Γλώσσα - Παραγωγή γραπτού λόγου: Επιχειρηματολογία - Δ'-ΣΤ' Δημοτικού Επ. 79 (Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, 2020)
: rides packet Παιδιά καλημέρα! Μυμό κύριος Ιλίας. Και θα κάνουμε σήμερα ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της Παραγωγής Γραπτουλόγου, της SingerIf write's process. Αυτό που λέμε, σκέστομαι και γράφω, η έκθεση θα δούμε σε μεγαλύτερες ηλικίες. Και δεν είναι άλλο από την επιχειρηματολογία. Αυτό το μάθημα σε ενδιαφέρει και πάρα πολύ, γιατί αστευόμενος να σας πω ότι είναι και ένα μάθημα πώς θα πείσουμε την μαμά και τον μπαμπά να μας πάρουν το αγαπημένο μας παιχνίδι. Δεν είναι ακριβώς αστείο, αλλά θα δούμε πώς μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε και στην προσωπική μας ζωή, και στη ζωή μας στο σχολείο και στην ανήλικη ζωή αργότερα. Η επιχειρηματολογία, μαζί με την περιγραφή και την αφήγηση, είναι ένα πολύ βασικό κειμενικό είδος, το οποίο σχετίζεται, έχει πάρα πολύ μεγάλη σχέση και με την ιστορία μας. Η επιχειρηματολογία, μπορούμε να πούμε σε ένα πολύ μεγάλο βαθμό ότι γεννήθηκε εδώ κοντά, εδώ στην Ελλάδα. Στην αρχαία Ελλάδα, στην αρχαία Δημοκρατία. Γιατί? Γιατί, παιδιά, γενικά υπάρχουν δύο τρόποι να κάνουμε τον άλλον, όταν έχουμε διαφωνία, να κάνει αυτό που θέλουμε να συμφωνήσει μαζί μας. Το ένα, δυστυχώς, είναι να τον ξαναγκάσουμε, είναι η βία. Αυτό, όμως, θα οδηγήσει, όλοι ξέρουμε, υποδηγή και μπορεί να οδηγήσει και σε πολύ ακραίες καταστάσεις. Το άλλο, όμως, που είναι και η ρικαλείο του ανθρώπινου πολιτισμού βασικό, είναι η ποιθό. Το να πείσουμε τον άλλον με το διάλογο, με την επικοινωνία, να συμφωνήσει και να καταλήξουμε μαζί σε ένα συμπέρασμα. Αυτό θα δούμε τώρα και αυτό, για να γεννηθεί, χρειάστηκε τις συνθήκες της δημοκρατίας στην Αρχαία Ελλάδα. Μέχρι τότε, δυστυχώς, ήτανε χοντρικά ό,τι αποφάσιζε ο αυτοκράτορας, ο βασιλιάς, γενικά ο γεμόνας. Άρα θα δούμε πώς και ο διάλογος χρειάζεται για να φτάσουμε σε αυτό που λέμε επιχειρηματολογία. Να δούμε λίγο πιο αναλυτικά, να πάμε λίγο στη διαφάνεια. Επιχειρηματολογία με πολύ απλά λόγια. Στην ουσία σημαίνει πώς πείθω τον άλλον, πώς πείθω τον συνομολιτή μου για ένα θέμα, για ένα ποιοθέμα. Θα δούμε πολλά παραδείγματα παραπέρα. Για να πείσω, χρειάζομαι μια άποψη την οποία πρέπει να εκφέρω στον άλλον. Πρέπει να αναλύσω αυτή μου την άποψη και κυρίως και πάνω από όλα πρέπει να την υπερασφιστώ. Γιατί δεν είναι βέβαια βέβαιο, δεν είναι σίγουρο ότι ο άλλος θα συμφωνήσει μαζί μου. Οπότε χρειάζομαι μια διαδικασία η οποία εγώ πρέπει να περιφορήσω αυτή την άποψη. Επίσης, όταν εκφράζω εγώ μια άποψη, ένα πάρα πολύ πιθανό σενάριο και συνήθως είναι στη ζωή το πιο πιθανό σενάριο, είναι ο άλλος να έχει μια αντίθετη άποψη με την οποία θα έρθουμε σε σύγκρουση. Άρα λοιπόν πρέπει να μάθω μέσα από τον λόγο μου και μέσα κυρίως από τον κρατό μου, πώς θα αντιμετωπίσω και μια διαφορετική άποψη η οποία δεν είναι δικιά μου. Αυτό σημαίνει ότι θα την αποδεχτώ και θα την νιωθετήσω, όχι. Αλλά αυτό που πρέπει να σημαίνει είναι ότι πρέπει πάντα να την ακούσω. Τέλος, αφού κάνουμε και αυτό, θα πρέπει να δούμε στην πορεία πώς θα καταλήξουμε σε ένα συμπέρασμα συνδυάζοντας τη δική μας άποψη και ίσως παρένοντας στοιχεία και από μια αντίθετη. Τα θέματα που αν συζητήσουμε για να επιχειρηματολογίσουμε και για να μην γενικεύουμε είναι πάρα πολλά και τα έχουμε δει πάρα πολλές φορές στο σχολείο και στη σχολική έκθεση. Μπορούμε να γράψουμε μια έκθεση για παράδειγμα στο σχολείο γιατί να προσέχουμε το περιβάλλον. Μπορούμε να γράψουμε μια έκθεση γιατί να τρώμε υγιεινά, γιατί να διαβάζουμε βιβλία, γιατί να χρησιμοποιούμε ηλεκτρονικό υπολογιστή, γιατί να μαθαίνουμε ξένες γλώσσες, γιατί να αθλούμαστε, γιατί να ασχολούμαστε με την τέχνη ή σε κάτι πιο γενικό γιατί να σεβόμαστε τον διπλανό μας. Πάρα πολλές ιδέες πάνω τις οποίες πρέπει να τις υπερασπιστούμε και να εκφράσουμε την γνώμη μας αν διαφωνούμε ή αν συμφωνούμε. Για να το κάνουμε αυτό, πρέπει να εκφράσουμε αυτό που λέμε επιχείρημα. Ας δούμε λοιπόν λίγο πιο αναλυτικά τι σημαίνει επιχείρημα. Επιχείρημα με πάρα πολύ απλά λόγια, είναι στην ουσία η πορεία της σκέψης μας, η οποία ξεκινάει από μία πληροφορία, η πρώτη για λύση μπορεί να το δούμε και πρόταση ή σε μεγαλύτερες ηλικίες θα το δούμε και προκείμενη, η οποία μόνη της ή συνδυαζόμενη με άλλες, μπορεί να υπάρχουν κι άλλες δηλαδή στην πορεία, μας οδηγεί σε ένα λογικό συμπέρασμα. Για να μην κουράζουμε πολύ θεωρία, ας το δούμε λίγο στην πράξη. Έχουμε λοιπόν, ας δούμε στη διαφάνεια, μία πληροφορία, μία πρόταση, ότι έξω βρέχει. Εμείς στη δεύτερη πρόταση γνωρίζουμε, έχουμε την πληροφορία ότι σε λίγο πρέπει να πάμε στο σχολείο. Ένα λοιπόν πολύ απλό συμπέρασμα αυτής της διαδικασίας είναι ότι πρέπει να πάρουμε οπρέλα προφανώς για να μην βραχούμε. Επιχειρήματα εκφράζουμε για πάρα πολύ απλά πράγματα, μέχρι πάρα πολύ σύνθετα. Αυτό σημαίνει ότι είναι τόσο απλό να τα εκφράσουμε και να τα εκδηλώνουμε στους άλλους. Όχι πάντα, για να είναι σωστό ένα επιχείρημα πρέπει να πληρεί κάποιες προϋποθέσεις. Να τις δούμε λίγο και αυτές, γιατί είναι πάρα πολύ βασικό και στην εκθεσή μας να μπορούμε να ελέγχουμε το τι λέμε. Πότε λοιπόν ένα επιχείρημα είναι σωστό. Δύο είναι οι προϋποθέσεις και η πρώτη είναι εξής. Το πρώτο είναι ότι πρέπει να λέει την αλήθεια. Τι θα πει η αλήθεια τώρα, γιατί είναι και αυτή μια φιλοσοφική οπτική. Χοντρικά όμως η αλήθεια είναι αυτό που ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Δηλαδή, ό,τι λέμε πρέπει να ισχύει. Να δώσουμε ένα απλό παράδειγμα. Εγώ για παράδειγμα, σας κάνω το μάθημα και σε λίγο θα γράψω τον πίνακα. Άρα μπορούμε να κάνουμε την πρόταση, ο δάσκαλος γράφει στον πίνακα. Μπορούμε να πούμε επίσης την πρόταση από κάτω, ο δάσκαλος φοράει παλτό καθώς γράφει. Άρα λοιπόν αυτό δείχνει, σε συμπέρασμα, ότι μάλλον εδώ κάνει κρύο και εγώ κρυώνω. Αυτό θα ήταν ορθό επιχείρημα αν ίσχυε η δεύτερη προκείμενη. Αν έλεγε, δηλαδή, την αλήθεια. Όμως, όπως βλέπετε, δεν φοράω καν ένα παλτό, άρα αυτομάτως το επιχείρημα αυτό δεν είναι ορθό. Όταν γράφουμε έκθεση, σκέφτομαι και γράφω που πρέπει να αιτιολογήσουμε κάτι, πρέπει να κάνουμε αυτά τα επιχειρήματα λοιπόν, ένα από τα πράγματα που έχουμε είναι ακριβώς αυτό. Αν αυτά που λέμε ισχύουν όντως στην πραγματικότητα, στον έξω κόσμο, έξω από την τάξη, στην κοινωνία, πείτε το όπως θέλετε. Η δεύτερη προϋπόθεση, την οποία πρέπει να έχουμε για να έχουμε ένα ορθό επιχείρημα, είναι ότι πρέπει να είναι έγκυρο. Το έγκυρο είναι μια δύσκολη έννοια και έχει να κάνει κυρίως στο ότι όλα αυτά που λέμε έχουν σχέση μεταξύ τους και οδηγούν σε ένα ασφαλές συμπέρασμα. Να το δούμε λίγο, πάλι σε παράδειγμα, αλλά αν κάτι σας μείνει σε αναπορεία μην αγχώνεστε, ακόμα και οι φοιτητές μου έξω στη στιγμή δυσκολεύονται στο να το κατανοήσουν. Λοιπόν, ας το δούμε πάρα πολύ απλά. Ο δάσκαλος φοράει πουκάμεσο. Όντως εγώ αυτή τη στιγμή που σας μιλάω φοράω πουκάμεσο. Είναι άνοιξη έξω. Πράγματι, είναι αλήθεια. Ο καιρός που κάνουμε το μάθημα είναι άνοιξη. Και βγάζουμε λοιπόν το συμπέρασμα, είναι άνοιξη γιατί ο δάσκαλος φοράει πουκάμεσο. Ενώ λοιπόν τι βλέπουμε, έχουμε πει την αλήθεια στις προκείμενές μας, το συμπέρασμα είναι τελείως αφθαίρετο. Γιατί αυτά τα δύο δεν σκετίζονται μεταξύ τους, ούτως ώστε το ένα να οδηγεί στο άλλο. Για να σας πω την αλήθεια, εκεί γίνονται και τα μεγαλύτερα λάθη όταν λέμε ένα επιχείρημα. Όχι κυρίως στην πραγματικότητα, αν είναι αληθές, γιατί αυτό μπορεί να ανερθεί εύκολα. Ενώ αυτό είναι κάτι το οποίο κρύβει και πολλές παγίδες. Θα σας πω ένα πολύ απλό παράδειγμα, το οποίο μου είχε κάνει και εμένα εντύπωση. Όταν είχα πάει πρώτη φορά στο μετρό την μικρή μου κόρη, της είχα κάνει ένα μαγικό ένα κόλπι για να την κοροϊδέψω. Το μαγικό ήταν το εξής. Της είχα πει ότι θα οδηγήσω εγώ το τρένο και θα οδηγήσω το τρένο με το δάχτυλό μου. Οπότε της είπα, όταν λέω να πάρει μπρος, θα παίρνει μπρος και θα κάνω έτσι. Όταν λέω να σταματήσει και ανοίξει τις πόρτες, θα κάνω έτσι. Έτσι λοιπόν ξεκινήσαμε τη διαδρομή μας και πραγματικά κάθε φορά που εγώ έκανα το δάχτυλο έτσι έτσι, το τρένο προχωράγε ή σταματούσε. Αυτό όμως είναι ένα χαριστικό παράδειγμα, ότι έλεγα ένα αληθές, ένα επιχείρημα που είχε αληθείς προκείμενες, δηλαδή οι προτάσεις μου ήταν αληθινές, όντως κάθε φορά που έκανα εγώ έτσι, το τρένο κινούνταν ή σταμάταγε. Αλλά το επιχείρημα μου αυτό δεν ήταν καθόλου έγκυρο, γιατί ακριβώς δεν είχε καμία σχέση με τι κάνει το τρένο. Αυτά θα τα δούμε και στην πορεία και σε μεγαλύτερες ηλικίες. Αλλά σε γενική στιγμή ας δούμε λίγο και τη δομή, ποια είναι η σειρά δηλαδή σε ένα επιχείρημα. Σε ένα επιχείρημα λοιπόν πρέπει να πω, σε μια έκθεση επιχειρηματολογική, πρέπει να πω τη θέση μου, τι πιστεύω. Μετά πρέπει να την υποστηρίξω. Εκεί ακριβώς μπαίνει το επιχείρημα. Δηλαδή πιστεύω αυτό διότι, ή πιστεύω αυτό διότι κάτι άλλο. Αφού κάνω αυτό, πρέπει να ακούσω και την αντίθετη άποψη. Όχι μόνο να την ακούσω, αλλά να την δηλώσω. Με αυτόν τον τρόπο προλαμβάνω καταστάσεις που θα έχει ο αντίπαλός μου εντός αγωικών στο διάλογο. Υποστηρίζω και την άποψη του άλλου. Με τα δικά του επιχείρημα δεν τα απορρισιάζω. Ξαναλέω, δεν είναι ανάγκη να τα αποδεχτώ ή να τα υιοθετήσω. Μπορώ να τα πολεμήσω. Αλλά το δίκαιο σε έναν ορθό διάλογο είναι να τα απορρισιάσω. Και καταλήγω σε ένα συμπέρασμα. Δηλαδή το συμπέρασμα αυτό είναι μια νέα και νούρια ιδέα, η οποία μπορεί να βασίζεται και στις δικές μου ιδέες και μέρος στων ιδεών των άλλων. Αυτό είναι κάτι πάρα πολύ σημαντικό στη φιλοσοφία, το οποίο ονομάζεται διαλεκτική. Έχει να κάνει με το διάλογο, με την επικοινωνία μας δηλαδή, και με το εγγονός ότι εκφράζουμε μια θέση, βλέπουμε την αντίθεση και η σύνθεση αυτών των δύο οδηγεί σε αυτήν την νέα ιδέα και στο νέο συμπέρασμα. Πάρα πολλοί, πάρα πολλά ονόματα της ελληνικής ιστορίας έχουν συνδεθεί με αυτό. Και το πιο διάσημο από όλα, το έχετε ακούσει, είναι το όνομα του Σωκράτη. Ο Σωκράτης και μέσα από τα γραπτά του Πλάτωνα, στην ουσία, αυτοί οι δύο μας έμαθαν ακριβώς αυτό το οποίο επηρέασε και τη φιλοσοφία και τη γλώσσα και τον πολιτισμό τους επόμενους αιώνες. Δηλαδή ότι εκφράζω ξανά λέω τη θέση, ακούω την αντίθεση και πάμε σε μια σύνθεση απόψεων. Τώρα, εκτός από το πολύ θεωρητικό πλάνο, έχουμε και τα γραπτά μας. Τη γραπτή μας πρακτική. Δηλαδή τι θα κάνουμε, ποια είναι τα βήματα τα οποία θα ακολουθήσουμε πάλι όταν γράφουμε ένα γραπτό επιχειρηματολογίας, όπως ακριβώς κάναμε στην περιγραφή και στην αφήγηση. Οπότε πάλι εδώ αναλαμβάνουμε κάποιους ρόλους. Αναλαμβάνουμε το ρόλο του συγγραφέα και του ρόλου του γραμματέα. Εδώ έχουμε κάποιες μικροδιαφορές με ποια έννοια. Ότι αυτή τη στιγμή, αν δούμε και την καρτέλα, ο ρόλος συγγραφέα βάζει στόχο να πείσει τον άλλον. Δηλαδή αναλόγως με το θέμα που έχουμε, πρέπει να πείσουμε αυτόν που έχουμε απέναντί μας, ο οποίος θα μας διαβάσει, ο αναγνώσης μας δηλαδή, να υιοθετήσει τις δικές μας απόψεις και να εξηγήσουμε γιατί να το κάνει. Αυτό να εξηγήσουμε γιατί θα το κάνει, θα το κάνουμε όπως είπαμε μέσα από τα επιχειρήματα, γι' αυτό ο συγγραφέας έχει το ρόλο να σκεφτεί τα επιχειρήματα και να τα βελτιώσει. Γιατί προφανώς από μία ιδέα πρέπει λίγο να την επεξεργαστούμε για να την κάνουμε όσο δυνατόν καλύτερη. Επίσης, ρόλος συγγραφέα είναι να βάλει σε μία σειρά τα επιχειρήματα, προφανώς από τα πιο σημαντικά στα λιγότερο σημαντικά. Και τέλος, πρέπει να ελέγξει τα επιχειρήματα για να δει αν αυτά που λέει ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα όπως είπαμε προηγουμένως. Ισχύουν αυτά που λέω. Έχουν σχέση μεταξύ τους, ούτως ώστε να πάμε σε μία λογική απόφαση, συμπέρασμα. Εκτός από αυτά, λοιπόν, το ρόλο του συγγραφέα, έχουμε να θυμηθούμε και το ρόλο του γραμματέα. Ο γραμματέας είναι αυτός ο οποίος θα καταγράψει τα επιχειρήματα, θα προσέξει την γραμματική, θα προσέξει την ορθογραφία, θα προσέξει τους τόνους, τα κόμματα, τα σημεία στήκησης και τις τελείες, θα προσέξει τα γράμματα του συγγραφέα. Και εδώ, όπως τα άλλα ήδη λόγου, πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί στα βήματά μας. Υπάρχουν συγκεκριμένες διαδικασίες. Πριν γράψουμε, όσο γράψουμε και αφού γράψουμε, πριν γράψουμε να θυμηθούμε ότι πρέπει να τακτοποιούμε το χώρο μας, να επιλέγουμε τα υλικά μας, να επιλέγουμε τα εργαλεία μας. Ειδικά στο κομμάτι της επιχειρηματολογίας, τα υλικά εκτός από το σχολικό βιβλίο και πολλά άλλα, για παράδειγμα κυλοπαίδια, κάποιο άλλο βιβλίο, πολύ μεγάλη βοήθεια μπορούμε να πάρουμε από το ίδιο το διαδίκτυο. Μέσα από το διαδίκτυο μπορούμε να ακούσουμε πράγματα ή να διαβάσουμε για τη δική μας άποψη, αλλά πολύ περισσότερο μπορούμε να ακούσουμε και πράγματα για απόψεις των άλλων. Άρα είναι πάρα πολύ καλό, όταν γράφουμε επιχειρηματολογικά κείμενα, ειδικά όταν το έχουμε και σαν εργασία για το σπίτι και έχουμε πρόσβαση στον υπολογιστή, να μαζεύουμε πάρα πολύ υλικό από το διαδίκτυο. Βολεύει πάρα πολύ και υλικρινά βοηθάει πάρα πολύ και στη διαργαλεία αυτού του είδους του λόγου. Διαβάζουμε προσθετικά το θέμα μας. Ένα πολύ βασικό είναι να μην φεύγουμε εκτός θέματος. Ειδικά στο επιχείρημα, εάν το καταφέρουμε αυτό, να βγούμε εκτός θέματος, έχουμε στην ουσία ακυρώσει όλη μας την έκθεση. Βάζουμε το στόχο μας, που είπαμε, να πείσουμε τον άλλον και πρέπει να επιλέξουμε το θέμα στο οποίο πρέπει να τον πείσουμε. Πρέπει να σκεφτούμε τα επιχειρήματά μας και καλό είναι, οπωσδήποτε, να καταγράψουμε πρόχειρα τα επιχειρήματα αυτά σε ένα σχεδιάγραμμα. Όσο γράφουμε, ξαναδιαβάζουμε τι γράφουμε για να ελέγξουμε, σκεφτόμαστε τι έχουμε γράψει πριν, σκεφτόμαστε τι θα γράψουμε μετά. Αυτό πολύ σημαντικό για να έχει μια συνοχή το κείμενό μας. Προσέχουμε τα γράμματά μας, χρησιμοποιούμε τα εργαλεία μας, όπως είπαμε προηγουμένως, απόψεις από το διαδίκτυο, διάφορες άλλες ιδέες. Χρησιμοποιούμε ωραίες λέξεις, συνώνυμα, επίθετα, επιρρήματα, βάζουμε τόνους και τελείες και προσέχουμε τα σημεία στίξεις. Αφού γράψουμε, διαβάζουμε όλο το γραπτό μας και σκεφτόμαστε αν θέλουμε να αλλάξουμε κάτι. Σκεφτόμαστε αν θέλουμε να προσθέσουμε κάτι στα επιχειρήματά μας, αφού τα έχουμε ελέγξει, όπως είπαμε ανταποκρίνοντας πραγματικότητα, βγάζουμε λογικά συμπεράσματα. Ελέγχουμε για ορθογραφικά, ελέγχουμε για τόνους και τελείες, σβήνουμε τις μουτζούρες και αποθηκεύουμε το γραπτό μας. Αντί να τα λέμε θεωρητικά, ας πάμε να δούμε και ένα πάρα πολύ απλό παράδειγμα. Γιατί να μαθαίνουμε ξένες γλώσσες. Θυμόμαστε γενικά, και ίσως θα το κάνουμε και λίγο ζωγραφική, ότι η εκθεσή μας είναι σαν ένας άνθρωπος. Εδώ είναι ο πρόλογός μας, εδώ είναι το κυρίως θέμα και εδώ είναι ο επίλογος. Όταν γράφουμε ένα κείμενο επιχρηματολογίας, έχουμε το εξής που πρέπει να προσέξουμε. Όπως βλέπετε και στο σχήμα, το κεφάλι και τα πόδια είναι πιο μικρό μέγεθος. Πιο μεγάλο μέγεθος είναι ο κορμός και ακόμα πιο μικρά, όπως είπαμε, τα πόδια. Ο πρόλογος και ο επίλογος, λοιπόν, θα είναι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της εκθεσής μας, αλλά ο κύριος κορμός θα είναι το κυρίως θέμα. Εάν αρχίσω και εξηγώ από τον πρόλογο, κινδυνεύω να κάνω μεγάλο κεφάλι και μικρό σώμα. Αλλά λοιπόν πρέπει να θυμόμαστε ότι ειδικά σε κείμενα επιχρηματολογίας δεν ξεκινάμε να εξηγούμε από τον πρόλογο, αλλά στην ουσία κάνουμε μια εισαγωγή. Η εισαγωγή αυτή μπορεί να είναι μια περιγραφή του τι συμβαίνει γενικά. Για παράδειγμα, τα τελευταία χρόνια σχεδόν όλα τα παιδιά μαθαίνουν ξένες λόσες. Τα τελευταία χρόνια ο κόσμος μας έχει έρθει πιο κοντά, έχει γίνει ένα μεγάλο χωριό. Και γι' αυτούς τους λόγους θα αναλύσουμε παρακάτω τι συμβαίνει. Και από εκεί και πέρα θα αρχίσουμε να εξηγούμε γιατί είναι σημαντικό να μαθαίνουμε ξένες λόσες. Πρέπει να δούμε διάφορα επίπεδα τα οποία πρέπει να γράψουμε στην εκθεσή μας πριν ξεκινήσουμε, γιατί στην πορεία μπορεί να μπερδευτούμε, μπορεί να ξεχάσουμε, μπορεί να βάλουμε τα επιχειρήματα σε λάθος σειρά. Το πρώτο πράγμα που έχει να κάνει με τον πολιτισμό λοιπόν είναι τι? Ότι μαθαίνοντας ξένες γλώσσες μπορώ να επικοινωνήσω με άλλους ανθρώπους και πολύ βασικό και γνωρίζω νέους πολιτισμούς. Αυτό είναι ένα επιχείρημα λοιπόν που αν έχω την προκείμενη αυτή, την πρότασή μου μαθαίνω ξένες γλώσσες, το συμπέρασμά μου είναι ότι επικοινωνώ όντως με άλλους ανθρώπους και γνωρίζω νέους πολιτισμούς. Μπορούμε να το κοιτάξουμε σε ένα άλλο επίπεδο. Είδαμε το επίπεδο του πολιτισμού. Ας δούμε κάτι απλό. Εσείς τα παιδιά, η εμπασχόλησή σας είναι το σχολείο. Άρα πώς θα μπορούσε να βοηθηθεί το σχολείο άμεσα. Άμεσα λιγότερο, αλλά σίγουρα στο μέλλον, για παράδειγμα, μπορώ να σπουδάσω σε ξένες χώρες. Για παράδειγμα, όταν θέλουμε να προχωρήσουμε και στην πανεπιστημιακή μας πορεία, πρέπει οπωσδήποτε να γνωρίζουμε κάποιες ξένες γλώσσες. Γιατί? Γιατί παίρνουμε πληροφορίες έτσι από όλο τον κόσμο, οι οποίες δεν είναι κατ' ανάγκη μεταφρασμένες στα ελληνικά. Έτσι, οπότε ένα βασικό είναι ότι μπορούμε να σπουδάσουμε ξένες χώρες, μπορούμε να πάρουμε υλικό από άλλες χώρες και από άλλους επιστήμονες. Έχουμε άπειρα παραδείγματα τέτοια. Ένα παράδειγμα είναι όντως και πώς συνεργάζονται οι γιατροί στον κόσμο, για να βρούμε μία λύση και μία αντιμετώπιση στα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζουμε. Αλλά σε γενικές δραμές πολύ βασικό είναι να έχουμε αυτή την επαφή με το εξωτερικό. Ένα άλλο, το οποίο όταν τελειώσει κάποιος στην ακαδηματική καριέρα μπορεί να εργαστεί. Για παράδειγμα, λοιπόν, μπορώ να εργαστώ σε άλλες χώρες. Αυτό ξέρετε, απαραίτητα, σημαίνει ότι μπορώ να φύγω, μπορώ να συνεργαστώ με κάποια χώρα. Μπορώ να συνεργαστώ με μία εταιρεία η οποία βρίσκεται στην Αμερική. Μπορώ να συνεργαστώ με ένα πανεπιστήμιο το οποίο βρίσκεται στην Αγγλία. Και αυτό μπορώ να το κάνω μέσα από τα νέα μέσα που μας δίνει η τεχνολογία. Άρα και εκεί έχουμε πάρα πολύ μεγάλα ανοίγματα και πολύ μεγάλες ευκαιρίες. Και μπορώ να βάλω και ένα άλλο επιχείρημα, το οποίο έχει να κάνει και με την προσωπική ζωή. Μπορώ να ταξιδεύω εύκολα. Και πολλά άλλα, παιδιά. Δεν με ενδιαφέρει τόσο τα επιχειρήματα αυτά, θέλω να το τονίσω ότι είναι δικά σας. Αυτά είναι κάποια τα οποία βάλαμε για να ξεκινήσουμε να το δούμε πρακτικά όλη αυτή τη θεωρία που είδαμε. Τα επιχειρήματα είναι δικά σας, εσείς μπορείτε να βρείτε και άλλα πολύ περισσότερα. Μπορείτε να θεωρήσετε ποιο είναι το πιο σημαντικό και πιο το λιγότερο. Αλλά αυτό που θα θέλαμε να δούμε είναι η διαδικασία. Ότι αυτά πρέπει να τα γράψουμε με βάση στο σχεδιάγραμμα, το οποίο θα μας βοηθήσει αργότερα να γράψουμε την έκθεση μας. Αν δεν το κάνουμε, υπάρχει ο κίνδυνος να μπερδευτούμε, να ξεχάσουμε και να χάσουμε κάποια από αυτά τα πολύ σημαντικά επιχειρήματα. Όταν τελειώσουμε, να δούμε λίγο ξανά μια διαδικασία, ότι καλό θα ήταν να την ακολουθήσουμε στον γραπτόλογο. Μπορούμε μόνοι μας να αξιολογήσουμε το γραπτό μας, μπορούμε να μετρήσουμε το αριθμό λέξεων, παραγράφων, προτάσεων, τα ορθογραφικά μας λάθη να τα καταγράψουμε κάπου, μπορούμε να βρούμε τα λάθη των σημείων στίξης, αλλά κυρίως μπορούμε να σχολιάσουμε εμείς τα επιχειρήματά μας. Μπορούμε να σχολιάσουμε το περιεχόμενο των επιχειρημάτων μας, μπορούμε να δούμε τη μορφή των επιχειρημάτων μας και αν ήταν καλή ή όχι, μπορούμε να δούμε τη δομή που τα χρησιμοποιήσαμε, γι' αυτό σας είπα ότι θα βοηθείς πάρα πολύ ένα σχεδιάγραμμα με σημειώσεις πριν, και μπορούμε να κάνουμε και γενικά σχόλια για το γραπτό μας. Ένα άλλο πολύ σημαντικό είναι ότι πρέπει, ξαναλέω, να ελέγχουμε αν αυτά τα οποία γράφουμε ανταποκρίνονται πρώτον στην πραγματικότητα, αν είναι αληθινά, αν θα τα δούμε έξω και αν αυτά έχουν σχέση μεταξύ τους για να καταλήγουμε σε ένα συμπέρασμα. Τέλος, είναι πολύ χρήσιμο να κάνουμε κάποιες ερωτήσεις στον εαυτό μας για να δούμε αν ακολουθήσαμε όλα αυτά τα οποία είπαμε στην αρχή ως προς τη διαδικασία. Αν κάναμε όσα έπρεπε να κάνουμε πριν γράψουμε, όσο γράψαμε και αφού γράψαμε. Στα πολύ γρήγορα, αν καθαρίσαμε το γραφείο, αν διαλέξαμε μολύδια γόμαξίστρια, αν φροντίσαμε να καθαρεί η κόλλα ή το τετράδιο, αν είχαμε κοντά μας τον υπολογιστή μας, αν είχαμε κοντά μας το λεξικό και τα βιβλία μας, αν διαβάσαμε προσεκτικά το θέμα και τι ζητάει είπαμε προσοχή μην μπέσουμε εκτός θέματος, αν διαβάσαμε το σχεδιάγραμμα ή το φτιάξαμε όπως εμείς το φτιάξαμε σήμερα και είδαμε χοντρικά πως, εάν γράψαμε ιδέες πρόχειρα πριν ξεκινήσουμε. Όσο γράφαμε πρέπει να ελέγξουμε αν ξανά διαβάζαμε τι γράφαμε, αν σκεφτόμασταν τι γράψαμε πριν, τι γράψαμε μετά, αν προσέχαμε τα γράμματα, τα περιθώρια και τα κενά, αν προσέχαμε την ορθογραφία, αν χρησιμοποιήσαμε τον υπολογιστή για να βρούμε ιδέες από το διαδίκτυο πάνω στις ιδέες μας και στα επιχειρήματά μας, αν χρησιμοποιήσαμε επίθετα, αν βάλαμε επιρρήματα, συνδέσμους και σημιαστήξεις. Τέλος, αφού γράψαμε, διαβάσαμε όλο το γραπτό μας, σκεφτήκαμε αν θέλουμε να σβήσουμε κάτι, αν θέλουμε να γράψουμε κάτι άλλο, αν θέλαμε να προσθέσουμε μια ωραία λέξη, αν διαβάσαμε ξανά για ορθογραφικά λάθη, αν ελέγξαμε στον υπολογιστή μας και στο λεξιό για την ορθογραφία, αν ελέγξαμε για τόνους και σημιαστήξεις και αν σβήσαμε προσοχή τις μπουτζούρες. Π.χ. όλα αυτά όσο η διαδικασία. Κλείνοντας, η επιχειρηματολογία, ξαναλέω, είναι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της εκθέσεις μας. Όσο μεγαλώνουμε και στις τάξεις μπορεί να σας φαίνεται λίγο μακρινό, αλλά μέσα στα επόμενα χρόνια θα κάνετε συνέχεια επιχειρηματολογικά κείμενα, ειδικά στο Γυμνιάσιο και κυρίως στο Λύκειο. Και είναι πάρα πολύ σημαντικό, αλλά νομίζω θα είναι και ευχάριστο να αρχίσουμε λίγο να ξασκούμαστε από τώρα. Μπορείτε και στο σπίτι να γράφετε διάφορες τέτοιες εκθέσεις και μπορείτε να ξεκινήσετε να κάνετε και μια διαλεκτική διαδικασία με τη μαμά και τον μπαμπά, γιατί πρέπει να παίζετε παραπάνω ηλεκτρονικά παιχνίδια και δεν σας αφήνουν. Βρείτε τα επιχειρήματα για να τους πείσετε. Καλή συνέχεια!