Συνέντευξη: «Ο Λεωνίδας Καβάκος στο Πανεπιστήμιο Πατρών» (University Of Patras, 2018)
: [♪ Μουσικήodel πλάσ χαρκίτα ΑΤΕΣΤΑΣΗΜΑΡΑΛΟΥΛΟΥΜΑΡΟΥΛΟΥΜΑΡΟΥΜΑΡΟΥΜΑΡΟΥΜΑΡΟΥΜΑΡΟΥΜΑΡΟΥΜΑΡΟΥΜΑΡΟΥΜΑΡΟΥΜΑΡΟΥΜΑΡΟΥΜΑΡΟΥΜΑΡΟΥΜΑΡΟΥΜΑΡΟΥΜΑΡ στον κορυφαίο, κύριο Λεωνίδα Καβάκο. Η συγκεκριμένη συναυλία είναι η πρώτη από τις προγραμματισμένες της Λέσχης Φύλων Κλασικής Μουσικής και το δείχνες 18. Άλλωση, η συγκεκριμένη εκδήλωση διοργανώθηκε από την Λέσχη Φύλων Κλασικής Μουσικής πάντα σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Πατρών. Σε πάρα πολύ λίγο θα έχουμε τη χαρά και την τιμή να φιλοξενούμε στο κανάλι στην κάμερα του AppWebTV τον κύριο Λεωνίδα Καβάκο. Κύριε Καβάκο, καλησπέρα σας. Καλησπέρα. Η συναυλία η σημερινή ήταν απολωστική. Θέλετε να μας πείτε δύο λόγια για την αποσυνή σας αφάνιση. Γύρισα εδώ στην Πάτα τώρα μετά από πρέπει να είναι 20-25 χρόνια. Είχα έρθει εδώ πολύ μικρός στα πρώτα μου βήματα και με τη Λέσχη των Φύλων εδώ έχω μια πολύ έτσι σύνθεση συναισθηματική βαθιά και θεώρησα ότι θα ήταν όμορφο μετά από τόσα χρόνια να υπάρξει πάλι μία εμφάνιση εδώ και να βοηθήσουμε να στηρίξουμε τη Λέσχη με την συναυλία αυτή. Και χαίρομαι πάρα πολύ που αυτή η συναυλία αντάσσεται στο project αυτό που έχουμε με την κρατική ορχήστρα να πάμε σε συναυλίες τέτοιου επιπέδου στην επαρχία και σε πιο μικρές πόλεις για να μπορεί όλος ο κόσμος να έχει την εμπειρία, να βιώσει την εμπειρία της ζωντανής συναυλίας που είναι κάτι πολύ δυνατό και όμορφο. Και βέβαια εδώ η έδωσα είναι πολύ όμορφη με πάρα πολύ καλή ακουστική και μας βοήθησε πάρα πολύ, μας ενέπνευσε θα έλεγα, γιατί η ακουστική για μας είναι πάρα πολύ σημαντικό σε σκηνή και μας βοήθησε πάρα πολύ. Άλλωστε, είσαστε και στην καρδιά του Πανεπιστημίου Πατρών στο Συνεδριακό και Πολιτεστικό Κέντρο του Πανεπιστημίου. Η χαρά μας επομένως είναι διπλή για την συγκεκριμένη εμφάνιση. Επομένως επίσης γνωρίζουμε και τους αιδεσμούς με την Λέσκη Φίλων Κλασικής Μουσικής, μιας και έχετε κάνει και άλλες συμφανίσεις με την Λέσκη αυτή. Επομένως οι σχέσεις σας, να φανταστώ, σας συνδέουν πάρα πολλά. Ναι βέβαια, είμαι εδώ και 25 χρόνια. Ήσως και παραπάνω από την πρώτη φορά που ήρθα εδώ να παίξω. Κύριε Καβάκο, πώς είναι να διευθύνησαι η ορχήστρα και παράλληλα να είσαι και βιολιστής και να τα συντονίζεις τόσο άρρικτα και τα δύο παράλληλα. Είναι δύο διαφορετικές δραστηριότητες αποσδήποτε, αλλά βεβαίως η κινητήριος δύναμη και η πηγή έμπνευσης είναι η μουσική ίδια. Τώρα ο συγχρονισμός όλων των μουσικών είναι κάτι πάρα πολύ δύσκολο, το οποίο χρειάζεται μια ιδιαίτερη ικανότητα και συγκέντρωση. Φαντάζομαι είναι εύκολο ή δύσκολο. Πολύ δύσκολο. Πολύ δύσκολο, διότι πρέπει να δημιουργήσεις μία ομώνια και μία ενότητα ψυχική και πνευματική. Ένωση, όχι ενότητα. Μια ένωση πνευματική και ψυχική που είναι πολύ δύσκολη, γιατί όλοι αυτοί οι άνθρωποι ο καθένας έχει τη ζωή του. Δεν είναι άνθρωποι που συνδέονται μεταξύ τους, πέρα από την συναδελφική ιδιότητα. Και πρέπει να δημιουργηθεί μέσα σε λίγες μέρες αυτή η σύμπνια. Και είναι πολύ δύσκολο αυτό. Και αυτό γίνεται βέβαια μέσα από έντονη προεργασία, που κάνουμε στις δοκιμές, με προσοχή στη λεπτομέρεια. Προσοχή, βέβαια, μας καθοδηγεί πάντοτε η δομή του έργου που παίζουμε, αλλά είναι μια πάρα πολύ δύσκολη... Και στην συναυλία πάνω είναι πάρα πολύ δύσκολο να επιτύχει στη συγκέντρωση όλων και να μπορέσουν ο καθένας να δώσει το μέγεστο που έχει. Και να παίζεις και εσύ ο ίδιος βιολί. Να παίζω, εννοείται. Και με τόσο μοναδικό τρόπο. Επίσης, ήθελα να ρωτήσω, ποια είναι ίσως τα τρία χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει ένας νέος που θέλει να κυνηγήσει το όνειρό του. Τα τρία χαρακτηριστικά... Είναι πολύ καλή ερώτηση αυτή και δεν απαντήσατε έτσι εύκολα, διότι δεν είναι σαν μία συνταγή φαγητού που λες ας πούμε θα βάλω αυτό, θα βάλω εκείνο, θα βάλω τ' άλλο και εγώ αυτό το αποτέλεσμα, διότι βεβαίως ο κάθε άνθρωπος έχει τη μοναδικότητά του, ο κάθε άνθρωπος έχει την ιδιαιτερότητά του και ο κάθε άνθρωπος έχει σχεδόν πάντα διαφορετικές συνθήκες. Δηλαδή, αν πούμε ότι έχουμε 3-4 άνθρωποι που έχουν όλη ταλέντα στον ίδιο τομέα, σίγουρα μεγαλώνουν σε διαφορετικές συνθήκες, τους επηρεάζουν με διαφορετικά πράγματα, έχουν ένα άλλο περιβάλλον επιρροής, οπότε δεν υπάρχουν συγκεκριμένες συντερφαγμένες. Αλλά για μένα εκείνο το, αν μπορώ να δώσω μία συμβουλή, εκείνο το οποίο χρειάζεται είναι ένας συνδυασμός στόχεσης και επαγρύπνησης. Δηλαδή, είμαι κατά της ειδικότητας, με την έννοια του ότι προχωρώ, προχωρώ, προχωρώ, εμβαθύνω τόσο πάρα πολύ που μπαίνω στο κέντρο αυτού που κάνω, αλλά δεν έχω συνέστηση του τι σημαίνει γύρω μου. Αυτό σημαίνει στην επιστήμη πολύ σήμερα και είναι ένα πρόβλημα. Από την άλλη βεβαίως δεν μπορεί να διασπάται κανείς έχοντας 15.000 ενδιαφέροντα και να μην έχει προσήλωση σε αυτό το οποίο θέλει να ακολουθήσει. Άρα υπάρχει ένα συνδυασμός ο οποίος είναι πολύ δύσκολος, κυρίως σήμερα διότι έχουμε μομβαρδισμό μηνυμάτων από όλα τα σημεία, είτε είναι οπτικά, είτε είναι ακουστικά, είτε είναι φωνητικά. Είναι δύσκολο να υπάρχει αυτή η συγκέντρωση. Αλλά αυτός ο συνδυασμός θεωρώ ότι είναι ένας πολύ βασικός παράγονης για να μπορέσει κανείς να πετύχει το στόχο του παραμένοντας άνθρωπος. Διότι οτιδήποτε κάνουμε πρέπει να είναι ανθρωποκεντρικό. Δεν μπορεί να είναι οτιδήποτε άλλο, διότι οτιδήποτε ξεφεύγει από τον άνθρωπο είναι επικίνδυνο για τον άνθρωπο. Και για τον άνθρωπο επικίνδυνο δεν εννοώ στην προσωπική του ζωή να αποτύχει ή να οδηγήσω και ό,τι άλλο, αλλά εννοώ για τον άνθρωπο ως είδος. Διότι σήμερα έχουμε εκπληκτική τεχνολογική εξέλιξη, εκπληκτική επιστήμη, εκπληκτική πρόσβαση στη πληροφορία και είναι πολύ δελαστικά όλα αυτά. Όταν ξεχάσουμε όμως ότι οτιδήποτε κάνουμε και αν είναι κυρίως κάτι το οποίο επηρεάζει μεγάλες μάτσες, αν ξεχάσουμε ότι πρέπει να έχει ως κέντρο του τον άνθρωπο, δημιουργούμε πάρα πολλούς κινδύνους. Απόδοξης είναι οι μεγάλες επιστημονικές ανακαλύψεις, οι οποίες χρησιμοποιούνται κατά κόρο σε όπλα πολεμικά. Οι μορφές ενέργειας δηλαδή, οι οποίες αντί να χρησιμοποιηθούν για βήματα που θα βοηθήσουν την ανθρωπότητα να προχωρήσει, χρησιμοποιούνται για βήματα τα οποία μπορούν να καταστρέψουν την ανθρωπότητα. Αυτό είναι πολύ προφανές παράδειγμα, προστά μας σήμερα κυρίως. Λοιπόν, αυτό και δηλαδή ο ανθρωποκέντρισμος, είπαμε, η προσήλωση αλλά και η εγρήωρση, έτσι. Και τέλος θα πρέπει να είμαστε πάντοτε, θα πρέπει να προχωρούμε με βάση την ανθρώπινη σχέση, να έχουμε δηλαδή πάρα πολύ ανοιχτή την ψυχή μας και το μυαλό μας, στο ότι είναι σημαντικό για κάποιον άλλον, την ίδια στιγμή που εγώ κυνηγώ το όνειρό μου και να μπορούμε να σκεφτούμε, να μπορούμε να μπούμε στη θέση των άλλων ανθρώπων. Αυτό είναι πιστεύω ένα πολύ δύσκολο πράγμα, αλλά είναι επίσης πάρα πολύ σημαντικό. Αυτά είναι τρία έτσι σημαντικά για μένα στοιχεία. Υπάρχουν και άλλα πολλά. Δηλαδή το πολύ βασικό θεριπίν είναι για μένα το ότι πολλοί άνθρωποι αργούν να βρουν τον τομέα στον οποίο έχουν ταλέντο. Πάρα πολύ. Και ψάχνουν και ψάχνουν και ψάχνουν και προσπαθούν και προοδεύουν βεβαίως επαγγελματικά, αλλά βλέπεις ότι αυτό το οποίο αγαπάνε είναι κάτι τελείως διαφορετικό. Για αυτό είπα και πέρα ότι είναι δύσκολο να απαντήσω έτσι πολύ συγκεκριμένα και να σας πω αυτό το ένα το άλλο. Πάντως τα τρία αυτά, ο άνθρωπος ως κέντρο, η αγάπη, η συνέσθηση, να υπάρχει συνέσθηση και ο συνδυασμός εξειδίκευσης και εγρήγορης προς οτιδήποτε υπάρχει συγχρόνως και οτιδήποτε κινείται συγχρόνως, θεωρώ ότι είναι στοιχεία τα οποία μπορούν να βοηθήσουν πάρα πολύ. Άλλωστε ρώτησα γιατί το κανάλι του Πανεπιστήμιου Πατρώων απευθύνεται στους φοιτητές του Πανεπιστήμιου βέβαια και όχι μόνο και είναι πάρα πολύ σημαντικά τα λόγια σας. Και για να κλείσουμε με έναν, αν θέλετε, μουσικό τρόπο, να το μήσω να ρωτήσω τι ήταν, τι είναι και τι θα είναι η μουσική για εσάς. Η μουσική καταρχήν δεν είναι αυτό που εμείς πιστεύουμε, δηλαδή ένα ακουστικό αποτέλεσμα. Η μουσική είναι ένας αρμονικός συγκεκριμένος, ένας οικοδομήματος. Το πιο προφανές είναι αυτό το οποίο περίπιν παίξαμε εμείς σήμερα, δηλαδή ένα ακητικό αποτέλεσμα, το οποίο όμως προκύπτει μέσα από μία πάρα πολύ καλά δομημένη, τέλεια δομημένη, ένα δομημένο κείμενο, την παρτοτούρα δηλαδή που λέμε εμείς. Αλλά η μουσική είναι οτιδήποτε κάνει κανείς με αρμονία. Θα παρατηρήσετε, το ξέρετε σίγουρα, αλλά πολλοί δεν είμαστε, πώς να το πω, δεν τη συνειδητοποιούμε, ότι πάρα πολλά από αυτά τα οποία λέμε καθημερινά είναι απολύτως μουσική όρη, όπως φράση, όπως ρυθμός, όπως αρμονία, όπως αντίστοιξη, όπως μέτρο, μετρικό. Μπορώ να σας δώσω πολλά άλλα παραδείγματα. Όλοι αυτοί οι όροι είναι σημαντικοί για τη ζωή μας πέρα από τη μουσική, τη μουσική όπως την έχουμε εμείς, αλλά είναι η μουσική αυτή, αυτή είναι η μουσική στη ζωή μας. Όταν μπορούμε να βάλουμε αυτούς τους όρους και να τους φέρουμε σε μια αναλογία και σε μια αρμονία στη ζωή μας μέσα, θεωρώ ότι τότε κάνουμε μουσική. Και η μουσική είναι ζωή. Η ζωή μάλλον είναι μουσική, διότι η ζωή στηρίζεται στις αναλογίες, η ζωή στηρίζεται στην αρμονία και η ζωή στηρίζεται στο ρυθμό. Και η ζωή στηρίζεται στις φράσεις. Λοιπόν, όλα αυτά είναι και πολλά άλλα, αλλά αυτά είναι πολύ σημαντικά, όπως σας λέω, ίσως τα πιο σημαντικά που μου έρχονται αυτή τη μυαλό, είναι καθαρή όρη μουσική, αλλά είναι και καθαρή όρη, οι οποίοι έχουν τεράστια σημασία στη ζωή. Άρα λοιπόν, η ζωή, όταν, στη ζωή όταν κανείς μπορεί να βρει αυτή τη συχνότητα, αυτή την αρμονία μεταξύ των πράξεων του, των σκέψεων του, των δράσεων του, των ονείρων του, να υπάρχει αρμονία και εκεί, διότι μπορεί ο κανένας να νομιρεύεται ότι θέλει, αλλά στο τέλος να μην πετυχάνει τίποτα, διότι αν είναι γράτο είναι τελείως εκτός πλαισίου. Και με πλαισίου εννοώ τις δυνατότητες που σου δίνει η εκάστονται πραγματικότητας. Λοιπόν, όταν υπάρχουν όλα αυτά σε μια αρμονία, τότε υπάρχει μουσική στη ζωή μας και με αυτό προοδεύουμε. Αισθανόμαστε ευτυχισμένοι, αισθανόμαστε ήρεμοι, αισθανόμαστε δυνατοί και αισθανόμαστε ότι, συγχρόνως, αισθανόμαστε ότι είμαστε και ελεύθεροι, διότι η ελευθερία δεν είναι κάτι το, πώς να το πω, κάτι το αφηρημένο, η ελευθερία είναι πάλι και κάτι σχετικό. Είμαι ελεύθερος να κάνω κάτι μέχρι ένα σημείο, δεν μπορώ να κάνω απαραίτητα ό,τι θέλω, διότι μπορεί, εκεί που θέλω εγώ να φτάσω, να ανοχλώ κάτι άλλο ή κάποιον άλλο. Άρα υπάρχει μια σχετική ελευθερία, όταν κανείς την συνειδητοποιήσει αυτήν την σχετική ελευθερία, δημιουργεί μια αρμονία και έτσι μπορεί να είναι ευτυχισμένος. Λοιπόν, η μουσική είναι μέσα στη ζωή μας, η ζωή είναι μουσική και δεν είναι μόνο το ηχητικό αποτέλεσμα, το οποίο είναι βέβαια η πιο προφανής μορφή μουσικής. Κύριε Καβάκο, να σας ευχαριστώ από καρδιάς για την παρουσία σας στο κανάλι του Πανεπιστημίου Πατρό. Να είστε καλά. Καλή συνέχεια στο έργο σας και πάντα επιτυχίες και διακρίσεις έρχομαι ακόμα. Να είστε καλά. Να είστε καλά, ευχαριστώ πολύ και εγώ. Στο reportage ήταν η Μελειόκα της Φάρρα και ο Σπυροζλώνος.