The Genesis of the Research Centre on Masticha:What it takes to implement a multi-stakeholder proje (Chrysostomos Bakouras, 2019)
: Ο λαός του εκπαιδευτικού μοτοσυκλέτας είναι ο κύριος του ευρωβουλευτικού κυβερνού. Ο κύριος του εκπαιδευτικού μοτοσυκλέτας είναι ο κύριος του ευρωβουλευτικού μοτοσυκλέτας. Είμαι ο Παναγιώτσος Κυριάκου. Είμαι υπεύθυνος στην Μονάδα Προγραμματισμού και Αξιολόγησης της Διαχειριστικής Άρχης του Μουρειού Αιγαίου. Να με συγχωρήστε για τη φωνή μου. Δεν οφείλεται στα δυό πρωταγκόλου που έβαλε ο Ολυμπιακός πρωχτές. Είμαι υπεύθυνος στην Μονάδα Προγραμματισμού και Αξιολόγησης της Διαχειριστικής Άρχης του Μουρειού Αιγαίου. Να με συγχωρήστε για τη φωνή μου. Δεν οφείλεται στα δυό πρωταγκόλου που έβαλε ο Ολυμπιακός πρωχτές. Αλλά είναι μια αφαριγγίτητα που με ταλαιπωρεί. Θα προσπαθήσουμε σε αυτήν την ενότητα να κάνουμε κάτι που ακόμα και πειραματικά μας είναι πρωτόγνωρο, αλλά εντάστητα σε αυτή τη διαδικασία της έξιμος εξειδίκευσης έχουμε οργανώσει μία ομιλία διαδραστικού χαρακτήρα με τέσσερις συμμετέχοντες την οποία τη συντονίζουμε από εδώ και θα σας δείξουμε μεθοδολογικά πώς αυτό συντήθηται. Στο πρώτο μέρος θα σας δείξουμε μεθοδολογικά το workshop αυτό που θέλουμε να στήσουμε. Θα δώσουμε στη συνέχεια το λόγο στον Γενικό Διεθυντήτη του Κέντρου Έρευνα της Μαστίχας, τον κ. Μανδάλα, να μας κάνει μια παρουσίαση του έργου που συντελείται εδώ στα πλαίσια της περιφερειακής ρής. Θέλουμε να είναι η επιχείρηση το επίκεντρο αυτής της συζήτης που θα κάνουμε το απόγευμα σε αυτόν τον κύκλο και γύρω από αυτόν θα απευθύνουμε ερωτήσεις σε τέσσερις εκπροσώπους συνομιλητές, εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της ειδικής υπηρεσίας διαχείρισης του Βορειού Αιγαίου, της επιχείρησης και της ειδικής υπηρεσίας εφαρμογής AIDETAC του εθνικού επιπέδου. Θα έχουμε περιορισμένο χρόνο σε αυτό που θέλουμε να κάνουμε, γι' αυτό και θα παρακαλέσω τους ομιλητές να περιορίζονται αυστηρά σε ένα δίλεπτο για να απαντήσουν σε μια ερώτηση που θα τους απευθύνουμε σε συγκεκριμένες θεματικές ενότητες. Αυτές οι θεματικές ενότητες που έχουμε σκεφτεί είναι οι πρώτοι, πώς καταλήγει από την ιδέα στην πράξη ένα project. Το δεύτερο έχει να κάνει με την επιχειρηματική ανακάλυψη και την εκκίνηση του τετραπλού έλικα. Και η τρίτη θεματική ενότητα έχει πώς μεταφερόμαστε από το γενικό σχεδιασμό στην τοπική και περιφερειακή ενεργοποίηση και δραστηριοποίηση. Αν διατρέξουμε τις θεματικές ενότητες καθέτως προς τους συμμετέχοντες θα προσπαθήσουμε, αν αυτό είναι εφικτό, να διερευνήσουμε πώς ερμηνεύει η αγορά και μια επιχείρηση αυτό που λέμε εμείς σχεδιασμό, εμείς οι τεχνοκράτες της διαχείρησης και του προγραμματισμού, πώς αξιολογεί τις δραστηριότητες της επιχειρηματικής ανακάλυψης και τι έχει να μας προτείνει για να βελτιωθούμε και πώς μπορεί να αξιοποιήσει χρηματοδοτικά εργαλεία με στόχο την εξωστρέφεια. Θα περιμέναμε από ένα μεγάλο διαχειριστή του εθνικού προγράμματος να μας πει ενδεχομένως πώς θα μπορούσε να δράσει συμπληρωματικά σε ένα περιφερειακό πρόγραμμα. Όσον αφορά στη διαχείρηση και στα αποτελέσματά του. Και θέλουμε να ακούσουμε από την Ευρωπαϊκή Πετροπή αν έχει να μας πει κάτι για το πώς αξιολογεί μέχρι τώρα την πορεία εφαρμογής των Ρυς είτε σε περιφερειακό είτε σε εθνικό επίπεδο και πώς σκέφτεται ότι αυτή μπορεί να εφαρμοστεί στη νέα προγραμματική περίοδο. Και από έναν μηχανισμό εφαρμογής της περιφερειακής Ρυς έτσι όπως αυτός λειτουργεί τουλάχιστον στο Βόρειο Αιγαίο θα θέλουμε να ακούσουμε την εμπειρία του από τη διδικασία του σχεδιασμού μέχρι την εφαρμογή ενός project όπως είναι το κέντρο έργο της Μαστίχας μέχρι τώρα και τι σκέφτεται για το μέλλον όσον αφορά και το σχεδιασμό αλλά και τη διακυβέρνηση. Αυτό είναι το concept. Θα μου επιτρέψετε να δώσω το λόγο καταρχήν στο κ. Μανδάλα για να μας παρουσιάσει σε 5-6-7 λεπτά. Έκανα ένα λάθος όμως, δεν παρουσιάσα τους συνομιλητές. Είναι ο κ. Πλακοτάρης, ο διευθυντής της προστάμισης διαχειριστικής αρχής του Βορειογέο, τον ξέρετε νομίζω όλοι, ο κ. Περουλάκης από την Ευρωπαϊκή Πετροπή Γενική Διεύθυνση Ρέτζιο Περιφοριακής Πολιτικής, η κυρία Πουλακάκη προσταμένη της ειδικής υπηρεσίας εφαρμογή SETAC και από το κέντρο έργο της Μαστίχας ο γενικός διευθυντής ο κ. Μανδάλας. Και αμέσως το δίνω τον λόγο για να μας παρουσιάσει το έργο του. Σας ευχαριστώ πολύ καταρχήν. Περιφέρεια για την πρόσληση και την ευκαιρία να παρουσιάσουμε το κέντρο έργο Μαστίχας, το οποίο είναι μια προσπάθεια στις πέντε διαφορετικών φορέων και μια πρωτοβουλία η οποία οι πρώτες ζημώσεις και σκέψεις για την ίδρυση του έργου Μαστίχας ξεκίνησαν το 2013. Θα φανταστείτε ότι οι πρώτες αποφάσεις των Διοικητικών Συμβουλίων της Ένωσης και της Μετιτέρα είναι καταγραμμένες το 2014. Λίγα λόγια. Έτσι, το όραμα των ίδρυτών, το όραμα της Ένωσης μας στο Παραγωγείο και των λοιπών ιδρυτικών μετόχων είναι το κέντρο έργου Μαστίχας να αποτελέσει αξιόπιστο φορέα που θα συντονίζεται και θα παρεμβαίνει στην ακαδημαϊκή συζήτηση και επιστημονική έρευνα που αφορά την Μαστίχα στην Ελλάδα και το εξελικό επιστημονικός φορέας που θα καταγράφει συστηματικά τα ευρύματα της παγκόσμιας έρευνας που αφορά την Μαστίχα. Θα αναζητά νέες και θα εξελίσει φρυσάμινες εφαρμογές με τελικό στόχο το κέντρο έργου να αποτελέσει γέφυρα γνώσης ανάμεσα στην ακαδημαϊκή έρευνα που παράγεται στα πανεπιστήμια στην Ελλάδα και το εξελικό και την βιοτεχνία και τη βιομηχανία στην Ελλάδα και το εξελικό και πάλι. Ή γέφυρα γνώσης ανάμεσα στην ακαδημαϊκή κοινότητα και τις επιχειρηματικές οντότητες που θα ήθελαν να επενδύσουν στη Μαστίχα είτε στην Ελλάδα ή στο εξελικό. Είναι πεποίθηση όλων μας όσων εργαζόμαστε για τη Μαστίχα τα τελευταία 15-20 χρόνια ότι το κέντρο ενός για τη Μαστίχα μαζί με το Μουσείο της Μαστίχας θα συμμαδεύσουν την πραγματικότητα της Μαστίχας για τα επόμενα 25 με 30 χρόνια. Αν πούμε ότι τα Μαστίχα Σοκ και η Έλμα και η Επενδυτική Προεδουλή της Ένωσης πριν από 20-30 χρόνια ήταν αυτές οι οποίες κατάφεραν να κρατήσουν το προϊόν ζωντανό και να το φέρουν στο σήμερα, το κέντρο Έλληνας και το Μουσείο Μαστίχας είναι οι επενδύσεις εκείνες οι οποίες θα περιγράψουν το μέλλον της Μαστίχας και θα το συμμαδεύσουν για τα επόμενα 50 χρόνια. Να πούμε επίσης ότι το κέντρο Έλληνας είναι, αν το θέλετε, η κορύφωση των επενδύσεων της Ένωσης τα τελευταία 15 χρόνια, όσον αφορά στην επιστημονική έρευνα. Η Ένωση σιωπηλά, χωρίς τόρμο, το 2003 είδρυσε διευθυσία Έλληνας και Ανάπτυξης, σημαντική πρωτοβουλία για ένα συνεργασμό και άρχισα από τότε να τα πανά αρκετά χρήματα από ίδιους πόρους, διότι όσον αφορά την επιστημονική έρευνα. Σήμερα είμαστε χαρούμενοι όλοι, όπου σε συνεργασία με την περιφέρεια Βορειο-Εγέου, η οποία πάντα ήταν και την Ευρωπαϊκή Ένωση, ήταν πάντα συμπαραστάτες, ζορυροί και δυναμικοί στην υποστήριξη θεμάτων φόρους αντιμαστοίχα, είτε αφορούσε επενδύσεις, είτε αφορούσε σε ερευνικά προγράμματα, είτε αφορούσε σε προγράμματα προβολής και προώθησης. Όσο μας στείχα και μια κοινή και παρόντως αυτό, και εκπρόσωποι και μέλη του Εδηγητικού Συμβουλίου της Ένωσης, της Μενιτέρας και του Κεντροέρευνας, δεν μπορούμε να πούμε ότι έχουμε παράπονα από την περιφέρεια Απορειο-Εγέου, τις εθνικές και τις ευρωπαϊκές αρχές, όσον αφορά την κατανόηση των στρατηγικών προβληρωτήτων που αφορούν την μαστήχα και τις έχει και όπως έχει περιγράψει η Ένωση. Να πούμε ότι το Κεντροέρευνας είναι ο πρώτος ερευνικός οργανισμός που γίνεται στο Εγέο, αν δεν κάνω λάθος, και είναι μια επενδυτική πρωτοβουλία μήνυμα προς την Κεντρική Διοίκηση, αλλά και προς τη συγκοινωνία της ΧΙΟΥ, του Βορειο-Εγέου, ότι τοπικές κοινωνίες με επίσημα υπομονή και συνεργασία με τις αρμόδιες τοπικές και περιφερειακές αρχές μπορούν να σχεδιάζουν και να ελπίδουν έργα σύνθετα, μακροπλούνα και υψηλής προθερμόνησης αξίας. Είναι μια επενδυτική πρωτοβουλία που ξεκίνησε από την Κεντρική Διοίκηση του Συνεργασίου, που αγκαλιάστηκε αμέσως και με πολύ ενθουσιασμό από τη μαμά, την Ένωση μας των Παραγών, με αποτέλεσμα και βεβαίως την περιφέρα, εδώ είναι ο Γιώργος με τον οποίο για χρόνια και μήνες το συζητάγαμε, με κορύφωση του Δικαίου Μητρουτήρια Διαθά, όπου καταφέραμε να συσταθεί το νομικό πρόσωπο για να μπορεί να τρέξει και να ελπίσει το έργο. Δραστηριότητες, τρία ουσιαστικά πράγματα, ακατοναϊκή έρευνα, σχεδιασμός νέων προϊόντων και πληρωτικές παραγωγές. Πληρωτικές παραγωγές σε όλες τις κατηγορίες των προϊόντων, είτε είναι φάρμακα, είτε είναι τρόφιμα, είτε είναι άλλους είδους σκευάσματα. Στο μέλλον θα προσθέσουμε και άλλες δραστηριότητες, όπως είναι η υποστήριξη στο χωράφι, η διασφάλιση ποιότητας, τόσο για τους παραγωγούς, όσο για τα νομικά πρόσωπα που ανήκουν στο γρούπας της μαστήχας, όμως με σιγά. Αυτά για την επεσημονική έρευνα, για τις πληρωτικές παραγωγές, δεν νομίζω ότι παρακολουθούν να σας κουράσουν αυτά. Να σας πω μερικά πράγματα τώρα για το ίδιο το νομικό πρόσωπο. Ανώνιμη εταιρεία, στην οποία έχουν η Ένωση, η Μελιτέρα, η Υφαρμακευτική Εταιρεία ΥΑΙΑΣΗ, η Spinoff Εταιρείας της Υφαρμακευτικής Σχολής Αθήνας, η Υφαρμαγνώση και η Υφαρμακευτική Εταιρεία Διανομής Υφαρμακευτικών Ιδών. 2,5 εκατομμύρια περίπου ο προϋπολογισμός του έργου, με ποσοστό επιχωρήσεως φτάνει περίπου στο 51%. Και με δημόσια διάβούλωση πρέπει να κράτησε αρκετά, όπως θα πείτε, αρκετά κράτησε και η εσωτερική συζήτηση στην Ένωση για να καταλήξουμε στην απόφαση λογικής αυτού του έργου. Σημειώστε μόνο ότι ήταν ένα έργο το οποίο είχαμε πει ότι θα το κάνουμε με ή χωρίς χρηματοδότηση. Ήταν διαπιστωμένη ανάγκη, μόνο η Μεριτέρα να σας πω ότι από τότε που ιδρύθηκε μέχρι σήμερα, για τις ανάγκες των πεταστημάτων έχει επενδύσει περίπου 2 εκατομμύρια ευρώ μόνο για νέα προϊόντα. Για προϊόντα τα οποία δεν είναι σύνθετα, για προϊόντα τα οποία δεν είναι συμπλόματα διατροφής, medical devices, φάρμακα. 2 εκατομμύρια για προϊόντα τα οποία είναι απλά, είναι σοκολάτες, είναι σνακ, είναι λικέτ και τα λοιπά και τα οποία δεν συνδυαμβάνονται δαπάνες προσωπικού. Είναι μόνο τα άμεσα πώστη που αφορούν ένα νέο προϊόντι. Η διατροφή και συναλλή, η συχνή και συναλλή, τα υλικά συσκευασίας, οι μακέτες και τα λοιπά. Οπότε για μας ήταν ανάγκη. Τώρα αντί να σας δείξω φωτογραφές να σας δείξω έτσι εδώ μερικά πράγματα. Το κτίριο είναι κτίριο πλαπνών κρίσεων με δυνατότητα βιομηχανικών παραγωγών. Είναι περίπου 460 μέτρα ο όροφος. Έχει σηχία βιοκλειματικής αρχιτεχνωνικής. Και έχει προλυθεί η δυνατότητα μελλοντική συνοπίσεις των κτιρίων δεδομένου ότι το κέντρο εργασίας γίνεται στο ίδιο οικοπέρο που σήμερα βρίσκεται η Μελιτέρα. Μελιτέρα είναι η εταιρεία θρηγατοκίνησης εντελμού, η οποία τρέχει τα καταστήματα μας σε χασόπιτ. Τι περιλαμβάνει, περιλαμβάνει έναν όρφο για κλιλωτικές βιομηχανικές παραγωγές, ο οποίος θα είναι κλάση D σύμφωνα με την κατηγοριακή του EOF. Δηλαδή σε αυτό το χώρο θα μπορούν να σχεδιάζονται φάρμακα. Είναι το πιο ακριβό κομμάτι της επένδυσης. Θα υπάρχει έναν πολύ καλά εξοπλισμένο μικροβιλιοϊκό εργαστήριο και ένα αντίστοιχο χημείο. Και επίσης προβλέπεται κυρίως μια διβλιοθήκη, η οποία θα μπορεί να φιλοξενεί φοιτητές και επιστήμονες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, οι οποίοι θα εργάζονται και λογορευνώντας μας στίχας. Να μη σας κουράζουμε. Αυτά είναι μπουτίκ επένδυση. Είμαστε πολύ χαρούμενοι που έχουμε την ευκαιρία να εμπλακούμε σε ένα τόσο σύνθετο έργο και θέλουμε να πιστεύουμε ότι θα σας κάνουμε και σας περήφανος όταν θα τελειώσει ως ανταπόδοση της εμπιστοσύνης που μας έχετε δείξει. Να τελειώσω από αυτό και να σας δείξω ένα βίντεο. Πού είναι η Μαρία? Αυτό εδώ. Είναι ένα λεπτό και έχω τελειώσει. Αυτό το κτίριο μπροστά, το Τσιμεντένιο, είναι το Κεντροέργνας. Ίσως είναι το εργοστάσιο της Μεριτέρα. Είναι στην Καλλιμασία, σε θέση σελέπερος, σε μια απόσταση 17 χιλιόμετρα περίπου από την πόλη. Και πολύ κοντά στις συγκαταστάσεις ένωσης. Πόσο είναι? Ας έρθουμε στο σπίτι σου. Δεν έχει μουσική. Και αμέσως μετά το κτίριο το πίσω που βλέπετε θα πρέπει να αντιθεί σύμφωνα για να ακολουθήσει τις γραμμές του Κεντροέργνας μπροστά. Είναι υποχρέωση μας απέναντι στο σχόλ. Αυτή είναι η βιβλιοθήκη. Αυτό το φουαγέ θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σαν μικρός συνεδριακός χώρος ή χώρος για παρουσιάσεις. Αυτή είναι η καμιά κινητή στους χώρους γραφείων. Αυτό είναι το χημείο. Νομίζω είναι αρκετό. Εντάξει. Ευχαριστώ πολύ. Να ευχαριστήσουμε τον κ. Μανδάλα για την παρουσία του και τη συνεργασία μας μέχρι τώρα και να προχωρήσουμε στη πρώτη ενότητα της κουβέντας. Απευθύνοντας ένα ερώτημα σε κάθε συμμετέχοντας στη συζήτηση και ξεκινάμε από τη διαχειριστική αρχή της περιφέρειας Βορειο-Εγέου. Στην οποία απευθύνομαι το ερώτημα και θέλουμε σε δυό λεπτά περίπου να μας πει και να μας περιγράψει περιληπτικά πώς δημιουργήθηκε το πληρωτικό αυτό έργο και τι σημαίνει για το επιχειρησιακό πρόγραμμα αλλά και για την περιφερειακή ρύση. Κύριε Σπλακοτάρης. Ευχαριστώ πολύ και σας καλωσορί. Σας ευχαριστώ που είστε στοιχείως σε αυτή τη συνάντηση και παρακολουθείτε και αυτό το workshop που επιχειρούμε να αναπτύξουμε. Λοιπόν, πώς αναπτύχθηκε το Κέντρο Έρευνας. Απλά πράγματα, όπως θυμάσαι το 2014 αποφασίστηκε τα περιφερειακά προγράμματα να έχουν ρύση. Ξαχνικά λοιπόν βρεθήκαμε αντιμέτωποι με την πραγματικότητα ότι πρέπει να κάνουμε στα νηγικές ρύσκες και να τις εφαρμόσουμε και επίσης πρέπει να κάνουμε επιχειρηματική ανακάλυψη. Περισσότεροι από εμάς δεν ξέραμε και πάρα πολλά από αυτά έτσι. Άρα, απαιτείται μια περιφερειακή ρύση τη συντάσσουμε μέσα στην οποία αναδεικνύεται η ανάγκη να έχουμε αγροδιατροφή. Νομίζω ότι όλες οι περιφέρες της χώρας είχαν τον άξονα της αγροδιατροφής. Και ταυτόχρονα εγκρίνεται και το πρόγραμμά μας. Μάλλον εγκρίνεται με την αιρεσιμότητα, δεν θυμάμαι ποιο ήταν πρώτο ή δεύτερο, αλλά έπρεπε να κάνουμε να προκηρύξουμε και δράσεις μέσα από το ΠΕΠ που να πηγάζουν από την επιχειρηματική ανακάλυψη και άρα να ασκήσουμε και το ρόλος μας ως διαχειριστικές αρχές. Άμα ζεις σε ένα τόπο, κανονικά πρέπει να ζεις πέρα από το γραφείο της διαχειριστικής αρχής. Οπότε και εμείς πολλοί από εμάς, επειδή είμαστε ενεργοί πολίτες και ζωντανοί και ελπίζουμε ότι μερικές φορές ακούμε τις ανάγκες του παιδίου, ακούσαμε ότι υπάρχει αυτό το ενδιαφέρον από την Ένωση, η οποία συμμετείχε μέσα από τον Γιάννη μάλιστα σε διαδικασίες επιχειρηματικής ανακάλυψης. Σαν Γιώργο θέλουμε να κάνουμε αυτό το πράγμα για αυτή την επένδυση. Ακ και εμείς θέλουμε να έχουμε ένα τέτοιο έργο στο πρόγραμμά μας για να αρχίσουμε να βηματίζουμε στρατηγική ρης. Και σχεδιάσαμε τότε μια πρόσκληση με πολλή αγώνα. Σύρεφέρε την πρόσκληση με τροποποιήσεις προκηρήξεων, με έγκριση από υπηρεσία κρατικών ενισχύσεων, με να προσπαθούμε να φτιάξουμε το Πουσουκουέ με τη Μόδη, η οποία δεν είχε ανθρώπους για εμάς, αλλά είχε για το τομεακό, γιατί είχε περισσότερα λεφτά. Τέλος πάντων ο αγώνας της πρώτης περιόδου ήταν το δικό μας το project εκείνου του καιρού. Πώς θέλω ενωλίγεις να καταλήξω ότι το κέντρο έρευνας φασικά από τι ή αν θέλετε επενδύσεις σε αυτού του χαρακτήρα. Από τι προκύπτουν. Προκύπτουν από την ανάγκη εμείς να υλοποιήσουμε ένα πρόγραμμα και εδώ που τα λέμε να το υλοποιήσουμε με ουσιαστικές αναπτυξιακές αποτελέσματα για τον τόπο. Να φουγγαζόμαστε δηλαδή το τι συμβαίνει στο πεδίο. Από την άλλη πλευρά ο κόσμος της αγοράς να μπορεί να έρθει κοντά σε εμάς και ούτε να μας φοβάται ούτε εμείς να μην τον ακούμε. Άρα να έρθουν να παντρευτούν αυτοί οι δυο πηλώνες και γι' αυτό το λόγο αναπτύχθηκε και δημιουργήθηκε και το κέντρο έρευνας. Ευχαριστώ. Ευχαριστούμε πολύ και για την τήρηση του χρόνου αλλά θα επανέρθουμε στον κύριο Μανδάλα για να μας πει έτσι ανεξάρτητα από την παρουσία σου που έκανα μέχρι τώρα πως αξιολογεί αυτή τη διαδρομή από την ιδέα στο έργο. Αξιολογικά. Η μεγάλη δυσκολία που αντιμετωπίζουμε όλοι νομίζω έχει να κάνει κατ' αρχή με αυτήν την πολύ ωραία ορλογία που έχει έτσι όλη η γραφειοκρατία και αφορά γενικά τις ορματοδοτήσεις, ενισχύσεις, εθνικά, περιφερειακά πράγματα. Για όσους είμαστε απ' έξω είναι λίγο περίπλοκο και δεν είναι και πολύ ευχάριστο. Δυσκολυβόμαστε πολλές φορές να κατανοήσουμε βασικά πράγματα. Η χρόνη επίσης είναι καθοριστική. Δηλαδή, να φανταστείτε, όταν εμείς είπαμε ότι το 2014 θέλουν να το κάνουν και έχουν περάσει σήμερα 7 χρόνια, είναι πολύ μεγάλο χρονοδιάστημα για οικονομικές μονάδες, που σημαίνει ότι θα μπορούσε να έχουν προκύψει άλλες επενδυτικές προτεραιότητες και σε ένα οργανισμό που είναι ζωντανός οργανισμός και κάνει πράγματα, θα μπορούσε να είχε πάει πίσω με την έννοια ότι θα μπορούσε να υποταρθεί κάτι άλλο επίσης σημαντικό, επίσης ενδιαφέρον ή πιο πιεστικό σαν προτεραιότητα, οπότε δεν θα υπήρχαν μετά οι δυνάμεις με όρους δύο κεφαλαίων και δύο πόρων ή και ενέργειας για να μπει σε σειρά. Οπότε, ο χρόνος που αφορά στη δημόσια διαβούλευση πρέπει να είναι πιο συμπιεσμένος, να αλλάξει τη δημόσια διαβούλευση. Γιατί τώρα, εγώ έτυχε έναν εφυλισμό για όλους τους πλακοτάρες. Το γνωρίζω, 20 χρόνια είχα την άνευση να τον ρωτήσω, να ταξιδεύσουμε στη Μυρκλίνη και τα λοιπά, κυναχτή κοινωνικείο, βρισκόμαστε. Η δημόσια διαβούλευση όσον αφορά το Κέντρο Ενώση περιορίστηκε στη προσωπική σχέση που έχω εγώ με τον Γιώργο. Αυτό νομίζω πρέπει να αλλάξει, πρέπει να ανοίξει, να γίνει πιο οσιαστική, να γίνει πιο κατανοητή και να, δεν ξέρω, να υπάρχει ένα γραφείο, παράδειγμα, το οποίο θα μπορούσε κάποιος με όρους εμπιστευτικότητας να πει τον πόνο του, γιατί στη δημόσια διαβούλευση ένας, μια επιχειρματική οντότητα, δεν θα παρουσιάσει εύκολα ιδέες ή σκέψεις ή επενδυτικές πρωτοβουλίες τις οποίες δεν είναι έτοιμος να τις μοιραστούν στη δημόσια. Πρέπει να προβλέπετε μια διαδικασία που είναι και λίγο εξατομικευμένη, τουλάχιστον για τα νησιά μας, τα οποία υποφέρουν από επενδυτικές πρωτοβουλίες, πιθανά σε άλλες περιοχές να μην είναι απαραίτητο. Αυτό. Ευχαριστώ πάρα πολύ. Πάμε λίγο πιο πέρα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και θα ρωτήσουμε τον κ. Περουλάκη. Παρατηρώντας την πορεία εξέλιξης και τα διαφαινόμενα οφέλη, εκτιμάται ότι η εφαρμογή της στοχευμένης στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις περιφερειακές ρείς προσεγγίζει τους αρχικούς στρατηγικούς στόχους της. Καλησπέρα γι'αγωμένα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στοχεύοντας με τις στρατηγικές έξι-έξι δίκαιες στις περιφέρειες στην ανάδειξη των συγκριτικών τους πλεονέκτηματων, ακριβώς αυτό ήθελε, ήθελε να στηρίξει συστήματα καινοτομίας. Δηλαδή αυτό που είδαμε σήμερα εμείς, με την επίσκεψη στο προϊσό κ. Μαστίχαης και με τη συζήτηση που κάνουμε τώρα, αναδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο ένα συγκριτικό πλεονέκτημα ενός συγκεκριμένου τόπου υποστηρίζεται από τους δημόσιους φορείς, όχι μόνο υλικά, όχι μόνο με χρήμα, αλλά και με οποιοδήποτε άλλη μορφή υποστήριξης θα μπορούσε να πάρει. Και ως εκ τούτου ο στόχος στην οποία έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την παραγωγή νέων προϊόντων μέσα από την προώθησης καινοτομίας στηριγμένη κατά τόπους, στα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα και στην ανάπτυξη καινοτομικών συστημάτων σε συγκεκριμένους τόπους, να ξεφύγουμε από ένα σύστημα αριστείας συνολικής, όπου παράγονται πάρα πολλά καινούργιες ιδέες, αλλά δεν παράγονται καινούργια προϊόντα. Δηλαδή η Ευρώπη συνολικά σήμερα έχει μια ιστέρηση σε σχέση με την υλοποίηση των ιδεών οι οποίοι παράγονται στο χώρο της. Εκεί πέρα είναι κάτι το οποίο προσπαθούμε να το ξεπεράσουμε, υποστηρίζοντας περιφερειακές δυνάμεις οι οποίες έχουν τη διάθεση να υποστηρίξουν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της περιφερειάς τους. Θα σταθώ σε κάτι που είπε ο κύριος Μανδάλας, ότι η επιχειρηματική ανακάλυψη στηρίχτηκε στην ουσία στην προσωπική σχέση που είχε με τον κύριο Πλακοτάρη. Κακός είναι η άποψή μου, καλός ότι στη θέση του κυρίου Πλακοτάρη υπήρχε ο κύριος Πλακοτάρης, ο οποίος με τον τρόπο του υποστηρίζει, πονάει, μάχεται για να δώσει μια όθηση σε αυτό που θεωρεί καλό για τον τόπο του. Θα μπορούσε όμως να είναι και τελείως διαφορετικά. Άρα αυτή η διαδικασία ανακάλυψης της ιδέας και υποστήριξης της θα πρέπει να έχει ένα θεσμικό χαρακτήρα. Ο θεσμικός χαρακτήρας έχει κάπου υιοθετηθεί σε εθνικό επίπεδο, στο επίπεδο των πλατφορμών καινοτομίας που η υιοθέτηση γεγέτη θα μπορούσε να πάρει και οποιαδήποτε άλλη μορφή. Ή στα επίπεδα των εργαστηρίων επιχειρηματικής ανακάλυψης που είχαμε υλοποιήσει σε πάρα πολλές περιφέρειες και το οποίο όμως δυστυχώς μετά δεν μεταφράστηκε σε προσκλήσεις, τουλάχιστον προσκλήσεις μέσα σε ταχτόχρονικό διάστημα όχι όπως είπε πάλι και ο κ. Μανδάλας ότι περάσανε από τότε που είχαμε την ιδέα μέχρι σήμερα που υλοποιείται 7 χρόνια. Αυτό σε ιδέες καινοτομίας στην ουσία της οδυναμή μεθανατική καταδίκη της ιδέας. Οπότε για μας είναι ουσιαστική σημασίας η αξιοποίηση της εμπειρίας της μέχρι σήμερα θετικής ή αρνητικής για να μπορέσουμε να βελτιώσουμε παρόμοιες διαδικασίες στο μέλλον. Ευχαριστώ πολύ. Θα περάσουμε στη κυρία Πουλακάκη. Εκπροσωπεί τη νέη ΔΕΤΑΚ. Θα θέλαμε να ρωτήσουμε αν η συγκεκριμένη διαδρομή ενός έργο καινοτομίας θεωρείται ότι έχει συμπληρωματικότητα στην γενικότερη εθνική προσπάθεια για έναν τύπο επιχειρή χώρα μας μέσα στην τρέχωσα προγραμματική περίοδο και πώς αξιολογείται με τη δική σας εμπειρία την εφαρμογή τέτοιων έργων στο εθνικό επίπεδο. Καλησπέρα και από μένα. Ας ξεκινήσουμε με ένα βασικό. Η έρευνα δεν είναι ποτέ παρθενογέννηση. Πατάει σε προηγούμενη εμπειρία, σε προηγούμενη τεχνογνωσία είτε των επιχειρήσεων είτε των ερευνητικών φορέων είτε στη συνεργασία τους. Από την άλλη μεριά η έρευνα είναι και περιέργεια αλλά είναι και ανάγκη για εφαρμογή. Και προέρχει και η ανάγκη συνήθως είτε έρχεται από τις επιχειρήσεις είτε έρχεται από την ιδέα ενός ερευνητή να εφαρμόσει το αποτέλεσμα της ερευνάς του. Ακρίθητα στο σύνολο της διαδικασίας της έξυπνης εξειδίκευσης, εκείνο που έκανε η γιαγέντα από την αρχή σε αυτή την προγραμματική περίοδο είναι να σχεδιάσει την εθνική στρατηγική για την έξυπνη εξειδίκευση συμπληρωματικά προς τις περιφερειακές και το αντίστροφο οι περιφερειακές με την εθνική είναι συμπληρωματικά συμπληρωματικές διαδικασίες και συμπληρωματική εφαρμογή τους αντίστοιχα. Έτσι λοιπόν στις δικές μας δράσεις είτε στις ερευνητικές υποδομές ας πούμε από την προτεραιότητα 1α είτε στο ερευνό δημιουργό και νοτομότα διακρατικά τις ειδικές δράσεις δεν υπάρχει αντίστοιχα κάτι τέτοιο και δεν θα μπορούσε να υπάρχει. Το δεύτερο πράγμα που κάνουμε στην εκτέλεση πια των αντίστοιχων δράσεων και από τη μεριά των ΠΕΠ και από τη μεριά του ΕΠΑΝΕΚ είναι να ανταλλάσουμε δεδομένα και να έχουμε συνέχεια μια συνεχή ροή πληροφόρησης έτσι ώστε και τα επιχειρησιακά προγράμματα των περιφεριών να έχουν εικόνα το τι εκτελείται σε επίπεδο ερευνητικών έργων από το εθνικό και αντίστροφα. Και για να μην τύχει να συγχρηματοδοτήσουμε το ίδιο πράγμα κάτι πρακτικά αδύνατο με το σύνολο των πληροφοριακών συστημάτων που έχουμε αλλά και εξαιτίας ακριβώς της συμπληρωματικότητας της εθνικής δρύς με τις περιφερειακές. Ευχαριστούμε πάρα πολύ και για τη συνέπεια και για την ακρίβεια. Σταχειολογώ μερικά από τα ενδιαφέροντα που ακούσαμε να αξιοποιήσουμε τις τοπικούς μηχανισμούς, τις τοπικές αξίες ακόμα και αν αυτές είναι σε προσωπικό επίπεδο και είναι στη σωστή κατεύθυνση, να φύγουμε από την ιδέα και την αριστεία και να προχωρήσουμε ένα βήμα παρακάτω προς το προϊόν και προς το έργο, αρκεί να μπορέσουμε να συμβαδίσουμε τους χρόνους που απαιτεί η αγορά και να φιερώμε περισσότερο χρόνο στο σχεδιασμό και λιγότερο στην υλοποίηση. Παράσουμε λίγο στη δεύτερη ενότητα, πώς αξιολογούμε τη διαδικασία της επιχειρηματικής ανακάλυψης και την εκκίνηση του λεγόμενο τετραπλού έλικα. Θα ξεκινήσουμε με τη διαχειρηστική αρχή της περιφέρειας, να μας απαντήσει ποιες είναι οι πρόσθετες ενέργειες που θα προτείνατε σε αυτή τη διαδικασία, ώστε να πετύχουμε καλύτερη διασύνδεση μεταξύ δημόσιων φορέων, επιχειρήσεων και επιστημονικής κοινότητας. Σαν πρώτο ερώτημα. Και σαν δεύτερο, ποια νομίζετε ότι είναι η best value επιχειρηματική ανακάλυψη για τη νεαπρογραμματική περίοδο και πώς αυτή μπορεί να συνδέεται με στρατηγικούς στόχους της Ρυς. Σας έβαλα πολλά με τη μία. Και κυρίως δύσκολα, γιατί είναι ένα ρίσκο να απαντήσει κανείς αυτά, διότι το πρώτο και χαρακτηριστικό τρόλο είναι ότι κάθε περιφέρεια έχει τη δική της λογική. Εγώ, λοιπόν, θα υποστηρίξω ως εργαζόμενος σε μια νησιωτική περιφέρεια ότι η έννοια της νησιωτικότητας είναι πολύ κρίσιμο ζήτημα. Δηλαδή, σε νησιωτικές περιφέρειες δεν μπορείς να κάνεις μία μυρίδα επιχειρηματικής ανακάλυψης και να σου σούρθουν όλοι οι επιχειρηματίες. Όχι μόνο αυτό, αλλά έχουμε και νησιά διαφορετικών ταχυτήτων σε όλα τα επίπεδα. Όχι μόνο στην έρευνα ή στην επιχειρηματικότητα και στην κοινωνική συνοχή και στην αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών σε όλα τα ζητήματα υπάρχει διαφορετική λογική μεταξύ των νησιών. Άρα καταλαβαίνει κανείς ότι επιχειρηματική ανακάλυψη ως μεθοδολογία είναι τέσσερις, αν πούμε ότι έχουμε τέσσερα ή πέντε μεγάλα νησιά. Για να μη σας πω εννιά όσα είναι τα νησιά, ας πούμε τα πολύ ζωτάνα. Η άποψή μου λοιπόν σε αυτό το ζήτημα είναι ότι ή μάλλον η προσέγγιση της υπηρεσίας θα είναι η εξής. Ότι πρέπει σε πρώτο επίπεδο να εφαρμόσουμε μια στρατηγική, η οποία λέει ότι θα χρηματοδοτήσουμε ως εξής. Σε πρώτη φάση θα δημιουργήσουμε ερευνητικά κέντρα. Χρηματοδοτήσουμε λοιπόν με τη μορφή δημοσίων επενδύσεων ερευνητικές υποδομές στα πανεπιστήμια, προκειρίζοντας σε όλα τα πανεπιστήμια της χώρας, όχι μόνο στο πανεπιστήμιο, σε όλα τα πανεπιστήμια να έρθουν να φτιάξουν ερευνητικές υποδομές. Γιατί ο επιχειρηματίας που έτσι αλλιώς τον ψάχνεις με το τουφέκι πρέπει να έρθει κοντά στον ερευνητικό ιστό, ο οποίος να υπάρχει όμως. Να πάει δηλαδή ένα προϊόν του σε ένα ερευνητικό εργαστήριο και να πει εγώ θέλω να μελετήσεις το τάδε. Άρα η στρατηγική είχε δύο επίπεδα. Το ένα είναι να δημιουργήσω το υπόβαθρο. Δημόσια επένδυση. Ερευνητές που έχουμε εδώ, πάμε λοιπόν να τους δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις. Παρεπιπτόντος, επί της κινήσεως εμφανίζεται και το κέντρο έρευνας. Γιατί είναι όρημο. Γιατί είναι μια όρημη ιδέα η οποία κινείται στο οικοσύστημα. Και τι χρειάζεσαι λοιπόν για διαχειριστικούς λόγους, και δεν αναφέρομαι σε δαπάνες, για να τεκμηριώσει ότι εφαρμόζει στρατηγική ρύζ, γιατί στον εμπιστευτείκανε και ως στρατηγική και ως πόρους, άρα να ένα μικρό μανιταράκι που αν του ρίξεις λίγα λεφτά μπορεί αύριο μεθαύριο να γίνει μεγαλύτερο δέντρο. Χρηματοδοτούμε λοιπόν και μια πιλοτική τέτοια ερευνητική προσέγγιση. Πώς αυτό το πράγμα εξελίσσεται, ερώτημα 2, το μέλλον, το μέλλον της επιχειρηματικής ανακάλυψης, εγώ λέω να συνεχίσουμε στην ίδια στρατηγική, δηλαδή δημιουργώντας δημόσια ερευνητικές δημιουργούμε τις προϋποθέσεις ώστε ο επιχειρηματίας να έχει κάπου να πάει να ρωτήσει. Ταυτόχρονα η αλήθεια είναι και επειδή έχει πολλές διαχειριστικές αρχές, όχι για συνδικαλιστικούς λόγους αλλά για ουσιαστικούς, νομίζω σιγά σιγά θα πρέπει να αποσύρωνται οι διαχειριστικές αρχές από τον ενεργό ρόλο που έχουνε, που παίζουν μέχρι σήμερα, περί επιχειρηματικής ανακάλυψης και να ξυπνήσουμε το πεδίο και λοιπά. Δεν είναι δική μας δουλειά αυτό. Πρέπει να φτιαχθούν όπως λέει ο Γιάννης, πηλώνες στους οποίους κανείς θα πρέπει να πάει να ακουμπάει τον πόνο του. Εμείς γι' αυτό βγάλαμε την προκήρυξη για τους μηχανισμούς τήρηξης επιχειρηματικότητας, τελικός δικαιούργος Διάπη πέβαλε πρόταση θα την αξιολογήσουμε να την εντάξουμε, προκειμένου να φτιαχτεί και ένας τεχνοκράτης ο οποίος θα πιάσει τον επιχειρηματία και τον ερευνητή και θα τους δώσει τα χεράκια να περπατήσουν μαζί μαζί. Θα τα καταφέρουμε? Δεν ξέρω. Να πάμε σιγά σιγά, δοκιμάζοντας που τάνει στο τέρμα. Δεν χρειάζεται ο πατέρας μας, συγχωρεμένος, να λέει να σώσουμε και όλο τον τόπο, θα κάνουμε ότι νομίζουμε καλύτερο. Θα δοκιμάσουμε σε αυτή τη στρατηγική να πάμε και μπορεί να βγάλει κάποιο αποτέλεσμα. Αλλά να υπάρχει μια στρατηγική και ένα όραμα και ένα στόχος και να πηγαίνει σε αυτόν και να μην, το λέω αυτό έτσι και για να εντριγγάρω και λίγο την παρέα μας και να μην χρειάζεται να βγούμε ένα μπροσκεδίο πίσω. Δηλαδή, το δοκιμάσαμε μια προγραμματική περίοδο, έβγαλε λαθάκια, κουνήθηκε όμως σιγά σιγά η έλικα. Με κάποιο τρόπο. Μπορεί όλοι, όχι και τα τεσσαραπτερίγια, αλλά τουλάχιστον τα δύο κουνιούνται. Μπορεί και το τρίτο. Ε, μην πάμε τώρα να κάνουμε πίσω. Πάμε να βρούμε τον καλύτερο τρόπο να βελτιώσουμε την προσέγγισή μας στη νέα περίοδο. Ευχαριστώ. Ωραία, για να δούμε τώρα στη συνέχεια ο επιχειρηματικός κόσμος. Κύριος Μανδάλας, η διαδικασία της επιχειρηματικής ανακάλυψης που συμμετείχατε μέχρι τώρα. Θεωρείτε ότι είναι ενδεδειγμένη ή απαιτείται επιπλέον συμπλήρωση ή διόρθωση ώστε να ενεργοποιηθεί το σύνολο των εμπλεκομένων. Και νομίζουμε βέβαια και τους υπόλοιπους παράγοντες, πανεπιστήμια, κοινωνία πολιτών και τα λοιπά. Ναι. Το είπε και ο Γιώργος Πουρντ, το είπατε και εσείς. Το είπε ο κύριος Περουλάκης. Η φιλική σχέση δεν μπορεί να είναι αγωγός επικοινωνίας. Η κανάλι επικοινωνίας μπορεί να είναι το Καρασάκη Τούρτα αλλά όχι η Τούρτα. Προφανώς πρέπει να αλλάξει η διαδικασία. Πρέπει η δημόσια διαβούλευση να γίνεται με όρους που είναι να κατανοητεί στην όποια επιχειρηματική κοινότητα απευθύνεται. Πρέπει να είναι σύντομη. Πρέπει να αλλάξει η ορολογία που αφορά στην επικοινωνία προς τις επιχειρήσεις. Ναι, και θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να υπάρχουν και άλλοι εμπλεκόμενοι όπως είναι το πανεπιστήμιο. Αυτό. Ευχαριστώ πάρα πολύ. Προχωράμε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή λίγο πιο ψηλά. Μπορείτε να μας συστήσετε ένα ιδανικό μείγμα δράσεων ενεργοποίησης του τετραπλού έλικα, λαμβάνοντας υπόψη την ύπαρξη τομεακών αλλά και περιφερειακών προγραμμάτων. Και ποιος θεωρεί ότι είναι ο καταλληλότερος για την ενεργοποίηση του έλικα αυτό, ο δημόσιος χώρος ή πιο πολύ ο ιδιωτικός. Δυστυχώς δεν έχω καμιά συνταγή για την επιτυχία. Νομίζω ότι οι γενικές αρχές έχουνε διαγραφεί, με την έννοια του διαγράμματος, ότι έχουνε περιγραφεί δηλαδή από την σύλληψη του όλου εγχειρήματος της έξιμισεξιδίκευσης, όπου προσπαθείς να εμπλέξεις όλους τους δυνατούς φορείς. Εγώ θα ξαναγυρίσω όχι σε επίπεδο αόριστο και σφαιρικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά στο συγκεκριμένο, εδώ της Μαστίχαρ, όπου έχουμε ένα πολύ ιδανικό παράδειγμα όπου εμπλέκονται η παραγωγή, εμπλέκεται η ένωση, η συνεταιρισμός, τι είναι το μαστικό παραγωγό, εμπλέκεται κάποιος ο οποίος έχει την εφήνη της διαχείρισης των δημόσιων πόρων, η διαχειρισία αρχής στην περίπτωση, αλλά συμφωνώ απολύτως με την διαπίσωση του κ. Βλακοτάρη, ότι η διαχειριστική αρχή πρέπει σιγά σιγά να αρχίσει να απεμπλέκεται από αυτή τη διαδικασία, η διαχειριστική αρχή έχει ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα να υλοποιήσει, δεν είναι καν η δουλειά της αυτό που έχει αναλάβει, την ευχαριστούμε, αλλά σιγά σιγά θα πρέπει θεσμικά να είναι δυνατό να απεμπλακεί και να εμπλακούν άλλοι φορείς οι οποίοι έχουν τη συνολική ευθύνη της περιφέρειας. Και επίσης έχουμε τον κ. Μανδάλα ο οποίος υπροσωπεί ένα ερευνητικό φορέα, και στη ζωή ήδη έχουμε την τριπλή έλικα, έτσι, και θα μπορούσαμε ίσως να έχαμε εμπλέξει και την τετραπλή τους πολίτες οι οποίοι σίγουρα υποστηρίζουν τέτοια επιχειρήματα, επιχειρήματα τα οποία αυτή τη στιγμή δίνουν υώθηση στην κοινωνία. Εγώ εντυπωσιάστηκα σήμερα από μια επισήμαστη του κ. Μανδάλα που μου είπε ότι στη διάρκεια των τελευταίων 10 χρόνων από το δάκρυ ενός δέντρου έχουν αναπτύξει 150 προϊόντα. Δεν έχει σημασία αν τα 150 είναι πετυχημένα και τα 150 κάνουνε θράσεις στην αγορά. Έχει σημασία ότι αναπτυθήκανε προϊόντα και μερικά εξ' αυτόν οθούν τους παραγωγούς να αυξήσουν την παραγωγή τους. Αν θυμάμαι καλά τα νούμερα, ξεκινήσαμε από 170 τόνους και σήμερα πάμε 200. Είναι σαν να πω 90% στις 170, το στόχος είναι 250 δεδομένου ότι η ζήτηση είναι υπερβάλλοντας προσφοράς κατά 50 έως 60 τόνους. Άρα επιβεβαιώνεται αυτό που λέω ότι η διαδικασία της επιχειρηματικής ανακάλυψης οδηγεί στην ικανοποίηση όλων των στόχων των άμεσα εμπληκόμενων. Δηλαδή οι παραγωγοί ήθελαν ένα προϊόν να του δώσουν αξία και να αυξήσουν τη δυνατότητα προστηθέμενης αξίας από την παραγωγή του, το καταφέρνουν. Εσείς είστε ικανοποιημένοι γιατί προωθείτε στην αγορά πράγματα τα οποία βλέπετε ότι είναι ωφέλημα και ότι έχουν ανταπόκριση στο κοινό. Ο κ. Πλακοτάρης είναι ενθουσιασμένος γιατί έχει μια διαδικασία η οποία αποδεικνύει το ωφελός της. Είναι όλοι ενθουσιασμένοι σε αυτή την κατάσταση από τη στιγμή που ορθά διαγνώστηκε η ανάγκη και ορθά αντιμετωπίστηκε και προωθήθηκε, ίσως με ένα πρόβλημα χρονισμού. Το ζήτημα της υστέρησης είναι πολύ μεγάλο. Θα σταθώ και σε ένα ζήτημα που έβαλε ο κ. Μανδάλας στην προηγούμενη ερώτηση, το ζήτημα της εμπιστευτικότητας. Είναι σαφές ότι η επιχειρηματική ανακάλυψη δεν μπορεί να θύξει θέματα τα οποία μια επιχείρηση θα θελήσει ποτέ να αποκαλύψει γιατί θεωρεί ότι αυτό διακυνδυνεύει το μέλλον όποιας επένδυσης θα κάνει, αλλά δεν χρειάζεται καν να το αποκαλύψει το τι θέλει να κάνει τελικά. Και μόνο το γεγονός ότι λέει ότι εγώ έχω την αίσθηση ότι αυτό το δάκρυ αυτού του δέντρου μπορεί να αξιοποιηθεί καλύτερα από να πουλιέται στην αγορά απλώς ως πρώτη ύλη. Είναι σημαντικό το ότι κάποιος του δίνει την ευκαιρία να το κάνει έστω και με την προώθηση μιας πυλωτικής παραγωγής για κάποια πρώτα προϊόντα. Αυτό θα του δώσει την ώθηση στην πορεία μετά να το αναπτύξει περισσότερο. Με τη μεγαλύτερη εμπλοκή ίσως της Ένωσης Μαστικών Παραγωγών. Ως εκ τούτου εγώ νομίζω ότι αυτό είναι το κατάλληλο μείγμα τουλάχιστον να έχουμε την εμπλοκή τριών από την τετραπλή έλικα επιχειρήσεων, ερευνητών και δημόσιας διοίκησης και των πολιτών οι οποίοι δεν είναι εκ του περισσού. Υπάρχουν, αλλά είναι δύσκολο να τους εμπλέξεις. Και από εκεί και πέρα νομίζω ότι θεσμικά μπορούν να βρεθούν λύσεις για να έχουμε κάτι αποτελεσματικό. Ευχαριστώ πολύ. Θα προχωρήσουμε στην κυρία Πουλακάκη. Πώς μπορεί κατά τη γνώμη σας να υλοποιηθεί ένα μείγμα δράσεων επιχειρηματικής ανακάλυψης όπου τόσο το κέντρο όσο και οι περιφέρειες θα πετύχει να εξασφαλίσουν το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα. Βαθύ σαν ασθενάγμος. Συνεργασία είναι η λέξη κλειδί. Και η συνεργασία ξεκινάει καταρχήν από τους φορείς του δημοσίου που εμπλέκονται με τον οποιοδήποτε τρόπο. Τη συνεργασία δεν υποχρεώνεις τους φορείς να συνεργαστούν, είναι ανάγκη. Από την άλλη μεριά στην επιχειρηματική ανακαλύψη και σε όλη τη διαδικασία που ακολούθησε η GIGET συμμετείχαν πάντα εκπρόσωποι των περιφεριών. Αντίστροφα, ήδη αυτή τη στιγμή στις διαδικασίες των επιτροπών παρακολούθησης των επιχειρησιακών προγραμμάτων των περιφεριών, συμμετέχουν εκπρόσωποι της GIGET. Αντίστοιχα, η ανταλλαγή δεδομένων ανάμεσα στις πυρεσίες έχει σημασία. Και το σημαντικότερο είναι κυρίως η ανταλλαγή εμπειρίας. Που σπάμε τα μούτρα μας, πού κάνουμε λάθη, πού παιδιά προσέχετε, μας χτύπησε αυτό, δημιουργήθηκε εκείνο, ή αντίστροφα, κοιτάτε τι ενδιαφέροντα πράγματα έχουμε σαν έργα. Δείτε λίγο τα παραδείγματα, είτε ο ένας από τη μεριά του κέντρου μαστίχας, του ερευνητικού κέντρου μαστίχας, είτε τα παραδείγματα από τη δική μας δράση. Μας βάζουν σε μια διαδικασία να χαιρόμαστε και εμείς οι ίδιοι. Και το σύνολο της διαδικασίας που ακολουθήθηκε στην επιχειρηματική ανακάλυψη, όσο κυρίως να χαιρόμαστε τα έργα που εκτελούνται, τη δουλειά που γίνεται σε ερευνητικό επίπεδο και σε επίπεδο εφαρμογών στις ελληνικές επιχειρήσεις και στους ελληνικούς ερευνητικούς φορείς και το κυριότερο να δημιουργούνται δουλειές και να δημιουργούνται τελικά προϊόντα που βγαίνουν στην αγορά. Και έχει σημασία για όλους μας. Κάνουμε σαν διαχειριστικές αρχές και σαν ειδικές υπηρεσίες τη πιο αντισεξουαλική δουλειά που μπορείτε να φανταστείτε. Όμως στην πράξη αυτό που μας δίνει χαρά είναι οι νέες θέσεις εργασίας και είναι και το αποτέλεσμα των ερευνητικών έργων. Και αυτή είναι η ομορφιά αυτής της δουλειάς και αυτό είναι και το τελικό αποτέλεσμα σε όλο το κομμάτι της έρευνας και της καινοτομίας και της εφαρμογής της. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ. Να σας θυμίσω λίγο τι ακούσαμε. Μας συστήθηκε από τη μεριά της αγοράς να γίνουμε πιο απλοί, πιο κατανοητοί. Να συντομεύσουμε τις δικασίες και να τις κάνουμε πιο προσιτές. Όμως από την άλλη έχουμε ένα παράδειγμα μιας μικρής περιφέρειας που με ένα σχετικό μείγμα, μια επιλογή μείγματος μεταξύ δημόσια και δυτικών επενδύσεων πέτυχε τουλάχιστον αρχικά να κινήσει να κάνει την έλικα να κουνιέται υπό την προϋπόδηση βέβαια ότι είχε να κάνει με επιχειρήσεις και φορείς οι οποίες είχαν ένα σημαντικό βαθμό ρημότητας. Και αυτό το κρατάω ή ας το κρατήσουμε για πιθανά ερωτήματα που θα λένε μα και γιατί όχι σε ένα άλλο προϊόν. Νομίζω ότι την ίδια αίσθηση αποκομίσαμε και από την τοποθέτηση Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά το πώς πρέπει να είναι το επιτυχημένο μείωμα της εκκίνησης τραπλής έλικας. Να πάμε στην τελευταία μας ενότητα ξεκινώντας από το ερώτημα ή από την τοποθέτηση να σκεφτόμαστε και να υιοθετούμε τις πολιτικές και τους σχεδιασμούς που έρχονται πιο γενικά και πώς μπορούμε να τους εφαρμόζουμε και να δρούμε τοπικά. Στο βόρειο ηγέως στη διαχειριστική θα βάλουμε το ερώτημα οι θεματικοί στόχοι που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμά σας, στο περιφερειακό πρόγραμμα και σχετίζονται με δράσεις καινοτομίας. Θεωρείτε ότι υπηρετούν το πλαίσιο μιας ευρύτερης ανεπτυξιακής πολιτικής περιφέρειας? Από την εμπειρία σας πιστεύετε ότι οι πολίτες και κυρίως οι επιχειρηματίες το εισπράττουν αυτό και με ποιον τρόπο? Εγώ θεωρώ περί τρανά ότι η περιφερειακή ανάπτυξη υπηρετεί από ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα και η τομεακή από ένα τομεακό και το τομεακό έρχεται να ακουμπήσει μερικές περιφερειακές ανάγκες αλλά αν δεν έχεις περιφερειακό πρόγραμμα ολοκληρωμένου χαρακτήρα δεν κάνεις περιφερειακή ανάπτυξη. Αν αφαιρέσεις λοιπόν η άποψή μου από τα περιφερειακά προγράμματα, τον άξονα επιχειρηματικό, τα ψηφιακή, οικονομία και καινοτομία έχεις ένα επιχειρησιακό που στέκεται στα τρία από τα τέσσερα πόδια. Άρα για να έχεις ολοκληρωμένη περιφερειακή πολιτική, περιφερειακή ανάπτυξη, χρειάζεις και είναι προφανές ότι χρειάζεις στρατηγικές ρίσεις. Εκ των ΟΚΑΝΕΦ, ένα το κρατούμε. Τώρα, δεν είναι συνδικαλιστικό και σας μιλώ με εντυμότητα σε αυτό. Δεν είναι συνδικαλιστικό ούτε είναι ότι όλοι ξέρετε ότι όταν έχουμε περιφερειακά προγράμματα έχει πολλά ωραία και σέξι πράγματα και τόσο αντισεξουαλικά που δεν είναι. Το ισοσύγιο είναι αρνητικό. Αλλά το ερώτημα που τίθεται και να το δούμε κατάματα, γιατί πολύ ωραία, ειδικά σε τραπέζια σαν αυτά που από τους 50 ανθρώπους οι 49 είναι σαν και εμάς, ίδιες ειδικότες, ίδια αυτή, έχουμε μια τάση να λέμε, μα τι καλός που είσαι, όπως η ιθοποία, είσαι ο αγαπημένος, μου λέει ο Ανασταλονού και βρίζονται. Η αλήθεια λοιπόν που έχουμε να περιγράψουμε εδώ, από τους 50 λοιπόν, ότι στον πολίτη, σας το λέω έντιμα για το βόρειο ίδιο και αδιαφορώ για την πολιτική του διάσταση, έχω την άποψη ότι κατάματα ο πολίτης δεν έχει δει το αποτέλεσμα. Ευτυχώς δηλαδή που έχουμε την Ένωση, ωραία έκανε μια δουλειά, αλλά φανταστείτε ότι η Ένωση δεν είναι όλη η περιφέρεια, δεν έχουμε δει το αποτέλεσμα. Στον πολίτη δεν έχει κατέβει. Πω πω δεν κάναμε καλά τη δουλειά μας, φάσκω και αντιφάσκω, όχι. Η άποψη μου είναι ότι αργήσαμε πάρα πολύ να το ξεκινήσουμε το πράγμα. Αργήσαμε πάρα πολύ να το κατανοήσουμε. Αργήσαμε πάρα πολύ να το μετασχηματίσουμε. Αργήσαμε πάρα πολύ να το προκηρύξουμε. Ακόμα δεν έχουμε έργα, αλλά δεν μπορεί κανείς να περιφανεύεται ούτε στο βόρειο ίδιο, παρά μόνο για το Κέντρο Έρευνα της Μαστίχας. Μπορεί να ρωτήσεις κανείς καλά καινοτομία στην περιφέρεια ή στη χώρα, ποιά είναι το Κέντρο Έρευνας Μαστίχας. Και είμαστε ευχαριστημένοι και ως χώρα, γι' αυτό. Δεν θα έπρεπε να είμαστε. Δώσε μου ένα λεπτό από τα δύο ακόμα. Σας παρακαλώ. Ο πολίτης πρέπει να πάρει το αποτέλεσμα. Να κάνεις μια ψηφιακή εφαρμογή και να κάνεις τη ζωή του ευκολότερη. Δεν τα καταφέραμε με τους χρόνους. Δεν χρειάζεται να αυτομαστηγωνόμαστε. Για μένα το τεράστιο λάθος είναι να πούμε πίσω τα καράβια. Πρέπει να είμαστε έτοιμοι με τη δουλειά μας, να πούμε πού τα κάναμε καλά, πού δεν τα κάναμε τόσο καλά, πού τα κάναμε χάλια, να αφαιρέσουμε τα χάλια και να διορθώσουμε τα μέτρια και να πάμε στην επόμενη φάση της επαγγελματικής μας ζωής ή του προγράμματος μας σε καλύτερες προσεγγίσεις. Δεν χρειάζεται να είμαστε ούτε μηδενιστές, ούτε οι περιφέρειες τα κάνουν καλά, ας πάρουν τα ΠΕΠ, οι εθνικές πολιτικές δεν ανταποδίδουν, ούτε το αντίθετο. Τα ΠΕΠ καθυστέρησαν πάρα πολύ και δεν τα κατάφεραν, ας πούμε, και να τους πάρουμε τις ΡΙΣ. Συγγνώμη, ένα λεπτό σας τη ζήτησα ακόμα. Η άποψή μου λοιπόν είναι ότι όταν έρχεται μια στρατηγική, η οποία είναι δομημένη με τη μορφή κανονισμών προσεγγίσεων ΠΕΠΕΡΣ και λοιπά από την Επιτροπή που λέει περιφερειακή, global, πάρ' το κουστούμακι, φόρεσέ το, σφίξε εκεί που σου είναι λίγο πιο φαρδί και κάνε το λίγο πιο στενό. Κάνε δηλαδή το global local, βρες πως θα το βάλεις να στέκεται πάνω σου όμορφα. Δεν χρειάζεται να είναι ούτε στιμπένα ούτε και κολλάν. Βάλ' το στα δικά σου χαρακτηριστικά και μετά με περηφάνεια βγαίνεις έξω και πες το τοπικό αυτό, έρχομαι και περπατώ στις αγορές του κόσμου, μαστίχα, με περηφάνεια. Κάνε το global local και γύρνα στο global. Αυτό είναι για μένα η επιτυχία. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ πάρα πολύ και ευχαριστώ γιατί δίνετε ένα έναυσμα, ώστε να απαντήσει ο κύριος Μανδάλας στο ίδιο ακριβώς ερώτημα. Αν τελικά η επένδυση του ΚΕΜ ανοίγει δρόμους στην τοπική ή περιφερειακή ανάπτυξη, κυρίως και στην επιχειρηματική εξοστρέφεια. Από το global στο local και πίσω. Εγώ θα σταθώ στη πολύ ωραία αντιστοφή του Think Local Act Global. Η αντιστοφή νομίζω δημιουργάζει πάρα πολύ και στην Ελλάδα και σαν ισχυά μας. Από το ιχείο που είναι ο γυναιθείλος τόπος στο δικό μας και τη ζω πάρα πολύ καλά, αλλά φαντάζομαι ότι το ίδιο συμβαίνει σε όλο το Βορειο-Εγέο, απουσιάζουν οι μεγάλες επενδύσεις. Δυστυχώς ή ευτυχώς, λόγω της διεθνοποίησης, του ανταγωνισμού, είμαστε μια κοινωνία, ένας κόσμος και τα λοιπά, μικρά και ευγενικά σχήματα και καλών προθέσεων, πολύ περισσότερο ανεκατεστημένες βραχονισίδες του Αιγαίου, δύσκολα θα τα καταφέρουν. Η ζωή μας μπορεί να αλλάξει μόνο αν ανθίσουν δραστηριότητες, οι οποίες στο σχεδιασμό τους θα είναι μεγάλες. Στο σχεδιασμό τους θα θέλουν να αποκοσμηποιηθούν ή θα μπορούν να αποκοσμηποιηθούν. Θα μπορούσα να σας περιγράψω πάρα πολλές τέτοιες ιστορίες, σχετικές εμπειρίες μάλλον, οι οποίες είχαμε και όλα αυτά που εργαζόμαστε για τη Μαστήχα, όπου το μέγεθος τελικά επηρεάζει. Είμαστε μικροί και όσο είμαστε μικροί δεν μας δε φαινόμαστε, δεν μας βλέπουν, οπότε οι συνομελητές που έχουμε ή που εμφανίζουν ότι έχουν πάρα πολύ μεγάλο ενδιαφέρον, δεν μπορούν να συνεχίσουν μαζί μας, γιατί είμαστε πάρα πολύ μικροί. Οπότε τα νησιά χρειάζονται μεγάλες επενδύσεις, μεγάλες πρωτοβουλίες, οι οποίες από την αρχή θα είναι σχεδιασμένες για να ανθίσουν σε ένα παγκοσμιωμένο περιβάλλον. Ναι, όσον αφορά την ερώτηση, ναι προφανώς το κέντρο έρευνας θα ενδυναμώσει την τοπική οικονομία, θα προσδόσει εξωστρέφεια στη δουλειά που κάνουμε και θα δημιουργήσει νέες ευκαιρίες, θα αλλάξει την προστοθέμενη αξία που κουβαλάει το προϊόν ή να το πω και σωστά, το κέντρο έρευνας θα βοηθήσει στο να αξιοποιήσουμε τις ιδιότητες της μαστίχας να αναδείξουμε το πραγματικό USB που έχει το προϊόν. Ευχαριστώ πολύ. Αυτή η θεματική έχει μία επικεφαλήδα, τα τέσσερις διαφορετικές διαστάσεις, μία ή τον καθένα. Οπότε, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλουμε να μας πει, κάτω από αυτή την επικεφαλήδα, πώς θεωρείτε ότι θα πετύχει η Ευρωπαϊκή Ένωση τους στόχους που επιβιώ και για την στρατηγική της ρύση. Τα ΠΕΠ αποτελούν σταθερό πυλόνο σχεδιασμού, χρηματοδότησης και ελλοποίησης δράσεων κοινωντομίας στη νέα προγραμματική περίοδο και είναι ποιο κριτήριο. Το ξέρω ότι προβοκάρω, αλλά μας αρέσει. Εδώ πέρα, δυστυχώς θα μιλήσω σαν γραφειοκράτης, γιατί δεν μπορώ να μιλήσω προσωπικά. Και η γραφειοκρατική προσέγγιση είναι ότι σε κάθε περίοδο προχωράμε με βάση την εμπειρία που έχουμε αποκτήσει στην προηγούμενη και εδώ πέρα έχουμε να αξιολογήσουμε την εμπειρία της ελλοποίησης της ρύς στα περιφερειακά επιχειρησιακά προγράμματα στη χώρα μας, οι οποία είναι μακρά από το να θεωρηθεί επιτυχημένη. Αυτό δεν προδικάζει ούτε την απόρριψη της συνέχισης της ρύς σε περιφερειακό επίπεδο ούτε όμως και σίγουρα τη συνέχιση της. Εγώ νομίζω ότι πρέπει το θέμα να αναλυθεί και να προσεγγιστεί με την καλύτερη δυνατή διάθεση και με τη διάθεση πραγματικά να αξιοποιήσουμε τα πλεονεκτήματα της κάθε περιφέρειας. Οπότε για μένα από την ώρα που είναι σαφής και σταθερό στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προωθήσει την ανάπτυξη σε τοπικό επίπεδο με βάση τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της κάθε περιφέρειας, η συνέχιση των στρατηγικών ρύς φαντάζει ως μια αναγκαία και κανείς συνθήκη. Αλλά θα συνεχιστεί με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο υλοποιήθηκε σε αυτή την περίοδο, αν συνεχιστεί με την ίδια μέθοδο, νομίζω θα ξανα αποτύχουμε και δεν έχουμε την πολυτέλεια να επιτρέψουμε πάλι σε αυτού μας μια διάθεση πόρων οι οποίοι θα παραμένουν αναξιοποιείται επί μακρών. Εγώ νομίζω ότι πρέπει να κατατμίσουμε το πρόβλημα σε διακριτά σημεία, δηλαδή παραδείγματος χάρη σχεδιασμός ποιος είναι ο υπεύθυνος, υλοποίηση ποιος είναι ο υπεύθυνος, αξιολόγηση και παρακολούθηση ποιος είναι ο υπεύθυνος και σε κάθε ένα από αυτά τα τρία κομμάτια να δούμε τι έχουμε πετύχει, τι δεν έχουμε πετύχει και που μπορούμε να διορθώσουμε αυτά που είναι μέτρια όπως είπε και ο κ. Ταγωτάρης προηγουμένως και να απορρίψουμε τελείως αυτά τα οποία είναι σαφέστατα αποτυχίες. Αλλά δεν συνισθώ ως Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πάλι μιλάω και δεν μιλάω προσωπικά, δεν μπορούμε να πετάξουμε το μωρό μαζί με τα νερά του μπάνιο. Πρέπει πραγματικά να χτίσουμε πάνω σε αυτό που έχουμε ως εμπειρία μέχρι σήμερα. Ευχαριστώ πάρα πολύ. Κυρία Πουλακάκη, κατηγνώμη σας υπάρχει πρόσθετο πεδίο δράσεις, τομής, έρευνα, ανάπτυξη και επιχειρηματικότητα σε ένα πρόγραμμα περιφερειακής εμβέλειας. Αν κρίνετε από το αποτελέσμα της εφαρμογής της στρατηγικής Ρυς, από την εμπειρία σας μέχρι τώρα. Ας ξεκινήσουμε με ένα βασικό. Η εθνική Ρυς εκτελείται σε περιφερειακό επίπεδο και αυτό θα πρέπει να το καταλάβουμε όλοι. Το σύνολο των επιχειρήσεων και των ερευνητικών κέντρων και πανεπιστημίων που συμμετέχουν στα έργα ας πούμε του ερευνών δημιουργών και νοτομών ή στις ειδικές δράσεις ή στα διακρατικά, όλα αυτά τα έργα εκτελούνται από φορείς που βρίσκονται ανά την Ελλάδα. Βασικό ένα. Άρα έχουμε μετρήσιμα δεδομένα. Στην πράξη, ακόμα και σε μια περιφερεια που δεν έχει προκήρυξει καθόλου δράσεις Ρυς, έχουμε αντίστοιχη συμμετοχή φορέων της στις εθνικές δράσεις Ρυς. Άρα αυτά είναι δύο πράγματα τα οποία είναι αλληλοσυμπληρούμενα, το ένα στοιχείο. Το βασικό στοιχείο στο σχεδιασμό είναι, αν θέλετε, μπορεί να είχαμε όλοι τους οχτώ τομείς, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε περιφερειακό, αλλά στο δεύτερο και στο τρίτο επίπεδο της έξυπνης εξειδίκευσης διαφέραμε. Καλά κάναμε και διαφέραμε σε πρώτη φάση, γιατί ακριβώς είχαμε συμπληρωματική λογική, για να μην κάνουμε τα ίδια. Αν είχαμε τα ίδια, όμως, θα μπορούσαμε να μετράγαμε καλύτερα. Θα μπορούσαμε να παρακολουθούμε καλύτερα και θα μπορούσαμε να μετράμε το ίδιο πράγμα όλοι. Και αντίστοιχα, σε εμένα εθνικό επίπεδο να δουλεύεις στο σύνολο των τριών επίπεδων της ρής του κάθε τομέα, σε δε περιφερειακό επίπεδο να έχεις επιλέξει. Μία σκέψη είναι. Έχει ήδη εφαρμοστεί σε άλλα κράτη-μέλη. Μπορούμε να δούμε από την εμπειρία τους το πώς πήγε. Εκείνο που μας νοιάζει όμως όλους, και τις ειδικές υπηρεσίες των περιφεριών και τις ειδικές υπηρεσίες των τομεακών, να μην πληρώνουμε το ίδιο πράγμα δυο φορές. Κάτι που δεν γίνεται. Και αυτό το εξασφαλίζουμε. Από την άλλη μεριά, να πηγαίνονται συμπληρωματικές προσπάθειες και το κυριότερο να ανταλλάσσουμε εμπειρία και να μαθαίνουμε όλοι. Να μην μαθαίνουμε μόνο η μισή και η άλλη μισή να είναι στον κόσμο τους και να μην προλαβαίνουμε. Και έχει νόημα αυτό. Ευχαριστώ πολύ. Ολοκληρώσαμε τον κύκλο των ερωτήσεων. Η πρόθεσή μας δεν ήταν να πάμε σε μία… δεν ήταν εξάλλου έτσι και ο σχεδιασμός σε μία ανταλλαγή απόψεων με εσάς, παρά μόνο να προκαλέσουμε ερωτήματα και να τα αφήσουμε, όχι αναπάνητα, αλλά για προβληματισμό. Από την τελευταία ενότητα, η οποία ήταν κατά τη γνώμη πολύ ουσιαστική, κρατάμε το γεγονός ότι θα πρέπει να χτίσουμε έστω πάνω και σε αυτό το οποίο έχουμε δημιουργήσει μέχρι τώρα, με τις ιδιαιτερότερες πόχοι όμως ο καθένας. Εδώ παρουσιάσαμε μία περίπτωση που αφορούσε μόνο το Βόρειο Αιγαίο. Όμως, ό,τι επενδύσεις πρέπει να γίνουν σε αυτή την κλίμακα, πρέπει να είναι κλίμακας μεγάλες, όπου να ξεπερνάει τα δεδομένα και να μπορεί να βγει έξω από ένα νησιωτικό χώρο να είναι μεγάλης κλίμακας ή δυνατόν. Όμως, αν θέλουμε στο μέλλον να έχουμε και στη νέα προγραμματική περίοδο να είμαστε στην ευχάριστη θέση να εφαρμόζουμε και να ελπιγούμε τέτοιες στρατητηγικές, πρέπει να ξανασκύψουμε και να δούμε τι λάθη έχουν γίνει, πώς μπορούμε αυτά να τα διορθώσουμε, ποιοι είναι οι αρμόδεις σε κάθε τομέα και σε κάθε περίπτωση νομίζω ότι η συμπληρωματικότητα με τα εθνικά προγράμματα είναι, νομίζω, σε καλό δρόμο. Σε κάθε περίπτωση, η Ευρωπαϊκή Πετροπή θα εκτιμήσει αυτήν όπου γίνεται σοβαρή προσπάθεια σε περιφερειακό επίπεδο. Θα σας ευχαριστώ πάρα πολύ τον κ. Μανδάλα, κυρίως επειδή ήταν η περιπτωσιολογική αυτή η προσέγγιση μόνο ειδικά την περίπτωση της ΧΥΥ και γύρω από αυτήν την περίπτωση κινήθηκαν όλες οι θεματικές και οι ερωτήσεις. Τον κ. Πλακοτάρη για όλο τον αγώνα που έχει κάνει για να φτάσουμε μέχρι εδώ και τον ευχαριστούμε. Τον κ. Περουλάκη για τις πάρα πολύ χρήσιμες τοποθετήσεις του είτε σε προσωπικό είτε σε τεχνοκρατικό επίπεδο και την κυρία Πουλακάκη για τη συμβολή της στο να έχουμε ένα περιφερειακό με ένα τομεακό πρόγραμμα να συζητάνε. Και σε εσάς για την ανοχή σας, για το τρόπο που μιλούσα και κυρίως τους μεταφραστές αν μπορούσα να με καταλάβουν. Και θα κλείσουμε μια ανακοίνωση η οποία δεν έχει να κάνει τόσο με τη θεματική εδώ, αλλά έχει να κάνει με όσους δεν έχουν κάτι να κάνουν μεταξύ 6 και 8. Σας ενημερώνουμε ότι θα γίνει ένας πολύ σημαντικός ποδοσφαιρικός αγώνας, στον οποίο τα περιφερειακά προγράμματα θα αντιμετωπίσουν τις κεντρικές υπηρεσίες στο κήπεδο 5x5 και στο οποίο σας καλούμε να είσαστε φίλα. Σας ευχαριστούμε πολύ. Σας ευχαριστούμε πολύ. Σας ευχαριστούμε πολύ. Σας ευχαριστώ πολύ.