Ελληνικοί Ιστορικοί Πέτρινοι Φάροι και ο Φάρος της Μονεμβασίας (Hellenic Navy, 2016)
: Βαθιά απ' το πέλαο, πως το αντίφεν καθορούν οι ναύτες, ξάφνου από φωτιά, πάς στο βουνό, παρόμοια απ' τόριο, μη ριωξόμπλια στο σκουτάρι του Αχιλέα. Παρίγορο το αντιφέγγισμα της φωτιάς πάνω στα βουνά της Τροίας για τους Αχιεούς, όμοιο με την ασπίδα του Αχιλέα, όπως περιγράφεται στην Ηλιάδα. Η θαλάσσιη δρόμη στα ελληνικά πελάγη είναι ένας αέναος διάλογος με τους αυστηρούς όγκους και τις καμπύλες των βράχων. Φάρι, φάρι ελληνική, της πέτρας, των ονείρων, της ιστορίας και των θρύλων, απομονωμένη πάνω σε μια γυμνή λουριδαγής που το φως τους ενώνει τον άνθρωπο με τη ζωή. Φάρι, όχι νεκρά κατάλυπα πολιτισμών, αλλά ζωντανά στοιχεία καλλιτεχνικής ακτινοβολίας. Για κάθε ναυτικό, φάρος σημαίνει ασφάλεια της ρότας του, οδηγός στη νύχτα, προστάτης αλλά και σύντροφος. Η σχέση επικοινωνίας των ναυτικών με το φως του φάρου που γυρίζει, αλλάζει, χαμηλώνει, δυναμώνει πάντα με την ίδια σειρά, αυτός ακριβώς ο διάλογος, γοήτευε και συνεχίζει να γοητεύει. Τα κτίρια, τα κελίφη, τα μηχανήματα, οι μηχανισμοί, τα κάτοπτρα, οι φακοί, αλλά και οι φαροφύλακες και οι μηχανικοί και οι εκτιστάδες, ό,τι αποτελεί ένα φάρο υπηρετούν ένα και μόνο σκοπό, το φως μέσα στο σκοτάδι. Το ιδιαίτερο κεφάλαιο στην ιστορία του ελληνικού φαρικού δικτύου αποτελούν οι 144 πέτρινη παραδοσιακοί φάροι και φανή. Κατασκευάστηκαν κυρίως στα τέλη του 19ου με αρχές του 20ου αιώνα. Καταστράφηκαν και επισκευάστηκαν μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Αποτελούν παραδοσιακά βιομηχανικά μνημεία με ιδιαίτερη αρχιτεκτονική κατασκευή, είναι συνδεδεμένη με την ελληνική ναυτική παράδοση και αποτελούν σημείο αναφοράς για τους ναυτικούς. Παρά τον εξυγχρονισμό των μέσων ναυσιπλοείας, οι φάροι και εγγένιοι πυρσοί εξακολουθούν να παραμένουν σημαντικά ναυτιλιακά βοηθήματα. Πέκταση, η αποστολή της υπηρεσίας φάρων του να διατηρεί σε επιχειρησιακή λειτουργία τους 1.549 πυρσούς του ελληνικού φαρικού δικτύου, έχει εξαιρετικά σημαντική βαρύτητα για την ασφαλή ναυσιπλοεία στον ελλαδικό χώρο. Ο φάρος της Μονεμβασιάς βρίσκεται στην ανατολική άκρη της ομώνυμης Χερσονίσου, βόρεια της παλαιάς πόλης της Μονεμβασιάς. Η Χερσόνησος της Μονεμβασιάς έχει χαρακτηριστεί ως τόπος ιδιαίτερου φυσικού κάλους και ιστορικός τόπος. Στις 27 Δεκεμβρίου 1896 τοποθετήθηκε ο πρώτος φαροφύλακας και η αφή του φάρου έγινε στις 13 Ιανουαρίου 1897. Το κτιριακό συγκρότημα του φάρου περιλαμβάνει την παλαιά πέτρινη κατοικία του φαροφύλακα, δηλαδή το φαρόσπιτο, συνοδευόμενη από τον πύργο του φάρου, μικρότερα βοηθητικά κτίσματα στη βορειονατολική γωνία του καθώς και παρακολουθήματα της κατοικίας όπως η στέρνα και ο πέτρινος φούρνος. Αργότερα ανεγέρθηκαν τρία ακόμη κτίσματα, είτε δύο παράσπιτα και η τοαλέτα δυτικά του παλαιού κτίσματος του φάρου. Μέχρι την αποκατάστασή του το φαρικό συγκρότημα βρισκόταν σε πολύ καχή κατάσταση καθώς εκτός των άλλων οι δισμενείς περιβαλλοντικές συνθήκες καθημερινά το επιβάριναν έτη περισσότερο. Τον Οκτώβριο του 2014, μετά από πρόταση της υπηρεσίας φάρων του πολεμικού ναυτικού προς την περιφέρεια Πελοποννήσου, άρχισε η αποκατάσταση του φαρικού συγκροτήματος μέσω χρηματοδοτικών προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι εργασίες της αποκατάστασής του ολοκληρώθηκαν το Δεκέμβριο του 2015 και τοποθετήθηκε από την υπηρεσία φάρων νέος φαροφύλακας με στόχο τη συστηματική υποστήριξη της επιχειρησιακής του λειτουργίας και της συντήρησής του, προκειμένου να ζωντανέψουν ξανά οι μνήμες του παρελθόντος και να συνεχίσει να φωτίζει τις νύχτες τους θαλάσσιους δρόμους και να οδηγεί τα πλοία και τους ναυτικούς σε ασφαλείς ρώτες στο Αιγαίο Πέλαγος. Ο Γιάννης Ρίτσος γέννημα στο πέτρινο καράβι της Μονεμβασιάς μονολογής του φαροφύλακα. Με το φως που ανάβεις για να δουν τα καράβια βλέπεις κι ο ίδιος και έτσι που στέκεις κάποτε καταμεσείς του γυάλινου θαλάμου δίπλα στη λάμπα φωτισμένος όλος από τη λάμπα που άναψες θαρρείς πως είσαι η ίδια η φλόγα της που ποτέ της δε σώνεται. Συχνά συμβαίνουν κάτι τέτοιες παρεσθήσεις. Μπορεί να είναι από τη μεγάλη μοναξιά. Μπορεί και από τη βοή της θάλασσας. Μπορεί όλα τούτα να συμβαίνουν πάλι από την πολύν αγρίπνια. Γιατί για να είσαι στην ώρα σου, στη δουλειά σου, στη βάρδια σου πάντα φαντάζεσαι πως κάποιοι κινδυνεύουν και πρέπει να τους σώσεις ή πως εσύ κινδυνεύεις και πρέπει να σωθείς. Και αλήθεια, μη τάχατε, δεν κινδυνεύουμε όλοι μας κάθε στιγμή. Γι' αυτό σου λέω, παρεσθήσεις.