σε αυτό το χρονικό σημείο. Το δεύτερο ενδεχόμενο είναι να έχεις ένα πολύ αποτελεσματικό εμβόλιο, αλλά να μην εμβολιαστεί το κομμάτι του πληθυσμού που θα θέλεις. Τι κάνεις σε αυτή την περίπτωση? Διότι αν δεν πιάσεις αυτό που λέγαμε τη συλλογική ανοσία, αυτό που ονομάζεται ανοσία αγγέλις, τότε θα πρέπει αναγκαστικά να ζήσεις με τον κορονοϊό. Και βέβαια, κύριε καθηγητά μου, να πούμε και το εξής, ότι όσο αυξάνει η μεταδοτικότητα του κορονοϊού, με μεταλλάξεις, τόσο το ποσοστό αυτόν που θα χρειαστεί να εμβολιαστούν για να επιτευχθεί αυτή η συλλογική ανοσία, ανεβαίνει προς τα πάνω. Άρα μια τέτοια νέα μετάλλαξη, μπορεί το 70% που είχε προσδιοριστεί σαν κατόφλι της συλλογικής ανοσίας, να γίνει κάλλιστα 80%. Άρα ακόμα πιο δύσκολος τόπος. Τι κάνεις λοιπόν σε αυτή την περίπτωση. Η γνώμη λοιπόν η δική μου, που συντάσσεται και με ορισμένα βιβλιογραφικά δεδομένα, είναι ότι κάνεις μια διαδικασία που ονομάζεται βελτιστοποίηση του εμβολιασμού. Τι σημαίνει βελτιστοποίηση όμως του εμβολιασμού. Ότι δεν παίρνεις τις ηλικίες πλέον με την αράδα και κατεβαίνεις σιγά σιγά προς τα κάτω να εμβολιάζοντάς τους, αφού δεν θα πιάσεις το ποσοστό αυτούς που εμβολιάζεις στις μεγάλες ομάδες, στοχεύεις στις ηλικιακές ομάδες εκείνες που είναι υπεύθυνες για τη διασφορά του ΥΥ. Άρα λοιπόν μπορείς να ξεκινήσεις εμβολιάζοντας τους 80χρονους, αλλά παράλληλα να στρέψεις και τους μικρότερους τους, αυτούς που είναι μεταξύ 20 και 30 ας πούμε στον εμβολιασμό, για να σπάσεις την αλυσίδα μετάδοσης. Γιατί εφόσον δεν θα υπάρξει συλλογική ανοσία στους μεγάλους, πώς θα τους προφυλάξεις. Ένας τρόπος υπάρχει, να περιορίσεις τη διασφορά του ΥΥ. Άρα λοιπόν θα πρέπει να υπάρξει μια τέτοια στρατηγική, κατά την άποψή μου, που θα τροφοδοτηθεί από κάποια στοιχεία που πρέπει να δοθούν και τα στοιχεία αυτά θα λένε το εξής. Ποια είναι η συνισφορά κάθε ηλικιακής ομάδας στη διασφορά του ΥΥ. Αυτό είναι κάτι που μπορούμε να το βρούμε, κατά την άποψή μου και ίσως υπάρχουν και στοιχεία. Άρα γνωρίζοντας ποια είναι η συνισφορά κάθε ηλικιακής ομάδας στη διασφορά του ΥΥ, μπορείς να κάνεις πλέον ένα στοχευμένο εμβολιασμό, που θα μεγιστοποιήσει τα αποτελέσματα από ένα εμβολιασμό που δεν θα πιάσει το στόχο του. Το λέω αυτό τώρα και θα το δούμε μετά, στο επόμενο χρονικό διάστημα μπροστά μας και θα ξύδουμε και πάλι το κεφάλι μας. Αυτό. Πολύ καλά κάνετε και τα επισημένετε και όλη η παρουσία σας ήταν ακριβώς πάνω σε αυτό το μοτίβο. Εκείνο το οποίο εμένα με προβληματίζει πάρα πολύ, είναι ενώ μπορούμε να έχουμε επιδημιολογικά στοιχεία, ενώ θα μπορούσαμε να έχουμε οργανωμένα επιδημιολογικά στοιχεία, θα μπορούσαμε να ξέρουμε περιοχές που είναι περισσότερο ευαίσθητες ή που κάτι συμβαίνει σε αυτές τις περιοχές, είτε από την άποψη του υγιού, όπως είπαμε, είτε από την άποψη των ανθρώπων, δεν το κάνουμε. Και ενώ στην αρχή πιστεύαμε ότι πραγματικά, δεν λέει και ο κόσμος γενετιστής σας αν θέλετε κύριε Πιμή, πίστευα ότι εξαπλώνοντας ή κάνοντας μια τέτοιου τύπου γενετικό επιδημιολογική μελέτη, θα μπορούσαμε να έχουμε και υπόβαθρο ή να έχουμε υποστρώματα ή να έχουμε γνώση του πληθυσμού μας που δεν την έχουμε. Για παράδειγμα, αν ρωτήσει κάποιος πόσο της 100 από το σύνδρομο τάδε υπάρχει, δυσκολευόμαστε να απαντήσουμε. Και αυτή η δυσκολία της απάντησης σημαίνει ότι υπάρχει μια πολύ μεγάλη έλλειψη βιβλιοτικών, πολύ μεγάλη έλλειψη τέτοιων στοιχείων τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως εφαλτήρια και να μπορούμε να τα παίρνουμε και να τα κάνουμε. Δηλαδή προσπαθούμε να βρούμε βάσεις δεδομένων και στερούμαστε βάσεις δεδομένων. Άρα θα μπορούσαμε να έχουμε πολύ καλύτερη επικοινωνία, αν θέλετε, έπει της επιστήμης, έπει των πραγμάτων αυτών κατά κύριον λόγο και βεβαίως μέσα από τον επιστημονικό το λέω εγγραμματισμό γιατί είναι και της, όχι μόδας αλλά τέλος πάντων διησδή περισσότερο μέσα στην κοινωνία μας τώρα, ούτως ώστε να έχουμε αντίληψη του βιολογικού ρόλου των πραγμάτων. Για παράδειγμα, ρωτάει στον περισσότερο κόσμο και δεν έχει κατανοήσει ακόμα τι είναι ο ιός. Δεν έχει κατανοήσει ότι γιατί ο άνθρωπος, γιατί υποφέρουν τόσο πολύ υγειονομικοί, τι είναι αυτό που τους έχει δώσει και είναι στο στην πρώτη τη γραμμή. Δεν μπορούν επίσης πολλές φορές να καταλάβουν γιατί γεμίζει το ένα το πράγμα και αν γεμίσει, θα υπάρχει ένα μεγάλο πρόβλημα στις άλλες ασθένειες να δώσουμε τη δέουσα προσοχή στις άλλες ασθένειες. Υπάρχει ένα γενικότερο θέμα σε αυτό και βάσει αυτών των σκέψων κάναμε αυτό το ανοιχτό πανεπιστήμιο. Αν μου επιτρέπετε να κάνω και μία άλλη, προσωπικά ως γενετιστής αυτή, η ανοσία της αγγέλης δεν μ' αρέσει ως όνος. Θα μου άρεσε η ανοσία του πληθυσμού. Καθότι το άνθρωπο, έτσι το λέμε περισσότερο, αν και έχει επικρατήσει ως επιστημονικά βέβαια της αγγέλης, αλλά στον άνθρωπο του πληθυσμού, γιατί όντως ο πληθυσμός είναι η ανοσία του πληθυσμού. Και όπως πολύ σωστά τονίστηκε και θα πρέπει να το επανατονίσουμε αυτό το πράγμα και από τους δυο κυρίως ομιλητές μας, ότι υπάρχει πρόβλημα, αν δεν εμβολιαστούμε, θα υπάρξει μεγαλύτερο πρόβλημα, αν δεν προσπαθήσουμε ο καθένας και τον εαυτό του, την οικογένειά του, αλλά και όλοι μαζί να συμπράξουμε και να αφήσουμε λίγο αυτά τα δεν υπάρχει, δεν κάνει, εγώ είμαι έτσι και εγώ είμαι αλλιώς και εγώ είμαι από την άλλη μεριά. Διότι αυτό τώρα από την άλλη μεριά ορίστε που μας οδηγεί. Δεν θα επιλύψουμε αυτή τη στιγμή ευθύνες και το καλύτερο είναι να μπορέσουμε όλοι πραγματικά, όπως τονίστηκε και από τους δυο ομιλητές μας, ότι θα πρέπει να συμβαδίζουμε, γιατί αν δεν συμβαδίζουμε και αρχίσουμε και έχουμε ο καθένας ξόβλε από εδώ, ξόβλε από εκεί, ξόβλε από την άλλη, θα έχουμε τεράστια προβλήματα. Άρα λοιπόν τι να πω, νομίζω ότι τα είπατε τόσο πολύ όμορφα και κ. Ψωμάς και εσείς κ. Κυμή, που εγώ αισθάνομαι αρκετά καλά. Δηλαδή ότι υπάρχει μια πραγματική συνησφορά αυτού εδώ του τόπου, αυτού του ανοιχτού πανεπιστημίου, αυτούς εδώ τους υπέροχους επιστήμονες και ανθρώπους, για να δώσουν τα δικά τους τα φώτα, τα ωραία τους τα φώτα μέσα σε μια κοινωνία που θέλει φώτας και θέλει, είναι πολλές φορές λέμε εγώ ξέρω, όχι δεν ξέρω. Καλό είναι να επανασκεφθούμε, να μας δώσουν, να δοθεί και δείτε τον χρόνο σε αυτή την περίοδο, ούτως ώστε τουλάχιστον να επαναπρογραμματιστούμε, για να θέλετε να δούμε τα πράγματα και με ένα άλλο οπτικό ομάδι, να δούμε και ποιες είναι οι αξίες, γιατί από εδώ θα βγουν και οι αξίες, να δούμε το σύστημα που βάζει και πως μπορούμε να το κάνουμε. Πολλοί μιλάνε για πρωτοβάθμιο υγεία βεβαίως, διότι και θα πρέπει να το πούμε ότι ο κορονοϊός πέρα της μεταλλαξικότητας που έχει και πέρα των επιθέσεων τα οποία μπορεί να έχει, μπορεί να υπάρξουν και άλλοι, γιατί η ζωή δεν σταματάει, η ζωή είναι μια διαρκής, ένας διαρκής αγώνας και ο αγώνας αυτός το ξέρουμε και πολλούς από αυτούς τους υιούς που παλιά δεν τους ξέραμε, έχουν εσωματωθεί τουλάχιστον τμήματα ή τουλάχιστον κάποια μόρια, έχουν εσωματωθεί και στον δικό μας το DNA και το ξέρουμε αυτό το πράγμα. Άρα λοιπόν υπάρχει μια συμβίωση και συμπορία στα πράγματα, γιατί αυτή είναι η ζωή. Η ζωή δεν είναι μόνο σταματάμε ο άνθρωπος και καθαρίζω τα πάντα, διότι αν ο άνθρωπος καθαρίζει τα πάντα. Τότε θα έχουμε και το ισχυρότατο πρόβλημα, διότι ο δικός μας ο ξενιστής είναι ο πλανήτης. Άρα λοιπόν αν εμείς το δικό μας το ξενιστή τον αποσαθρώσουμε, τον τα πάρουμε όλα και δεν αφήσουμε να υπάρχει αυτή η αλληλεπίδραση αυτή να σου δώσει ο ξενιστής την δυνατότητά σου να ζήσεις, τότε θα έχουμε τεράστια προβλήματα. Άρα ο ιός όπως και εμείς είμαστε αδρανείς σε ένα περιβάλλον που δεν μπορούμε να εκδηλωθούμε και ο ιός είναι αδρανείς σε ένα περιβάλλον που δεν μπορεί να εκδηλωθεί. Ας μην του το δώσουμε αυτό το περιβάλλον και ας πάρουμε όλες αυτές τις σκέψεις, όλες αυτές τις γνώσεις που σήμερα αφηδώς μας προσφέρατε για να μπορέσουμε πραγματικά να δρακιστούμε. Και θα συμφωνήσω και με τον κύριο αντιδημαρκωμένο, ναι η πρόλεψη και πολύ μεγάλη σημασία η πρόλεψη. Η πρόλεψη είναι πιο φθηνή από τη θεραπεία και τα ξέρετε πολύ καλά ως γιατροί. Έτσι είναι πολύ πιο φθηνή, άρα ας δούμε λίγο την πρόλεψη, αλλά η πρόλεψη χρειάζεται τι, ένα υψηλό επίπεδο επικοινωνίας. Ένα επίπεδο τέτοιο μεταξύ των πορητών, το οποίο θα τους επιτρέπει να αλληλεπιδρούν σε τέτοιο βαθμό ότι να συμβιώνουν και η ύπαρξη δεν υπάρχει χωρίς συνύπαρξη. Και επειδή πολύ μίλησα και μονολόγησα, θα ήθελα να παρακαλώ πάρα πολύ και τον κύριο Ψωμά αν έχει να προσθέσει κάτι, να απορρίψει κάτι από αυτά που λέμε, γιατί έχω να πω και για άλλα και για τα αυτά που είπατε για το rapid test και το test του RTBCR, το οποίο κάνουν τους διαιροτύπους του ΥΥ. Κύριε Ψωμά. Να πάξω την ευκαιρία, κύριε Παθηγητά, μια που μου δίνεται την δυνατότητα να μοιραστώ μαζί σε αυτή τη σκέψη. Είπατε προηγουμένως ότι πρέπει να βρούμε τρόπος ενημέρωσης του κόσμου, πρέπει να υπάρχουν διάβολοι ενημέρωσης. Νομίζω όμως ότι και το παρατηρούμε αυτό σε παγκόσμια κλίμακα, υπάρχει μια επικράτηση της εικόνας από το επιχείρημα. Η εικόνα λιώνει το επιχείρημα, με αποτέλεσμα η εικόνα να είναι πιο θεληκτική, ακόμα και αν μέσα της προσπεριεχόμενος έχει την αερολογία, άλλες μορφές υπό το τύπο της συντομασιολογίας, άλλες φορές της δυσδαιμονίας κτλ. Βλέπουμε ότι ο λεγόμενος λειτουργικός αναγκλαβητισμός έχει διηθεί σε ακόμα και τον ιατρικό κόσμο. Μιλάμε για ποσοστά, λέει πάντως σωστά. Έχει τα πόλεις του δίκη, κύριε Ψωμά. Παρακολουθώ τον κύριο Κυμήν πολύ μεγάλη προσοχή, πάντα ευδοσιάζομαι με τις ιδέες που έχει. Είπε για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να στιθεί ο εμβοδιασμός. Ο τρόπος με τον οποίο θα πρέπει να γίνει, εξήγησε και ασπάζομαι τις ιδέες του και τις προτάσεις του. Τι κάνουμε όμως κύριε καθηγητάν, όταν ένα πολύ μεγάλο ποσοστό συναδέρφων και μάλιστα καθολόγων, ανθρώπων που ζούνε τον πόλεμο του πολεμιού και τις συνθήκες είναι πολεμικές, όπως μιλούσαν τις ελληνικές, δεν θεωρούν εμβοδιαστών και μοιράζονται αυτήν την αστιμπούμε εντός πολλών εισαγωγικών σκέψης με τον κόσμο. Εκείνο το οποίο δεν έχει γίνει κατανοητό πολλές φορές είναι ότι και από δικούς μας συναδέρφους και από του υγειονομικού τομέα και λοιπά δεν μπορούμε να καταλάβουμε πολλές φορές τι ακριβώς συμβαίνει. Εξηγείται και πέρασαμε όσον αφορά στο MRNA. Προσωπικά επειδή και εγώ μπαίνω μέσα, προσπαθώ να ενημερώσω σε ο Πρόεδρος, όταν βεβαίως συζητήσατε στην πρώτη γραμμή, να πείτε ότι το MRNA, γιατί το MRNA, μάθαμε τώρα και το MRNA, πρέπει να μάθαμε λίγο πρώτα. Πώς λειτουργούν τα εμβολεία, για αυτό και πάλι, δούμε πώς ακριβώς λειτουργούν τα εμβολεία. Ξέρουμε για παράδειγμα, και υπάρχουν εμπεριστατωμένες μελέτες, για το πώς ακριβώς, τουλάχιστον με το εμβόλιο που αφορά το MRNA, ότι έχει μια πολύ μεγάλη ακυνδυνότητα. Προφανώς, ό,τι κάνεις, εδώ το Πανατόλου λέω, το Πανατόλου διότι πέρασα μέσα στο Facebook και όλες αυτές εδώ τις παρενέργησες οι οποίες και τις διαβάζεις, δεν πας ποτέ Πανατόλου. Ας προσέξουμε λίγο, υπάρχει μια μεγάλη επικενδυνότητα και θα παρακαλούσα πάρα πολύ σε όλους τους συναντέρους, σε όλους τους ανθρώπους, δηλαδή να το δούμε αυτό το πράγμα ή να το δούμε με τέτοιον τρόπο, διότι είναι καθοδηγητική η γνώμη του γιατρού, είναι καθοδηγητική η γνώμη της επιστήμης, είναι καθοδηγητικό όλη αυτή εδώ η ιστορία, που θα πρέπει να το κάνουμε. Θα μου επιτρέψετε λίγο γιατί βλέπω τον κύριο Δήμαρχο ο οποίος κατάφερε τελικά να ενωθεί μαζί μας. Κύριε Δήμαρχε, ευχαριστούμε πάρα πολύ για την παρουσία σας. Μπορείτε να μας πείτε λίγο κουβέντες. Εμείς σας είπαμε πολλές καλές κουβέντες και για το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο και για τον τρόπο και θα θέλαμε και τη δικιά σας τη συμμετοχή στη σημερινή μας εκπομπή να το πούμε έτσι. Ναι, κύριε Δημαρχο, σας ακούμε. Καλησπέρα, καλησπέρα και από μένα. Περίεργες οι συνθήκες, εγώ θέλω να σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας σήμερα. Είναι δύσκολες μέρες, αύριο έχουμε και τον προϋπολογισμό μας. Δεν μπορέσα να παρακολουθήσω όλη την ενδιαφέρουσα συζήτηση που είχατε και τους ομιλητές σας. Λίγο μπήκα κάποια στιγμή, αποσπασματικά παρακολούθησα. Νομίζω ότι είναι χρήσιμα όλα αυτά που κάνουμε. Δείχνουν ότι το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο κρατάει καλά και έχει ένα υψηλό επίπεδο. Οι συζητήσεις και η θεματολογία που έχουμε είναι, θα έλεγα ακολουθούν το σφιγμό της κοινωνίας μας και σε μεγάλο βαθμό προκαλούν το ενδιαφέρον. Από κει και πέρα νομίζω ότι θα βελτιωνόμαστε όσο περνάει ο καιρός και θα συνεχίζουμε έτσι να αγγίζουμε και να πιάνουμε πολύ ενδιαφέροντα θέματα. Είναι τυχαίο ότι και για τη διαχείριση των καταστάσεων με τον Covid συχνά πυκνά συμβουλευόμαστε για το επιστημονικό υπόβαθρο και είμαστε περήφανοι για το επιστημονικό στελεχιακό δυναμικό του Ανοιχτού Πανεπιστήμιου και μέχρι στιγμής οι αποδείξεις για το πώς έχουμε κινηθεί και για το πώς έχουμε λειτουργήσει ως δήμος μάλλον μας δίνουν συγχαρητήρια και μας λένε ότι καλώς έχουμε λειτουργήσει μέχρι στιγμής. Στην αρχή θυμάμαι όταν είχαμε πρωτοαντιδράση μόλις ξεκινούσαν όλα αυτά τα αρνητικά στις ζωές μας πολλοί μας θεώρησαν κινδυνολόγους και τα λοιπά. Εμείς έχοντας στο πλευρό μας στελέχη του Ανοιχτού Πανεπιστήμιου τα οποία μας διαβεβαίωναν ότι η κατάσταση είναι αρκετά επικίνδυνη πρώτοι τότε θυμάμαι είχαμε κλείσει αθλητικούς χώρους και τα λοιπά. Νομίζω ότι επιστήμη μαζί με την εφαρμογή πάντα το έλεγα και στο Πολυτεχνείο ως μηχανικός, η επιστήμη δεν θα πρέπει να είναι αποκομμένη από την κοινωνία και θα πρέπει να χαίρεται η κοινωνία αυτούς τους καρπούς που η επιστήμη θρέφει και μεγαλώνει. Τι καλύτερα από τη συζήτηση που είχατε μέχρι στιγμής και θα συνεχίσετε και από εδώ και πέρα και νομίζω ότι χέρι χέρι σε πολλά πράγματα θα μπορέσουμε και θα μπορούμε από εδώ και πέρα να δίνουμε λύσεις ακόμη πιο πρακτικά και ακόμη πιο εφαρμοσμένα θα έλεγα στην καθημερινότητά μας. Εγώ για άλλη μια φορά να σας ευχαριστήσω θέλω, όπως βλέπετε είμαι καθοδόνη, είμαι στο δρόμο μέσα στο αυτοκίνητο, έκανα κάπου στην άκρη για να μπορέσω να σας χαιρετήσω γιατί σας έχω στο μυαλό μου και κάποια στιγμή σε καμιά ώρα που θα επιστρέψω σπίτι θα καθίσω να παρακολουθήσω με εντελέχεια τη συζήτηση που είχατε. Να είστε καλά κύριε Δήμαρχη, ευχαριστούμε πάρα πολύ και έτσι όλοι μαζί και το είπαμε και από την πρώτη στιγμή και νομίζω και αυτό είναι το μήνυμα ότι όλοι μαζί συνδεταγμένα θα μπορέσουμε πραγματικά και σε αυτή τη δυσκολία που μας στίζει την ανθρωπότητα και βέβαια και το δήμο μας και βέβαια και όλη τη χώρα μας να προχωρήσουμε με τέτοιον τρόπο ώστε να μπούμε να κοιτές γιατί πρέπει να το κάνουμε. Ευχαριστούμε πάρα πολύ κύριε Δήμαρχη. Νομίζω ότι και αυτό, σας διακόπτω κύριε Σκούρα, και αυτό που κάνουμε μέχρι στιγμής ως δήμος, να έχουμε λειτουργήσει υποδειγματικά σε πολλά σημεία, να είμαστε οι πρώτοι που κλείσαμε δομές, να είμαστε οι πρώτοι που φέραμε κλιμάκια του ΕΟΔ για να κάνουν τέστο προσωπικό του δήμου μας. Είμαστε οι πρώτοι που φέραμε τώρα κλιμάκιο του ΕΟΔ και κάνει το drive-thru test στο Φίνικα, το οποίο καθημερινά έχουμε την ευκαιρία τουλάχιστον 200-250 άτομα να περνάνε να ελέγχονται και να επιβεβαιώνουμε ότι είμαστε ok ή να απομονώνουν όποια άτομα είναι θετικά. Αλλά και το ότι καταφέραμε με αρκετά κρούσματα εντός του δήμου, δεν είναι τυχίο ότι 4 από τα 40 μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου νόσησαν. Δεν είναι τυχίο ότι έχουμε αρκετά κρούσματα, είχαμε ιδιαίτερα τώρα, έχει σταματήσει στις τάξεις του δήμου μας. Παρ' όλα αυτά, αυτά τα κρούσματα δείξαν ότι δεν μετέδιδαν τον ιό μέσα στις υπηρεσίες, έρχονταν απ' έξω νοσούντα και ευτυχώς πολύ γρήγορα τα αντιλαμβανόμασταν, δρούσαμε συντονισμένα. Και εδώ θέλω να ευχαριστήσω και τους δύο συντονιστές της συντονίστρα, την κυρία Τιτοπούλου, αλλά και τον αναπληρωτή συντονιστή τον κύριο Μάκη Γιώτη, οι οποίοι λειτούργησαν υποδειγματικά και λειτουργούν υποδειγματικά και έχουμε καταφέρει να έχουμε μηδενικά κρούσματα πλέον στις υπηρεσίες μας, με αποκορύφωμα το τεστ που έγινε την Τετάρτη και την Πέμπτη σε όλο το προσωπικό, σε όσους δουλεύαν και δεν λείπανε άδειες και τα λοιπά, και σε περίπου 400 και δείγματα δεν είχαμε κανένα θετικό. Αυτό και μόνο σε συνδυοσμό ότι δεν μεταδώθηκε ο ιός μέσα στο δήμο μας, δηλαδή δεν είχαμε κάποιον υπάλληλο ιός να νοσήσει από συνάδελφό του που ήταν φορέας μέσα στο ίδιο το γραφείο. Νομίζω ότι έχει να πει πολλά πράγματα και για τις απολυμάνσεις που έγιναν και για τον τρόπο που άμεσα λειτουργούμε σε όλα αυτά και νομίζω ότι αν λειτουργήσει έτσι όλη η κοινωνία μας όπως λειτουργεί ο δήμος Καλαμαριάς, θα περιοριστεί πολύ άμεσα η εξάπλωση του ιού. Να είστε καλά κύριε Δήμαρχε, πάντα έτσι βίωνα τα πράγματα να είναι και ο τρόπος το που είπαμε θα πάει καλά. Καλές γιορτές σε όλους, με υγεία πάνω απ' όλα, χαρά και οικογενειακές στιγμές που άλλες περιόδους μας λείπαν περισσότερο, τώρα είναι ευκαιρία να τις χαρούμε. Να είστε καλά, ευχαριστούμε πάρα πολύ κύριε Δήμαρχε. Καλό βράδυ. Ήταν ο δήμαρχος Καλαμαριάς, ο οποίος παρά τη δουλειά την οποίαν έχει και τρέχει πραγματικά, ήταν μαζί μας και τον ευχαριστούμε θερμότατα για την παρουσία του και για όλα αυτά τα λόγια ταθαριτικά, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί αυτή εδώ η κοινωνία της Καλαμαριάς. Χαίρομαι που κι εγώ ζώσα την κοινωνία προφανώς και συμμετέχω όσο μπορώ να συμμετέχω, όπως και όλοι οι συναδελφοί μου, όπως και όλοι μας εν τέλει, στο οποίο φαίνεται ότι ο συνταταγμένος τρόπος μας οδηγεί σε μια, και καλά συνταταγμένος τρόπος, μας οδηγεί σε μια καλύτερη ανατολή. Να το δούμε και να το κάνουμε. Ευχαριστούμε πάρα πολύ κύριε Δήμαρχε. Λοιπόν, να συνεχίσουμε την κουβέντα μας. Εκείνο το οποίο είναι ευχαριστό είναι ότι έχουμε ερωτήσεις και αν θα θέλατε κύριοι συνάδελφοι να μπούμε και στις ερωτήσεις λίγο πρωτού κάνουμε περισσότερο. Δεν ξέρω κύριε Κιουμία αν βιέως σας διάκοψα. Όχι, εμένα αντίον της βίας δεν το δέχομαι, αλλά δεν με διακόψατε βιέως. Απλώς θα κάνω ένα μικρό, αν θέλετε και ίσως χρήσιμο συμπληρωματικό σπόλιο. Γιατί είπαμε ότι πώς θα πρέπει να αντιμετωπιστεί η πανδημία με βάση της δομές της υγείας που έχουμε στη χώρα μας. Πρώτο βάθμια, δεύτερο βάθμια, τριτοβάθμια. Όταν αντιμετωπίζεις ένα τεράστιο παλληριακό κύμα όπως είναι η πανδημία, τότε ο καλύτερος τρόπος για να το ανακόψεις είναι να βάλεις διαδοχικά αναχώματα. Μόνον έτσι θα καταφέρεις να το σπάσεις στην ορμή του και να το κάνεις να είναι διαχειρίσιμο. Που σημαίνει ότι η λογική, όχι κάποια ιδιαίτερη επιστημονική γνώση, η κοινή λογική πλέον λέει ότι όλες οι δομές ανάλογα με το αν είναι στο πρώτο βάθμιο επίπεδο, το δεύτερο βάθμιο ή το τροβάθμιο, πρέπει να πάρουν μέρος ενεργά ώστε να μπορέσουν να δημιουργήσουν φράγματα ανακοπής του κύματος. Κατά την άποψή μου ένα από τα σημεία που υστερήσαμε ήταν η λογική των λεγωμένων νοσοκομείων αναφοράς. Όπου σημαίνει ότι το κύμα στρέφεται σε συγκεκριμένους μονάχα χώρους και ποιους χώρους. Αυτούς οι οποίοι παρέχουν τις υπηρεσίες υγείας με την υψηλότερη εξειδίκευση. Με αποτέλεσμα να στερείς με αυτόν τον τρόπο τις υπηρεσίες από τους άλλους που έχουν ανάγκη. Γιατί δεν υπάρχει μόνο μία αρρώστια στην Ελλάδα, δεν υπάρχει μόνο μία αρρώστια με τον κορονοϊό, υπάρχουν και οι άλλες αρρώστιας. Άρα θα έπρεπε λοιπόν και τα άλλα νοσοκομεία, τα μικρότερα νοσοκομεία, ή ακόμα να φτιαχτούν και τα νοσοκομεία νοσηλείας όπως φτιάθηκαν στην Αθήνα. Που θα μπορούσαν να απορροφήσουν ένα μεγάλο ποσοστό ασθενών, αφήνοντας τα μεγάλα νοσοκομεία να εξακολουθήσουν να παρέχουν περίθαλψη εξειδικευμένη σ' αυτούς που την έχουν ανάγκη. Έτσι λοιπόν αυτό το μήνυμα που θα πρέπει να πάρουμε και θα πρέπει να μας οδηγήσει στις διδάγματα είτε για τώρα είτε για το μέλλον, και θα μιλήσω για το μέλλον απλώς θα κάνω μία πρόταση στη συνέχεια, είναι ότι θα πρέπει να ξεκινάμε με τη λογική ότι όλοι συμμετέχουμε σε ένα φαινόμενο αυτού του μεγέθους. Δεν μένουμε απ' έξω και μόνο όταν τα πράγματα φτάσουν στο απροχώρητο τότε ζητάμε να μπουν όλοι μέσα και να συνεισφέρουν. Γιατί εκτός των άλλων όλων κάποια νοσοκομεία και ανάμεσα αυτά είναι και το νοσοκομείο του παπα Νικολάου έφτασα στα όρια της εξάντλησής τους με το προσωπικό. Ξέρετε στο μέτωπο όταν πηγαίνουν οι στρατιώτες μετράνε τα τρίμηνα και παίρνουν τα συνέχεια και κάποια στιγμή πηγαίνουν πιο πίσω και έρχονται οι εφεδρίες να μπουν μπροστά. Ο κύριος Ψωμάστα ξέρει καλύτερα από εμένα αυτά τα πράγματα. Σε εμάς δεν υπάρχει αυτό το πράγμα. Είμαστε από τον Μάρτιο μέχρι τώρα τα ίδια άτομα μπροστά στην πρώτη γραμμή. Πόσες εφεδρίες ενέργειας μπορεί να έχει αυτός ο πληθυσμός που δουλεύει συνέχεια σε αυτό το χρονικό διάστημα αδιάκοπα σε ένα περιβάλλον που και αυτό είναι μια ευκαιρία να το πούμε. Οι υγειονομικοί σύμφωνα με μια πάρα πολύ πρόσφατη μελέτη έχουν 7 έως 9 φορές υψηλότερο κίνδυνο να κολλήσουν τον κορονοϊό. Να το ξέρουμε αυτό το πράγμα. Και το ξέρουμε εμείς. Και κλείνουμε μια άλλη τοποθέτηση λίγο πάλι περιληπτική αλλά νομίζω ουσιαστική. Είμαι από τους ανθρώπους που πιστεύουν ότι η ιατρική είναι πρωτίστως φιλοσοφία. Και μετά είναι όλα τα υπόλοιπα. Έτσι λοιπόν βλέποντας την ιατρική και σαν φιλοσοφία και αναλύοντας κάποια δεδομένα και δεν είμαι μόνος μου σε αυτόν τον δρόμο όπως καταλαβαίνετε, θεωρώ ότι η συγκεκριμένη πανδημία, και γι' αυτό είναι ένα πολύ μεγάλο δίδυμα αυτό που θα πρέπει να εισπράξουμε, είναι η προειδοποίηση της φύσης για κάτι μεγαλύτερο που έρχεται. Αυτό πρέπει να το βάλουμε πολύ καλά στο μυαλό μας. Δεν ξέρω αν θα το προλάβουν η δική μου γενιά, ελπίζω πως όχι. Εγώ μπορεί να μην βρίσκομαι στη ζωή, μπορεί να μην βρίσκονται κάποιοι άλλοι, μπορεί να είναι μετά από 100 χρόνια, δεν ξέρω πότε. Αλλά με βάση τη συχνότητα που βλέπουμε που προβάρει η φύση τέτοιου είδους σενάρια, δέστε την υπόθεση SARS, την υπόθεση MERS και τώρα την υπόθεση του νέου κορωνοϊού, μοιάζει ότι βρισκόμαστε σε μια επιταχυνόμενη διαδικασία για κάτι πιο μεγάλο και πολύ πιο εφιαλτικό που έρχεται. Αν δεν προετοιμαστούμε σωστά, πραγματικά πιστεύω ότι το επόμενο κύμα, αν επαληθευτεί αυτό, μπορεί να είναι πραγματικά ολέθριο για την ανθρωπότητα. Κύριε Κυμή, ιδιαίτερα σας ευχαριστούμε για όλες αυτές τις προτάσεις, αλλά κυρίως αυτό το οποίο είπατε, το να καθίσουμε να σκεφτούμε, να φιλοσοφήσουμε. Ότι η ιατρική όντως είναι φιλοσοφία. Ότι η ιατρική θέλει, δηλαδή πέρα από την επιστημονικότητα την οποία είναι, το που σκέφτομαι είναι το πολύ πλοκό φαινόμενο. Το πολύ πλοκότερο φαινόμενο που αντιμετώπισε ο ανθρώπινος νους. Άρα λοιπόν, μη περιμένουμε ανά πάσα στιγμή να μας το λύσει ο γιατρός ή ο ερευνητής το πρόβλημα. Πρέπει να συσκεπτόμαστε για το πρόβλημα. Και όταν ξέρουμε ότι έχει χτυπήσει καμπανάκι ο πλανήτης, και όταν ξέρουμε ότι αυτή η ανθρωπόκαινος εποχή, όπως θέλουμε να την ονομάσουμε, είναι μια εποχή των εξορήξεων, των τσιμέντων, των ριπάνσεων, των μολύνσεων, των των των των και του ξεριζώματος θυλάκων στη Γη, οι οποίοι έχουν τη δικιά τους ενδημικότητα, που όταν σπάσεις αυτό το θύλακας, σπάσεις αυτό την φούσκα, δεν ξέρουμε πού θα πεταχτεί και τι θα κάνει, όπως για παράδειγμα ο κορονοϊός. Όπως θα πρέπει να το σκεφτούμε πάρα πολύ, όπως θα πρέπει να σκεφτούμε και ότι ο πληθυσμός της Γης, γιατί έχουμε ένα πολύ μεγάλο πληθυσμό στη Γη, είναι ένα σημείο το οποίο θέλει πολύ καλύτερη διαχείριση. Και αυτή η διαχείριση δεν την βλέπουμε. Και αυτή η διαχείριση, γι' αυτό και στην επόμενη τρίτη, έχουμε να δούμε με το περιβάλλον, πόσο το περιβάλλον αυτό, κοινωνικότητα περιβάλλον, αλλά και φυσικό περιβάλλον επιδρά και πώς αντιμετωπίζεται ο άνθρωπος μέσα σε αυτήν την κατάσταση. Ήθελα να κάνω μια σύντομη παρέμβαση, κύριε Σκούρα. Βεβαίως, κύριε Δήμαρχο. Καταρχήν, ως αντιδήμαρχος και ως πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του Ανοιχτού Πανεπιστήμιου, αισθάνομαι ιδιαίτερα περήφανος γι' αυτή τη κουβέντα, γι' αυτή τη διάλεξη, γι' αυτή τη συζήτηση, τη σημερινή. Αναλόγου επίπεδου συζητήσεις και διαλέξεις, φαντάζομαι θα είναι και οι επόμενες που περιμένουμε. Εξάλλου, το εγγειώνουν και τα ονόματα των ανθρώπων, οι οποίοι θα συμμετάσχουν και σε αυτές τις συζητήσεις. Ενημερώθηκε ο κόσμος, πιστεύω, και όσον αφορά τη βιολογία του ιού και της νόσου, και όσον αφορά την κλινική εικόνα και την σύμπτωματολογία της, σε ό,τι αφορά την πρόγνωση και την πρόβλεψη σε σχέση με τα μέτρα που θα αρθούν σε περίπτωση που αρθούν ή δεν αρθούν, και βέβαια αναφέρθηκαν και πάρα πολλά και πολύ συγκεκριμένα και πολύ σημαντικά επιδημιολογικά δεδομένα. Εκεί που θα σταθώ είναι στο θέμα της ενημέρωσης, που από ό,τι κατάλαβα και από ό,τι βέβαια είναι δεδομένο, ότι η ενημέρωση είναι το α και το ο, ο κόσμος πρέπει να μαθαίνει την αλήθεια και πρέπει να μαθαίνει την αλήθεια από τους ανθρώπους που αντιπροσωπεύονται την αλήθεια και αυτή είναι η ειδική επιστήμη μας. Νομίζω ότι στο πνεύμα αυτής της προσπάθειας είναι και η σημερινή κουβέντα. Ένας λόγος που γίνεται και η σημερινή παρουσίαση είναι και αυτός, όπως και οι επόμενες δύο που θα ακολουθήσουμε. Θα θέλα να πω επίσης ότι αυτή η πανδημία μας έβαλε στη διαδικασία να ενισχύσουμε λίγο και τα μέτρα προφύλαξη και προστασίας που έχουμε και στα ιατρία μας. Παρ' όλο που πάντα ακολουθούσαμε πολύ συγκεκριμένα μέτρα απολύμανσης, αποστήριωσης και τα λοιπά, στη συγκεκριμένη χρονική περίοδο, με δεδομένη την πανδημία και την επικίνδυνότητα αυτού του Ιου, αναγκαστήκαμε και βάλαμε και άλλα μέτρα προστασίας στα ιατρία μας, όπως μέσα αποστήρωσης, στο αέρα, των επιφανιών, δικές λάμμες UVC, άλλα μέτρα προστασίας, μικροαποστηρωτήρες με λάμμες UVC, με άλλα φύτρα. Και τέλος, θα ήθελα να κάνω δύο ερωτήσεις σαν άνθρωπος, σαν ένας άνθρωπος της κοινωνίας, σαν ένας άνθρωπος από αυτούς που ακούνε τους απλούς πολίτες που ρωτάνε. Και να πω στους ειδικούς επιστήμονες πλέον απευθυνόμενος, το εμβόλιο, και αν και θα ξαναμιλήσουμε για τα εμβόλια, εγώ θα ήθελα από σήμερα να κάνω δύο ερωτήσεις. Το εμβόλιο σε τι βαθμό μας προστατεύει, σε τι βαθμό προβλέπεται ότι θα μας προστατεύσει. Και τέλος πάντων αυτή η διαδικασία, μόλες αυτές, μόλες αυτά τα μέτρα, τις μάσκες, τις προφυλάξεις κτλ, πότε προβλέπεται εσείς ως ειδικοί επιστήμονες ότι κάποια στιγμή θα σταματήσουν να υπάρχουν και θα πούμε ξανά στην καθημερινότητα που βιώνουμε τα προηγούμενα χρόνια. Μα αυτές είναι δύσκολες ερωτήσεις κύριε Αντιδήμαρχε και αυτά είναι τα δύσκολα πράγματα γι' αυτό βέβαια υπάρχουν και οι ειδικοί μας οι οποίοι πιστεύονται ότι θα τα απαντήσουν. Ποιος θέλει κύριο Τσουτομάσ, εγώ, ποιος θέλετε να απαντήσουμε. Και οι δύο θα ήτανε… Παρακαλώ κύριε Αφηγητά. Ωραία, θα σας πάρω λοιπόν πρώτα στον λόγο, όχι γιατί είμαι καλύτερος από τον κύριο Ψωμά, αλλά είμαι μεγαλύτερος. Δεν είπαμε να μιλάμε για το μεγαλύτερος τώρα, είναι… Είμαι ψηλότερος, δεν είναι όσα μεγαλύτερος. Ας πάρουμε την αποτελεσματικότητα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, πριν εμφανιστούν τα εμβόλια αυτά στην ολοκληρωτημένη τους μορφή, είχε θέσει σαν ένα όριο, ένα ευκταίο όριο για την παραγωγή των εμβολίων, να έχει μια αποτελεσματικότητα 70 περίπου της εκατό. Θα μου πείτε, είναι πολλή αποτελεσματικότητα 70 της εκατό. Εάν σκεφτείτε ότι το εμβόλιο της γρίπης, για το οποίο έχουμε μιλήσει τόσες πολλές φορές και που είναι πάρα πολύ σημαντικό αυτό το εμβόλιο, έχει στις καλύτερες περιπτώσεις μια αποτελεσματικότητα γύρω στο 60% και αν αστοχήσει σε ένα στέλεγος, όπως έγινε το 2014-2015, πέφτει και στο 19%. Αλλά είναι τόσο εκτεταμένη η νόσος η γρίπη, που ακόμα και με μία μειωμένη αποτελεσματικότητα σώζει χιλιάδες, χιλιάδες, χιλιάδες θανάτους. Αυτό είναι σημαντικό. Αντί λοιπόν γι' αυτό το 70 που ευχόταν ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, πετύχαν οι εταιρίες που δημιούργησαν το εμβόλιο μια αποτελεσματικότητα που φτάνει περίπου το 95% και ακόμα και στο εμβόλιο της AstraZeneca, το εμβόλιο της Oxford, ξεπερνά το 90%. Αντίστοιχα ποσοστά αναφέρονται και για το ρωσικό εμβόλιο, το Sputnik V δηλαδή, που με την ευκαιρία αυτή, αν και δεν νομίζω πως θα πρέπει να επεκταθώ πολύ στα εμβόλια, για να μη στερίσω από τους άλλους συναντέρφους στην ευκαιρία να τα αναλύσουν πολύ καλύτερα, ουσιαστικά στηρίζονται πάνω στην ίδια αρχή και τα τέσσερα εμβόλια. Απλώς χρησιμοποιούν διαφορετικά φορείς του mRNA, αυτό που ονομάζεται στα αγγλικά vectors. Άρα λοιπόν είναι διαφορετικούς φορείς και αυτό κάνει ουσιαστικά την μεγάλη διαφορά. Άρα λοιπόν είναι ένα πολύ καλό εμβόλιο, όπως είπατε και εσείς κύριε καθηγητά μου, είναι ένα εμβόλιο που δεν αναμένετε να έχει πολλές ανεπιθύμητες ενέργειες και το ξέρουμε αυτό γιατί αυτή τη στιγμή που μιλάμε πάνω από μισό εκατομμύριο άνθρωποι έχουν εμβολιαστεί στον κόσμο. Άρα λοιπόν δεν μιλάμε για ένα μικρό ποσοστό, μιλάμε για ένα ποσοστό που είναι σε θέση να μας δώσει το φάσμα των ανεπιθυμητών ενεργειών και ξέρουμε πράγματι ότι τώρα πια είναι ένα εμβόλιο που έχει αρκετά μεγάλη ασφάλεια. Έχει ανεπιθύμητες ενέργειες, σύμφωνα με αυτά που ξέρουμε αυτή τη στιγμή, που είναι περισσότερες από το εμβόλιο της γρήπης, αλλά που παρέρχονται σε 24 με 48 ώρες, δηλαδή τοπικός πόνος, πυρετός ενδεχομένος, μέη χωρίς ρίγος, μυαλγίες, αρθραλγίες και διάφορα τέτοια πράγματα, αλλά ευτυχώς περνάνε γρήγορα, είναι περισσότερο έντονες στους νεότερες ηλικίες από ό,τι είσαι στους ηλικιωμένους, καλό νέο για μας, και το δεύτερο είναι ότι το δεύτερο εμβολιασμός που γίνεται ένα μήνα αργότερα, δυστυχώς έχει λίγο μεγαλύτερη ένταση αυτών των ανεπιθυμητών ενεργειών, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν φτάνουν να είναι τόσο πολύ επικίνδυνες που να απειλείται η ζωή. Είναι δυσάρεστες, ναι, αλλά θα το σκεφτούμε πάντα βάζοντας στη ζυγαριά το κόστος με το όφελος, όπως καταλαβαίνετε. Άρα λοιπόν αυτή είναι η υπόθεση για το εμβόλιο. Αν θέλει κάτι ο κ. Ψωμάς να προσθέσει, μπορεί να το πει πάνω σε αυτά. Θα ήθελα να πω πως για να κάνει κανείς ασφαλή πρόβληψη θα πρέπει να λάβει υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες. Υπόψιν όλες τις παραμέντρες.