Διάλεξη 12 / Διάλεξη 12 / Διάλεξη 12 - Κυριαζόπουλος Κυριάκος (ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, 2015)
Διάλεξη 12: Υπόσχεσαι, κύριέ μου, για τη διάλεξη του Μεταπτυχιακού Θεσμού Ευρωπαϊκών Λαών Πρώτου Έτους. Γεια σας, αγαπητές φίλες και φίλοι. Όπως και στην προηγούμενη, έτσι και στην δωδέκατη και τελευταία διάλεξη του Μεταπτυχιακού Θεσμού Ευρωπαϊκών Λαών Πρώτου Έτους, εξετάζομαι τις ενδιάμεσες δομές οργάνωσης και ηδίκησης μεταξύ της ανώτατης εκκλησιαστικής εξουσίας και των επισκοπών στην Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία σε σύγκριση με εκείνες τις δομές, τις ενδιάμεσες της Καθολικής Εκκλησίας. Είχαμε δει στην προηγούμενη διάλεξη τις δυο αυτόνομες εκκλησίες του Πατριαρχείου Μόσχας, την εκκλησία της Κίνας και την εκκλησία της Ιαπωνίας και είχαμε ξεκινήσει να βλέπουμε τις ίμοι αυτόνομες εκκλησίες του Πατριαρχείου Μόσχας, οι οποίες είναι σύμφωνο με το άρθρο 16 του ενδέκα του κεφαλαίου του καταστατικού κάρτη της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, η Ορθόδοξη Εκκλησία της Λετωνίας, η Ορθόδοξη Εκκλησία της Μόρδαβίας, η Ορθόδοξη Εκκλησία της Εστονίας και η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας, η οποία όμως έχει ευρύ δικαίωμα ημιαυτονομίας. Σύμφωνο με το άρθρο 10 του ενδέκα του κεφαλαίου, οι αρχαιρείς των ημιαυτόνομων εκκλησιών είναι μέλη της τοπικής κληρικολαϊκής συνόδου και της αρχαιρατικής συνόδου της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και μετέχουν επίσης στις συνενδριάσεις της Σιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου Μόσχας. Οι αποφάσεις τοπικής κληρικολαϊκής συνόδου, της αρχαιρατικής συνόδου και της Σιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου Μόσχας είναι δεσμευτικές για τις ημιαυτόνομες εκκλησίες του. Ποια είναι τα εκκλησιαστικά δικαστήρια του εκλήτου για την ημιαυτόνομη εκκλησία. Είναι το Γενικό Εκκλησιαστικό Δικαστήριο και το Δικαστήριο της Αρχαιρατικής Συνόδου της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Ποιος ιωθετεί, ποιο όργανο ιωθετεί το καταστατικό της ημιαυτόνομης εκκλησίας. Η Αρχαιρατική Σύνοδος της ημιαυτόνομης εκκλησίας ιωθετεί το καταστατικό αυτής με βάση τον Πατριαρχικό Τόμο και μέσα στα όρια του Πατριαρχικού Τόμου. Εν συνεχεία, η απόφαση για την ιωθέτηση του καταστατικού που λαμβάνεται από την Αρχαιρατική Σύνοδο της ημιαυτόνομης εκκλησίας υποβάλλεται προς έγκληση στην Ιερά Σύνοδο του Πατριαρχείου Μόσχα και στην επικύρωση από τον Πατριαρχή Μόσχα. Τα όρια ενέργειας της Αρχαιρατικής Συνοδού και της Συνοδού της ημιαυτόνομης εκκλησίας καθορίζονται από τον Πατριαρχικό Τόμο, τον καταστατικό χάρτη της Ροσκής Εκκλησίας, τον Πατριαρχικό Τόμο ανακήρυξης του ημιαυτόνομου καθεστώτους, τον εσωτερικό καταστατικό χάρτη της Ροσκής Ορθόδοξης Εκκλησίας και τον καταστατικό της ημιαυτόνομης εκκλησίας. Όλα αυτά ορίζονται στο Άρθρο 14 του Ενδέκατου Κεφαλαίου. Και προχωρούμε σε μια άλλη δομή, ενδιάμεση δομή μεταξύ Ανώδης Εκκλησιαστικής Εξουσίας και Επισκοπών στο πλαίσιο της Ροσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Είναι οι εξαρχίες. Το Άρθρο 1 του 10 του Κεφαλαίου του καθεστωτικού χάρτη της Ροσκής Ορθόδοξης Εκκλησίας ορίζει ότι οι επαρχίες της Ροσκής Ορθόδοξης Εκκλησίας μπορούν να ενώνονται σε εξαρχίες, σε ομάδες δηλαδή επαρχιών που ονομάζονται εξαρχίες. Με βάση εθνική αρχή, με βάση περιφερειακή αρχή. Η Αρχιερατική Σύνοδος σύμφωνα με το Άρθρο 2 του ίδιο 10 του Κεφαλαίου, η Αρχιερατική Σύνοδος της Ροσκικής Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι αρμόδια να αποφασίζει την ίδρυση ή την κατάργηση των εξαρχιών καθώς και τις επωνυμίες και τα εδαφικά οριά τους. Σύμφωνα με το Άρθρο 3 του ίδιο 10 του Κεφαλαίου, οι αποφάσεις της τοπικής Κληρικολαϊκής Συνόδου, της Αρχιερατικής Συνόδου και της Συνόδου της Ροσκικής Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι δεσμευτικές για τις εξαρχίες. Ποια είναι τα δικαστήρια του εκλήτου για τις εξαρχίες? Το Γενικό Εκκλησιαστικό Δικαστήριο και το Δικαστήριο της Αρχιερατικής Συνόδου της Ροσκικής Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι τα εκκλησιαστικά δικαστήρια του εκλήτου για τις εξαρχίες. Η ανώτατη εκκλησιαστική εξουσία στην εξαρχία ποια είναι? Είναι η Σύνοδος της Εξαρχίας που προεδρεύεται από τον έξαρχο. Ορίζει το άρθρο 5. Ποιο όργανο υιοθετεί το καταστατικό της εξαρχίας? Το ορίζει το άρθρο 6. Η Σύνοδος της Εξαρχίας υιοθετεί το καταστατικό. Η απόφαση υιοθέτησης του καταστατικού από τη Σύνοδη της Εξαρχίας υποβάλλεται προς έγκριση στην Ιερά Σύνοδο και προς επικύρωση στον Πατριάρχη Μόσχας. Ποια είναι τα όρια των ενεργειών της Συνόδου της Εξαρχίας? Ορίζονται στο άρθρο 7 του 10 του κεφαλαίου. Η Σύνοδος της Εξαρχίας ενεργεί με βάση τους κανόνες, το καταστατικό χάρτη της οσκής Ορθόδοξης Εκκλησίας και το καταστατικό της εξαρχίας. Το άρθρο 8 ορίζει ότι τα πρακτικά της Συνόδου της Εξαρχίας υποβάλλονται στην Ιερά Σύνοδο της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και εγκρίνονται από τον Πατριάρχη Μόσχας. Πώς εκλέγεται και από ποιον διορίζεται ο έξαρχος. Ο έξαρχος εκλέγεται από την Ιερά Σύνοδο της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και διορίζεται με πατριαρχικό διάταγμα. Ποιες ιδιότητες έχει ο έξαρχος. Της ορίζει το άρθρο 10 του 10 του κεφαλαίου. Ο έξαρχος είναι επαρχιούγος επίσκοπος της επαρχίας του και ταυτόχρονος είναι ο έξαρχος της εξαρχίας. Με βάση τους κανόνες, το καταστατικό χάρτη της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και το καταστατικό της εξαρχίας. Το άρθρο 11 ορίζει ότι το όνομα του εξάρχου μνημονεύεται σε όλους τους ναούς εξαρχίες μετά το όνομα του Πατριάρχη Μόσχας. Πώς εκλέγονται οι επαρχιούχοι και οι βοηθοί αρχιερείς της εξαρχίας το ορίζει το άρθρο 12. Οι επαρχιούχοι και οι βοηθοί αρχιερείς της εξαρχίας εκλέγονται και διορίζονται από την Ιερά Σύνοδο της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, ύστρα από πρόταση της Συνόδου της Εξαρχίας. Το άρθρο 13 του 10 του κεφαλαίου του Κατιστατικού Χάρτη Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας ορίζει οι αποφάσεις για την ίδρυση ή την κατάργηση των επαρχιών που απαρτίζουν την εξαρχία και για το καθορισμό των εδαφικών ορίων τους λαμβάνονται από τον Πατριάρχη Μόσχας και την Ιερά Σύνοδο ύστρα από πρόταση της εξαρχίας. Για τη λήψη του Αγίου Μύρου ορίζει το άρθρο 14, το Άγιο Μύρο λαμβάνεται από την εξαρχία από τον Πατριάρχη Μόσχας. Το άρθρο 15 ορίζει ότι προς το παρόν στη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία υπάρχει μόνο μία εξαρχία, εκείνη της Λευκορωσίας που ευρίσκεται στην επικράτεια της δημοκρατίας της Λευκορωσίας και ότι η άλλη επίσημη επωνυμία της εξαρχίας της Λευκορωσίας είναι Ορθόδοξη Εκκλησία της Λευκορωσίας. Που είδαμε τις τρεις από τις τέσσερις ενδιάμεσες δομές μεταξύ της Ανώτης Εκκλησιαστικής Εξουσίας και των Επισκοπών στο πλαίσιο της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, προχωρούμε στην τέταρτη ενδιάμεση δομή που είναι οι Μητροπολιτικές Περιφέρειες. Οι Επισκοπές της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας μπορούν να ενώνονται σε Μητροπολιτικές Περιφέρειες. Και πράγματι αυτό έχει γίνει. Το άρθρο 1 ότι οι Επισκοπές της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας μπορούν να ενώνονται σε Μητροπολιτικές Περιφέρειες. Το άρθρο 2 αναφέρει ότι οι αποφάσεις για την ίδρυση και διάλυση των Μητροπολιτικών Περιφεριών, καθώς και για τις επωνυμίες και τα διαφικάριό τους, θα λαμβάνονται από την Ιερά Σύνοδο και θα υπόκεινται στην έγκριση της Αρχιερατικής Συνόδου. Το άρθρο 3 αορίζει ότι αποφάσεις του Επική Συνοδού και της Αρχιερατικής Συνοδού και της Ιερά Συνοδού της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας θα είναι δεσμευτικές για τις Μητροπολιτικές Περιφέρειες. Τα δικαστήρια του εκλήτου, δηλαδή της τελικής έφεσης για τη Μητροπολιτική Περιφέρεια θα είναι το Γενικό Εκκλησιαστικό Δικαστήριο και το Δικαστήριο της Αρχιερατικής Συνοδού της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η ανώτατη εκκλησιαστική εξουσία στη Μητροπολιτική Περιφέρεια ορίζει το άρθρο 5 θα ανήκει στη Σύνοδο της Μητροπολιτικής Περιφέρειας προεδρευόμενης από τον επικεφαλής της Μητροπολιτικής Περιφέρειας, δηλαδή από τον οικείο Μητροπολίτη. Η Σύνοδος της Μητροπολιτικής Περιφέρειας θα αποτελείται από τους επαρχιούχους και τους βοηθούς επισκόπους της Μητροπολιτικής Περιφέρειας. Το άρθρο 6 του 13ου κεφαλαίου του καταστρατικού της κάρδη της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας για τις Μητροπολιτικές Περιφέρειες θα υποβάλλει στην Ιερά Σύνοδο του Πατριαρχείου Μόσχας, δηλαδή στην Ιερά Σύνοδο της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, για θεώρηση και στον Πατριαρχείο Μόσχας για έγκριση σχέδιο καταστατικού της Μητροπολιτικής Περιφέρειας των Ινωριών, των Μονών, των Θεολογικών Σχολών και άλλων κανονικών Μονάδων καθώς και τροποποίηση σε αυτά. Τα όρια ενεργιών της Σύνοδου της Μητροπολιτικής Περιφέρειας ορίζονται στο άρθρο 7. Σύμφωνα με το οποίο η Σύνοδος της Μητροπολιτικής Περιφέρειας θα ενεργεί στη βάση των κανόνων του καταστατικού χάρτη της Ροσκής Ορθόδοξης Εκκλησίας, του καταστατικού που διέπει τη διοίκηση της Μητροπολιτικής Περιφέρειας ή και τον εσωτερικό κανονισμό της Μητροπολιτικής Περιφέρειας. Το άρθρο 8 ορίζει ότι τα πρακτικά της Συνόδου της Μητροπολιτικής Περιφέρειας θα υποβάλλονται στην Ιερά Σύνοδο και θα εγκρίνονται από τον Πατριάρχη Μόσχας. Ο Μητροπολίτης της Μητροπολιτικής Περιφέρειας ορίζει το άρθρο 9 του 13ου κεφαλαίου του καταστατικού χάρτης Ροσκής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Θα εκλέγεται από την Ιερά Σύνοδο και θα διορίζεται με Πατριαρχικό διάταγμα. Άρθρο 10 ο επίσκοπος, ο επικεφαλής της Μητροπολιτικής Περιφέρειας θα είναι ο υπαρχιούγος επίσκοπος της επισκοπής του και θα είναι ο Μητροπολίτης της Μητροπολιτικής Περιφέρειας στη βάση των ιερών κανόνων του καταστατικού χάρτη της Ροσκής Ορθόδοξης Εκκλησίας του καταστατικού πουδιέπη και του καταστατικού πουδιέπη τη Μητροπολιτική Περιφέρεια. Το άρθρο 11 του 13ου κεφαλαίου αναφέρεται στη μνημόνευση του Μητροπολίτη και ορίζει ότι το όνομα του Μητροπολίτη θα μνημονεύεται σε όλους τους ναούς της Μητροπολιτικής Περιφέρειας μετά το όνομα του Πατριαρχη Μόσχας. Με την εκλογή και το διορισμό των επαρχιούχων και βοηθών επισκόπων της Μητροπολιτικής Περιφέρειας ασχολείται το άρθρο 12 το οποίο ορίζει ότι οι επαρχιούχοι και βοηθοί επίσκοποι της Μητροπολιτικής Περιφέρειας θα εκλέγονται και θα διορίζονται από την Ιερά Σύνοδο. Το άρθρο 13 ορίζει ότι η απόφαση για την ίδρυση ή τη διάλυση των επισκοπών που είναι μέλη της Μητροπολιτικής Περιφέρειας και ορισμός των διδαφικών της ορίων θα λαμβάνεται από τον Πατριάρχη Μόσχας και την Ιερά Σύνοδο και θα υπόκειται στην έγκριση της Αρχιερατικής Συνόδου. Με το Άγιο Μήρο ασχολείται το άρθρο 14 και ορίζει ο Μητροπολιτική Περιφέρειας να λαμβάνει το Άγιο Μήρο από τον Πατριάρχη Μόσχας και πάσης Ρωσίες. Και το άρθρο 15 ορίζει ότι στη Ρωσκή Ορθόδοξη Εκκλησία προς το παρόν υπάρχουν οι ακόρθες Μητροπολιτικές Περιφέρειες. Η Μητροπολιτική Περιφέρεια της Δημοκρατίας του Καζακστάν και η Μητροπολιτική Περιφέρεια Κεντρικής Ασίας. Υπάρχει όμως και μια πέμπτη ενδιάμεση δομή μεταξύ Ανώδης Εκκλησιαστικής Εξουσίας και Επισκοπών, είναι η Μητροπόλης. Δύο οι περισσότερες επισκοπές της Ρωσκής Ορθόδοξης Εκκλησίας ορίζει το άρθρο 1 του 14 του κεφαλαίου, θα ενώνονται σε Μητρόπολη. Το άρθρο 2 ορίζει ότι οι Μητροπόλοι συνδρύονται προς το σκοπό του συντονισμού της λατρευτικής, ποιμαντικής, ιεραποστολικής, εκπαιδευτικής και ανοιανικής εργασίας καθώς και των κοινωνικών, φιλανθρωπικών, εκδοτικών και ενημερωτικών δραστηριοτήτων των Επισκοπών και τις συνεργασίες τους στην κοινωνία και στους διοικητικούς οργανισμούς. Δηλαδή το άρθρο 2 περιέχει τους σκοπούς της ίδρυσης των Μητροπόλεων. Το άρθρο 3 ορίζει ότι οι αποφάσεις για την ίδρυση ή διάλυση Μητροπόλεων, τον καθορισμό των επωνυμιών ορίων και συνθέσεώς τους, θα λαμβάνονται από την Ιερά Σύνοδο και θα υπόκεινται στην έγκριση της Αρχιερατικής Συνόδου της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Άρθρο 4 Οι επισκοπές που απαρτίζουν Μητρόπολη θα είναι κανονικώς υπόλογες αμέσως στον Πατριάρχη Μόσχα σκεπάσης Ρωσίας, στην Ιερά Σύνοδο, την Αρχιερατική Σύνοδο και την Τοπική Σύνοδο. Δηλαδή καθιερώνει το άρθρο 4 άμεση ευθύνη των επισκοπών που απαρτίζουν Μητρόπολη, απευθείας στον Πατριάρχη, την Ιερα Σύνοδο, την Αρχιερατική Σύνοδο και την Τοπική Σύνοδο. Το Γενικοεκκλησιαστικό Δικαστήριο θα είναι η ανώτατη δικαιοδοσία για τα επαρχιακά εκκλησιαστικά δικαστήρια. Σε επισκοπές μέλη της Μητρόπολης ορίζει το άρθρο 5. Το άρθρο εξορίζει ότι οι εξουσίες Αρχιερατικής Συνόδου και η διαδικασία της εργασίας της θα ορίζονται από τον κανονισμό για τη Μητροπόλη, ο οποίος εγκρίνεται από την Ιερά Σύνοδο. Δηλαδή κάθε Μητρόπολη θα έχει μία Αρχιερατική Σύνοδο. Οι εξουσίες λοιπόν της Αρχιερατικής Συνοδου και η διαδικασία των εργασιών της θα ορίζονται από τον κανονισμό για τη Μητροπόλη, ο οποίος θα είναι ενιαίος για όλη τη Μητροπόλη και θα εγκρίνεται από την Ιερά Σύνοδο της Ροσκής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Οι βοηθοί επίσκοποι θα συμμετέχουν στην Αρχιερατική Σύνοδο της Μητρόπολης με δικαίωμα ψήφου. Ο επικεφαλής της Μητρόπολης, ο Μητροπολίτης θα είναι επαρχιούχος επίσκοπος μιας των επισκοπών μελών της Μητρόπολης να διορίζεται από την Ιερά Σύνοδο ως Μητροπολίτης, ύστερα από σχετικό διάταγμα του Πατριάρχη Μόσχας. Το άρθρο εννέα ορίζει, το όνομα του επικεφαλής της Μητρόπολης, του Μητροπολίτη δηλαδή, θα μνημονεύεται σε όλους τους ναούς της Μητρόπολης μετά το όνομα του Πατριάρχη Μόσχας. Το άρθρο έντεκα του κεφαλαίου δεκατέσσερα για τη Μητροπόλης του Καθαρτυπού Χάριτζορσκής Εκκλησίας ορίζει ότι οι εξουσίες του Μητροπολίτη θα ορίζονται από τον κανονισμό τον ομοιόμορφο για τη Μητροπόλης. Αφού είδαμε τις εκκλησιαστικές δομές της ενδιάμεσης ανάμεσα στην ανώτατη εκκλησιαστική εξουσία της Αυτοκέφαλης της Ρωσικής Εκκλησίας και των Επισκοπών, στον υπολοιπόμενο χρόνο της δωδέκατης και τελευταίας διάλεξης του Μεταπτυχιακού των Θεσμών Ευρωπαϊκών Λαών Πρωτοέτους θα εξετάσουμε τις ομάδες επιμέρους εκκλησιών, δηλαδή τις ενδιάμεσες δομές μεταξύ της ανώτατης εκκλησιαστικής εξουσίας στην Καθολική Εκκλησία και των επιμέρους εκκλησιών ή επισκοπών, οι οποίες αποτελούν την σπουδαιότερη μορφή επιμέρους εκκλησιών σύμφωνα με το κανονικό δίκαιο της Λατινικής Εκκλησίας. Μία μορφή ενδιάμεσης δομής είναι οι εκκλησιαστικές επαρχίες και μία άλλη δομή είναι οι εκκλησιαστικές περιφέρειες. Επίσης υπάρχει και μία τρίτη δομή, η οποία είναι η σημαντικότερη στα πλαίσια της Καθολικής Εκκλησίας, είναι οι επισκοπικές σύνδεσσες σκέψεις. Αν θέλουμε να δούμε τις ενδιάμεσες δομές εκκλησιαστικής οργάνωσης και διοίκησης μεταξύ τσανότα της εκκλησιαστικής εξουσίας στην Καθολική Εκκλησία και των επιμέρους εκκλησιών και ιδιαίτερα επισκοπών των Ανατολικών Καθολικών Εκκλησιών, τότε αυτές οι ενδιάμεσες δομές είναι οι πατριαρχικές εκκλησίες, οι μίζουνες αρχιεπισκοπικές εκκλησίες, οι μητροπολιτικές εκκλησίες ιδιουδικαίου και άλλες εκκλησίες ιδιουδικαίου, οι οποίες ενδιάμεσες μορφές εκκλησιαστικής οργάνωσης και δίκησης προβλέπονται από το Κώδικα Κανόνων των Ανατολικών Καθολικών Εκκλησιών. Ο Κώδικας Κανονικού Δικαίου Λατινικής Εκκλησίας ορίζει ως εξής τις εκκλησιαστικές επαρχίες. Στον Κανόνα 431, παράγραφος 1 «Ούτ κομμούνις διβερσάρου διωξέζιου βιτσινάρου, γιουκστα περζονάρου ετ λοκόρου αδιούγκτα, άκτιο περσονάλης προμοβεάτου, ούτ κε επισκοπόρου διωξεσανόρου, ίντερ σε ρελασιόνες άψιους φοβεάντου, εκλέζειε παρτικουλάρες βιτσινιόρες κομπονάντουρ ειν προβίντσιας εκκλησιάστικας σε έρτο τεριτόριο τσιρκουμσκρίπτας». Η παράγραφος λοιπόν 1 του άρθρου 431 του Κώδικα Κανονικού Δικαίου της Λατινικής Εκκλησίας προλέπει ότι οι γειτονικές επιμέρους εκκλησίες ας συνενώνονται σε εκκλησιαστικές επαρχίες, οι οποίες τα περιέχονται εντός συγκεκριμένων ορίων, με ποιους σκοπούς, για να προαχθούν η κοινή πειμαντική δράση εκ μέρους διαφόρων γειτονικών επαρχιών, σύμφωνα με τις περιστάσεις των προσώπων και των τόπων και για να ενθαρρυθούν καταλληλότερα οι αμοιβές σχέσεις των επαρχιούχων επισκόπων. Η Παράλωφος 3 του ίδιου Κανόνα 431 ορίζει ότι «Ουνίους Σουπρέμ με εκκλέζια οκτοριτά της εστ, αουντίτις κόρ μήντερ εσθαι επίσκοπης προβήντσιας εκκλησιάστηκας κονστιτούερ εσουπρήμερ ετινοβάρε». Δηλαδή ανήκει στην ανώτατη εκκλησιαστική εξουσία της Καθολικής Εκκλησίας να ιδρύει, να καταργεί και να τροποποιεί εκκλησιαστικές επαρχίες. Ο Κανόνας 432 στην Παράλωφου 1 ορίζει «Ην προβήτσι εκκλησιάστηκα οκτοριτά τε ατόμα μιούρις γάουδεν κοντσίλιου προβιντσιάλαι άτκοαι μητροπολίτα». Στην εκκλησιαστική επαρχία εξουσία έχουν σύμφωνα με τη διατάξη του δικαίου το επαρχιακό συμβούλιο και ο μητροπολίτης. Ο Κανόνας 433 αναφέρεται στις εκκλησιαστικές περιφέρειες και ορίζει «Σι ουτήλητας ειτ Σουάδιατ, πεζέρτι μη να τσιόνιμους ούπι νουμεροζιόρες άτσουν εκκλησίαι παρτικουλάρες, προβήτσι εκκλησιάστηκαι βιτσινιόρες, προπονένται επισκοπόρου μ' κοφερέντσια σάνκτα σέται ρετσιόνιμους εκκλησιάστηκας και ουγιούς υπόσουντ». Οι εκκλησιαστικές λοιπόν περιφέρειες αποτελούν συνενώσεις περισσότερων εκκλησιαστικών περιφεριών και περισσότερων εκκλησιαστικών επαρχιών και εκκλησιαστικές περιφέρειες ιδρύονται από την Αγία Έδρα, ύστερα από πρόταση της επισκοπικής συνδιάσκεψης. Ο κανόνας 447 του Κώδικα Κανονικού Δικαίου της Λατινικής Εκκλησίας ορίζει «Επισκοπόρου κομφερέντσια ιστιτούτου που ήταν πέρμανενς εστ, τσέτους επισκοπόρου αλλικούιους νατσιόνις βελ τσέρτη τεριτόριο, μούνυρα κ' έταν Παστοράλια κονγιούντιν πρ' ο Χριστιφιδέληπου σοί τεριτόριοι εξερτσέντιου, ατ Μπάιους Μπόνου προβεχέντου, κοτ χωμίνιμπους πρέπεται εκκλησια πρεζέρτιμ, περαποστολάτους φόρμας, ετ τρατσιόνες τέμπορις, ετ λόκης αγγιούκης, απ τε ακομοντάτας, ατ νόρμαμ βιούρις». Ο σημαντικότερος ενδιάμεσος θεσμός στην Λατινική Εκκλησία μεταξύ της Ανών της Εκκλησιαστικής Αρχής και των Επιμέρους Εκκλησιών είναι η Επισκοπική Συνδιάσκεψη. Είναι ένας οργανισμός μόνιμος, μιας ομάδας επισκόπων σε ένα κράτος ή σε μια κρατική περιφέρεια, προκειμένου να σχούν από κοινού οι επίσκοποι που ανήκουν σε αυτή την επισκοπική συνδιάσκεψη, από κοινού τα πειμαντικά έργα για τον καλό των πιστών. Θα μπορούσαμε να παρατηρήσουμε κλείνοντας την δωδέκατη και τελευταία διάλεξη του Μεταπτυχιακού Θεσμού Ευρωπαϊκών Λαών Πρωτοέτους, ότι οι ενδιάμεσες δομές, είτε της Ρωσκής Ορθόδοξης Εκκλησίας είτε της Καθολικής Εκκλησίας είναι εξαρτημένες από τις αντίστοιχες ανώτατες εκκλησιαστικές εξουσίες της μιας ή της άλλης Εκκλησίας. Σας ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας.