Διάλεξη 9 / Διάλεξη 9 / Εκκλησιαστικό Δίκαιο ΙΙ (Μεταπτυχιακό) - Κυριαζόπουλος Κυριάκος (ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, 2015)
Εκκλησιαστικό Δίκαιο ΙΙ (Μεταπτυχιακό): Συμφωνήτως, η εξαμήνου πρόεδρος του Εκκλησιαστικού Δικαίου, Π.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε już bowlers by του Εκκλησιαστικού Δικαίου Π.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.ΕΕ.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Α.Ε.Ε.Ε.Ε.ΕΕ.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.ΕΕ.Ε.Ε.Ε.Ε.ΕΕ.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε.Ε. γρήγορης, γρήγορου μετασχηματισμού, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τη ανάπτυξη μιας αηφόρου κουλτούρας ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα. Η εφαρμογή των κανόνων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα της κυβέρνησης και σημαντική πρόοδος έχει γίνει, περιλαμβανωμένης εκείνης στον τομέα της ελευθερίας θρησκείας ή κοσμοθεωρίας ενός ανθρώπινου δικαιώματος, το οποίο γίνεται σεβαστό στη Δημοκρατία της Μολδαβίας. Τα μέλη των διαφόρων κοινωντήτων, περιλαμβανωμένων μικρών μειονότητων μπορούν γενικά να σκούν τη θρησκεία τους ή την κοσμοθεωρία τους ελεύθερα χωρίς ανάρμοστη παρέμβαση από το κράτος. Παράγραφος 65. Τα παραμένοντα εμπόδια προκύπτουν κυρίως από την επικρατούσα θέση της Ορθόδοξης Εκκλησίας, η οποία απολαμβάνει ενός προνομιακού στάτους σε αντίθεση με την συνταγματική διάταξη για το κοσμικό κράτος. Επιπλέον, σημαντική τομείς της κοινωνίας. Βλέπουν τον Ορθόδοξο χριστιανισμό, διεκριμένα την Μολδαβική Ορθόδοξη Εκκλησία, ότι συνιστά έναν παράγοντα εθνικής ταυτότητας. Εκστρεμιστικές ομάδες προχωρούν τόσο, ώστε να ζητούν συχνά με επιθετικό τρόπο, όπως οι οπαδοί άλλων θρησκευμάτων, όπως είναι οι Προτεστάντες, οι Εβραίοι και ειδικά οι Μουσουρμάνοι, να περίθεροποιούνται. Μολονότι αυτές οι εκστρεμιστικές ομάδες φαίνονται να υπολογίζονται ότι είναι μια μικρή μειονότητα. Δεν αντιμετωπίζονται με πολύ κριτική διάθεση από την Εκκλησία. Και έτσι οδηγούν στην εντύπωση ότι κάπως ομιλούν για λογαριασμό των ορθοδόξων πιστών της χώρας γενικά, 66 παράγραφος της έκθεσης, προς τον σκοπό της περαιτέρω βελτίωσης των προϋποθέσεων για μια απόλαυση του δικαιώματος της ελευθερίας θρησκείας και κοσμοθεωρίας από τον καθένα χωρίς διακρίσεις. Αυτό που φαίνεται να χρειάζεται είναι πάνω απ' όλα μια δημόσια κουλτούρα εκτίμησης της διαφορετικότητας. Ο ειδικός εισηγητής θα ήθελε να ενθαρρύνει την Κυβέρνηση να αναλάβει την ηγεσία σε αυτό το θέμα. Για παράδειγμα, εκδίδοντας ένα νόμο εναντίον των διακρίσεων, διευκολύνοντας την διαθρησκευτική επικοινωνία, επενδύοντας στην εκπαίρευση της κοινωνίας των πολιτών και μιλώντας σαφώς εναντίον της παρακίνησης στο θρησκευτικό μίσος. Υπάρχουν θετικές υποχρεώσεις, δυνάμεις του Διεθνού Δικαίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για την προαγωγή της διαφορετικότητας. Η αναθεώρηση του νόμου του 2007 για τα θρησκεύματα και τα συνισθώντα μέρη τους προσφέρει μια μοναδική ευτερία σχετικώς. Η διαδικασία διαβούλευσης ήταν μια ευκαιρία για διαθρησκευτική επικοινωνία, η οποία σύμφωνα με τον ειδικό εισηγητή ακόμη χρειάζεται να αναπτυχθεί στη Δημοκρατία της Μολδαβίας. Αυτός πάρα πολύ εκτιμά τη διαφάνεια της διαδικασίας διαβούλευσης και το γεγονός ότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, οι εξειδικευμένες στα ανθρώπινα δικαιώματα και στα ζητήματα εναντίον των διακρίσεων, έχουν επίσης προσκληθεί να συμβάλουν, να συνεισφέρουν τις απόψεις και τις εμπειρίες τους. Παράγραφος 68. Προκειμένου η ελευθερία της θρησκείας υπεπίθεσης και τα άλλα ανθρώπινα δικαιώματα να ριζωθούν στην κοινωνία. Η εκπαίδευση παίζει ένα πολύ σημαντικό ρόλο. Το σχολικό αναλυτικό πρόγραμμα θα έπρεπε να περιλαμβάνει ενημέρωση για τις διάφορες θρησκείες και κοσμοθεωρίες, την ιστορία τους, το περιεχομένο τους, τις απαιτήσεις τους και τις δομές τους, προς τον σκοπό της απάληψης των στερεοτύπων και των προκαταλήψεων, οι οποίες ακόμα φαίνεται να υπάρχουν σε ένα μεγάλο βαθμό στην κοινωνία. Το μάθημα θα μπορούσε να διδάστε για παράδειγμα ως μέρος μιας εκπαίδευσης της κοινωνίας των πολιτών, αλλά πιθανώς και μέσα στο πλαίσιο ενός εκούσιου προηρετικού θρησκευτικού μαθήματος των θρησκευτικών. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ειδικός ηγητής θα επιθυμούσε να επαναλάβει η απέτηση όπως το προηρετικό στάτους του μαθήματος των θρησκευτικών σε κάθε περίπτωση πρέπει να διασφαλιστεί όχι μόνον τε γιούρι αλλά και τε φάκτο και όπως μηχανισμοί αποτελεσματικής προστασίας για τα παιδιά ή τους γονείς που επιλέγουν απαλλαγή από το μάθημα των θρησκευτικών πρέπει ακόμη να αναπτυχθούν. Παράγραφος 69, ο ειδικός ηγητής έρχεται σε παρόμοια συμπεράσμα τόσο να αφορά την κατάσταση της ελευθερίας, της θρησκείας ή κοσμοθεωρίας στην περιφέρεια της τρασνίστρια της δημοκρατίας της Μολδαβίας με διάφορες αξιοπρόσεκτες πλευρές πρόσθετης ανησυχίας. Ιδιαιτέρως ανησυχή για την πρακτική της κράτησης ανθρώπων που έχουν αντύρει συνηδίσεως στη στρατιωτική υπηρεσία για λόγους θρησκείας ή κοσμοθεωρίας. Ανησυχή επίσης πολύ για τους νέους κανόνες που απογορεύουν τις θρησκευτικές κοινότητες από το να επικοινωνούμε το κοινό για μια περίοδο 10 ετών μετά την επίσημη καταχώρηση. Παράγραφος 70, στο φως των παραπάνων συμπερασμάτων ο ειδικός ησυχητής προβαίνει στις παρακάτω συστάσεις. Μετά τα συμπεράσματα τα οποία παρουσιάσαμε από την έκθεση του ειδικού ησυχητή για την κατάσταση των θρησκευτικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Μορδαβία, μπορώ να παρατηρήσω με επαυτόν τα εξής. Διαπιστώνει ο ειδικός ησυχητής μια διαδικασία γρήγορου μετασχηματισμού που περιλαμβάνει την ανάπτυξη της κουλτούρας ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα. Αλλά όμως θεωρεί ότι τα παραμένοντα εμπόδια οφείλονται στην επικρατούσα θέση της Μορδαβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Πατριαρχείου της Ρωσίας, η οποία απολαμβάνει ενός προνομιακού καθεστότος σε αντίθεση με τη σταγματική διάταξη για το κοσμικό κράτος. Δηλαδή στην πραγματικότητα σαν να λέει ότι αυτή η Εκκλησία συνεισθητά μια de facto κρατική Εκκλησία. Παρά το γεγονός ότι συνταγματικώς προβλέπεται κοσμικό κράτος, δηλαδή δεν προβλέπεται κρατική Εκκλησία. Παρατηρεί επίσης ο ειδικός ισυγητής ότι για να ξεπεραστούν αυτά τα παραμένοντα εμπόδια θα πρέπει η Κυβέρνηση της Μορδαβίας να αναλάβει ηγετικό ρόλο στους τομείς της προώθησης ενός νόμου εναντίον των διακρίσεων, της διευκόλυνσης της διαθρησκευτικής επικοινωνίας, της ανάπτυξης, της εκπαίδευσης της κοινωνίας των πολιτών και ενός δημόσιου λόγου σαφούς εναντίον της παρακίνησης στο θρησκευτικό μίσος. Επισημαίνει όμως ότι μια καλή περίπτωση διαθρησκευτικής επικοινωνίας ήταν η αναθεώρηση του νόμου του 2007 για τα θρησκεύματα και τα συνιστοντα μέρη τους, αλλά αυτό θα πρέπει να συνεχιστεί και στο μέλλον. Επίσης παρατηρεί ότι η κουλτούρα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ειδικότερα της ελευθερίας θρησκείας ή κοσμοθεωρίας θα πρέπει να περάσει και στο σχολικό αναλυτικό πρόγραμμα και ειδικότερα στο μάθημα των θρησκευτικών, όπου πρέπει να δοθεί η διάσταση της διαφορετικότητας των θρησκευμάτων και κοσμοθεωριών με την παρουσίαση της ιστορίας, του περιεχομένου, των απαιτήσεων, των δομών τους. Τα ίδια έχει να επισημάνει και για την τρασνίστρια, την οποία πάλι επαναλαμβάνει ότι αποτελεί περιφέρεια της Δημοκρατίας Μορδαβίας, ενώ συνιστά δε φάκτο κράτος, αλλά de jure δεν αναγνωρίζεται από τη Δύση, αλλά μόνο από τη Ρωσία ως de jure ανεξάρτω κράτος. Και διατυπώνει κάποιες ανησυχίες, γιατί δεν αναγνωρίζεται η αντίρρηση συνειδήσεων στρατιωτική θητεία στην Τρασνίστρια και για το ότι υπάρχουν κανόνες οι οποίοι απαγορεύουν στις κοινωνικές κοινότητες να ασκούν την ελευθερία της έκφρασής τους για μία περίοδο δέκα ετών από την αρχική απόκτηση νομικής προσωπικότητας. Στη συνέχεια, οι συστάσεις προς τις αρχές της δημοκρατίας της Μορδαβίας του ειδικού εισηγητή είναι οι εξής. Προς το σκοπό της δημιουργίας μιας περιεκτικής κοινωνίας, η Κυβέρνηση θα πρέπει να αναλάβει την ηγεσία στη διαδικασία ανάπτυξης μιας κουλτούρας, εκτίμησης της υπάρχουσας και αναδιώμενης διαφορετικότητας περιλαμβανομένων των ζητημάτων, θρησκείας ή κοσμοθεωρίας. Σε αυτό το πλαίσιο ο ειδικός εισηγητής θα επιθυμούσε να ενθαρρύνει την Κυβέρνηση να εφαρμόσει τις σχετικές συστάσεις που απευθύνθηκαν σε αυτήν κατά τη διάρκεια της περιοδικής εξέτασης της έκθεσής της. 72 παράγραφους της έκθεσης του ειδικού εισηγητή. Η Κυβέρνηση θα πρέπει να διασφαλίσει ότι οι αρχές της ισότητας και της απαγόρευσης των διακρίσεων, περιλαμβανομένης εκείνης της σχετικής με το status και την αναγνώριση των διαφόρων θρησκιών ή πεποιθήσεων που είναι παρούσες στη Δημοκρατία της Μολδαβίας, γίνονται πλήρως σεβαστές στο νόμο και στην πράξη. 73 παράγραφους. Η Κυβέρνηση θα πρέπει να καταστεί σαφές ότι τα standards ανθρωπίνων δικαιωμάτων, περιλαμβανομένης της ελευθερίας θρησκείας ή κοσμοθεωρίας και οι αρχές της ισότητας και της απαγόρευσης των διακρίσεων, έχουν προτεραιότητα εναντί της επίκλησης της εθνικής ταυτότητας. 74 παράγραφους. Η Κυβέρνηση θα πρέπει να υιοθετήσει ένα νόμο εναντίον των διακρίσεων σε συμφωνία με τα διεθνή standards προ σκοπό της παροχής ενεργητικής προστασίας εναντίον των διακρίσεων σε όλους τους τομείς της κοινωνίας. 75 παράγραφους. Όσο σχετιζόμενο ζήτημα, οι διατάξεις που οριτά προκαλούν διακρίσεις εναντίον των μη πολιτών σε σχέση με τα θρησκευτικά ζητήματα θα πρέπει να καταργηθούν από το κρατικό δίκαιο. 76 παράγραφους. Πρέπει να καταργηθούν, να ανατραπούν όποιεςδήποτε πρακτικές που προκαλούν διακρίσεις στο θέμα της αποκατάστασης της περιουσίας των θρησκευτικών κοινοτήτων, η οποία κατασχέθηκε κατά την σοβιετική εποχή. Ο ειδικός ηγητής παροτρύνει την κυβέρνηση να εξετάσει καλύτερα τη ρύθμιση της αποκατάστασης της περιουσίας των θρησκευτικών κοινοτήτων προς σκοπό να επιτύχει την απαγόρευση των διακρίσεων στην πράξη σε αυτό το τομέα. Παράγραφος 77. Η κυβέρνηση θα πρέπει να ενθαρρύνει μια κουλτούρα διαθρησκευτικής επικοινωνίας, για παράδειγμα, προσκαλώντας εκπροσώπους διαφόρων θρησκευμάτων και μη πιστεύοντες σε κοινές διαβουλεύσεις. Οι συζητήσεις στρογγυλής τράπεζας που οργανώνονται από το Υπουργείο Δικαιοσύνης μπορούν να υπηρετήσουν σαν ένα καλό παράδειγμα σε αυτή την κατεύθυνση. Η εκπαίδευση της κοινωνίας των πολιτών, μεταξύ άλλων σε σχολικά αναλυτικά προγράμματα, θα πρέπει να αναγνωρίζει την αξία της διαφορετικότητες και να παρέχει εύλογη ενημέρωση για διαφορετικές θρησκευτικές και κοσμοθεωρητικές παραδόσεις. Σχετικώς, ο ειδικός συζητής συνιστά τη μελέτη των καθοδηγητικών αρχών του Τολέδο για τη διδασκαλία για τις θρησκείες και επεπιθύσεις στα δημόσια σχολεία που προετοιμάστηκε από το Συμβουλευτικό Συμβούλιο Ειδικών για την Ελευθερία Θρησκείας ή Κοσμοθεωρίας, του Γραφείου για τους Δημοκρατικούς Θεσμούς και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, ΟΑΣΕ. Το αναλυτικό πρόγραμμα της ιστορίας θα πρέπει επίσης να αναθεωρηθεί για να διασφαλίσει ότι σε όλα τα παιδιά στη Δημοκρατία της Μορδαβίας παρέχεται με εύλογη και ακριβή ενημέρωση για τις διάφορες θρησκευτικές παραδόσεις στη χώρα, τις παρελθούσες και τις παρούσες. Αυτό επίσης θα πρέπει να περιλαμβάνει την εκπαίδευση στο Ολοκάθομα, παράγραφος 79. Ο προοριτικός χαρακτήρας του μαθήματος των θρησκευτικών στα δημόσια σχολεία πρέπει να διασφαλιστεί όχι μόνο de jure αλλά και de facto. Η παροχή αποτελεσματικής προστασίας για παιδιά που δεν παρακολουθούν αυτό το μάθημα εναντίον πιθανής πίεσης από σχολικές αρχές, από εκκλησιαστικούς αξιωματούχους, άλλα παιδιά ή οποιοδήποτε άλλο μέρος θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα. Ο προοριτικός αποτελεσματική μηχανισμή για τη διασφάλιση ότι είτε τα παιδιά είτε οι γονείς δεν υποφέρουν από αρνητικές συνέπειες γιατί επιλέγουν να μην λάβουν μέρος το μάθημα των θρησκευτικών είναι απαραίτητες προϋποθέσεις, είναι κουανών προϋποθέσεις. Παράγραφος 80 η Κυβέρνηση θα πρέπει να ομιλεί σαφώς εναντίον οποιοδήποτε εκδηλώσεων θρησκευτικού μίσους και σχετικής μισαλοδοξίας. Η συμφωνία με το άρθρο 20 παράγραφος 2 του Διεθνού Συμφώνου για τομικά και πολιτικά δικαιώματα οποιαδήποτε επίκλωση εθνικού φιλετικού ή θρησκευτικού μίσους που συνιστά παρακίνηση σε διακρίσεις εχθρότητα ή βία θα πρέπει να απαγορεύεται. Παράγραφος 81 όπως προβλέπεται από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην απόφασή του 16 κάθος 13 η Κυβέρνηση θα πρέπει να ασκεί την απαραίτητη επιμέλεια για την πρόβλεψη, την έρευνα και την τιμωρία πράξεων βίας εναντίων προσώπων που ανήκουν σε θρησκευτικές μειονότητες ανεξάρτητα από τον αυτουργό. Συγκεκριμένα η Κυβέρνηση θα πρέπει να διερευνά τις πράξεις εκφοβισμού ή εχθρότητας που έχουν ως τόχο θρησκευτικές ή κοσμοθεωρητικές μειονότητες περιλαμβανομένων των περιπτώσεων σε αγροτικές περιοχές. Οι σχετικές διατάξεις του νομοθετικού πλαισίου θα πρέπει πλήρως να εφαρμόζονται. Παράγραφος 82 της έκθεσης. Η καταχώρηση των θρησκευτικών ή κοσμοθεωρητικών κοινοτήτων από το κράτος θα πρέπει να θεσπίζεται σε ένα πνεύμα και με έναν τρόπο εξυπηρέτησης, εφαρμογής του ανθρώπινου δικαιώματος στην ελευθερία θρησκείας ή κοσμοθεωρίας. Επομένως, η διαδικασία καταχώρησης θα πρέπει να είναι γρήγορη, διαφανής και μη προκαλούσα διακρίσεις. Δεν θα πρέπει να εξαρτάται από εκτεταμένες τυπικές προϋποθέσεις όσον αφορά τον αριθμό ή το χρόνο μιας συγκεκριμένης θρησκευτικής ομάδας από τον οποίον υπάρχει. Ούτε θα πρέπει να τίθεται ένα ανάρμοστο βάρος τις κοινότητες που κάνουν αίτηση για να αποκτήσουν ομική προσωπικότητα. Δεν θα πρέπει να επιτρέπεται σε θρησκευτική ή κοσμοθεωρητική ομάδα να αποφασίζει για την καταχώρηση άλλης θρησκευτικής ή κοσμοθεωρητικής ομάδας. Η καταχώρηση δεν θα πρέπει να αποτελεί προϋπόθεση για την άσκηση μιας θρησκείας ή κοσμοθεωρίας. Η Κυβέρνηση θα πρέπει να σέβεται το δικαίωμα των μελών των καταχωρημένων και μη καταχωρημένων θρησκιών να ασκούν την ελευθερία της θρησκείας τους και να εξετάζει τους υφιστάμενους κανονισμούς καταχώρησης και τις πρακτικές προκειμένου να διασφαλίσει το δικαίωμα όλων των προσώπων να εκδηλώνουν την θρησκεία υπεποίθησή τους μόνοι ή από κοινού με άλλους και δημόσια ιδιωτικά ανεξάρτητα από το αν έχουν νομική προσωπικότητα ή όχι. Παράγραφος 84. Η Κυβέρνηση θα πρέπει να συνεχίσει να αναγνωρίζει το δικαίωμα στην αντίληση νομών και στην πρακτική και να διασφαλίσει ότι η σχετική νομοθεσία εφαρμόζεται κατά τρόπο που δεν προκαλεί διακρίσεις. Παράγραφος 85. Η Κυβέρνηση θα πρέπει να ανοίξει τις ενόπλες δυνάμεις για την υπηρεσία ιερέων διαφορετικών θρησκιών ή κοσμοθεωριών. Παράγραφος 86. Η Κυβέρνηση θα πρέπει να είναι ευπροσάρμοστη, ελαστική στο να δίνει άδειες, διαμονής και εργασίας σε μη πολίτες που εργάζονται ως θρησκευτικό προσωπικό. Παράγραφος 87. Οι αρχές, εισαγωγικά, της περιφέρειας της Τρασνίστρια της Δημοκρατίας Μολδαβίας παροτρύνονται επί προσθέτος. Πρώτον, να εξετάσουν ομοίως πρακτικές που δίνουν μια προνομιακή θέση στην Ορθόδοξη Εκκλησία και σχετικές πρακτικές που οδηγούν σε de facto διακρίσεις εναντίον πιστών άλλων θρησκεών ή κοσμοθεωριών. Δεύτερον, ο σχετιζόμενος ζητήμα να εξετάζουν σοβαρά την ενίσχυση των κανόνων και διαδικασιών για την εφαρμογή της αρχής συμμεταχύρισης για όλους τους λόγους που προβλέπονται δυνάμια του διεθνούς δικαίου. Τρίτον, να παύσουν χωρίς καθυστέρηση πρακτικές κράτησης προσώπων που αντιτίθεται για λόγους θρησκείας ή συνείδησης στη στρατιωτική θητεία καθώς και να αναπτύξουν κανόνες για εναλλακτική θητεία για τους εν λόγου αντιλησίες συνείδησης. Τέταρτον, να καταργήσουν χωρίς καθυστέρηση κανόνες που απαγορεύουν τις θρησκευτικές κοινότητες από τη δημόσια επικοινωνία για 10 χρόνια από την αρχική καταχώρηση πέμπτων, να σταματήσουν χωρίς καθυστέρηση πρακτικές που δεν επιτρέπουν στους μησιοναρίους ή ραποστόλους από τον εργαστούν σε τοπικό επίπεδο. Μετά την παρουσίαση των συστάσεων προς αρχές δημοκρατίας της Μολδαβίας από τον ειδικό εισηγητή μπορούμε να σχολιάσουμε τα σημαντικότερα σημεία. Επισημένει ο ειδικός εισηγητής ότι, έναντι της επίκλησης της εθνικής ταυτότητας πρέπει να έχει προτεραιότητα. Οι κανόνες ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στους οποίους περιλαμβάνεται και η ελευθερία θρησκείας ή κοσμοθεωρίας και οι αρχές ισότητας και της απαγόρευσης των διακρίσεων. Επισημένει επίσης το μάθημα των θρησκευτικών πρέπει να είναι προοριτικό και να υπάρχει αποτελεσματική προστασία εναντίον πιέσεων από όπου και αν προέρχονται για τα παιδιά τα οποία δεν θέλουν να συμμετάσουν στο μάθημα των θρησκευτικών. Στο θέμα της καταχώρησης, δηλαδή της απόκτησης νομικής προσωπικότητας. Η διαδικασία της απόκτησης νομικής προσωπικότητας θα πρέπει να είναι γρήγορη, διαφανής και να μην προκαλεί διακρίσεις. Επίσης, η απόκτηση νομικής προσωπικότητας δεν πρέπει να αποτελεί προϋπόδεση ασκήσεως της ελευθερίας, θρησκείας ή κοσμοθεωρίας. Αξιοσημείω ότι είναι και η παρατήρηση της σύσθεσης του δικού συγητή να ανοίξουν ενοπλές δυνάμεις στην υπηρεσία ιερέων από διαφορετικά θρησκεύματα ή κοσμοθεωρίες. Επισημένει ακόμη ότι θα πρέπει να υιοθετηθεί ένας νόμος εναντίον των διακρίσεων, θα πρέπει να σταματήσουν οι πρακτικές που προκαλούν διακρίσεις στο θέμα της αποκατάστασης της περιουσίας των θρησκευτικών κοινοτήτων που κατασκέθηκε τη σοβιετική εποχή και θα πρέπει να ενθαρρυνθεί μια κουλτούρα διαθρησκευτικής επικοινωνίας με την πρόκληση, για παράδειγμα, εκπροσώπων διαφορετικών θρησκευμάτων και μη πιστευόντων σε κοινές διαβουλεύσεις, συζητήσεις, για παράδειγμα, στρογγυλής τράπεζας. Όλες αυτές οι παρατηρήσεις του ειδικού ισχυητή είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσες. Στο σημείο αυτό, τελείωσε η ένατη διάλεξη του μεταπτυχιακού του εκκλησιαστικού δικαίου πρώτου έτους Ιαρινού Εξαμίνου. Σας ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας.