Ο ΑΓΓΕΛΟΣ ΡΟΔΑΦΗΝΟΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΡΟΙΑΣ (Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας, 2022)
: Ζω λοιπόν στην Αυστραλία τα τελευταία έξι χρόνια, που δούλευσα σαν διευθυντής προγράμματος στο Swinburne University. Τώρα συνεργάζομαι με το ΜΟΝΑΣ και το PERTH, το University of Western Australia. Το τελευταίο καιρό δουλεύω online. Είναι το όνειρο του καθενός να είναι όπου θέλει. Και περνούσα καλοκαίρι εδώ, καλοκαίρι στην Αυστραλία. Δύσκολη η ζωή, αλλά εντάξει τα κατάφερα. Ήθελα αντιλιακά, καπέλα. Λοιπόν, τώρα όμως έμεινα εδώ αυτό το χρόνο και δουλεύω από το σπίτι. Η παρουσίαση που θα δείτε έχει αρκετά αγγλικά, αλλά εγώ θα μιλάω ελληνικά. Το πολύ πολύ είναι να βλέπετε τις εικόνες μόνο. Τι κάνω? Αυτό είναι το site μου. Βοηθάω τον κόσμο να αλλάξει την πραγματικότητά του. Ή να αλλάξει τον τρόπο που βλέπει την πραγματικότητά του, αν δεν αλλάζει η πραγματικότητά του. Και αυτό το κάνουμε, καθώς οι άλλοι το δισκεδάζουν. Και δεν πουλάω ναρκωτικά, για να αλλάξετε την πραγματικότητα, το τρόπο που το βλέπετε. Λοιπόν, ήταν αρθή και η κυρία Σουλτάνα, «Ότι θέλω λέω γλου», χειροκρότημα μεγάλο γιατί ήρθαν τέσσερα άντωμα. Καλείστε. Ήταν αρθή και η κυρία Σουλτάνα, «Ότι θέλω λέω γλου», αλλά δεν τα κατάφερε λόγω βροχή. Αυτή η κυρία βοηθάει στις παρουσιάσεις μου και κάνει προβλέψεις. Είναι αστρολόγος. Ναι, αλλά δεν τα κατάφερε, είπαμε. Το επίθετο το προσέξετε λίγο, ώστε δεν το προσέξατε. Η πιο έγκυρη πρόβληψη που μπορεί να κάνει κάποιος σε αυτό το επάγγελμα είναι ότι θα σας πούνε πράγματα τα οποία θα θέλατε να ακούσετε. Θα είναι γενικά, πολύ γενικά, γενικότητες, και θα πληρώσετε μια περιουσία για κάτι το οποίο δεν αξίζει. Να δούμε ένα βιντεάκι, έτσι, για να ζεσταθείτε λίγο. Αλλά, πριν το δούμε το βιντεάκι, θέλω να σας κάνω μια απλή ερώτηση. Εσείς που πιστεύετε σε κάποιες από αυτές τις θεωρίες ή τις πρακτικές, τι είναι αρκετή απόδειξη για να πείτε ότι αυτό δουλεύει. Τι αποτελεί για σας αρκετή απόδειξη για να πείτε ότι τα ανθοϊάματα, μπαχ, είναι αποτελεσματικά. Τι θα έπρεπε να… Χειροκρότημα τρία άτομα. Γεια σας. Τέσσερα. Λοιπόν, τι φτάνει, φτάνει να σας πει κάποιος «Ξέρεις, το δοκίμασα και ήταν καλό». Φτάνει, έτσι. Είναι κάτι που βοηθάει. Κάτι άλλο, κάτι ακόμα. Για να πεις ότι αυτό, θα το δοκιμάσω αυτό το χάπι, γιατί δουλεύει. Μου είπε κάποιος ότι δουλεύει. Φτάνει αυτό. Εδώ, κύριος, να έχω εμπιστοσύνη σε αυτόν τον άνθρωπο. Αυτό θα εξετάσουμε σήμερα. Τι χρειάζεται, τι είναι αρκετή απόδειξη, για να πούμε ότι αυτό δουλεύει. Ποιος σου το λέει, θα τα δούμε. Το βιντάκι που θα δείτε είναι κάποιος σαν και εμάς, ο οποίος πιστεύει ότι αυτό που κάνει, είναι η κανή θεραπεία για κάποια ασθένεια που έχει. Μπορεί να είναι και καρκίνος. Θα δείτε τώρα τη θεραπεία. Αυτός είναι 100% σίγουρος ότι αυτή η θεραπεία είναι αποτελεσματική. Με βάση τι? Αυτά που του είπανε, κάποιος που είπε ότι θεραπεύτηκε, οτιδήποτε. Για να δούμε, θα παίξει. Θα μπαίνουν τα links. Καλημέρα. Καλημέρα. Ήθελα να πω τις κανόνες. Οι κανόνες είναι να σβήνει τα κινητά. Σας είπατε, έχω πάθει λίγο προσπαθμωσία. Στο έκτο δημοτικό... Θα μου πεις μετά. Στην γιατερία αντιθυμήθηκα. Έκανα λίγο έτσι, αλλά... Πες το όνομα. Πάλι καλά που είμαστε. Λοιπόν... Αυτό θα παίξει. Άς ξεκινήσουμε, ώσπου να αρχίσω να σας ρωτήσω κάτι άλλο πράγμα. Ποιος πιστεύει στην αστρολογία? Κανένας. Γιατί τη διαβάζετε? Ένας, δύο... Τη διαβάζει το Μουσέτης. Ποιοι διαβάζουν την αστρολογία? Τρεις. Εντάξει. Έκανα μια βόλτα κάτω στη Βιβλιοθήκη. Βλέπω, ποιοι διαβάζουν την αστρολογία. Ποιοι διαβάζουν την αστρολογία. Ναι, έκανα μια βόλτα κάτω στη Βιβλιοθήκη και είδα ότι έχετε 20 βιβλίες αστρολογίας. Κυρία Σπασίου. Και η ερώτηση είναι, θα πρέπει μια βιβλιοθήκη να έχει τα πάντα ή θα πρέπει να έχει έγκυρες πληρογνώσεις. Τι είναι? Ένας... Παρήστε. Τα πάντα. OK, είναι μια άποψη. Ένα φαρμακείο που πηγαίνει. Θα πρέπει να πουλάει τα πάντα ή αυτά που θεραπεύουν. Ό,τι επιτρέπει η άδεια. Έχω φίλους φαρμακοποιούς. Πάρα πολύ ωραία, ναι. Αυτό θα απαντήσουμε σήμερα. Ποια είναι αυτά που θεραπεύουν. Αυτή είναι ακριβώς ο σκοπός του σεμιναρίου. Δείτε λίγο, όμως, την ηθική του πράγματος. Αν ήμουν φαρμακοποιός και πουλούσα κάτι το οποίο ξέρω ότι δεν θεραπεύει, ότι δεν δουλεύει, θα έπρεπε να το πουλάω. Και αν ρωτήσετε φίλους σας φαρμακοποιούς, θα τους πείτε, έχεις κάτι στο φαρμακείο στο οποίο γνωρίζεις ότι δεν κάνει δουλειά. Εγώ ρώτησα. Και οι δυο τρεις μου είπανε, όλες οι κρέμες που βάζετε κυρίες για να ζήσετε παραπάνω, αλλά από την άλλη πλευρά, για να είναι καλύτερο το δέρμα, αλλά από την άλλη πλευρά καπνίζουμε και δεν μας πειράζει που καταστρέφουν το δέρμα, βάλουμε κρέμα μετά, η οποία δεν κάνει τίποτα. Τι πουλάει, όμως, ο φαρμακοποιός. Άλλα, όλα τα συμπληρώματα διατροφής, τα οποία καταλήγεται με ένα πολύ ακριβό ούρο, δηλαδή αυτό που παίρνετε πηγαίνει κάτω, και κάποιοι φαρμακοποιοί μου είπανε τα ομοιοπαθητικά. Τα ομοιοπαθητικά. Τα πουλάνε, ναι, και ρωτάω. Η βιβλιοθήκη θα έπρεπε να έχει βιβλία, τα οποία δεν κάνουν καλό ή δεν είναι έγκυρα. Δεύτερον, ο φαρμακοποιός θα έπρεπε να πουλάει προϊόντα τα οποία δεν θεραπεύουν. Ο γιατρός. Ή κάποιος άλλο δίλημα. Ο X, ο TAD, ξέρω εγώ, που πουλάει ένα προϊόν ή μια θεραπεία που ξέρει ότι δεν κάνει τίποτα. Το ξέρει κάποιοι. Κοιτάξτε ποιο είναι το πρόβλημα. Πουλάμε αυτά που πουλάμε. Οι μένοι δεν το ξέρουν και λένε είναι πολύ καλό, το πιστεύουν μέσα τους και λένε πάρ' το, θα σε θεραπευτείς. Οι δεν το ξέρουν και πάλι το πουλάνε. Ποιος είναι πιο ένοχος? Αυτός που δεν ξέρει και κάνει τον ειδικό και σου πουλάει κάτι, αλλά δεν έχει ιδέα και σου πουλάει κάτι που δεν θεραπεύει ή αυτός που ξέρει και το κάνει για τα χρήματα. Πιο πολύ αυτός που ξέρει από ηθική άοπση, πιο πολύ αυτός που ξέρει και ίδιο. Ωραία. Δεν πειράζει, αν δεν έχουμε ιδέα θα συνεχίσουμε την πορσία. Σταγελούσατε λίγο με αυτό, είναι πολύ αστείο. Ωραία, κάναμε ένα ζερό όμως, δεν πήγε όπως θα το ήθελα. Εδώ θα δούμε σε λίγο αν καταφέρουμε και συνδεθούμε στο δίκτυο, διαδίκτυο. Θα δούμε αυτή την καταπληκτική θεραπεία, να την περιγράψω όμως. Είναι ένας καημενούλης μαύρος, ο οποίος κάθεται εδώ. Ο μαύρος από πάνω τον θεραπεύει ραντίζοντάς τον με ένα... Μπορείτε να το βρείτε, θα βάλω τα links στο σελίδα μου στο τέλος και τα credits για τις εικόνες. Και θα δείτε εδώ ότι ο μαύρος τον ραντίζει, πώς ραντίζουμε εμείς στην εκκλησία με τον αγιασμό, τον ραντίζει έτσι, του βάζει μια κρέμα και μια... Πα! Του ρίχνει μια σπαλιάρα. Και του λέει να... Ναι, το έχετε δει. Είναι πάρα πολύ ασχετικό. Λυπάμαι που δεν το καταφέραμε. Και πρέπει να επελαμβάνει κάποια λόγια. Στο τέλος τον πιάνουν τα κλάματα, αλλά πιστεύει ο άνθρωπος ότι αυτό θεραπεύει. Και γιατί το παίζω, για να δείτε ότι το ότι εγώ πιστεύω ότι κάτι είναι καλό, δεν είναι αρκετή απόδειξη ότι αυτό θεραπεύει. Το ότι εσείς σας είπε κάποιος ότι αυτό είναι καλό ή κάποιο άλλο είναι καλό, δεν είναι αρκετή απόδειξη. Θα το δούμε και παρακάτω. Και αυτό δεν θα παίξεις, κρίμα. Δεν πειράζει. Τι θα δούμε σήμερα? Ξεκινάμε με ένα quiz, για να δούμε πόσο κριτική σκέψη έχουμε. Θα δούμε μετά κάποια παραδείγματα θεραπειών ή ψευδοεπιστημών ή επιστήμων. Και θα πρέπει να διακρίνετε ποια είναι ποια δεν είναι. Εγώ δεν θα σας πω. Δεν θα παροθέσει, γιατί θα μάλλωσουμε με αυτούς που υποστηρίζουν την ομοιοπαθητική, το ειδοβελονισμό. Μπορεί να την υποστηρίζω κι εγώ. Δεν θα σας πω όμως. Θα βρείτε εσείς τις απαντήσεις. Θα σας πω όμως πώς να βρίσκεται τις απαντήσεις. Πού βρίσκω την αλήθεια. Ακούμε ένα σωρό πράγματα. Ποιο είναι αλήθεια και ποιο δεν είναι. Θα δούμε τις κοινές πνιγεγνώσεις και μετά θα μιλήσουμε για την έρευνα. Έτοιμοι? Quiz. Λέει η Λίντα Γούτμαν, η οποία την αστρολογία, είπαμε, θα την ρίξω λίγο, γιατί δεν είναι κανένας εδώ αστρολόγος, οπότε ελεύθερα. Όχι. Θα παλεύαμε. Ωραία ερώτηση. Οι περήφανοι γονείς λοιπόν, λέει, ενός σκορπιού, χαζεύουν το μωράκι τους και θα θαυμάζουν μέσα στη βρεφοκητήδα. Μόλις γεννήθηκε το μωράκι. Και η Λίντα Γούτμαν, η οποία συμβουλεύει τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών και εγώ, ένας ολόκληρος, γράφει βιβλία, παίρνει χίλια ευρώ την επίσκεψη, δολάρια. Ναι, ναι, επαγγελματίας από τις καλύτερες στον κόσμο. Λέει, στους γονείς, δείτε πόσο λεκτυρωμένο φαίνεται το μωράκι, ήσυχο, σε σύγκριση με τα άλλα. Έχει όμως ένα γερό κορμάκι για να φιλοξενήσει την ισχυρή του θέληση. Και το κουίζ για εσάς είναι, ποιο είναι το λάθος αυτό το ισχυρισμό. Τι λάθος κάνει η Λίντα Γούτμαν, το οποίο αν εσείς είχατε κριτική σκέψη, θα το βρεις καταμέσως και δεν θα χρειαζόσατε να καθίσετε εδώ άλλο. Αν δεν το βρείτε, θα πρέπει να καθίσετε. Καλά το ξεκίνησες, μετά λίγο το πείεσαι όλοι. Τις πρώτες λέξεις. Όλα τα μωράκια. Λοιπόν, οι κανόνες λένε ότι θα καθίσετε 45 λεπτά αν δεν έχει interaction. Ή μια μισή ώρα αν έχει. Αλλά επειδή έχετε δουλειές, πότε πότε θα γυρνάω έτσι και δεν μπορείτε να φύγετε αν θέλετε. Γιατί πολλές φορές πάμε σε διαλέξεις που δεν είναι τόσο βαριόμαστε και λέμε πώς θα φύγω, δεν υπάρχει κανένα θέμα, ξέρω ότι έχετε δουλειές. Αλλά θα διαρκέσει, επειδή θέλω να το κάνω διαδραστικό, μία ώρα και μισή. Όποτε θέλετε φεύγετε όμως, θα κάνω και διάλειμμα για να φύγετε. Εγώ νομίζω όμως ότι πρέπει να κάθετε, γιατί δεν καταλάβατε τι όλα τα μωράκια της κλινικής. Αυτό είναι από το βιβλίο του Πιντέρη. Αυτά τα μωράκια στη θερμοκητήδα, όλα τα μωράκια που είναι νεογέννητα. Καλά, είναι γελογραφή αυτή, δεν φαίνεται το ίδιο. Είναι το ίδιο. Όλα τα μωράκια είναι... Τι σώδιο είναι ρε παιδιά. Όλα τα μωράκια είναι σκορπιά. Γιατί? Γιατί είναι νεογέννητα. Α, καθίστε κάτω, δεν φύγει κανένας. Μάθημα μέχρι το τέλος. Εδώ, χειροκρότημα, ήρθαν δύο κυρίες. Ακριβώς. Α, και λέει αστρολογιωμένο. Ναι, άλλο όρος, σκόπος και ξέρω... Αφήστε το, τώρα πάμε παρακάτω. Δεν καταλάβατε το βασικό ότι τα μωράκια που γεννήθηκαν την ίδια μέρα, έρχεται και σε διαφορετικές ώρες, είναι σκορπιοί. Και οι σκορπιοί έχουν αυτά τα χαρακτηστικά. 52% των Ελλήνων πιστεύει στην αστρολογία. Εσείς κανένας. Κανένας δεν σήκωσε το χέρι, όλοι διαβάζετε. Παρακαλώ να αποσυρθούν τα βιβλία από τη αίτηση της αστρολογίας, από τη Βιβλιοθήκη. Ο Νίκος Δήμου, εύχομα το διαβάζετε, αν είστε στο Facebook, γίνετε φίλοι του. Λέει, όταν κάποιος με ρωτάει στη συζήτηση, τι ζώοδιο είστε... Έχει γράψει ένα πολύ ωραίο βιβλίο κι αυτός, πολύ ωραίο βιβλίο. Τώρα, τι θα γίνει στη διάρκεια της διαδικασίας αυτής. Εγώ θα σας παρουσιάσω τα γεγονότα. Hardcore evidence. Αυτό, όπως αυτό εδώ. Θα μπορέσω να σας μετακινήσω από εκεί που ήσασταν από τη μία άκρη στην άλλη και να πείτε... Α, ναι, καλά τα είπε. Όχι. Ό,τι και να πω τζάμπα θα πάει. Ελπίζω ίσως δυο-τρία άτομα κάτι να πάρουν. Είναι πολύ δύσκολο να μετακινήσουμε στην ψυχολογία, έχουμε δει ότι αυτό το πράγμα είναι δύσκολο. Έχεις την αντίθετη άποψη, έχεις συμμεντωθεί εκεί πέρα. Το πολύ πολύ είναι να σε πάω από εδώ λίγο προς τα εκεί και να πεις, ε, λες μπα. Έχουμε βρει λοιπόν ότι το telling, το να λες τους άλλους πράγματα, δεν πιάνει. Αυτό που πιάνει είναι όταν οι άλλοι μόνοι τους ανακαλύψουν τα γεγονότα. Και γι' αυτό θα προσπαθήσω να σας δώσω τις γνώσεις, πού να βρείτε τις απαντήσεις, αν χρειαστεί και ερωτηθείτε για κάτι ή θελήσατε να αποφασίσετε για μια τεραπεία κτλ. Ας δούμε λίγο την ιστορία. Είναι καινούργια αυτά που κυκλοφορούν οι ψευδοεπιστήμες. Είναι καινούργιες ή και παλιά είχαμε? Για παράδειγμα, είχαμε την φρενολογία. Παλιά νομίζαν ότι αν κοιτάξουμε το σκάλτ, το κομμάτι του κρανίου σου, μπορούσαμε να δούμε πού είναι το νούμερο 1, είναι αυτό, το νούμερο 2 είναι η αγάπη, το νούμερο 3 είναι που είναι η ψευδο... έτσι νομίζαν. Σας φαίνεται κουτό ή μπορεί να δουλεύει? Το ότι το πιστεύανε. Και σήμερα όμως αυτή η επιστήμη, θα εισαγωγικά αναβιώνει. Άμα μπείτε στο διαδίκτυο θα δείτε ότι υπάρχει ένας οργανισμός που ακούγεται πολύ επιστημονικός και λέει ότι έτσι, ανάλογα με το κρανίο σας, είναι η προσωπικότητά σας. Η φυσιογνωμική, μια άλλη ψευδοεπιστήμη του καιρού και λέγονται ότι ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του προσώπου είναι και ο χαρακτήρας. Με βάση τι, πού βασίζεται αυτό? Μια βλακία κεμσί. Σήμερα όμως έχουμε κομπιούτερ που κοιτάει το πρόσωπό σας και κρίνει τι άνθρωπος είστε. Μεσμερισμός. Ο μέσμερ, με μαγνίτες, μετακινούσε τα υγρά του, το αίμα το οποίο έχει σίδηρο και σε έκανε να αισθάνεσαι καλά. Και η γυναίκη λιποθυμούσε, ήταν και ωραίος γγόμενος. Και νόμιζαν ότι θεραποβόταν κτλ. Σήμερα, ξανά τα ίδια, μαγνητική θεραπεία. Πάτε και δίνετε χρήματα να αγοράσετε μπρασελέ μαγνητικά και δεν ξέρω τι μαγνητικά. Έχουν κάνει διάφορα προϊόντα μέχρι και ένα χαλάκι για σκυλάκια. Για να κοιμάται το σκυλάκι και να θεραπεύεται. Το σκυλάκι, βέβαια, λέει τίντου το και αυτό, το κατουρίσω σιγά. Όνειρα. Πιστεύετε στα όνειρα. Έλα χέρια. Τα όνειρα έχουν προβληπτική ικανότητα. Τα όνειρα που βλέπουμε βγαίνουν. Χθες σε είδα στον ύπνο μου και να είδες τι έγινε. Πόσα όνειρα βλέπουμε. Σπουδάζεις κανένας ψυχολογίας εδώ. Έχει τελειώσει κανένας ψυχολογίας. Ναι. Ωραία. Πόσα όνειρα βλέπουμε τη νύχτα. Μέσα στο όρο. Πάρα πολλά. Πόσα. Πέντε, δέκα, χίλια, 100. Πολλά. 300. Άλλος. 400. Βλέπουμε ψυχολόγοι. Δεν θυμάστε. Στο κεφάλαιο consciousness. Τρία με πέντε όνειρα τη νύχτα. Που το ξέρουμε. Με έρευνες. Με έρευνες. Μάλλον που παρακολουθούμε το REM, το rapid eye movement και ξέρουμε ότι εκείνη τη στιγμή ονειρευόμαστε, σας μπροχούμε τι όνειρα έβλεπε σε αυτό. Ναι. Δεν θυμάσαι. Το ξέρουμε. Είναι standard. Τρία με πέντε το χρόνο πόσο βγαίνουνε. Τρία με πέντε επί 365. Έλα τα μαθηματικά. Χίλια και. Πόσα όνειρα βγαίνουνε το χρόνο. Τρία με πέντε. Στα χίλια. Λάθος είναι. Τα όνειρα δεν προβλέπουν. Τα όνειρα σχετίζονται με αυτά που συμβαίνουν την καθημερινή μας ζωή. Το 60% έχει να κάνει με αυτά που μας συμβαίνουν. Μάλλον στο γραφείο την άλλη μέρα βλέπω, βλέπω στον ύπνο μου ότι θα μαλώσω με κάποιον. Καπνίζουν στο νοσοκομείο και όντως υπάρχει μία τα. Την άλλη μέρα μαλώνω. Α, κοίτα, δεις, βγήκε. Όχι. Πάμε παρακάτω. Ερμηνεία και πρόβληψη. 71% πιστεύουν στα όνειρα. Υπάρχει και software, ειδικό πρόγραμμα, που γράφεις το τι είδες. Είδα ένα νανά, μια καρύδα και μια παντόφυλα. Α, αυτό σημαίνει εκείνο. Και πληρώνεις αυτό εδώ. Και αυτό είναι ένα παιχνίδι που... Ναι, αποφασίζεις σε ποιο κολέγιο θα πας, με ποιον να βγεις. Τώρα, σειρά σας. Θα απαντάτε σε αυτά τα παραδείγματα που θα σας δώσω με ναι ή όχι. Πιστεύω, ισχύει ή δεν ισχύει. Εντάξει. Άντε, βάλουμε και ενδιάμεσα, δεν ξέρω. Ναι, όχι, δεν ξέρω. Εντάξει. Πάμε. Voodoo. Να του κάνουμε χέρια. Ποιος πιστεύει στο Voodoo? Χανένας. Α, είχα νούμερα εδώ. Υπάρχει ένα σημαντικό νούμερο. Όχι στην Ελλάδα που πιστεύει. Ψεκασμή, όμως. Μη γελάτε. Κάποιοι το πιστεύουμε. Και μπορεί να είναι σωστό. Δεν λέω ναι, δεν λέω όχι. Μπορεί να ισχύει αυτό. Θα βάλω και παγίδες μέσα. Θα έχει και πράγματα που ισχύουν, όντως. Ψεκασμή. Βλέπεις ότι... Αυτά ζουνε. Ερώτηση, όταν ψεκάζουν αυτοί που μας ψεκάζουν, αυτοί που είναι? Κρατάν ομπρέλα? Είναι από πάνω. Έχουμε βρει το αντίδοτο. Έχουμε βρει το αντίδοτο. Και όμως υπάρχει μια τεράστια ιστοσελίδα που βγάζει συνέχεια τέτοια άρθρα και εσείς θα κάνετε share στο Facebook και τα διαβάζουν και άλλοι και θα είναι πω πω τι μας κάνουν αυτοί. Ποιοι είναι αυτοί? Αυτοί που θέλουν να αγοράσουν το προϊόντα τους. Εγώ πουλάω το βιβλίο, δηλαδή πουλάω κι εγώ, συμμετέχω εδώ, βάζω λίγο χρήματα για να σας ψεκάσουν να αγοράσετε το βιβλίο μου. Ωραία, χαλάστε. Και αυτοί οι ειδικοί, δυστυχώς, αυτοί οι ειδικοί και αυτά τα κανάλια και αυτά τα share που κάνουμε, δημιουργούν μεγάλα προβλήματα, ιδίως όταν αυτοί είναι σημαντικά άντουμα. Όπως, για παράδειγμα, αυτοί που κατέστρεψε ένας οροκόσμο γιατί έβγαλε στην εκκουμπή της, ανέδειξε όλους τους ειδικούς παραμυθολόγους. Για παράδειγμα, έχει βγάλει ένας οροφορές άτομα που μιλάνε για τον αυτισμό που προκαλείται από τα εμβόλια. Ποιοι πιστεύουν ότι ο αυτισμός προκαλείται από τα εμβόλια? Κι άλλοι, αλλά τώρα ντρέπεστε έτσι πως τα λέω εγώ. Α, καλά. Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών. Κι αυτός το πιστεύει. Βλέπετε λοιπόν ότι αν αυτά είναι λάθος, αυτά τα άτομα στις σημαντικές θέσεις ευθύνης προκαλούν μεγάλο κακό. Και θα δούμε μετά ποιο είναι το κακό. Η σελήνη, η πανσέλινος μας επηράζει, προκαλεί σεισμούς. Ναι, μπορεί, ναι, όχι, μπορεί, δεν ξέρω, σεισμούς προκαλεί σεισμούς. Γιατί έχει μια λόγη εκεί. Ισχύει? Δεν απαντώ, θα πρέπει να το ψάξετε. Αν σε άλλες διαλέξεις έτσι που έκανα, λύγιζα κουτάλια, έκανα πολλοί θεωματικά πέρα απ' τα βίντεο, δεν θα το κάνω σήμερα, αλλά αν θέλετε να μάθετε πώς να λυγίζετε κουτάλια, το ξέρεις, φως γίνεται. Σίγουρα, για κοιτάξτε το. Αν θέλετε να μάθετε να τρελένετε τον κόσμο και να κάνετε τον Θεό και μπορείτε να το μάθετε. Στο διαδίκτυο θα βρείτε πώς να λυγίζω κουτάλια. Δεν είναι έτσι, έτσι κάνει αυτός να φαίνεται, αλλά δεν είναι αυτό το τρικ. Αντινιά, μην παιδεύεσαι. Ε, την άλλη φορά, έλα να μας το κάνεις. Δεν νομίζω, δύσκολο το κουτάλι να λυγίσεις έτσι. Ο τρόπος που το έκανα εγώ και ο Γιούρι Γκέλλερ, σπάμε ένα κουτάλι, το κρατάμε έτσι εκεί που είναι σπασμένο, το κουνάμε, το κουνάμε, το τρύπουμε, το κάνουμε έτσι και φαίνεται σαν να λυγίζει, είναι σπασμένο το κουτάλι. Αν το έκαναν δεν θα καταλάβανε τίποτα. Γιατί το είπα τώρα, θα το έκαναν την άλλη φορά και θα ήμουν... Φαντάσματα πιστεύετε? Όχι κανένας, τίποτα, ντρέπεστε τώρα να πείτε. 35% στο εξωτερικό πιστεύει σε φαντάσματα μάγηθες. Ναι, μπορεί. 26%. Αυτά είναι μια κατηγορία από μόνη της, προβλέψεις. Μέντιουμ, κάρτες στα ρο, αστρολογία, πέφτεις προβλέψεις, δύο ρυθμί. Κάποια μπορεί να είναι αλήθεια, έτσι, δεν σας απαντόπλω, σας βάζω να σκεφτείτε και πείτε μου. Ναι, όχι, ποιο ισχύει. Τώρα δεν πιστεύετε. Άμα σας έδωνα ένα ανώνυμο ερωτημοδουλόγιο, θα βλέπουμε. Πάμε στις θεραπείες. Και έχει εδώ διάφορες, δεν λέω ότι ομοιοπαθηκή δεν ισχύει. Τι βάζω, ισχύει ομοιοπαθηκή. Καλή για 20-30-40%. Άστον, ας την σηκώνει. Βελονισμός. Ακοντισμός. Ρέικη. Αυτό κι αν είναι, έρχομαι εδώ, ρέικη. Και κάνω έτσι και σε θεραπεύω με ενέργεια. Τι θεραπεύει? Κάποιες παθήσεις, ποιες? Μπορεί να δουλεύει. Ιρρυδολογία. Κοιτάω το μάτι. Ναι, ναι. Ρέφλεξολογία. Πατάω το πόδι και θεραπεύω το σηκώτη. Ναι, σωστά, είναι για αναγνώριση, δεν είναι για θεραπεία. Θα τη δούμε και παρακάτω στην Ιρρυδολογία και στη Ρέφλεξολογία. Αντί να εξετάσω την καρδιά σας, εξετάζω το μάτι. Αντί να εξετάς το όργανο, ναι. Και αντίστοιχα η άλλη θεωρία... Οι άλλοι λένε ότι στο πόδι είναι η καρδιά σου. Και άλλοι μπορεί να πει ότι είναι στον πισσινό σου. Ποιος από τους δυο έχει δίκιο αυτός που λέει ότι είναι στο μάτι και στο πόδι. Στο νοσοκομείο, όταν θα πάτε, προτιμάτε να σας δείει ριδολόγος ή καρδιολόγος. Ναι, εγώ προτείνω... Έχει κι άλλα εκεί πέρα, χειροπρακτική, αποτοξίνωση. Αποτοξίνωση, βγάζω τις τοξίνες. Ποιες τοξίνες? Ναι, αλλά ξέρετε τι πουλάει, τρεις εκατομμύρια είναι ο τζίρος. Τρεις εκατομμύρια είναι ο τζίρος και των άλλων. Εδώ είναι ο βελονισμός. Άμα δεν μπορούμε να το δούμε αυτό, καηγαμώ. Θα κάνουμε διάλειμμα σε κάποια στιγμή, τέλος πάντων, και θα προσπαθήσουμε να στα παίξουμε αυτό, διότι πολύ καλύτερα από μένα είναι αυτά. Psychic surgery, ψυχοχειρουργική. Εκατοντάδες ατόμων από την Ελλάδα και χιλιάδες τον κόσμο πήγαν στην Ταϊλάνδια και σε άλλες χώρες, όπου κάνανε Φιλιππίνες. Τι κάνουμε λοιπόν, έχω καρκίνο στο σικότυ. Και τι κάνω, βγάζω το καρκίνο από το σικότυ με το δάχτυλο. Ο θεραπευτής εκεί πέρα κάνει έτσι μια τρύπα, βάζει το δάχτυλο μέσα και αρχίζει και τραβάει μικρά μικρά κομματάκια από τα εντεράς και σε καθαρίζει. Το κλείνει, δεν υπάρχει πληγή, γυρνάς στο σπίτι, έχεις πληρώσει τρεις χιλιάδες ευρώ και είτε θεραπεύεσαι, είτε πεθαίνεις, δεν ξέρω το αποτέλεσμα, ισχύει ή δεν ισχύει, το πιστεύουμε ή δεν το πιστεύουμε. Έγινε επί πολλά χρόνια και δεν ξέρω το αποτέλεσμα. Αυτοί που πήγαιναν εκεί, γιατί πήγαιναν, γιατί είχαν ακούσει από φίλου ότι δουλεύει. Το είχαν δει, είχαν δει ότι ο άλλος τρυπάει το δάχτυλο και δεν αφήνει τρύπα και είναι ανέμακτο και κλείνει η πληγή αμέσως με τα ίδια τους τα μάτια. Ο εχθρός της επιστήμης είναι η προσωπική εμπειρία. Ό,τι πιο δύσκολο δεν μπορώ να σας πείσω ότι αυτό δεν δουλεύει, αν μου πείτε εγώ το δοκίμασα και μου έφυγε η μέση μου πέρασε το οτιδήποτε με αυτό που έκανα. Δεν μπορώ να σας πείσω, δεν γίνεται τίποτα. Και στην ψυχολογία έχουμε προβλήματα. Υπάρχουν ένα σωρό θεωρίες, 400 περίπου, 400 είδη θεραπείας. Φρόιντ, που κάποιοι τον... τα μαντώσουμε... του 1800 τόσο, χωρίς πειραματικά δεδομένα, χωρίς αποδείξεις, μια θεωρία που μας φαίνεται καλή και λέμε Φρόιντ, πάμε να κάνουμε ψυχαναλύση. Είναι αποτελεσματική, το test Rorschach, βλέπεις αυτό εδώ τις κυλίδες, υπάρχουν κάτι βίβλοι τέτοιοι τεράστιοι, που ερμηνεύουν, αν είσαι πίσω αυτό, τότε είσαι τέτοιος, κλπ. Γιατί δημιουργήθηκαν όλες αυτές οι ιστορίες, και οι μαγνύτες, και οι ριδολογίες, γιατί? Για ποιον λόγο δημιουργούνται αυτά? Έλα βρε μου, θα στήσω ποιον δυνατό συμμετέχουν. Ωραία, πάρα πολύ ωραία, η μία κατηγορία, αυτοί που ξέρουν ότι δεν δουλεύει, παρόλα αυτά, ας κάνω κάτι διαφορετικό, να πω ότι το μάτι, το πέλμα, ή το κάνω έτσι και σε θεραπεύω και να βγάλω λεφτά. Αυτοί το ξέρουνε, ηθικό? Όχι. Μετά από αυτούς, εκπαιδεύτηκαν και άλλοι που το πίστεψαν, και το πιστεύουν ότι είναι έτσι, δεν ξέρουν ότι δεν δουλεύει, ηθικό? Άλλοι όχι, δεν πρέπει να ξέρεις τι πουλάς. Για το μέσο άνθρωπο, λέει ο Zimbardo, είναι ο κόσμος πολύ περίπλοκος και προσπαθεί να ερμηνεύσει τι και πώς, τι συμβαίνει γύρω του. Επίσης, είμαστε cognitive misers, τσιγκούνιδες, θέλουμε, έχουμε την ανάγκη να απλοποιήσουμε τα πράγματα, δεν μπορούμε να καθίσουμε να σκεφτούμε τώρα γιατί αυτό, όλα αυτά που σας λέω τώρα θέλουν κόπο, θα φύγετε κουρασμένοι από εδώ. Επίσης, υπάρχουν οι ψευδοσυσχετίσεις, πολύ μεγάλος εχθρός της επιστήμης, πολύ επικίνδυνο. Μια ψευδοσυσχέτηση, όταν πλένω τα μάξι μου, βρέχει. Το παρατήρησα τόσες φορές, τόσες φορές το πλένω τα μάξι, βρέχει. Ναι, και κουνάω την κεφάλι. Ποιο είναι το πρόβλημα? Μετράω τα hits και δεν μετράω τα misses. Μετράω κάθε φορά που το πετυχαίνω, αλλά δεν μετράω κάθε φορά που σε σκεφτόμουν και δεν με πήρες τηλέφωνο. Μετράω μόνο τα hits, τις επιτυχίες. Το 13 είναι γουρσουζιά. Δεν είναι, ευτυχώς, γιατί κάποιοι άλλοι είναι σίγουροι ότι είναι γουρσουζιά. Το να περνάς κάτω από σκάλα. Και πώς ξεκινάει αυτό, μια ερμηνεία. Πέρασε κάποιος από ένα εργοτάξιο που πέφτουν τούλα και πέρασε κάτω από τη σκάλα γιατί έχει σκάλες στο εργοτάξιο, του πέσε ένα τέτοιο στο κεφάλι. Αμάν, τι ήταν το διαφορετικό, πέρασα κάτω από τη σκάλα. Άρα, λοιπόν, όταν περνάς κάτω από τη σκάλα είναι γουρσουζιά. Έτσι ξεκινάνε. Μαύρη γάτα, τα ίδια. Παλιά, είχα κάνει μια ομιλία στο ραδιόφωνο του CBS, στην Μελβουρνή, για δύσδυμονίες. Παλιά, η μαύρη γάτα ήταν τύχη. Μετά άλλαξε. Την ξέρει κανένα στην ιστορία. Ψάξτε το στο Wikipedia να δείτε. Γιατί πιστεύουμε σε αυτά εδώ. Πρώτον, έχουμε άγνοια. Δεν έχουμε όλοι μελετήσει μεθόδους έρευνας, δεν έχουμε καθίσει να μελετήσουμε όλα αυτά. Υπάρχει μια αδύσπιστία στην ιετρική. Οι πλάνεις της παλινδρόμησης είναι πάρα πολύ ισχυροί και, αν μπορέσαμε να σας την πω με δυο λόγια, θα τη δούμε και παρακάτω. Ας πούμε ότι έχω γρύπη. Έχει βρεθεί ότι το καλύτερο, μια πολύ αποτελεσματική μέθοδος για την γρύπη, είναι ότι το χτυπάτε παλαμάκια κάθε μέρα που συνεχίσετε να έχετε γρύπη. Δηλαδή, έχω γρύπη η πρώτη μέρα. Πάμε μια φορά παλαμάκια. Είδες, μαγικά κάνει. Την δεύτερη μέρα που έχω γρύπη, χτυπάω παλαμάκια. Στην τρίτη ή την τέταρτη μέρα θα μου περάσει η γρύπη. Μπράβο. Οτιδήποτε θεραπεία και να μου δίνουν σε αυτή τη διαδικασία της γρύπης, θα θεραπευόμουν. Οι περισσότεροι από εμάς. Οι περισσότεροι ασθένεις είναι κυκλικές, εκτός από τις... Πώς λένε, αυτοί που τελειώνεις, τελικά. Κάποιες υπάρχουν που είναι χρόνιας, αλλά πολλές από εσάς είναι ακριολόγημα, η γρύπη και τα λοιπά, περνάνε. Οτιδήποτε και να σας δίνουν εκείνη τη στιγμή, εσείς θα αργυζώσταν από την προσωπική σας εμπειρία, το είδα με τα μάτια μου, το δοκίμασα, πήρα αυτό το χάπι και θεραπεύτηκα. Το φαινόμι. Το κόστος, η απελπισία, μας μπρώχνεις αυτά εδώ. Οι θεωρίες συνομωσίας, ναι, αλλά αυτοί βγάζουν χρήματα. Ποιοι αυτοί, οι φαρμακοβιμηχανείες βγάζουν χρήματα, το μυαπαστικό δεν πουλάει, ναι, είναι πιο φθινό. Ωραία, τρεις εκατομμύρια είναι το κέρδος σε αυτά τα φάρμακα, αν λέτε ότι συνομοτούν οι άλλοι κατά τον ΜΕΝ. Διαφημίσεις είναι πολύ καλές και λέει, δεν είναι εναλλακτική-ατρική, τι είναι εναλλακτική-ατρική, είναι μια θεραπεία η οποία δεν έχει αποδειχθεί, γιατί αν είχε αποδειχθεί τι θα ήτανε, θα ήτανε ιατρική. Άρα δεν υπάρχει όρος εναλλακτική-ατρική, είναι ιατρική, δεν είναι ιατρική. Σκεφτείτε το λίγο. Τώρα, το πιο σημαντικό από όσα σας είπα, που μπορεί να κάνω λάθος σε όλα είναι, άντε κι εγώ θέλω να δοκιμάσω κάτι αυτό, εδώ μου είπαν ότι ισχύει. Πώς εγώ μπορώ να βεβαιωθώ ότι αυτό είναι καλό. Πάω σε έναν γιατρό, πώς μπορώ να βεβαιωθώ ότι ο γιατρός είναι καλός. Τύσκολο, δεν είναι. Άντε τώρα, δεν βάζουν οι γιατροί τα πτυχία τους εκεί να πει, έχω 9 στα 10 και μετά πήγα στον Χαρβάρτ. Άντε, κάποιοι βάζουν. Εγώ πήγα στον Χαρβάρτ. Έχει πτυχία από την ιατρική του Χαρβάρτ. Είναι καλύτερος από την ιατρική της γεωργίας. Δεν το ξέρουμε. Για ξανά. Είναι μία ένδειξη ότι το καλύτερο πανεπιστήμιο στον κόσμο θα βγάζει ένα καλύτερο πανεπιστήμιο από την Αλβανία, από την Ελλάδα. Συμφωνείτε ή διαφωνείτε. Το συζητήσουμε. Συζήτησε αυτό. Εντάξει, τα πανεπιστήμια είναι αξιολογημένα, το ξέρετε. Υπάρχει στο ίντερνετ, μπορείτε να βρείτε. Κοιτάξτε λίγο. Επειδή δίδασκα στο City College, Διευθυντής Τουμήματος Ψυχολογίας, ερχότανε πελάτες να πούν γιατί να έρθω σε εσάς. Και τους έραγα το εξής. Ένα πανεπιστήμιο είναι τόσο καλό όσο τα βιβλία. Πώς θα τα βάζω τα βιβλία. Καλώς, καθηγητής θα τα βάζω τα βιβλία. Είναι καλά τα βιβλία. Το σύγγραμμα του Σοριστοτέλειου Πανεπιστήμια τότε, χωρίς να το πω, της κοινωνικής ψυχολογίας πριν 15 χρόνια, ήταν 20 σελίδες που είχε γράψει ένα σημειώσι και κάποιες διαφάνεις. Εμείς τους δίναμε 700 σελίδες σε ένα βιβλίο. Ο ένας θα διαβάζει αυτό, ο άλλος το άλλο. Ποιος θα έχει πιο πολλές γνώσεις για εξετάσεις. Ένα. Δύο. Ο καθηγητής που σε διδάσκει. Ο καθηγητής στο Harvard θα έλεγα ότι είναι αρκετές κλάσεις καλύτερος από εμένα. Αν διαφωνείτε, να πάω εγώ να βρω δουλειά στο Harvard. Δεν με παίρνουνε. Τρία. Οι οργάνους του πανεπιστήμιου. Δεν μπορεί ένα πανεπιστήμιο να είναι καλό και να μην δουλεύει τις μισές μέρες του χρόνου, γιατί έχει απεργία, γιατί δεν ξέρω τι. Το Harvard. Ναι. Έχετε δίκιο. Κάποια πανεπιστήμιο μπορεί το Harvard να είναι πρώτος αυτό και τρίτος εκείνο. Πέμπτος αυτό και έβδομας εκείνο. Δεν είναι όμως το 2004-2000. Τα χρήματα, ναι. Πολύ σωστό. Εντάξει. Ναι, το καταλάβω. Πολύ σωστό. Αυτό θα ήταν ο κανόνας ή η εξαίρεση. Καλό σημείο είναι. Κάποιοι πιθανόν να είναι πολύ καλοί και να τελείωσαν στη γεωργία. Συνήθως όμως, αυτός που τελείωσε στην Ελλάδα, στη Γερμανία, έτσι έχουμε rankings, έχουμε αξιολογήσεις. Έλα, μην κουραζόμαστε. Συμμετοχή του κοινού. Μην γράφετε. Θέλω να γυρίσετε στο διπλανό σας και να πείτε κάτι που ξέρετε. Ενώ πήγα τη σχολεία, κάτι θέλω. Ενώ πήγα τη σχολεία, κάτι θα μάθατε, κάτι θα ξέρετε. Ο ήλιος γυρίζει γύρω από τη γη. Γυρίσετε στο διπλανό σας, σε ευκαιρία να κάνετε γνωριμίες. Σε κάποιον που δεν ξέρετε, μάλλον, εδώ και πείτε στον από πίσω σας. Όχι στον διπλανό, καθόμαστε με τους φίλους. Πείτε στον διπλανό σας κάτι που ξέρετε. Στον πισινό σας. Στον πρωσθεινό σας. Εντάξει, ακούω, ποιος θέλει να μοιραστεί. Σε ποιον το είπες. Από εδώ, σε εκεί, ωραία επικοινωνία. Τι της είπες. Σε είπα ότι ο χρόνος έχει τέσσερις εποχές. Κι εσύ τι της είπες. Ο χρόνος έχει 165 μέρες. Καλά θα πάτε με το χρόνο. Άλλος. Δεν θέλω ότι τα παιδιά μου είναι δικά μου. Ωραία, ωραία, το κρατάμε. Εγώ είπα τη Μελένα Μαλία, αυτό ξέρω. Μαλία, Μελένα Μαλία. Κάτι άλλο. Το κρατάμε. Επόμενη ερώτηση στον διπλανό σας, στον πίσσινό σας, στον πρωστινό σας. Η πιο σημαντική ερώτηση της βραδιάς. Τώρα θα τον βυσβείτευσω. Πού το ξέρεις. Γυρίστε στον διπλανό σας και πείτε του πού το ξέρεις και αυτός πρέπει να μας απαντήσει. Α, γιατί δεν παίζετε εσείς. Παίξτε το. Εδώ δεν παίζετε. Θα σας βγάλω έξω. Κοιτάξτε, δεν μαθαίνουμε άμα δεν παίζουμε το παιχνίδι. Θα μάθουμε και πολλά. Πρέπει να παίζουμε. Απαντήσεις. Πού το ξέρεις. Στο σχολείο. Στο σχολείο. Τώρα τι κάνουμε. Προσπαθούμε να δούμε τις πηγές γνώσης. Μια πηγή γνώσης είναι το σχολείο. Με τα είδη που είναι τα μάτια, εμπειρία. Το είδα με τα μάτια μου. Μια άλλη πηγή γνώσης είναι εμπειρία. Για να δούμε θα τις βγάλουμε όλες. Αμαλία. Έχω το αποδεικτικό μου. Πού το ξέρεις ότι σε λένε Αμαλία. Άλλος, πού το ξέρεις. Δύο πηγές βγάλαμε. Όλοι. Ωραία, παίρνω ανατροφοδότηση από τους άλλους λοιπόν. Μου λένε οι άλλοι. Ποιες είναι οι πηγές γνώσης λοιπόν. Από πού ξέρουμε αυτά που ξέρουμε. Μία από το σχολείο. Είναι καλή η πηγή γνώση στο σχολείο. Ναι, αλλά θα θέλαμε να πιστεύουμε ότι το σχολείο μας δίνει έγκυρες γνώσεις. Σας προτείνω να παρακολουθήσετε ένα βίντεο του TEDx, TED Talk του Θοδωρή Γεωργακόπουλου, που μιλάει για τις γνώσεις που παίρνουν στο σχολείο. Και λέει απογοτεύτηκα όταν είδα ότι στο σχολείο η ιστορία δεν ήταν ακριβώς η πραγματική ιστορία, ήταν λίγο πειραγμένη ιστορία. Και άλλα πράγματα. Που το ξέρετε λοιπόν. Κρατήστε αυτή την ερώτηση γιατί θέλω να φύγετε. Και από εδώ όταν σας λένε κάποιοι να ρωτάτε πού το ξέρουν, θα δούμε σε τι θα μας βοηθήσει αυτό. Οι πηγές γνώσης λοιπόν είναι η κοινή λογική. Και καθένας το ξέρει ότι αυτό. Οι συλλογισμοί. Αφού αυτό, τότε έτσι. Η πατήρηση ή η προσωπική εμπειρία, το είδα με τα μάτια μου. Το έπαθα εγώ. Το έζησα. Και τέλος η γνώμη του ειδικού. Θα τις πάρουμε μία-μία και θα δούμε αν είναι έγκυρες και αν είναι έγκυρες πάντα. Ή αν υπάρχουν περιπτώσεις που δεν είναι έγκυρες. Και μπορεί να μας οδηγήσουν σε προβλήματα και να πιστέψουμε πράγματα τα οποία δεν ισχύουν. Η κοινή λογική. Η κοινή λογική λέει ότι γίνεται αυτό. Αφού γίνεται. Να το. Το είδα με τα μάτια μου. Αυτά που μάθατε στο σχολείο τι λένε. Ότι αν σε τρυπήσω εδώ, κάτι θα βγει. Έμα. Πιθανό να περάσει από την καρδιά μέσα. Πιθανό να πεθάνεις. Ότι δεν μπορεί να το περάσει αυτό. Έτσι δεν λέει η κοινή λογική. Και όμως κάποια άτομα λένε εγώ το είδα με τα μάτια μου. Άρα η κοινή λογική, και το πιστεύουν ότι γίνεται, η κοινή λογική καμιά φορά μπορεί να μας μπερδέψει. Εδώ θα σας έρθει πάλι το βίντεο του Chris Angel, που θα μπορείς να το πεις και Christ Angel, αφού περπατάει πάνω στο νερό, με το βίντεο με ένα σωρό κόσμο από γύρω να το κοιτάει, να το δείχνει από πάνω, από κάτω. Περπατάει πάνω στο νερό, στην πισίνα. Η κοινή λογική τι λέει. Ότι αυτό μάλλον δεν γίνεται. Ό,τι θα έπρεπε να βουλιάξει. Παρ' όλα αυτά, κάποιοι μπορεί να πούνε, το είδα και το κάνει. Κι αυτός εδώ να γίνει ηγέτης μιας χώρας, επειδή κατάφερε και έκανε αυτό ή οτιδήποτε. Ο Γιούρι Γκέλλαρ με τα κουτάλια του. Μια γελογραφία εδώ. Η αδερφή του, όταν ήταν μικρός, 7 χρόνων, λήγιζε το κουτάλι της αδερφής και η αδερφή δεν μπορούσε να φάει τη σούπα. Μα μά, όλα μου κληγίζει το κουτάλι. Σταμάτα Γιούρι. Ρεφλεξολογία, λοιπόν. Ναι, που είπαμε πριν. Αυτός είναι ένας χαρτίς που δείχνει ότι σε αυτό το κομμάτι εκεί πάνω αριστερά, είναι το μάτι. Αν λοιπόν έχεις πρόβλημα το μάτι, καταράκτη ή ξέρω εγώ τίποτα, εγώ θα σου πατήσω εκεί πέρα και θα σου στερεπέψω το καταράκτη. Και έχει γίνει μια πρόταση από τη Βουλή των Ελλήνων να αντικαταστεθούν οι ευθαλμίετροι, διότι έχουμε πολύ σοβαρά αποτελέσματα από εδώ. Ναι, μην πάτε ξανά τα γυαλιά επιστήμη. Εγώ να το περιμένεις από την Ελληνική Βουλή. Συλλογισμοί, εάν τότε. Αφού αυτό, τότε τ' άλλο. Λοιπόν, υπάρχει ένας οργανισμός που λέγεται DHMO και λέγεται Dehydrogen Monoxide Research Division. Είναι αρκετά επιστημονικό, dot org οργανισμός. Και έχουν βρει, αυτά είναι έγκυρα. Δεν σας δουλεύω τώρα, αυτά εδώ ισχύουν. Αυτό, λοιπόν, το dehydrogen monoxide, είναι θενατηφόρο αματοισπνεύσης, διαβρώνει, έχει βρεθεί σε όγκους ασθενών. Φαίνεται ότι είναι κάτι επικίνδυνο και ακόμα χειρότερα χρησιμοποιείται σε πυρηνικούς σταθμούς για να επιβραδείνει τη φωτιά, σε έρευνες σε ζώα, σε φυτοφάρμακα. Είναι, δηλαδή, κάτι το οποίο, μάλλον, θα έπρεπε να απογορευτεί. Και αυτοί μαζεύουν υπογραφές. Συμφωνείτε να υπογράψουμε ότι αυτό το πράγμα είναι επικίνδυνο και πρέπει να σταματήσει να παράγεται, να κυκλοφορεί. Αυτός είναι ο χημικός του τύπος. Και για όσους έχετε και ώρα να πάτε στο σχολείο, τι είναι αυτό, ρε παιδιά. Καλά, εντάξει, είναι υδρογόνο, δύο οξογόνα. Το λέει και ο τίτλος, είναι δύο υδρογόνο, μόνο οξύδιο. Ένα οξυγόνο, δύο υδρογόνα. Το νερό, λοιπόν, έχει αυτές όλες τις ιδιότητες. Και κάποιος που ήθελε να γελάσει με άτομα σαν κι εσάς, που να έχουν κριτική σκέψη, πήρε και έκανα μια στο σελίδα και μάζεψε χιλιάδες υπογραφές και αυτό διαδόθηκε σε όλο το διαδίκτυο και ακόμα υπάρχει, άμα μπείτε θα το δείτε, ένας οργανισμός που λέει αυτό το πράγμα επικίνδυνο και κανένα δεν σκέφτεται, ρε παιδιά, μας δουλεύουν, το νερό είναι αυτό. Προσοχή, λοιπόν. Τρία, παρατήρηση και προσωπική εμπειρία. Και εδώ είναι το πιο δύσκολο, όπως σας είπα. Είναι αδύνατον να κάνω την βάση να πιστέψει ότι αυτό που νομίζει ότι πήρε και τη θεράπευσε, δεν είναι λογικό να τη θεράπευσε, επειδή το πήρε και όντως τη θεράπευσε. Και όταν λέει κάποιος, το είδα με τα μάτια μου, είναι πολύ δύσκολο να του αλλάξεις τη γνώμη. Επί χιλιάδες, εκατοντάδες χρόνια, οι άνθρωποι νομίζανε ότι... Γιατί? Γιατί το βλέπουν με τα μάτια τους. Γιατί όταν ξυπνήσει το πρωί, το βλέψει και τον ήλιο και πάει από εκεί. Εγώ είμαι εδώ. Σωστά. Ήταν λάθος. Ναι, εμείς είμαστε έξυπνοι, το είπαμε αυτό. Ήμασταν, δεν ήμασταν. Κάναμε πάρα πολύ ωραία πράγματα τότε. Το θέμα είναι να συγκυρωθούμε στο τι κάνουμε τώρα. Και λέει ο δημοσιογράφος ο Παπαχελάς, το να οδηγάσεις ένα μάξι και να κοιτάς συνέχεια τον καθρέφτη δυόμοις χιλιάδες χρόνια πριν, θα τρακάρεις. Πρέπει λίγο προσοχή. Καλεί οι αρχαίοι Έλληνες. Ας υποθέσουμε ότι έχουμε κάποια σχέση με αυτούς και ας τη χρησιμοποιήσουμε για να κάνουμε κάτι σήμερα. Το πρόβλημα τι είναι λοιπόν, ότι όταν κάποιος δει το γεγονό να γυρίζει, είναι πολύ δύσκολο να τον πείσεις ότι δεν είναι έτσι. Και εκεί θα δυσκολευτώ πάρα πολύ εγώ, όταν θα τους πω αυτό δεν δουλεύει και εσύ θα λέτε εγώ το είδα. Και να το εξηγήσω, πάλι θα δυσκολευτώ πάρα πολύ. Πολύ δύσκολα λοιπόν η επιστήμη νικάει το anecdotal evidence, την ιστορία που είπε κάποιος στην προσωπική εμπειρία. Συγγνώμη, κάθομαι μπροστά σας. Όταν λοιπόν εγώ παίρνω μια θεραπεία και νομίζω ότι θεραπεύομαι, ταυτόχρονα συμβαίνουν ένα σωρό άλλα πράγματα. Όπως για παράδειγμα, ας πούμε ότι η θεραπεία ήταν έβαλα ζελέ στα μαλάκια μου εδώ. Τι γελάτε. Την προηγούμενη φορά είχα μαλλιά, όχι, πάλι δεν είχα. Πριν 30 χρόνια όμως που ήμουνα εδώ, έμπουκλες ήταν. Τη στιγμή λοιπόν που η Βάσο δοκίμασε αυτό εδώ, άγγελος έβαλε ζελέ, δεν ήταν το μόνο πράγμα που έγινε διαφορετικά, έγιναν και άλλα πράγματα, όπως ένα σωρό. Είχα πωνοκέφαλο και με έφτυξη η μάνα μου, μου κάνει το, πώς το είπαμε, το μάτι μου. Ω ρε εσύ. Για να σε δω εσένα. Τι έχεις. Δεν μου φαίνεσαι καλά. Ματιαγμένο είσαι. Καλή δεν πρόλαβα να το πω, μάτι έχεις. Πάμε να σε ξεματιάξω τώρα. Έλα γεύρε μου, έλα. Πού, τι μάτι είναι αυτό παιδί μου. Πω πω μάτι. Αυτό ήταν. Στα ώρια και στα βουνά, στα ώρια και στα βουνά. Δεν τα τυπηγήμαστε. Αυτές είναι κοινές πηγές γνώσης. Αυτά που συνήθως βασίζουμε την άποψή μας. Η άποψη του ειδικού έρχεται λοιπόν ένας και λέει ότι τα παιδιά με ειδικές ανάγκες πρέπει να πηγαίνουν στα ειδικά σχολεία. Και έρχεται άλλος, όχι. Καλύτερα είναι να ενταχθούν σε κανονικά προγράμματα. Έχουμε και την ειδικό εδώ. Ποιος έχει δίκιο. Λέει ότι οι ειδικοί δεν συμφωνούν. Τότε λέμε να κάνουμε μια αναζήτηση στο διοδίκτυο. Το Google. Αυτό κυκλοφόρησε πριν κάποια χρόνια. Είναι το προβλήμα που δημιουργούν οι μπαταρίες ενός σκηνητού που εκκρίγνονται. Και κοιτάξτε τι ζημιά έγινε εδώ πέρα. Προκριμένο το άτομο. Ήταν ψεύτικο. Υπάρχει μια μερίδα ατόμων οι οποίοι διακοινούν τέτοιες ειδήσεις. Μια πρόσφατη έδειξε ότι είναι έξι φορές πιο πιθανό να κάνετε κλικ και να μοιραστείτε μια ψεύτικη ειδήση, η οποία είναι πιο συνταρακτική, πιο συστηματικά αφορτισμένη και μια πιο ωραία ιστορία από μια πραγματική ιστορία. Άρα λοιπόν τα πραγματικά νέα δεν διακοινούνται εύκολα. Ενώ τα άλλα διακοινούνται πολύ εύκολα. Οι ειδικοί της κάποιων εταιρεών marketing και κάποιοι από εσάς, αυτοί σας λένε ότι θα βγάλετε εκατομμύρια, εγώ έχω γίνει εκατομμυρούχος. Η αλήθεια όμως είναι ότι στην Αμερική αναγκάσανε αυτές τις εταιρείες να λένε στους υποψήφιους employees, υπαλλήλους που θέλουν να δουλέψουν, συνεργάτες, ότι το 54% δεν βγάζουν τίποτα και οι υπόλοιποι βγάζουν 65$ το μήνα κατά μέσο όρο. Αυτή είναι η αλήθεια. Και αυτό είναι η αλήθεια. Κάποιος έχει γίνει εκατομμυρούχος. Έχετε λίγο προσοχή στο τι ακούμε, στο τι διαβάζουμε και τα λοιπά. Τώρα όμως θα κάνουμε, δεν ξέρετε αυτά τα tests που διαβάζετε σε κάποια περιοδικά close up, δεν ξέρω τι κυκλοφορεί τώρα στην Ελλάδα, αυτά τα δημοφιλή που σου λέει ποιο χρώμα σου αρέσει, να κάνουμε ένα τέτοιο test και σας δείξω ένα test που δουλεύει. Τώρα δεν σας δουλεύει, αυτό εδώ θα δουλεύει. Πραγματικά. Θέλω, λοιπόν, να γράψετε, μη γράφετε, δεν φέρετε. Πού το ξέρετε, μου αρέσεις. Θα το αποδείξω με στοιχεία ότι θα δουλέψει. Θα προβλέψω αυτό που θα γίνει. Σκεφτείτε ένα νούμερο. Ό,τι νούμερο να είναι. Σκεφτείκατε. Κρατήστε το στο μυαλό σας, θα χρειαστεί. Ένα χρώμα. Ξέρετε για τη ψυχολογία χρωμάτων, που διαβάζετε διάφορα στα περιοδικά. Εντάξει με το χρώμα. Όχι αυτό. Το όνομα του πρώτου σας ζώου. Αν είχατε ένα ζωάκι. Θέλω, λοιπόν, να θυμηθείτε τι ζώο ήταν αυτό. Τι ζωάκι ήταν. Ένα χειροκρότημα ήρθαν καινούργοι πελάτες. Γεια σας. Εδώ έχει τρεις θέσεις. Μπορούμε εδώ. Ένα ζώο. Τι ζώο ήταν, τέλος πάντων, θυμηθείτε το. Το όνομα κάποιου με τον οποίον θα θέλατε να κοιμηθείτε ή κάποιας. Μην το πείτε στον διπλανό, είναι ο σύζυγος. Πέντε. Τα ονόματα των γονέων σας. Έξι. Το δικό μου. Ροδαφινός. Τα σκέφτεστε όταν αυτά τα έχετε στο μυαλό σας. Και τώρα θα σας αποδείξω πώς αυτό το τεστ δουλεύει. Το νούμερο. Ποιος. Πείτε μου ένα νούμερο που σκεφτήκατε. Οχτώ. Κάτι πιο μεγάλο. Δέκα. Πιο μεγάλο. Τι είναι αυτό? Το σκέφτηκες τότε? Είχε σκεφτεί 564. Κερδίζεις. Το νούμερο. Αυτό που διαβάζετε τα περιοδικά ότι αυτό το νούμερο συμβολίζει εκείνο. Σε αυτή την περίπτωση το νούμερο συμβολίζει το πόσες φορές πρέπει να σας κοπανίσουμε με το μικρόφωνο στο κεφάλι και γιατί κάνετε φθασμάδες. Δεύτερον. Έπιασα, δεν έπιασα. Το χρώμα. Χρώμα. Χόκινο μόβ. Αν νομίζετε ότι το χρώμα επηράζει τη ζωή σας, το ποιο χρώμα διαλέξατε ή οτιδήποτε άλλο, συνεχίζετε να κάνετε χαζομάρες. Τρία. Είναι ένα χρώμα. Το όνομα του πρώτης σας ζώου. Κι αυτό θα βγει, θα σας πω. Κοιτάξτε να δείτε τώρα. Μαντεύω, έχω μαντικές ικανότητες, ότι το ζώο σας το πρώτο είναι νεκρό. Καλά, εσύ είσαι μητρός, δεν παίζει. Κάνω λάθος, το πρώτο σας ζώο δεν είναι νεκρό. Νεκρό. Νεκρό. Είδατε που πιάνει το τεστ. Και τέλος θα σας αποδείξω ότι είναι σωστό το τεστ. Το όνομα, αυτός ο κάποιος που θέλετε να κοιμηθείτε μαζί του, ο Ροδαφινός και οι γονείς σας, τρέπονται που σας ξέρουν. Που κάνετε τέτοιες χαζομάρες. Μην ξανασχοληθείτε με χαζά περιοδικά, χαζά τεστ και νομίζετε ότι κάτι θα γίνει. Χειροκρότημα για τον κύριο, παρακαλώ. Χειροκρότημα, κύριε Σύμβελε. Υπάρχουν λοιπόν χιλιάδες θεδιατές, υπάρχουν χιλιάδες βιβλία, αυτοβοήθειας στο βιβλιοπωλείο. Όποιος θέλει γράφει ένα βιβλίο. Ακόμα και ο Λέκος έγραψε. Πόσα βιβλία? Ωραία βιβλία. 7 βιβλία. Και εγώ έγραψα βιβλία, αλλά τα βιβλία δεν ελέγχει κανένας. Δεν ελέγχει κανένας αν αυτά που γράφουν είναι έγκυρα. Και γι' αυτό στη Βιβλιοθήκη της Βέρεια στην Καταπληκτική έχουμε βιβλία τα οποία δεν είναι και τόσο έγκυρα. Στην ψυχοθεραπεία λοιπόν, στην ψυχολογία, έχουμε και εκεί 400 διαφορετικές θεραπείες. Ποια είναι καλή, έχω ένα πρόβλημα με τον άντρα μου, πού θα πάω, σε ποιον θα πάω, σε αυτό που χρησιμοποιεί γνωστική, συμπεριφορική, σε αυτό που χρησιμοποιεί αλογοθεραπείας, σε αυτό που χρησιμοποιεί ψυχαναλύση, ποια είναι η πιο αποτελεσματική μέθος για αυτό το πρόβλημα. Και έχει έρευνες που σου λένε ότι σε αυτό το τομέα καλύτερα να κάνεις αυτό. Πιο γρήγορα, πιο αποτελεσματικά. Αν δεν το ξέρεις, οι ειδικοί λοιπόν, αυτοί με τις διαφορετικές απόψεις, εμφανίζονται σε σόου, και αυτά τα σόου δυστυχώς προβάλλουν ότι να είναι. Πόσα σόου έχει για αστρολογία. Ακόμα και στα καλά κανάλια λέει, το ζώδιο σε σήμερα είναι αυτό κι εκείνο. Τι πρόβλημα υπάρχει όταν πιστεύουμε σε αυτή τη θεραπεία. Ρώτησες κάποιος άλλος. Να ρωτήσω κάτι ή να ρώτησες, πες. Για την 11η Σεπτεμβρίου, ποιος αστρολόγος είχε προβλέψει ένα όνομα. 11η Σεπτεμβρίου, δίδυμη πύργη. Κανένας. Τι όνομά σου? Κάσαντρος. Και αυτά τα σόου λοιπόν που βγάζουν όποιον αν είναι στον αέρα, κάνουν ζημιά. Εδώ είναι ένας περίεργος τύπος. Υπάρχουν επίσης υπερριαστικοί μύθοι. Υπάρχουν σελίδες που ασχολούνται με αυτά που διαβάζεις στο διαδίκτυο και τα απορρίπτουν ή τα εγκρίνουν. Και λένε αυτό είναι σωστό, εκεί είναι λάθος. Το βιβλίο του Ραδαφίνου στην πρώτη σελίδα γράφει, χρησιμοποιούμε το 10% του εγκεφάλου μας. Αυτό ήταν το 2000. Τώρα ξέρω ότι ήταν λάθος. Και το έλεγξα και το διόρθωσα και τα κλπ. Εντάξει, έχει. Όλο βρε, 5-3. Όλο τον εγκέφαλο χρησιμοποιούμε. Απλά δεν χρησιμοποιούμε όλων ταυτόχρονα. Όλες οι συνάψεις εδώ βλέπουμε με τις σύγχρονες μεθόδους, βλέπουμε ότι ανάβουν λαμπάκια. Σε διάφορες περιοχές. 8 ποτήρια την ημέρα, σωστό, ή μύθος? Ψάξτε το, μύθος. Μπάνιο μετά το φαγητό. Επιτρέπετε? Ναι, όχι, μπορεί. Ψάξτε το. Κολύμβιση. Λοιπόν, οι Έλληνες πιστεύουν όχι. Αλλά οι Έλληνες ξέρουν, και οι Αρχαίοι το ξέρουν. Μόνος στην Ελλάδα υπάρχει αυτό. Γιατί άραγε. Τον αγλέωρα και κολυμπάς. Μπείτε και ψάξτε το, έλα μην τα λύνουμε όλα τώρα. Άρα προχωράω. Αυτή είναι λοιπόν η ομιλία του Θοδωρή Γεροκόπουλου που σας έλεγα, που κάνει Dispel, που διαλύει κάποιους μύθους που πιστεύουμε στην Ελλάδα γιατί, γιατί καλό είναι ένας λαός να πιστεύει κάποια πράγματα, είναι καλό για τη συνείδησή του, αλλά προσοχή μην ξεφεύγουμε και λίγο. Δεν είμαστε πιο έξυπνοι, δεν είμαστε ένας χαρούμενος λόγος, είμαστε πέντε στο βαθμό ευτυχίας, όχι τώρα, από πάντα. Δεν είμαστε πολύ ευγενικοί. Δεν είμαστε η καλύτερη χώρα του κόσμου. Ψευδοεπιστήμιες λοιπόν, είδαμε για τις τέσσερις πηγές γνώσης έτσι, οι οποίες ήταν πιές. Παρατήρηση που είναι το πιο δύσκολο να διαλύσουμε. Η κοινή λογική. Συλλογιστική, αν τότε αυτό και είδαμε το νερό εκεί πέρα. Και ο ειδικός, ο οποίος μπορεί να λέει αυτά, εκείνα, τα άλλα, και προσοχή στους ειδικούς. Και να δούμε πώς μπορούμε στο επόμενο τμήμα, το οποίο θα γίνει μετά το διάλειμμα, να κάνουμε ντισπέλ, να βρούμε τις αλήθειες, να λέξουμε ποιος είναι αυτός, κλπ. Αν δεν κουραστήκατε, καθίσατε. Καθίστε. Προτείνω να καθίσετε, γιατί υπότιδομα από κριτική σκέψη, δεν τα πάμε καλά. Κάντε όμως ένα διάλειμμα, γιατί κάθε 45... Γνώμη μου, πού το ξέρω. Κάντε ένα διάλειμμα 3 λεπτά. Πρέπει κάθε 45 λεπτά να σηκωνόμαστε, να τεντωνόμαστε, να αγκαλιαζόμαστε και ότι θέλετε παραπάνω. Εκεί είναι οι τουαλέτες. Σε 3 λεπτά είμαστε πίσω. Μετά το διαφημιστικό... Όχι, δεν είναι διαφημιστικό. Τα 3 λεπτά πέρασαν, λέει ο χρονομέτρης. Τι κάναμε στο πρώτο μέρος, για να σκόψει. Όσοι θέλετε, μπορείτε να παραμείνετε όρθιοι. Κάθε 45 λεπτά, όταν γράφετε, κάθεστε στη δουλειά οπουδήποτε, να σηκώνεστε, να τεντώνεστε. Διότι... Πες το σύντομα. Πεθαίνετε πιο γρήγορα, όταν κάθεστε. Παθαίνει η καρδιά σας, πρέπει να σηκώνετε. Που το ξέρετε. Μπείτε λίγο στο διαδίκτυο και δείτε το. Είναι ισχύει, απλά δεν ξέρω τι... Πάμε να δούμε λοιπόν, αφού είδαμε τις κοινές πηγές γνώσης, οι οποίες είναι έγκυρες κάτω τα στιγμές. Δηλαδή, πολύ συχνά, αυτά που επιβεβαιώνει αργότερα η έρευνα, ξεκινάνε από μια παρατήρηση. Ίσως, όταν ξεκινήσαμε, επιβεβαιώνει αργότερα η έρευνα, ξεκινήσαμε από μια παρατήρηση. Είδα ότι όταν έκανα αυτό, «Α, ναι, για να το δοκιμάσουμε». Και σας ρωτάω, λοιπόν, ξανά, τι είναι αρκετό σαν απόδειξη για να πείτε εσείς, «Α, ναι, αυτό ισχύει». Είναι αρκετό το να σας το πει κάποιος ότι αυτό ισχύει. Μπορεί, αν είναι ειδικός, αν είναι αυθεντή. Υπάρχει περίπτωση να κάνει λάθος. Ναι. Είναι αρκετό το να το δείτε με τα μάτια σας. Κάποια φορά, όταν βλέπεις κάτι με τα μάτια σας, αλλά πολλές φορές, όπως είδαμε με τον ήλιο, άλλα παραδείγματα τι δώσαμε. Το είδα με τα μάτια μου, αλλά δεν ισχύει. Με το σπαθί το είδα με τα μάτια μου, αλλά δεν ισχύει. Με το νερό που περπατάει. Το regression towards the average, που σημαίνει ότι συνήθως είμαστε κάπως έτσι στην υγεία μας, συγγνώμη, κάπως έτσι, αλλά πότε πότε είμαστε πάρα πολύ καλά και πότε πότε πάμε προς τα κάτω. Regression towards the average σημαίνει πανεδρόμηση προς το μέσο όρο. Στη συνήθιμα κατάσταση. Στην υγεία. Η υγεία είναι η συνήθιμη κατάσταση. Αρρωσταίνω και συνήθως ξαναγίνομαι καλά. Γίνομαι πάρα πολύ καλά. Τι ωραία, τι ωραία, τι ωραία. Στο μέσο όρο και ούτω, ούτω, ούτω, ούτω, ούτω, ούτω. Τι γίνεται όμως, κάποια φορά που είμαι εδώ κάτω, κάποιος βαράει παλαμάκια και λέω, κοίτα να δεις, θεραπεύτηκα επειδή βάρασα παλαμάκια. Αυτή είναι η ψευδοσυσχέτηση. Μπερδεύω, λοιπόν, ένα γεγονός που συνέβη ταυτόχρονα και νομίζω ότι αυτό ήταν που με θεραπεύω, ενώ ταυτόχρονα συνέβησαν ένα σωρό άλλα πράγματα ή θα θεραπευόμουν έτσι και αλλιώς. Αν να δούμε τώρα, μήπως υπάρχει κάποια καλύτερη μέθοδος για να βρούμε αν κάτι ισχύει ή όχι. Και θα σας παρουσιάσω, λοιπόν, την επιστήμη. Μέθοδος που συμφωνήσαμε ότι θα ακολουθούμε αυτή τη μέθοδο, η οποία είναι standard. Κάθε φορά θα ακολουθούμε αυτή τη μέθοδο. Και αν κάποιος αποδεικνύει ότι αν πάρεις αυτό το χάπι από τα 100 άτομα θα θεραπευτούν τα 50-70, θα πούμε ναι, κάτι κάνει. Είναι εμπειρική, θέλει αποδείξεις και όταν ξανακάνω την ίδια διαδικασία, θα βρω τα ίδια αποτελέσματα. Ή περίπου τα ίδια αποτελέσματα. Και ακολουθούν κάποια λογικά βήματα. Ας δούμε λοιπόν κάποια παραδείγματα. Το τσιγάρο. Βλάπτει? Πρώτη υπόδοση. Δεν βλάπτει. Έτσι ήταν παλιά. Νομίζουμε ότι δεν βλάπτει και μάλιστα, δεν υπήρχε συσχέδιση μεταξύ νοημοσύνης και καπνίσματος. Δεν ήταν ότι ο πιο έξυπνος δεν καπνίζει. Γιατί τότε νομίζαμε ότι το τσιγάρο δεν έχει κακά αποτελέσματα. Σήμερα υπάρχει συσχέδιση και ξέρουμε ότι ο πιο έξυπνος δεν καπνίζει συνήθως. Υπάρχουν και εξαιρέσεις. Είναι κουτό να καπνίζεις. Καπνίζει κανένας εδώ. Αν θέλαμε να δούμε αν το τσιγάρο κάνει βλάβη στον οργανισμό, πώς θα το κάνουμε αυτό. Τώρα τι ξέρουμε σήμερα. Ξέρουμε ότι κάνει βλάπτει. Πού το ξέρουμε. Είναι αποτέλεσμα. Όχι παρατήρηση. Εγώ ξέρω κάποιον ο οποίος καπνίζει τέσσερα πακέτα και είναι 90 ετών. Προσέξτε λίγο, οι άλλοι όμως είπαν στατιστικά. Δηλαδή μπορεί να υπάρχει κάποιος ο οποίος είναι 90 ετών και τρώει τηγανιτές πατάδες κάθε μέρα, αλλά ξέρουμε. Να δούμε κάποια τέτοια πειράματα. Απλά εγώ είπα δεν έχουμε για τίποτα 100% απόδειξη, διότι η επιστήμη συνεχίζει και ψάχνει και βρίσκεται και κάτι. Έχουμε πολύ ισχυρές αποδείξεις για το καμπνισμό, όπως είπε και η κυρία Μάνια η Χρύσα και για πάρα πολλά άλλα πράγματα. Απλά ποτέ οι επιστήμονες δεν λέμε ότι είναι 100%. Λέμε 99%. Τώρα μην το χρησιμοποιείς στα αντίθα και πείτε «Α, θα αλλάξει η επιστήμη, άρα λοιπόν εγώ μπορώ να αρχίσω να καπνίζω» ή «αφού δεν το βρήκατε αυτό, τότε αυτό που ισχυρίζομαι εγώ ισχύει». Όχι, το ότι δεν βρήκαμε αυτό δεν σημαίνει ότι είναι αυτό που νομίζεις. Ναι, πάρα πολλές ισχυρές. Ναι, ναι, ναι. Ναι. Ας δούμε λοιπόν πώς γίνεται... Ας δούμε λοιπόν πώς γίνεται μια έρευνα. Μια έρευνα στο μυαλό σας πώς νομίζετε ότι θα ήταν. Θα παίρναμε 100 άτομα, θα τους λέγαμε ας πούμε εδώ τι έχουμε για την άσκηση. Η άσκηση με βοηθάει να χάσω κιλά. Κάποιος δε λέει. Ας πάρουμε μόνο... Α, σε συνδυασμό. Δεν θα θέλαμε να αποκλείσουμε όλα τα άλλα πράγματα και να δούμε μόνο την άσκηση. Δηλαδή, μη σας πούμε γυμναστείτε να δούμε αν θα χάσετε κιλά. Χάσετε πέντε κιλά, αλλά εσείς ταυτόχρονα σταματήσατε να τρώτε, ξέρω εγώ, κάνατε ένα σωρό, άλλα πράγματα. Θέλουμε να κάνετε αυτά που κάνατε. Ναι, ωραία. Άρα, λοιπόν, σε μια τέτοια έρευνα θα λέγαμε, παίρνουμε 100 άτομα, μέσος ώρος είναι 80 κιλά, τους δίνουμε ένα πρόγραμμα γυμναστικής και ύστερα από τρεις μήνες, έξι μήνες, δεν ξέρω τι, τους ξαναμετράμε και έχουμε δει ότι κατά μέσο ώρο έχουν χάσει πέντε κιλά. Καταλήγουμε ότι η άσκηση τους βοήθησε να χάσουν πέντε κιλά κατά μέσο ώρο. Εκεί θέλω λίγο προσοχή εκείνη τη διαφήμιση, γιατί της παρουσιάζουμε λίγο τις έρευνες. Έχει κάνα πρόβλημα αυτή η έρευνα, είναι μία έρευνα και είναι αποδεκτή στην ακαδημαϊκή κοινότητα, απλά αυτοί που ξέρουν από έρευνες λένε, μμμ, ok, αλλά δεν είναι τόσο ισχυρός αυτός ο πειραματικός σχεδιασμός, έχει ένα πρόβλημα. Και οι φοιτητές μου από τον διδασκαλείο τότε θα σηκώσουν το χέρι και θα πούνε ναι, ναι, ναι, δεν το σήκωσες βλέπω όμως, τα ξέχασες πόσα χρόνια, δέκα χρόνια. Εδώ λέμε ότι αυτή η μέθοδος, η πειραματική ακριβώς, δεν είναι και καλύτερη, είναι καλή. Τι μας λείπει? Πρέπει να κοιτάξουμε να ελέγξουμε τους άλλους παράγοντες. Αυτή εδώ δεν ελέγχει τι κάνανε, είναι μόνο μια ομάδα. Αυτό που θα έπρεπε να έχουμε, θα ήταν να είχαμε και μια ομάδα άλλη, η οποία να μην έκανε αυτό το πράγμα στην ίδια περίοδο, για να διασφαλίσουμε ότι η δίαιτα όλων, λόγω του καιρού, την άνοιξη, ξέρω εγώ, με τον καλοκαίρι χάνουμε κιλά, μπορεί ο καιρός να φταίει που χάσανε τα πέντε κιλά, γιατί αλλάξανε σωρά άλλα πράγματα. Θα έπρεπε, λοιπόν, να έχουμε μια ομάδα σύγκρισης. Παίρνουμε, ας πούμε, 200 άτομα, τους χωρίζουμε τυχαία, ώστε η μισή να πάνε από εδώ, η μισή να πάνε από εκεί, γιατί, να μην πέσουν όλοι οι αδύνατοι εδώ, οι όλοι οι χοντριακοί, όλοι οι ψηλοί, οι έξυπνοι, μοιράζονται τυχαία, με ένα νόμισμα. Αν χωρίσεις 200 άτομα τυχαία, στοίχημα βάζουμε ότι ο μέσος όρος κιλών θα είναι ο ίδιος από εδώ και από εδώ, ο μέσος όρος νοημοσύνης, η διατροφή θα είναι περίπου η ίδια για τα μέσα όρο. Εδώ τώρα δεν έχουμε άσκηση, έχουμε το ξεμάτιασμα. Έχουν όλοι πολλοκέφαλο, τους βάζουμε σε δυο ομάδες, οι μεν φτου φτου φτου στα όρια στα βουνά, οι άλλοι τίποτα. Τίποτα οι άλλοι, έτσι. Και μετράμε στο τέλος πόσο τοις εκατό έχουν πολλοκέφαλο μετά το φτου φτου φτου στα όρια στα βουνά. 30% έχουν μόνο, το 70% θεραπευτικοί. Μετράμε εδώ όμως, δεν πρέπει να συγκρίνουμε αυτό. Αν δούμε ότι και οι άλλοι που δεν έκανε τίποτα το 70% πάλι δεν έχει πολλοκέφαλο, πού καταλήγουμε. Ότι δεν έκανε τίποτα αφού και αυτοί που κάνουν το ξεμάτιασμα και αυτοί που δεν κάνουν πάλι 70% δεν έχει πολλοκέφαλο. Τι έγινε το σπέρος του κεφάλου. Άχρηστο, έτσι. Αν βρίσκαμε ότι 30% βελτιώθηκε και εδώ 100% συνεχίζει να έχει πολλοκέφαλο, θα λέγαμε κοίτα να δεις 70% βελτίωση έχει το ξεμάτιασμα. Αν βρίσκαμε ότι 30% δεν έχει πολλοκέφαλο και εδώ 50% δεν έχει πολλοκέφαλο, τι θα λέγαμε. Ότι αν δεν κάναμε τίποτα, 50% θα βελτιωθούσαν. Με το ξεμάτιασμα συνέχιζαν να έχουν πολλοκέφαλο. Άρα είναι χειρότερο. Πάμε παρακάτω στο πιο δύσκολο. Το πιο δύσκολο είναι να την βάζουμε ακόμη μια ομάδα. Η αυτή ομάδα νομίζει ότι κάνει αυτό που κάνουν και οι άλλοι. Γιατί καμιά φορά το να νομίζω ότι είμαι σε μια ομάδα και με περιποιούνται, βελτιώνει πράγματα. Αυτή την ομάδα τη λέμε ομάδα πλασίμπο. Τους δίνουμε λοιπόν κάτι, τους κοροϊδεύουμε και νομίζουν αυτοί ότι τους κάνουμε και αυτούς βελονισμό. Νομίζουν αυτοί ότι και αυτούς τους δώσαμε το τάδε χαπάκι που δεν έχει τίποτα μέσα. Γιατί χρειάζεται αυτή η ομάδα. Γιατί έχουμε δει ότι μέχρι και 30% των ασθενών θεραπεύονται μόνο και μόνο επειδή τους δίνουμε σημασία. Επειδή τους δίνουμε κάτι. Επειδή νομίζουν ότι θα θεραπευτούν. Άρα λοιπόν θα θέλαμε εδώ τα νούμερα να είναι ως εξής. Αυτό του δίνουμε μαϊντανό αντί για ξεμάτιασμα για παράδειγμα. Ή κάτι να μοιάζει με αυτό το. Βλέπουμε εδώ 30% αυτοί που πήραν μαϊντανό. 30% ξεμάτιασμα. Τι μας κάνει αυτό εδώ. Κάποιος μας λέει ότι είτε κάνε μαϊντανό είτε ξεμάτιασμα το 30% θα θεραπευόταν έτσι αλλιώς. Αν δούμε όμως ότι το comparison group, η ομάδα που δεν έκανε τίποτα, 80% βελτιώθηκε, τι γίνεται τότε. Ε, είναι αρνητικό και το ξεμάτιασμα και ο μαϊντανός. Αν δούμε ότι εδώ βελτιώθηκε 10%, βοηθάει τι. Ποιο από τα δύο. Κανένα δε βοηθάει, είναι απλά ένα placebo effect. Δηλαδή το 30% θα βελτιώθηκε έτσι αλλιώς, 30% θα βελτιώθηκε έτσι αλλιώς λόγω του placebo, 10% λόγω του τίποτε να μην κάνουμε, 10% θα βελτιώθηκε έτσι και τα λοιπά. Έλα να μη σας κουράζω, να σας κουράσω λίγο κομμάτι καλά. Άσκηση. 80 κιλά ήταν όλα τα group και τα τρία. Τα φορήσαμε δηλαδή τυχαία και μέσα στο σώρο ήταν 80. Αυτοί κάνουν άσκηση 6 μήνες, στο τέλος βρίσκουμε ότι έχουν 70 κιλά. Αυτοί δεν κάνουν τίποτα, έχουν παραμείνει 80 κιλά. Καλό αυτό. Δηλαδή τι μας δείχνει, ότι ελέγχουμε όλους τους άλλους μεταβλητές, αυτοί οι μεταβλητοί έκανε κάτι. 10 κιλά χάσανε, έκανε κάτι. Α, για να δούμε και το placebo, 80 κιλά, 75 κιλά. Ξέρω, ακούγανε χαλαρωτική μουσική. Ναι, τους δίναμε προσοχή και πιθανόν να πειράξανε τη διαιτά τους, πιθανόν να πειράξανε κάτι. Θα θέλαμε και αυτό εδώ να είναι 80. 80-80-70, οπότε να πούμε, ναι, αυτό έκανε κάτι. Έτσι γίνονται μελέτες για όλα αυτήν την διαδικασία, για οτιδήποτε θεραπεία θέλουμε να δοκιμάσουμε. Συμφωνείτε με αυτήν την διαδικασία. Αν βάζαμε σε αυτό το τεστ οτιδήποτε από αυτά που κυκλοφορούν και αποτύχαινε, τι θα λέγαμε, δεν είναι εναλλακτική, ιατρική, δεν δουλεύει, μην το πουλάς, είσαι απατεώνας, αυτό θα λέγαμε. Τώρα, για να σας βοηθήσω να εξετάζετε από εδώ και πέρα αυτά που ακούτε, θα σας δώσω κάποιες ιδέες. Πρώτη ιδέα, εξετάστε ποιος το λέει, ποιος είναι αυτός που το λέει, το είπατε πριν, έχει σημασία ποιος το λέει, εξετάστε ποια είναι ο κύριος συσχυρισμός του, τα στοιχεία που υπάρχουν, κάποιες εναλλακτικές εξηγήσεις, μη γενικεύετε και δείτε αν ταιριάζουν αυτά με άλλες έρευνες, θα τα δούμε ένα ένα. Ένα, ποια είναι η πηγή, έρχεται κάποιος και λέει, εγώ έχω διδακτορικό, είμαι από αυτός του ΤΑΔ πανεπιστημίου. Ναι, θα δείτε σε ποιο τομέα είναι το πτυχείο, είμαι αστρολόγος με πτυχείο. Πτυχείο αστρολογίας δεν υπάρχει, ούτε στην Αφρική δεν έχει το πανεπιστημίο. Αστρολόγος με πτυχείο μπορεί να πει ότι είναι γεωπώνος, που μετά εξειδικέθηκε στην αστρολογία. Επίσης, θα πρέπει να προσέξετε τα πανεπιστήμια. Υπάρχουν καλά και κακά πανεπιστήμια. Και άμα μπείτε στο Times, για παράδειγμα, έχει ήδη σαν Γκάις, άμα βάλετε πανεπιστήμια αξιολόγηση θα βγούνε λίστες. Το πανεπιστήμιο και των Αθηνών είναι στα 300-500 εκεί κάπου. Της Σαλβανίας, για παράδειγμα, δεν υπάρχει στα πρώτα χίλια. Της Γεωργίας. Τα πανεπιστήμια δεν είναι κορυφαία, δεν είναι και για τα σκουπίδια. Αλλά υπάρχουν πανεπιστήμια σαν και αυτά, τα οποία ακούγονται πολύ ωραία. American National University, Cambridge State University. Cambridge, πήρες από εκεί το πτυχείο σου, πολύ καλός πρέπει να είσαι. Ένα γιατρέ μου. Αυτά τα πανεπιστήμια είναι ψεύτικα. Δεν υπάρχουν. Υπάρχουν, δηλαδή, στο διαδίκτυο, άμα θέλετε να πάρετε διδακτορικό. Μάστερς, τι θέλετε, να σας πάρω. Ψηνά είναι, δώρο. Πείτε το γιο να σας πάρει ένα δυο. Μπορείτε να βαράσετε. Μην το κάνετε, αλλά μπορείτε να βαράσετε, άμα θέλετε. Springfield University, δεν υπάρχει. Το μεταπτυχιακό μου το έκανα στο Ίθακά, που είναι κοντά στο Springfield. Αλλά δεν είναι Springfield University, είναι Springfield State University, για παράδειγμα. Ο βαθμός πτυχίου του γιατρού που θα πάω, ή αυτούν που το λέει, θα με ενδιέφερε. Εγώ είχα αφητητές, οι οποίοι τελειώναν με 5, και αφητητές που τελειώναν με 9, 9,5. Ποιος από τους δύο έχει καλύτερες γνώσεις, σε ποιο πηγαίνατε για να σας εγχειρίσει. Στο ποιο ψυχολόγο θα θέλατε να πάτε, σε αυτόν που με τα βίας πέρασε το μάθημα της κλινικής ψυχολογίας, ή σε αυτόν που πήρε Άριστα και το διάβασε το βιβλίο και ξαναδιαβάζει και συνεχίζει. Θα ήταν ωραία να είχαμε στο Δοντιατρίο το βαθμό πτυχίου. Θα μ' άρεσε να πάω σε έναν που έχει 9, 9,5. Ξέρω ότι είναι μια ένδειξη. Που δημοσιεύτηκε η έρευνα που διαβάσατε. Οι εφημερίδες έχουν κλίμακες και αυτές. Δεν είναι αξιολογημένες, αλλά ξέρετε όλοι ότι ποια εφημερίδα είναι χάλια. Βλέπετε εδώ οι απόψεις δύστα δέλα. Αν θα λέγαμε εσπρέσο, δεν πιστεύετε ότι διαβάζετε εκεί σίγουρα έτσι. Αν θα λέγαμε μετά καθημερινή, λίγο πιο... Αφήστε τα πολιτικά, αλλά ένας συντάκτης της καθημερινής θα προσέξει το άρθρο που θα γράψει. Το New York Times είναι το καλύτερο έτσι. Άρα έχουμε εξιολογήσεις. Η Τουρκική η εφημερίδα σε σχέση με το New York Times, λίγο πιο χαμηλά, λίγο πιο πάνω. Το ίδιο είναι και στην τηλεόραση των ραδιοσταθμούς στα μέσα ομαδικής ενημέρωσης. Άλλο το BBC και το CNN, άλλο το Star. Ήξερα εγώ ποιοδήποτε άλλο ελληνικό κανάλι, σωστά. Το Star καλύτερο από το CNN. Ή το Πονδιακό κανάλι τοπικό. Το ίδιο είναι και με τα επιστημονικά περιοδικά. Μία έρευνα έδειξε ότι ο βελονισμός δουλεύει. Πού δημοσιεύτηκε? Μία έρευνα. Οι άλλες τι λένε. Υπάρχει περιοδικό που δημοσιεύει αποκλειστικά άρθρα και έρευνες για την ομοιοπαθητική, άλλο για το βελονισμό και τα λοιπά. Όταν εγώ πουλάω ένα προϊόν, υπάρχει περίπτωση να είμαι λίγο υπέρ του προϊόντος. Όχι, μη το λέτε. Υπάρχει όμως και το Nature, το οποίο 95% των εργασιών που τους θέλει τα κόβει, τα γυρίζει πίσω, γιατί θέλει μόνο τις καλύτερες εργασίες, τις πιο καλά σχεδιασμένες που έχουν κάτι να πούνε και είναι σωστές. Το ίδιο του Scientific American. Άρα λοιπόν, ποιος το λέει και πού δημοσιεύτηκε. Πολύ σημαντικό. Υπάρχουν όντως έρευνες που λένε ότι τα GMO, τα genetically modified, τα μεταλλαγμένα, είναι βλαβερά. Το 5% του συνολου των ερευνών λέει αυτό. Το 95% λέει ότι δεν είναι επικίνδυνα. Τώρα πολύ σκέφτεται συνομοσίες. Συνομοσίες για 95% των ερευνών δεν είναι δύσκολο. Εμένα για παράδειγμα δεν έχουν πληρώσει ακόμα να δημοσιεύσω κάτι ότι το καπνίσμα είναι πολύ καλό. Για αυτό δημοσιεύω κατά του καπνίσματος, για να έρθει η ταμπάκοβη μηχανία και μου πει πάρε, πάρε. Αλλά δεν γίνεται αυτό. Δεν υπάρχει διαφθορά σε αυτό το κόσμο. Τι κατάσταση με αυτήν. Υπάρχει όλα. Τι λέει αυτό το κείμενο. Και κοιτάξτε να δείτε τις εκφράσεις που χρησιμοποιούν πάλι οι ΔΑΚΟ. Αυτή είναι δικιά μας. Η αντιπροσώπευση αυτής της δυναμικής ενέργειας έχει δοθεί φιλοσοφικά και μεταφυσικά στον πλανήτη Άρη. Φιλοσοφικά. Πώς τη δίνεις φιλοσοφικά. Είναι ένα λεξιλόγιο που είναι λίγο περίεργο. Ακούγεται εντυπωσιακό. Ψυχοτρονικός ενισχυτής. Intelligent design. Και τα λοιπά, και τα λοιπά. Στο μάθημα που έκανα στους δασκάλους πριν χρόνια, τι ωραίο περάσαμε τότε, τους είχα πει το παράδειγμα των ραβδοσκόπων. Πιστεύετε στους ραβδοσκόπους. Είναι κανένας εδώ. Που βρίσκουν νερό ή χρυσό με τα ραβδάκια. Και ήταν κάποιος από την Έδεσα. Προσοχή τα λέω αυτά. Ήταν ένας στην Έδεσα στους δασκάλους που λέει, ναι, ναι, ναι, εγώ το έχω δει με τα μάτια μου, πήγαινε και έβρισκε νερό παντού. Και πού στην Έδεσα. Ναι, ok. Έχετε νερό εκεί. Αυτοί λοιπόν ισχυρίζονται ότι μπορούν να βρουν χρυσό ή νερό. Αλλά σε ένα βιβλίο τους, στο κεφάλαιο 1, στο ίδιο βιβλίο λέει ότι χρησιμοποιούν φρεσκοκομμένα κλαριά. Γιατί το ζωντανό ξύλο γίνεται διάβλος και εστιάζει την ατυνοβολία της γης. Στο κεφάλαιο 5 λέει ότι σχεδόν όλοι οι ραβδοσκόποι χρησιμοποιούν μεταλλικές ή πλαστικές ραβδούς. Θέλει λίγο προσοχή όταν γράφεις τέτοια βιβλία. Να μην δεσε το ένα εδώ και το άλλο εκεί. Αυτό με να μου ακούγεται λίγο παράλογο, μπορεί να κάνω λάθος, ότι μπορεί να στεθούν την παρουσία του νερού ή των μετάλων και στο χάρτη, χωρίς να υπάρχει από κάτω ενέργεια αυτή που μετράνε τα κλαδιά, τα πλαστικά ή τα μεταλλικά. Μια πνευματίστρα λέει ότι επικοινωνεί με το σκύλο σου. Δεν χρειάζεται να δει το σκύλο για να επικοινωνήσει, μπορεί να τη στείλεις φαξ. Τι να ο σκύλος. Μια καφετζου, καφετζου GR. Μπορεί να σας πει το καφέ με φωτογραφία του καφέ. Με φωτογραφία. Έχει λίγο η τεχνολογία να βελτιωθεί. Παίρνε χρήματα, καλά είναι για αστεία να το κάνετε, αλλά τώρα αν επενδύσετε τη ζωή σας... Υπάρχει μια γελιογραφία που δείχνει έναν που πάγει στην έντευξη για δουλειά και λέει αντί να σας φέρω το βιογραφικό μου, σας έφερα την πρόβλεψη για το ζώο δύο μου. Λέει ότι θα κάνω σπουδαία πράγματα. Προσλάβετε με. Ο Γιούρι Γκέλλερ που λυγίζει τα κουτάλια, έλεγε, δεν έλεγε παιδιά κάνω τρικ, δεν σας πω ποιο είναι το τρικ, κοιτάξτε τι ωραία τρικ που κάνω, εγώ είμαι πνευματιστής και πήραν τις δυνάμεις μου από το πλανήτη Τάδε και αστρόγενοι ήρθαν και μετά. Άλλο να εξαπατήσεις τον κόσμο και άλλο να τους λες κάνω τρικ. Η ομοιοπατική στην οποία εγώ πιστεύω πολύ ισχυρά, λέει ότι όσο αραιώνεις ένα φάρμακο, τόσο πιο ισχυρό γίνεται. Και όταν κάνεις αρέωση 30C, 30C σημαίνει ότι παίρνω ένα μόριο νερού, το αρέωνο μέσα σε ένα μόριο της ουσίας, που έχει αρσενικό, το βάζω μέσα σε 100 μόρια ή μιλιλίτρα. Το παίρνω μετά από εδώ ένα, το βάζω σε 100, το παίρνω από εδώ ένα. Μισό λεπτό, όταν έχει στάσει στο 30C, που είναι αυτά που κυκλοφορούν στα φαρμακεία, τότε για να βρεις ένα τέτοιο μόριο της αρχικής ουσίας χρειάζεται 10 στη 41 χάπια. Αυτό περίπου τον αριθμό είναι δηλαδή ένα της εκατομμύρια φορές τη μάζα της Γης. Τι λέμε δηλαδή ότι σε αυτό το σχέβασμα που παίρνετε, μάλλον δεν υπάρχει αυτό το μόριο της ουσίας που θα σας θεράπευε. Ορίστε. Κύριε δάσκαλοι, κύριοι κυρίες, σας παρακαλώ φωνάξτε αυτό το παιδί και μένω μαζί στα σχολεία σας να κάνουμε λίγο ακόμα τέτοια σεμινάρια. Αν κάτι πάσει η Ελλάδα είναι η κριτική σκέψη. Αυτό θα δούμε, what's the harm, σε τι επηρεάζει, ακόμα και στις αποφάσεις σας, το τι θα ψηφίσετε, όχι τη ζωή σας μόνο, αν θα κάνετε τις σωστές θεραπείες. Η κριτική σκέψη θα επόμεν, το 2020, είναι δεύτερη στις απαιτήσεις των εργαδοτών. Αν θα πάς για δουλειά, θα κοιτάξουν πρώτα το problem solving ability και δεύτερο το critical thinking skills. Τι κάνουμε στα σχολεία για να τα αναπτύξουμε αυτά, να διδάσουμε κάποια μαθήματα, τα οποία να μην αναφερθώ, θα έπρεπε να μην είναι στο πορεύγιλό μου, στα μαθήματα. Δεν μπορεί να βάζουμε στην ίδια ευθεία την ομοιοπαθητική, με την έννοια ότι κάποιος πουνδας είναι γιατρός για να είναι ομοιοπαθητικός, εντάξει. Άσχετα αν εσένα σου κάνει καλό εμένα, όχι άσχετα αν έχουν αποδειχθεί πράγματα. Δεν μπορούν να λέμε, θεωρώ, ότι η καφετζού-οκ είναι αυτό και η ομοιοπαθητική δεν είναι το ίδιο πράγμα. Δεν είπα ότι δεν ισχύει η ομοιοπαθητική ή ο βελονισμός, μόνο για την αστρολογία λέω. Τα άλλα θα τα ψάξετε μόνοι σας. Κασέντρε, τι θα απαντούσες εδώ? Σπούδασε και είναι γιατρός, λέει. Ναι, να διευκρινίσουμε. Άλλο, ιατρική, τη σπουδάζω στο πανεπιστήμιο, και άλλο, η ομοιοπαθητική που δεν διδάσκεται θα ήλπιζα στο πανεπιστήμιο ούτε σαν πτυχίο, ούτε σαν ειδικότητα. Υπάρχουν μαθήματα. Σε κάποια πανεπιστήμια, μάλλον όχι στο Harvard. Εκούγεται λίγο. Ναι, αυτή η λογική που λέει έχει κάποια βάση. Δηλαδή, αν εγώ πίνω καφέ στην Αστραλία και έχει θεί το ποτηράκι μου του καφέ μέσα στον Οκεανό, αυτό με το αυτό αραιώνεται. Ένα στα δώδεκα, ένα στα έξι, μου φαίνεται, σε όλο τον Οκεανό. Δε φτάνει το ένα προς τριάντα. Αυτό σημαίνει ότι εάν εγώ κάνω μπάνιο στην Ελλάδα και καταλάβω, κατά ποιο λίγο νερό ή πια το αντίθετο του καφέ, άρα μην πιάνει ο ύπνος. Υπάρχει ένα χάπι το οποίο είναι για τον ύπνο. Πάρτε τριάντα τέτοια χάπια, το έκανε ο James Franti μπροστά στο Κοινοβούλιο της Αμερικής, και δείτε αν θα κοιμηθείτε. Και πάμε να ξανασυζητήσουμε. Η ριδολογία, είπαμε λοιπόν ξανά, αντί να μελετώ το μάτι. Τι λέμε, δηλαδή, κάποια πράγματα που μπορεί να είναι σωστά, μπορεί να βγαίνει, μπορεί όντως να δουλεύει, αλλά τι θα λυσεί, ότι δεν έχει πολύ λογικό το να γαραιώνω το καφέ και να κοιμάμαι στην Ελλάδα. Η ριδολογία, λοιπόν, κάθε όργανο έχει μια θέση στην ήρηδα και αντί να εξετάσει το όργανο, εξετάζω την ήρηδα. Έχουμε τώρα τις μεθόδους για να κάνουμε διαγνωστικές εξετάσεις. Τις έχετε δει, έχετε πάει και έχετε κάνει αξονικές, μαγνητικές, τέτοιες. Δεν ξέρω αν είναι το ίδιο αποτελεσματικά. Σκεφτείτε το λίγο. Και το ίδιο με το παραθυροειδί, είναι εδώ, ο λαιμός είναι εκεί, ο εγκέφαλος είναι εδώ. Α, μικρός είναι ο εγκέφαλος. Εξετάζει τα στοιχεία, τρίτον. Τι λένε τα στοιχεία? Άντε πάλι για την αστρολογία. Τι έχουμε? Η αστρολογία βασίζεται σε μια παλιά γνώση που είχαμε, ότι ο ήλιος γυρίζει γύρω από τη γη. Έτσι έγινε. Και μετά είπαμε, «Α, τον Αύγουστο ο ήλιος είναι στον αστερισμό του Λέοντα. Επειδή είναι στον αστερισμό του Λέοντα ο ήλιος και μετά θα πάει στον άλλο αστερισμό, τότε με κάποιο τρόπο επιρράζει τα μωρά που γεμίγεται εκείνη τη στιγμή το χαρακτήραν τους». Έρχεται η αστρολογία και λέει, «Κάτσε, πρώτα είναι η θέση. Τον άστρον έχει αλλάξει, γιατί ο άξονας της γης έχει πάρει 36 μήρες μετά από το σημείο, η γη περιστρέφεται και έτσι». Αποτέλεσμα, αν διαβάζετε τόσο καιρό ότι είστε κρυός, δεν είστε. Είστε το προηγούμενο. Και δεν είναι ο αγοροσκόπος, είναι ο άξονας της γης. Ναι, ναι, ναι. Και θα δουλεύει εκείνο πιο καλά από το προηγούμενο. Αν νόμιζα ότι ήταν όλα σωστά, δοκιμάστε το. Όταν κάποιος με ρωτάει για το ζώδιο, με πιάνει η απολυπησία Νίκου στη Δήμου. Είπαμε και πριν, αν θέλετε να δείτε γιατί πιάνουν αυτά, τότε θα διαβάσετε το Barnum effect. Το Barnum effect είναι αυτό που είδαμε στην αρχή. Θα σας πω οι γενικότητες. Ή έχετε κάποιο πρόβλημα με τις αρθρώπιδες, με τις αρθρώπιδες, με τις αρθρώπιδες, με τις αρθρώπιδες, με τις αρθρώπιδες, με τις αρθρώπιδες, ή έχετε κάποιο πρόβλημα με τις αρθρώσεις σας. Ε, χάρηκα. Αυτός είναι αστέρι. Θέλω αργότερα να κάνεις αυτό που κάνω εγώ κάποια μέρα, ναι? Να γίνεις ambassador. Εναλλακτικές εξηγήσεις, εξετάστε κάτι άλλο. Εδώ θα σας, όσοι το βρείτε αυτό τώρα, μπορείτε σιγά σιγά να φεύγετε, δεν υπάρχει θέμα. Όσο πιο πλούσι είναι το λεξιλόγιο ενός παιδιού, αυτό είναι αλήθεια, δεν σας πειράζω, δεν κάνω κόλπα, όσο περισσότερα σφαγίσματα έχει. Έχουμε κάνει έρευνα και βρήκαμε correlation. Όποιος το βρίσκει, φεύγει, οι άλλοι κάθεστοι. Μάλλον πρέπει να με φωνάξετε αυτό στα σχολεία σας κάπου, δωράν το κάνω έτσι, εγώ βγάζω τα χρήματα από την Αυστραλία, δεν πειράζει. Αυτό είναι αλήθεια, ισχύει, correlation, ναι, ναι. Και τώρα προσπαθούμε να βρούμε την ερμηνεία, γιατί συμβαίνει, που εκκρίνεται, αυτό τη σχέση έχει με το λεξιλόγιο. Το λεξιλόγιο, όσο είναι... Αν είχες τέτοια εξαιμία, θα το βρήκες. Οι φοιτές μας, το πρώτο έτος, το βρίσκουν. Φανόν το παιδί που έχει καλό λεξιλόγιο, πλούσιο, έχει μεγαλώσει σε ένα περιβάλλον που είναι έφωρο, πιο έτσι, έχει πιο πολλά... Και η ηλικία και οι δυνατότητες. Η ηλικία, πώς βοηθάει στο να έχει περισσότερες... Α, συγγνώμη, είπα την απάντηση. Η απάντηση είναι η ηλικία. Μια τρίτη μεταλληλουδίτη, την οποία δεν σκεφτήκατε. Εσείς είπατε να δείτε, αυτό προκαλεί εκείνο. Όχι, είναι μια άλλη μεταλληλουδίτη. Τι? Όσο πιο μεγάλο είναι το παιδί, τόσο περισσότερες σφαγίσματα έχει. Και τόσο καλύτερο λεξιλόγιο έχει, το πέντε ετών με το οχτώ ετών ή το δέκα ετών. Έτσι δεν είναι? Ναι, όσο πιο πλούσιο είναι το λεξιλόγιο, τόσο περισσότερες σφαγίσματα έχει. Ναι, των παιδιών. Εντάξει, ομολογώ ότι είναι λίγο τρίτη. Λέω όμως που μπήκατε στο σκεπτικό, ότι δεν είναι πάντα ότι αυτό εδώ προκαλεί εκείνο. Είναι μια ψευδοσυσχέτηση. Μπορεί να είναι μια άλλη μεταλληλουδίτη. Δείτε το επόμενο, που ελπίζω να μην είναι. Βλέπουμε λοιπόν ότι δεν είναι ότι αυτό προκαλεί εκείνο ή εκείνο αυτό. Είναι μια τρίτη μεταλληλουδίτη η ηλικία. Θα βρείτε, είμαι σίγουρος, το επόμενο. Το οποίο λέει ότι όσο περισσότερα night club έχει μια περιοχή, τόσο περισσότερες εκκλησίες. Αυτό είναι σωστό, το έχουμε μετρήσει με έρευνες. Στη Βέρη έχουμε 70 τόσες εκκλησίες. Αν μετρήσετε θα δείτε ότι έχουμε και πολλά night clubs. Σε μια άλλη πόλη θα δείτε λιγότερες εκκλησίες, λιγότερα night club. Άμα το βρεις τώρα εσύ, θα το δώσουμε. Μαστίχιες έχουμε, καραμέλες. Έλα. Παίζει το μέγεθος της πόλης. Επειδή έχουμε και παρέα που μας βλέπεις στο διαδίκτυο, ήθελα να δουν ποιος είναι αυτός που βρήκε ανάμεσα αυτούς εδώ. Δείξε λίγο και τους άλλους να κάνουν. Μπράβο αγόρι μου. Εκεί είναι η κάμερα. Νομίζω ότι αυτό το σημερινό θα το θυμάσαι. Και κάποια στιγμή θα προσπαθείς να πεις στα παιδιά τους φίλους σου που το ξέρεις και να τους εξηγείς κάποια τέτοια παραδείγματα. Μπράβο αγόρι μου. Σκίζει. Καλή η διάθεσή σας. Λοιπόν, η απάντηση είναι ότι όσο πιο μεγάλη είναι η πόλη, μια άλλη μεταβλητή. Μια άλλη μεταβλητή. Δεν έξυπνα στο μικρό. Στο πανεπιστήμιο οι εμφυδητές δυσκολεύονται. Μια άλλη μεταβλητή, τρίτη, που είναι το μέγεθος της πόλης. Όσο πιο πολλά σχολεία ειδικής αγωγής έχει ένα μέρος, τόσο πιο πολλές φυλακές έχει. Άρα, λοιπόν, να κάνουμε ένα κίνημα και να σταματήσουμε τα σχολεία ειδικής αγωγής, διότι προκαλούν εγκληματικότητα. Και όμως υπάρχει κόσμος που κάθεται και τα πιστεύει αυτά, το λέει κάποιος και αρχίζει και κάνει διαδηλώσεις γι' αυτά τα θέματα. Σας παρακαλώ, άμα φύγετε από εδώ, να μεταλαμπαδέσετε κάποια από αυτά τις γνώσεις και στους άλλους. Σας έλεγα στην αρχή ότι δεν γίνεται να σας πω κάτι και να σας πείσω, πρέπει να το ανακαλύψετε μόνοι σας. Φύγετε από εδώ και ψάξτε λίγο και πείτε αυτά τα πράγματα. Κάναμε ένα μάθημα στο City College, το πρώτο μάθημα κριτικής σκέψης που βάλαμε στο τμήμα ψυχολογίας, που έβαλα εγώ. Το δίδαξε ο Θάνος ο Καρανάσιος. Το ξέρετε, από εδώ. Πολύ καλός ήταν, εξαιρετικός. Το μάθημα έλεγε το εξής. Ξεκινάμε το μάθημα, σας δίνουμε ένα ερωτηματολόγιο και σας ρωτάμε σε τι πιστεύετε. Και ο ένας λέει αστρολόγο, ο άλλος λέει μαντίο, μοιοπατική, δεν το γνωρίζω τίδήποτε. Και η άσχηση του μαθήματος, για να περάσεις το μάθημα, πρέπει να κάνεις μια παρουσίαση εναντίον αυτού που πιστεύεις. Εγώ πιστεύω στην αστρολογία, είμαι 100% σίγουρος, ωραία δεν θέλω να μας παρουσιάσεις αυτό, πρέπει να μας παρουσιάσεις την αντίθετειά μας. Και πώς θα γίνει, αφού το πιστεύω. Πάνε δες τι θα λέγαν οι αντίπαλοι και παρουσίασε το. Ε, αυτά τα παιδιά αλλάξανε 100%. Πολύ εύκολα, γιατί τα βρήκαν μόνοι τους. Και φύγανε και λέγανε, ρε παιδιά, αυτό πήγαν σε όλο τον κόσμο και λέγανε ότι δεν είναι έτσι, διαβάστε, προσέξτε. Να μην μιλάω και πολύ, το διαβάζετε. Ναι, αν μπορώ να προβλέψω εγώ το μέλλον, γιατί δεν πλουτίζω. Και μια ανάλογη γελαιογραφία, χωρίς write όμως, συγγνώμη, δεν θα τη δείξω. Ρωτάει, είναι το μέλλον, είναι το αέριο και λέει, αν το ήξερα νομίζω ότι θα έκανα αυτή τη βλακία δουλειά εδώ πέρα, αν ήξερα το μέλλον. Και αυτός το είπα και πριν, πώς ερμηνεύουμε το ότι πετυχαίνουν, είναι το Barnum effect, που η αστρολόγος σε κοιτάει, μπορεί να κοιτάξει και αν έχεις δαχτυλίδι και έχεις σημάδι και το έχεις βγάλει, έχεις προβλήματα με το γάμος, έχεις σημάδι. Ή είσαι δυσταρεστημένος με το γάμος σου. Το 98% των γυναικών που ρωτήσαμε, λέγανε, είμαι δυσταρεστημένος με το γάμος, δυσταρεστημένη. Πρέμπτον, μην επεριγενικεύεται, οι αστελείς ωφελούνται, λέει, όταν κοιτάνε το πού κάνεις την έναιση. Όλοι? Όχι, εγώ έκανα μια έρευνα και είδαμε ότι κάποιοι είναι approachers, τα πληροφορίες, θα πονέσεις, θα το βάλω εδώ, θα κρατήσεις, και κάποιοι δεν θέλουν. Άλλοι είναι avoiders. Δεν είναι όλοι. Μην βάζουμε όλες σε ένα καλάθι ότι αυτό είναι καλό για όλα. Άμα δείτε κάποια έρευνα που να λέει βρέθηκε το φάρμακο για τον καρκίνο, αλλά οι συνομοσίες... Το φάρμακο για ποιον καρκίνο, πόσα είδη καρκίνη έχουμε, με διαφορετικές... Παρόμοιες ασθένειες δεν είναι μία, είναι πολλές. Κάποιοι έκαναν εμβόλιο για τον καρκίνο του τράχυλου της μύτρος, έτσι δεν είναι και θεραπεύεται τελείως αυτό εδώ. Εσείς όμως μην κάνετε, διότι τα εμβόλια κάνουν κακό. Καθίστε να πεθαίνετε. Είναι καλό από όψη ταρβινικής, ας πούμε. Καλό είναι να φεύγουν αυτοί που είναι λίγο χαζοί και δεν κάνουν αυτό που πρέπει να κάνουν. Έλα, κάστε τώρα. Μην κάνετε εμβόλια. Διαφορετικές, παρόμοιες ασθένειες να έχουν περίπου τον ίδιο... Το είπαμε αυτό. Συγκρίνονται με προηγούμενες έρευνες, δηλαδή μία έρευνα είπε αυτό, οι άλλες τι λένε. Οι άλλες 995 ταιριάζουν τα στοιχεία τους. Εδώ είναι για το Μάλμπορο που ήταν καλό για τα παιδιά. Η σοκολάτα για το κάποιος να κάνει καλό. Ναι, σε τι? Σε αυτό το συγκεκριμένη function του εγκεφάλου. Ναι, πιθανόν, αλλά κάνει κακό εδώ, εκεί, εκεί, παραπέρα και άλλες 15.000 έρευνες. Και πάμε στο τέλος, γιατί κουράστηκα. Κουραστήκατε, κουραστήκαμε. Όχι, πρέπει να φύγουμε κι άλλα. What's the harm? Εκεί τι έγινε, ας πάμε στο σχολείο και ας διδάξουμε και αυτή την πλευρά και εκείνη την πλευρά. Ας βάλουμε όλα τα βιβλιοθήκια στη βιβλιοθήκη. Ας βάλουμε και στα φαρμακεία διάφορες θεραπείες. Με το κινητός δεν μπορείς να προβάλλεις εκείνη την ιστοσελίδα. Θα δούμε ό,τι βρίσκουμε τώρα. Δεν συνδέεται με Bluetooth, όχι. Θα σας δώσω links στη σελίδα μου. Βγαίνετε φίλοι μαζί μου στο τέλος, θα το βάλω στο Facebook. Ας πάμε στο σχολείο και ας διδάξουμε όλες τις θεωρές. Και εχημία και αλχημία. Και φρενόλογη και νευρολογία. Και αστρολογία και αστρονομία. Και σε αποφασίζουν τα παιδιά. Δεν είναι έτσι, ρε παιδιά. Δεν μπορείς σε ένα παιδί που είναι σφουγγάρι και να του λες εσύ και το ένα και το άλλο και διάλεξε. Στο σχολείο πρέπει να του δώσεις τη γνώση. Για αυτό πάει στο σχολείο. Την έγκυρη γνώση. Λυπάμαι, αλλά δεν θα το δείτε. Αυτό είναι το pseudo surgery. Καταπληκτικό βίντεο που επαναλαμβάνει αυτό που σας είπα και από την αρχή. Αν εγώ πιστέψω ότι με το pseudo surgery θα πάω εκεί και θα μου βάλει όλα τα δάχτυλα και θα βγάλω τον καρκίνο και θα πάω στο σπίτι μου, θα πεθάνω μέσα σε ένα εξάμινο. Και θα χρησιμοποιηθεί και 3.000 ευρώ. Τουλάχιστον γρήγορα το 3.000 ευρώ. Πολλοί όμως θα την πατήσουν και θα κάνουν αυτό. Ας το, γιατί θα προσβάλλω τους αμοιοπαθητικούς πάλι. Είναι αλήθεια πως αν βράσουμε και ποιο με μέλι με κανέλα θα θεραπεύσουμε τον καρκίνο, την αρσρίδιδα, τη χολυστερίνη, το κουκούτσι του Δαμάσκινου κάνει αυτό βρέθιατο. Αλλά οι εταιρείες, οι φαρμακευτικές, όχι παιδιά, η φαρμακευτική θέλει να βρει το κουκούτσι του Δαμάσκινου και να το πουλήσει πανάκρυβο αφού το βάλει σε κουτάκια. Age conspiracy theories. Δεν υπάρχει AIDS. Αυτά είναι για να μας παίρνουν το μυαλό από... Μιας άλλης χώρας. Θα πάθει AIDS. Το vaccine. Η Λαρά τι γίνεται στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή. Έχουμε δύο χιλιάδες κρούσματα η Λαράς που την είχαμε ξαφανίσει. Γιατί, γιατί κάποιοι βγήκαν και αρχίσαν να διαδίδουν μια ωραία είδηση. What's the harm. Υπάρχει μια σελίδα στο διαδίκτυο που επειδή τα anecdotes νικιούνται με anecdotes. Αν δείξεις ένα μικρό παιδάκι το οποίο έκανε εμβόλιο και να κοιτάξτε τώρα τι έπαθε. Μόνο έτσι μπορείς να τον νικήσεις αυτό το anecdote. Δείχνεις ένα άλλο ανέκδοτη πληροφορία ή άλλο... Πώς το γινόταν εκεί. Anecdote. Όχι, anecdote είναι η πληροφορία η οποία είναι το άκουσα από το πτηθείο μου ο οποίος το είπε στη γιαγιά της και... Αυτό το site έχει τους ανάτους και δείχνει πραγματικές περιπτώσεις τους γονείς που λένε το παιδί μας πέθανε επειδή διαλάξαμε να κάνουμε βελονισμό αντί για να το πάμε στον παιδί και δείχνει φωτογραφία του παιδιού. Έτσι πιθανόν η επιστήμη να μπορέσει να ξακερδίσει τι θέλει, τι της αξίζει. Εδώ τελειώνουμε. Υπάρχουν τέτοια βιβλία διάφορα. Baluni Detection. Πώς να ξεχωρίζεται τις μπουρδες. Μπουρδολογία, δηλαδή, από τον Carl Sagan που πέθανε και ήταν στο... είδα και το σπίτι του. Bad Science. Γιατί ο κόσμος πιστεύει weird things, to Michael Sermer. Υπάρχουν sites τα οποία... Στην Ελλάδα ο Πιντέρις, ο Γιώργος, με τον οποίο είχαμε μιλήσει και είχα τη χαρά να μιλήσουμε μαζί, έγραψε ένας ψυχολόγος κριτικά την αστρολογία που εξηγεί αυτά τα προβλήματα της αστρολογίας και τα μεταφέρει και σε άλλα... θέματα. Υπάρχουν αστρολογικά sites, ξεκινήστε από το Wikipedia. Δεν ξέρετε αν κάτι ισχύει ή όχι. Ξεκινήστε από την κυκλοπέδεια. Πού αλλού, δηλαδή. Κάποιοι λένε ναι, η Wikipedia δεν... Όχι ρε παιδιά, η Wikipedia διορθώνεται συνέχεια, βελτιώνεται συνέχεια. Τι θα έλεγαν οι βλήθηκονομοι, είναι ok ή δεν ok για αρχική πηγή γνώσης. Είναι κυκλοπέδεια, είναι Μπριτάνικα παλιά. Δεν έχει λάθη, αλλά από εκεί μπορεί να ξεκινήσουν, είναι κάτι σχετικά σωστό. Εσύ μπορείς να το διορθώσεις, να μπεις μέσα και να γράψεις... Μπορείς να το αλλάξεις εσύ τώρα, ασχολείουσου. Άλλα, sites, quackwatch, το Skeptics. Το Skeptics θα βρει τα απαντήσεις σε όλα αυτά τα θέματα, σε κατηγορίες. Σε αυτό ισχύει, εκείνο ισχύει, εκείνο ισχύει. Σκεπτικιστές δηλαδή. Το Snopes είναι ένα site το οποίο καλό θα ήταν αντί να μπαίνει στο Facebook, να κοιτάτε πότε λίγο, όταν βγαίνει κάτι στο Facebook, αν ισχύει ή όχι. Στην ελληνική έκδοση είναι το Hellenic Hoaxes. Καλά, το National Council Against Health Fraud. Έχει διάφορα, το quackwatch. Έχει και ομογεοπαθητική εκεί, αν σας ενδιαφέρει. Το Snopes. Αυτό σε κατηγορίες διάφορες. Σας εξηγεί αυτά που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο ο George Washington. Όχι, σημαίνει, ο Τσίπρας είπε αυτό. Αλήθεια ή ψέματα. Αυτοί οι άνθρωποι έχουν εταχθεί και λένε θα εξετάζουμε. Αν είναι αλήθεια ή ψέματα, θα παρουσιάζουμε το evidence και θα το εξηγούμε και θα το διαβάζουμε όποιος θέλει. Εδώ είναι το Wikipedia. Έχει κάποια topics χαρακτηρίζοντας σαν pseudoscience και θα δείτε ότι έχει και στην ψυχολογία κατηγορίες, και στην υγεία και στη θρησκεία. Ψευδόν ψυχολογίας και τα λοιπά. Τέλος, αυτά. Τα ελληνικά hoaxes, εσείς που είστε στο Facebook, κάντε like στο ελληνικά hoaxes για να διαβάζετε τις ειδήσεις που βγαίνουν και είναι παραμύθια. Και πάλι έχεις σε κατηγορίες. Είναι πολύ καλό site, πάρα πολύ καλή προσπάθεια. Και στην Ευρώπη τους αναγνωρίσανε. Και σκεπ-dick, σκεπ-dictionary.gr. Έχουμε και έναν που είναι περήφανος. Και τέλος, αν θέλετε, εμπήτει και στο Idiots Club, το club των Λιθιών που είναι το δικό μου το club, όπου βάζω τέτοιες περίεργες ιδέες. Ευχαριστώ. Βεβαίως, εγώ είμαι πρώτος, δεν έχω μέλη κανένας. Είμαστε ηλίθιοι, οι άλλοι είναι οι λίθιοι. Εμείς είμαστε μια χαρά. Έτσι, έτσι, ναι. Και connect with me στο Facebook, άμα θέλετε, και εκεί θα βάζουμε διάφορα προδαφήνες. Λοιπόν, έχουμε 10 λεπτά, αν θέλετε να κάνουμε λίγο μπλα μπλα και ερωτήσεις. Κατά τα άλλα, σας ευχαριστώ πολύ. Εδώ έχει ο Ερκοτάτης και μετά συνεχίζουμε με... Θα είστε καλά. Βαλέκας. Μια ερώτηση, παιδιά. Αναφέρετε και σε μια σειρά ανορθολογισμούς. Εγώ θα σας κάνω μια ερώτηση δύσκολη. Θρησκεία, λογική, επιστήμη. Του κατεξουχήν ανορθολογισμό, κατεμέ. Που το ξέρω, μπορώ να το κοβήσω. Θέλεις τη θέση μου για τη θρησκεία, σχέση με τη λογική και την επιστήμη. Είπα να το αποφύγω αυτό, γιατί είναι ο καλύτερος τρόπος για να κάνεις εχθρούς. Να πιάσεις τέτοιες συζητήσεις. Είμαι ο μηπαθητικός βιολογιστής. Είπα να μην πάρω θέση. Με γλίτωσε. Μπράβο. Ναι, βέβαια. Στοπ, στοπ, στοπ. Επαναλαμβάνω. Ο λόγος που δείχνω το βίντεο, για να σας δείξω πώς... το ότι εγώ άκουσα από κάποιον ότι αυτό δουλεύει, το ότι εγώ το πιστεύω ότι δουλεύει, δεν είναι αρκετή απόδειξη. Αυτό θα γελάσετε με αυτό εδώ. Και θα σας καλέσω, όμως, να γελάσετε και με άλλα πράγματα τα οποία κάνουμε στην Ελλάδα ή σε άλλες χώρες, που είναι εξίσου χαζά. Αν το σκεφτείς. Παράλογα. Παράλογα. Παράλογα. Παράλογα. Παράλογα. Παράλογα. Παράλογα. Παράλογα. Παράλογα. Παράλογα. Παράλογα. Παράλογα. Παράλογα. Παράλογα. Παράλογα. Παράλογα. Παράλογα. Παράλογα.