Μέση Ανατολή: Ιστορία, Σύγχρονες καταστάσεις, Προοπτικές", Μέρος Β': Ι.Κ. Χασιώτης (Ίδρυμα Μελετών Χερσονήσου του Αίμου, 2017)
: Λοιπόν, χωρίς σχόλια, δίνουμε τον λόγο στον συνάδελφο τον Γιάννη τον Κασίωτη. Ακούγουμε. Στάνομαι λίγο μύχαρα γιατί, πρώτα, γιατί η σύγκριση του κ. Καπαδραίου ήταν πολύ καλά αποδημμένη. Εγώ έχω πολλά χρήσιμες σημειώσεις. Αλλά το χειρότερο είναι ότι εγώ δεν έζησα στη Μέση Ανατολή, ενώ ο ίδιος πέρασε και την καρμένη ζώη την Δαμασκόν και η διέλευση του αριβανού ήταν πολύ βαχύδια και όχι θρησκευτικούς. Με βάση περιπτώση, το θέμα της Μέση Ανατολής είναι τόσο κέραιο σήμερα, κάθε μέρα άλλωστε κατέχει το μεγαλύτερο μέρος της συνειδητογραφίας, που δεν μπορεί ένας ιστορικός, ακόμα και αν δεν είναι πολιτικός σχοληγιστής, να του αφήσει έτσι να εργάσει. Καταρχήν θέλω να πω ότι από το βιβλίο του κ. Καπαδραίου, το οποίο ο ίδιος δεν το παρέλειψαν, το αναφέρει, αλλά για μένα ήταν επηγείο δημορφωριών, όλο αυτό το σήμα το μεγάλο σε επίπεδο παγκόσμιο, το έχω αντιλήσει από το βιβλίο αυτό, χρησιμοποιείται ένα πολύ ωραίο όρο για τη Μέση Ανατολή, ότι είναι μια γεωγραφική ζώνη που αποτελεί αναγνωρίσιμη γιοπολιτική ανώτητα. Τι σημαίνει αναγνωρίσιμη γιοπολιτική ανώτητα, σημαίνει ότι έχει μια ιδιαίτερη ανώτητα, την οποία την ανέλησε βέβαια διαχρονικά. Φυσικά διαχρονικά πρέπει όταν έχουμε να κάνουμε διαχρονικές κρίσεις, γιατί οι κρίσεις που συνεχίζονται σήμερα στη Μέση Ανατολή, δεν βγήκαν έτσι απλώς επικοινήθηκε η αραβική άνοιξη, μια αδερφή της τελευταίας ελικαηθείας για να δώσει από το κορδοσφάνι σε μια περίοδο καταστροφόνη. Αλλά εκείνο που φαίνεται στην περίπτωση αυτή και το οποίο πρέπει να τονίσω για να το συζητήσω εκείνη τα, είναι ότι δεν μπορεί να προσεγγίσει κανείς το θέμα της Μέσης Ανατολής, εάν δεν έχει πόρτο από την ιστορική γνώση, αλλά είναι το ασικό, αλλά βέβαια και το πραγματικό, εις το κοινός ή μόνο κανέναν φορά το Πακετίναλικο, αλλά σε μια συγκέντρωση, μπορεί να οδηγήσει και σε παρανοείς πραγμάτων ή ομαντισμούς που δεν έχουν σχέση με την πραγματικότητα. Είναι το γέο στρατηγικό, το γέο πολιτικό, το οποίο ως πρωτοσυστατικό έχει το γέο, δηλαδή τη γέο γραφία των τόρων. Και έρχεται λοιπόν σήμερα, στον πρώτο αιώνα, μία διστήμη η οποία είχε περάσει σε μεγάλη κατατρόλια, εννοώ ότι είναι γέο πολιτική, και αυτό διότι είχε εξουμπηθεί πάρα πολύ τους Γερμανούς το 10ο αιώνα, λέβες τραόν και τελικά πέρασε στο Ναζισμό, και όταν έλεγε κανείς γεωπολιτικά και ελληνικός χώρος, τα πράγματα αγγρίευαν. Σήμερα, όμως, επαναέρχεται δριβύτερη, δυστυχώς, και βέβαια και με κάποιο άλλο τρόπο, γιατί γεωπολιτική σημαίνει σύνδεση πολιτικής ιστορίας και γεωγραφίας. Οπότε, ξανά, έρχεται πάλι στην επιφάνεια η γεωγραφία, για να μας εκδικηθεί, όπως λέει, πρόσφατα εκεί και ένα βιβλίο στα ελληνικά, ενός αμερικανού, δημοσιογράφου, όλα όχι μόνο, μου φαίνεται, τρόπετ καπλάν, με θέμα η εκδίκηση της γεωγραφίας. Πρόσφατα εκεί και το πρόσφατα στα ελληνικά. Αυτό, δηλαδή, με έναν υπότιτλο, ποιος σε μένα μου μιλούν κάποιες κατηστάσεις. Τι μας λέει ο χάρτης για τις εφερχόμενες συγκρούσεις και τη μάχη ενάντια στο πεπρωμένο. Δυστυχώς και στα αγγλικά έτσι είναι. Λυγιέζεται, ειδηγώνει, δηλαδή, κορυφακούρα αυτό το πράγμα στο πεπρωμένο. Βάστε τόσο, η γεωγραφία πανέρχεται, μια επιστήμη, η οποία είναι απούσα, από τα ελληνικά πανεπιστήμια και από τα περισσότερα, δυστυχώς, ευρωπαϊκά, στα παραδοσιακά, υπάρχει ιστορία και γεωγραφία. Δεν υπάρχει ιστορία και αρχαιολογία, υπάρχει ιστορία και γεωγραφία. Δεν μπορεί να διαχωριστεί ο χώρος από το χρόνο. Βάστε τόσο, τώρα δεν θα κάνουμε θεωρίες, αλλά θα τα ράσω στους χάρτες, γιατί αυτά τα πολύ συστηματικά που μας εφέρεσαν και οι ευρωπαϊκές, πρέπει να τα δούμε λιγάκι και κάπως παραστατικά. Ο πρώτος χάρτης που έχουμε είναι ο ευρύτερος χώρος. Δεν είναι βέβαια η Μέση Ανατολή. Είναι ο ευρύτερος χώρος που φτιάχνει, όπως βλέπετε, από τον Ανατολτικό μέχρι και φτάνει στη Δία Μαύρη, όχι μέχρι και τη Δία Αλόκληρη και πιο πέρα. Ο χώρος, βέβαια, της Μέσης Ανατολής. Καταλήψτε, πρέπει να μιλήσουμε για το όρο. Τι θα πει Μέση Ανατολή και ποιος είναι ο όρος που σου πείτε και για την πατρίδα σας. Θα σας πω ότι το Μέση Ανατολή, ή και το Εγγύης Ανατολή ακόμα, είναι όρο της σχετικά πρόσταση από την Γαλλική πιστή. Παλιά ήταν Εγγύης Ανατολή, Δία Ρίστ, αλλά ο όρος ο παλιός, το Δία Ρίστ, πάρα πολύ συνηθισμένος στον 11ο αιώνα, περιλαμβάνει ακόμα και την Ελλάδα και την Μικρά Ασία. Θα στιγμίζω την Εγγύης Ανατολή και τους πρόσφυγες και όλοι οι απόστολοι της Ανατολίας. Ήτανε όλοι, ανήκανε στην, ήταν οι δυο της Αλμπέρατος στην Εγγύης Ανατολή σε πάση περιπτώση. Πέρα από τις ονομασίες, γιατί υπάρχει όρος Εγγύης Ανατολή και Εγγύης Ανατολή, που παίζεται κανένα φορά, νέα ρίξ, τι ξέρω εγώ, μίτλ λίστ, ο κύριος Παπαγραίου ήδη το έχει προσδιορίσει. Θα έλεγα ότι, δεν ξέρω αν είναι ο επόμενος χάρτης, ναι, ο επόμενος χάρτης, μόνο ό,τι περιλαμβάνει ολόκληρη την Βόρεια Αθήκη, να σε φόρει τις ευρωομιγίες, αυτός είναι, δεν είναι, ελένα, γιατί εγώ δεν βλέπω πίσω. Θα έλεγα ότι δεν μπορούμε να συμπεριλάθουμε, παρά μόνο σε πολιτικό επίπεδο, όλους τους χώρους που είναι δυτικά της Αγίας, δηλαδή Συρία, Ελληνία, Τινσία, Μαρόκο, Αλγέρια και Μαρόκο, γιατί αυτές έχουν μια συνδεδεμένη, έχουν μια άλλη σύνδεση με τον Μαγκρέπο, όπως λένε οι Ελληνικοι Ευρωπαίοι. Από την άλλη μεριά, η Ελλάδα έχει πάψει πλέον να είναι και στη Μέσα Ανατολή, ευτυχώς. Σχεδόν και η Τουρκία δεν είναι εκεί, παρόλο που εκεί ξεκινάει η κρίση, το που είπα κατά από αυτό. Και αν πάνε προς τα Ανατολικά, θα φτάσουμε τελικά στις παρελθές του Πακιστάν. Αλλά και θα μπούμε και στον Πακιστάν, και αυτό διότι όπως θα πρέπει να λάβουμε, όπως μας και τους λαούς που υπάρχουν εδώ, το βασικό χαρακτηριστικό της ομιλίας του κυρίου Παπαντρέου ήταν, βλέπουμε συνεχώς για να συνδέσω τις δύο εισηγήσεις, το πολιτιστικό και το εθνογραφικό παίζει πάρα πολύ ρόλο. Έχουμε, ας πούμε, ένας μεγάλος λαός που θα μας απασχολήσει για όσους επιζήσουν στις επόμενες δεκαετίες, σαν τους Κούρδους που μας απασχολούν σήμερα, είναι η Μπαλούσι, το Αλοχιστάν, το οποίο μοιράζεται μεταξύ Ιράν, Πακιστάν και Αυγανιστάν. Άρα, λοιπόν, η μία κρίση επί την άλλη σύνθερα, παίρνει την άλλη κρίση, οπότε, κατά κάποιον τρόπο, όταν μιλάμε από άψη γεωπολιτική και από άψη κρίσεων, η πέση ανατολία, αυτό που μας απασχολεί σήμερα, φτάνει στις παρεμπές του Πακιστάν. Μετάωσε το γεγονός ότι ένα κομμάτι της συμπεριβλής κρίσης είναι στο Αυγανιστάν, κάνει και αυτό να συμπεριλαμβάνεται στον ευρύ το γεωπολιτικό χώρο. Διότι αυτή η τρίση, ας πούμε, τα τρία κράτη, Ιράν, Αυγανιστάν και Πακιστάν, είναι καμωμένα, όπως και πάρα πολλά της πέσης ανατολής για τα οποία θα πούμε παρακάτω, είναι κατασκευασμένα. Είναι ορευθετημένα από άλλους, όχι από τους τοπικούς λαούς. Και συνεπώς, κατά κάποιον τρόπο, όταν επαρρέχεται η άνοδος του εθνικισμού μιας μεγάλης φιλετικής ομάδας, όσο να πω στο Ιππούρδη, δεν με τη σημασία τι φιλετική, τι να ζητή, να γρατζιστική, αλλά τι αθηνική, ας πούμε, θα δημιουργεί τα ζήτημα, γιατί ο κοινοσδίκοτες δεν ζει με τη σχετική αυτονομία του μέσα στο χώρο του κράτους, το οποίο ζει, θα ζητήσει την αλληλεξαρτησία. Τα πράγματα είναι καθημερινά, τα βλέπουμε ακόμη και σε ευρωπαϊκές χώρες, ενώ υποτιτώ ότι έχει πεθάνει και το αθηνικό φαινόμενο και είμαστε πλέον σε μια πανευρωπαϊκή οικογένεια, ο κατένας σημανώνει για το αριθμό του το ευρωπελάκι. Ένα πράγμα που επίσης εφαίνεται από την ανάλυση του κύριου Παπαγκρέου είναι ότι ο χώρος αυτός του Μέσα Ανατολής εξελίχθηκε, εντός από ειδικών βέβαια, κατά βάση ως φάση του ανατολικού ζήτηματος. Είναι πολύ δύσκολο, το ανατολικό ζήτημα είναι σημεία αναβίωσης σήμερα. Φυσικά δεν έχει τις παλιές παραμέτρους σαν αυτές που ξέρετε, μ' ακούγονται για 40 χρόνια, όπως είπατε έχει καινούργια θέματα, όλα τα ιστορικά θέματα έχουν εξέπιξη, ποτέ δεν είναι τα ίδια, αλλά πάντοτε είναι και λίγο τα ίδια. Γιατί θεωρώ ότι ακόμα και το κορδικό είναι μια εμπλάστηση των ανατολικού ζητήματος, για να μην πω και το παλιστριακό οπωσδήποτε και το κυπριακό οπωσδήποτε. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Λοζάνης ή πάνω μετά της αιθήκης της Βαλιά. Από την άλλη πλευρά όλα τα σημερινά αρανικά κράπη της Πειραιοχής εκεί, σχεδόν όλα, σχεδόν όλα με την εξέρεση του Ιράν, είναι αποτελέσματα της συνθήκης των Σεβρών και της Λοζάνης. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά. Εκκρεμότητες δηλαδή που έμειναν μετά της αιθήκης της Βαλιά.