Διάλεξη 3 / Διάλεξη 3 - Λαγοπόδη Αναστασία (ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, 2013)
Διάλεξη 3: Λοιπόν, θα συνεχίσουμε με τη σκορίαση που σταματήσαμε την προηγούμενη φορά επειδή διαπίστωσα ότι είχατε ιδιαίτερες δυσκολίες να την κατανοήσετε και γι' αυτό το λόγο σας έφερα σήμερα δύο βιντεάκια. Πιστεύω ότι θα σας βοηθήσουν να την καταλάβετε καλύτερα και εγώ φυσικά θα επαναλάβω τον κύκλο της ασθένειας. Λοιπόν, θα θέλα να ξεκινήσω από τον κύκλο της ασθένειας, να τον ξαναπώ στη συνέχεια να δείτε ένα βίντεο για τη σπουδαιότητα της μαύρης σκορίασης και μετά θα δείτε και ένα άλλο βίντεο το οποίο θα σας μιλήσει για τα σπόρια, για το καθένα σπόριο τι ρόλο έχει και θα σας δώσει τον κύκλο της ασθένειας όχι με σχήμα αλλά με εικόνες. Έτσι. Λοιπόν, ας ξαναπάμε πρώτα πίσω στη διάλεξη. Είχα ξεχάσει την προηγούμενη φορά να σας πω, όταν σας έλεγα της σπουδαιότητας των σκοριασίων ως ασθενειών, ανατουσιώνες, που σας είπα για τα κείμενα που υπάρχει στην αρχή του βιβλίου σας, που την αναφέρουν σαν ερησίδη, τα αρχαία ελληνικά κείμενα. Σας είπα για τα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης που επίσης την αναφέρουν, την περιγράφουν και ξέχασα να σας πω ότι και οι Ρωμαίοι λάτρεπαν μια θεά, τη θεά Ρομπίγκο, που ήταν η προσωποποίηση της σκορίασης. Η θεά Ρομπίγκο, λοιπόν, ήταν μια κακή θεά η οποία έστελε τη σκορίαση και κατέστρεπε τις καλλιέργειες και για να την εξευμενήσουν. Είχαν κάποιες γιορτές, τα λεγόμενα ρομπιγκάλια, στα οποία θυσίαζαν κοκκινοτρίχικα σκυλιά. Ενδιαφέρον. Το κοκκινοτρίχικα γιατί άραγε? Λόγω του χρώματος της σκορίασης. Λοιπόν, ξαναπάμε στον κύκλο της ασθένειας. Ποιος θυμάται τίποτα από εδώ πέρα. Για να δω οι γνώρινοι μου εδώ πέρα, οι καινούργοι γνώρινοι. Έχουν αλλάξει θέση. Τι μου δείχνεις από εκεί εσύ. Εντάξει, ποιος είναι ο διαβασμένος. Πώς σε λένε. Κωνσταντίνε. Τι εννοεί ο Κωνσταντίνος. Ότι μπορείς να μας πεις κάποιο κομμάτι του κύκλου. Υπάρχει κάποιος ο οποίος θα ήθελε να ξεκινήσει να προσπαθείς να μας περιγράφει τον κύκλο έτσι να πάρω θάρρος και εγώ ότι τον καταλάβατε. Η Ελλήκη δεν ήταν εδώ την προηγούμενη φορά. Η Βυργινία ήταν. Θα μας πεις. Τι θα ήθελες. Η Χρύσα ήταν. Η Βάσια ήταν. Ο Νίκος ήταν. Κάποιος που λέγεται Δημήτρης και τον ρώτησα πέντε έξι φορές πώς τον λένε πού είναι. Δεν ήρθε. Κανένας δεν θέλει δηλαδή να μας ξεκινήσει να μας περιγράφει. Θυμόσαστε από πού περιγράφει με τον κύκλο. Τώρα Γιώργος Δημήτρης τι είσαι εσύ. Τι είπα. Όχι. Έλα ρε τώρα. Παναγιώτης. Ναι ρε παιδί μου. Το όνομα πλέον δεν είναι τόσο πολύ κοινό. Λοιπόν, ξεκινάμε να περιγράφουμε από τους τελειοσορούς στους οποίους υπάρχουν τελειοσπόρια. Πού υπάρχουν οι τελειοσοροί. Πού βρίσκονται. Πού βρίσκονται οι τελειοσοροί που υπάρχουν. Στον αέρα είπαντε. Απάντησε Βρυγινία. Στο Σιτάρι. Βρίσκονται πάνω στα υπολήματα του Σίτου. Εντάξει. Βρίσκονται λοιπόν οι τελειοσοροί πάνω στα υπολήματα του Σίτου. Και τα τελειοσπόρια θυμίζω είναι δικύταρα. Είναι τα μοναδικά τα οποία είναι δικύταρα και σε κάθε κύταρο έχουν δύο πυρήνες απλοειδής. Αργότερα μέσα στα τελειοσπόρια και λίγο πριν αυτά να βλαστήσουν θα γίνει η συμφώνευση των πυρήνων και θα έχουμε πλέον μέσα σε κάθε κύταρο έναν δυπλοειδή πυρήνα. Θα ακολουθήσει η μείωση και βλάστηση κάθε κυτάρου του τελειοσπορίου προς βασίδιο. Το βασίδιο λέγεται διαφορετικά και προ-μικίλειο. Βασίδιο το οποίο θα φέρει τέσσερα στηρίγματα γιατί το βασίδιο αυτό θα χωριστεί σε τέσσερα κύταρα. Τα τέσσερα στηρίγματα πάνω στα οποία θα φυτρώσει ένα μικρό μονοκύτταρο σπόριο. Μέσα σε κάθε ένα από αυτά τα μικρά μονοκύτταρα σπόρια του βασιδίου θα μεταναστεύσει από ένας απλοειδής πυρήνας. Οι απλοειδείς πυρήνες είπαμε έχουν προκύψει ύστερα από μείωση στον δυπλοειδή πυρήνα. Τα απλοειδή αυτά μονοκύτταρα σπόρια ονομάζονται βασίδιο σπόρια. Αυτά δεν έχουν καμία επαφή με το σιτάρι. Δεν μολύνουν το σιτάρι. Μολύνουν το δευτερεύονταξενιστή που είναι η βερβερίδα και η βερβερίδα αφού μολυνθεί θα παρουσιάσει τα πρώτα της συμπτώματα στην πάνω επιφάνεια των φύλων. Στην πάνω επιφάνεια των φύλων τι θα δούμε. Είπαμε ότι θα δούμε κίτρινες σταγόνες και αυτό είναι το έκρημα το οποίο βγαίνει από τα πυκνίδια τα οποία εμφανίζονται στην άλλο επιφάνεια των φύλων της βεβερίδας. Εκεί θα προσελκυθούνε έντομα στα οποία θα κολλήσουν σπόρια από τα πυκνίδια. Τα σπόρια αυτά πώς λέγονται. Κάνει διακοπές. Πώς λέγονται τα σπόρια αυτά. Παιδιά δεν σας βλέπω καλά. Είστε το μοναδικό έδος που δεν ξέρει γρή γενική φτωπαθολογία. Τι θα γίνει. Πώς θα περάσετε αυτά με σκονάκια και με σμικρίνσεις και κινητό. Κάντε μου τη χάρη ανοίξτε τη γενική φτωπαθολογία και δείτε τις καρποφορίες. Τι σπόρια περιέχουν τα πυκνίδια. Πώς λέγονται. Χρύσα. Τα σκότωσης. Όχι. Δεν λέγονται εκίδια. Εκίδια είναι μια άλλη καρποφορία. Τα σπόρια που είναι μέσα στα πυκνίδια τα λέμε πολύ απλά πυκνιδιοσπόρια ή κονίδια. Δεν είναι τίποτα τραγικό. Τα πυκνιδιοσπόρια αυτά θα πλησιάσουν με την βοήθεια των εντόμων κάποιες δεκτικές υφές κάποιων άλλων πυκνιδίων που θα έχουν βγει λίγο πιο πέρα είτε στο ίδιο φύλλο είτε σε ένα άλλο φύλλο βερβερίδας έτσι ώστε να γίνει να ξεκινήσει η γενή αναπαραγωγή. Το πυκνιδιοσπόριο σας είπα ότι κολλάει πάνω στο άκρο της δεκτικής υφής αφήνει τον πυρήνα του μέσα στη δεκτική υφή και από τη δεκτική υφή και πέρα από εκεί και πέρα μάλλον η δεκτική υφή σε κάθε κύταρό της θα έρχεται από δύο απλωειδείς πυρήνες. Ο ένας πυρήνας θα είναι ο δικός της έτσι στο ακρέο της κύταρο και άλλος πυρήνας θα είναι αυτός ο οποίος προήλθε από το πυκνιδιοσπόριο που κόλλησε πάνω της. Να το πυκνιδιοσπόριο κόλλησε πάνω της άφησε τον πυρήνα του από εκεί και πέρα η δεκτική υφή θα έχει δύο απλωειδείς πυρήνες. Η δεκτική υφή πλέον θα συμπεριφέρεται σαν δικάριο μικύλιο δηλαδή μικύλιο με δύο πυρήνες θα αναπτύσσεται κανονικά σε κάθε κύταρό της θα έχει από δύο απλωειδείς πυρήνες και αφού αναπτυχθεί μέσα στο φύλλο εδώ βλέπετε το φύλλο της βερβερίδας μια τομή του φύλλου από πάνω είναι τα πυκνίδια και από κάτω είναι αυτά τα οποία θα ξεπροβάλλουν στη συνέχεια μετά από μερικές μέρες. Μετά λοιπόν από αυτή την γωνιμοποίηση στο κάτω μέρος των φύλλων της βερβερίδας εμφανίζονται τι? Παναγιώτη. Τα εκίδια. Τα εκίδια είναι καρποφορίες οι οποίες περιέχουν τις σπόρια Παναγιώτη. Εκειδιοσπόρια. Πολύ ωραία. Τα εκειδιοσπόρια και αυτά θα περιέχουν το καθένα δύο απλωειδείς πυρήνες. Είναι μονοκύταρα και αυτά. Αυτά θα λειτουργήσουν σαν πρωτογενές μόλιωσμα για το σιτάρι εδώ μας δείχνει ότι φεύγουν αυτά και μολύνεται το σιτάρι. Το σιτάρι θα εμφανίσει μετά τη μόλιμση του σαν πρώτα συμπτώματα φλίκτενες ουρεδοσορών. Δηλαδή θα έχουμε ουρεδοσπόρια στις φλίκτενες αυτές. Εδώ είναι τα ουρεδοσπόρια τα οποία είναι μονοκύταρα έχουν αγκαθοτό περίβλημα αυτό είναι το χαρακτηριστικό τους και το καθένα έχει από δύο απλωειδείς πυρήνες επίσης. Και σας είπα την προηγούμενη φορά ότι αυτός ο οργανισμός αυτοί οι βασιδιομύκτες κάποιοι από αυτούς έχουν αυτό το μοναδικό χαρακτηριστικό ανάμεσα στους ζωντανούς οργανισμούς. Δηλαδή μετά τη σύζεψη δεν ακολουθεί αμέσως συγχόνευση των δύο πυρήνων του πατρικού και του μητρικού. Έτσι και ένα πολύ μεγάλο μέρος του βιολογικού κύκλου ο οργανισμός αυτός το περνάει με δύο πυρήνες απλωειδείς στα κύτταρά του. Η συγχόνευση πότε θα γίνει εδώ αργότερα λίγο πριν να βλαστήσει το τελειοσπόριο. Τα ουρεδοσπόρια είναι τα πιο σημαντικά από επιδημιολογικής άποψης. Ένα ουρεδοσπόριο μπορεί να προκαλέσει τη δημιουργία μιας φλύκτενας και από εκεί μπορεί να βγουν 10.000 σπόρια που το καθένα θα κάνει αυτή τη δουλειά. Και αν οι συνθήκες ευνοούν κάθε 7 μέρες μπορεί να έχουμε νέα γενεά σπόρια οπότε καταλαβαίνετε σε ευνοϊκές συνθήκες και σε ευπαθείς ποικιλίες η ασθένεια μπορεί να είναι καταστρεπτικότατη. Γι' αυτό το λόγο έχει τόσο πολύ μεγάλη σημασία η σκορίαση. Λοιπόν, είπαμε ουρεδοσπόρια παράγονται σε αλλεπάλληλες γενεές και πολλές και μετά όταν ο ξενιστής πλησιάζει προς το τέλος του επειδή είναι υποχρωτικό παράσετο θα πρέπει να φτιάξει κάποιο όργανα διαχείμανσης. Τα όργανα αυτά είναι τα τελειοσπόρια τα οποία βγαίνουν στους τελειοσορούς. Οι τελειοσοροί είναι ακριβώς στην ίδια θέση που βγαίνουν οι ουρεδοσοροί είτε σε κάποια άλλη. Δηλαδή μπορεί να έχουμε σε μια σκορίαση ουρεδοσορού στη πάνω βιφάνια των φύλων, τελειοσορού στη κάτω βιφάνια των φύλων ή μπορεί να έχουμε ακριβώς στην ίδια θέση. Δηλαδή να δούμε στην τριανταφυλλιά θα το δείτε αυτό. Στην τριανταφυλλιά βλέπετε πορτοκαλί φλίκτενες στην κάτω βιφάνια των φύλων τέτοια εποχή και αν θα συγκομίσετε τα φυλαράκια με τις πορτοκαλί φλίκτενες θα δείτε μετά από λίγο καιρό ότι οι πορτοκαλί έχουν γίνει μαύροι. Αν τα συγκομίσετε όριμα γιατί μπορεί να μην καταφέρουν να μετατραπούν αλλά τις περισσότερες φορές μετατρέπονται γιατί εκείνο το οποίο λειτουργεί είναι το στρώμα που είναι από κάτω που γεννάει το σωρό που μας δίνει μετά τα σπόρια. Λοιπόν πριν σας δείξω το πρώτο βίντεο ας μιλήσουμε για τη σημασία των σπορίων και για το ρόλο του δευτερεύοντα ξενιστή και μετά θα τα δούμε γιατί έτσι είναι η σωστή σειρά και έτσι θα τα κατανοήσετε καλύτερα. Εδώ λοιπόν είναι τα φύλλα της Βερβερίδας με τα εκίδια στην κάτω πλευρά. Αυτά τα είχαμε δείξει την προηγούμενη φορά έτσι δεν είναι. Εδώ είναι το τελειοσπόριο είναι το δικίταρο από εκεί το καταλαβαίνουμε το οποίο βλαστάνει προς βασίδιο. Εδώ είναι βασιδιοσπόρια πάνω σε ένα βασίδιο αλλά σας είπα δεν είναι από αυτήν την ασθένεια είναι άλλο αυτό απλώς το έχω για να δείτε τα στηρίγματα πάνω στα οποία στηρίζονται τα βασιδιοσπόρια. Εδώ είναι πυκνίδιο φέρονται οι δεκτικές του υφές εδώ βέβαια δεν φέρονται τα σπόρια να φανταστείτε ότι τα σπόρια βγαίνουν προς τα έξω δημιουργούνται αυτές οι κίτρινες ταγόνες και βέβαια προς τα έξω υπάρχουν και οι δεκτικές υφές οι οποίες εξέχουν έτσι σαν μαλλιά πως είναι τα μουστάκια του καλαμποκιού που εξέχουν κάπως έτσι εξέχουν και οι δεκτικές υφές από τα πυκνίδια. Για ποιο λόγο εξέχουνε για να έρθει έτσι από το περιβάλλον ένα πυκνίδιο σπόριο από ένα πυκνίδιο αντίθετη συμβατότητας για να μπορέσει να γίνει η σύζευξη. Εδώ είναι τα οικείδια και εδώ έχουμε μεγέθυνση και το μη με τα οικειδιοσπόρια μέσα και εδώ έχουμε τους ουρεδοσορούς όπως βλέπετε εδώ έχουμε διάρρυξη των ιστών του φύλου που περιβάλλουν τον σορό σαν περιλέμειο αυτό συμβαίνει κυρίως στη μαύρη σκορίαση είναι μια μικρή διαφορά μεταξύ της μαύρης και της καστανής αλλά δεν είναι πολύ σημαντική διαφορά για να κάνουμε διάγνωση. Εδώ λοιπόν έχουμε πάλι ουρεδοσορούς έχουμε ένα ουρεδοσπόριο στο οποίο νομίζω και από εκεί μπορείτε να διακρίνετε την κυματιστή του περιφέρεια έχουν αυτό το αγκαθοτό περίβλημα είναι σαν να έχουν δοντάκια γύρω γύρω θα το δείτε μετά και στο βίντεο και στις άλλες εικόνες και εδώ έχουμε ένα τελειοσορό με τα τελειοσπόρια. Τα τελειοσπόρια όπως είπαμε έχουν ένα στήριγμα ένα μίσχο έχουν δύο κύταρα και παχιά τυχόματα. Τώρα σε κάθε σκορίαση σε κάθε διαφορετική σκορίαση από αυτές που θα πούμε στη συνέχεια πάνω στους διάφορους ξενιστές τα τελειοσπόρια έχουν και μια διαφορετική μορφή η μορφολογία τους παραλάσσει ελαφρώς και αυτό ήταν ο που μας βοηθούσε στο παρελθόν να κάνουμε την ταξινόμησή τους. Ταξονομία είναι η πιο σωστή λέξη, όχι ταξινόμηση είναι από το τάξον που χρησιμοποιούμε για την κατάταξη των οργανισμών. Κάποιος θέλει να πει κάτι. Λοιπόν, και αυτά τα εξηγήσαμε την προηγούμενη φορά. Είπαμε ότι το έμβρος θερμοκρασιών στο οποίο βλαστάνουν τα σπόρια είναι αρκετά μεγάλο, όμως σας είπα να κοιτάξετε εκεί που λέει optimum για να δείτε ότι οι θερμοκρασίες οι οποίες ευνοούν περισσότερο, δηλαδή ευνοούν μεγαλύτερο ποσοστό σπόριο να βλαστήσει και να επιβιώσει, είναι οι ανοιξιάτικες θερμοκρασίες και αυτό εξηγεί για ποιο λόγο μπορεί να έχουμε επιδημίες οι οποίες μπορεί να εμφανιστούν πριν ή κατά τη διάρκεια της άνθησης και να είναι ιδιαίτερα καταστρεπτικές. Το μεγάλο έμβρος όμως θερμοκρασιών που αναφέρετε, σας κάνει να καταλάβετε για ποιο λόγο λέμε ότι η μαύρη σκοριάση, η σκοριάση τέλος πάντων μπορεί να εμφανιστούν οποιαδήποτε στιγμή μέχρι την έξοδο του φυταρίου, γιατί όπως βλέπετε κάποια σπόρια βλαστάνουν και σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, σε πολύ μικρά ποσοστά όμως. Αλλά η μεγάλη ζημιά όπου έχουμε πολλές γενναίες πορείων, ιδιαίτερα των ουρεδοσπορείων εκεί μας ενδιαφέρει, είναι στις ανοιξιάτικες θερμοκρασίες. Λοιπόν, αυτά ήταν της προηγούμενης ενότητας, αυτά τα είχαμε πει την προηγούμενη φορά. Έχετε να ρωτήσετε κάτι μέχρι εδώ? Όχι, ε? Λοιπόν, τώρα, μια και τα καταλάβατε αυτά και δεν θέλει και πολύ μεγάλη... πολλές γνώσεις για να καταλάβετε αυτό που θα σας ρωτήσω τώρα, σας ρωτώ με βάση αυτά που ακούσατε. Ποια είναι τα πρωτογενή μολύσματα στο σιτάρι? Μάλλον την προ-προηγούμενη φορά εξηγήσαμε τι είναι το αρχικό μολύσμα, το πρωτογενές μολύσμα. Δεν ξέρω γιατί τα κάνει αυτά. Ποια είναι, λοιπόν, τα πρωτογενή μολύσματα στο σιτάρι? Α, ωραία! Δεν πειράζει, θα το ανοίξουμε και μέχρι να συζητήσουμε αυτά που λέμε θα το έχουμε πάλι. Να, για ποιο λόγο! Τώρα βρήκε να κάνει ενημερώσεις. Λοιπόν, τα πρωτογενή μολύσματα στο σιτάρι, θέλει να μου απαντήσει ο Παναγιώτης, η Βυργινία, η Ελληνική και, είπαμε, η Σταυρούλα. Σταυρούλα, πες μου εσύ. Τα οικιδιοσπόρια από την Βερβερίδα. Πάρα πολύ σωστά. Συμφωνείτε? Πάρα πολύ ωραία. Για τους άλλους θα ήταν δύσκολο αυτό να το καταλάβουν, αν ήταν δύσκολο να ξαναπώ τον κύκλο από την αρχή. Λοιπόν, αυτό είναι το πρωτογενές μολύσμα στο σιτάρι με βάση το βιολογικό κύκλο που περιγράψαμε. Όμως, στην πράξη έχουμε και κάποια άλλα πράγματα. Τα ουρεδοσπόρια είναι τα σπόρια τα οποία μολύνουν κατά τη βλαστική περίοδο. Έτσι δεν είπαμε. Δεν είπαμε ότι είναι τα πιο σημαντικά από επιδημιολογικής άποψης. Όμως, σε περιοχές με ήπιο χειμώνα, αυτά μπορούν να διατηρήσουν από τη μια καλλιεργητική περίοδο στην άλλη, τη βλαστική τους ικανότητα. Έστω έναν μικρό ποσοστό. Άρα, μια δεύτερη πηγή πρωτογενούς μολύσματος, μια δεύτερη πηγή αρχικού μολύσματος, ποια θα είναι, Βυριγινία, τα ίδια τα ουρεδοσπόρια που παρήχθησαν στην ίδια την καλλιέργεια. Ωραία, βρήκαμε, λοιπόν, μια δεύτερη πηγή πρωτογενούς μολύσματος. Και αφού σας πω και μια άλλη ικανότητα των ουρεδοσπόριων, θα μου πείτε και την τρίτη πηγή πρωτογενούς μολύσματος. Τα ουρεδοσπόρια είναι ικανά να ταξιδεύουν με τον αέρα σε τεράστιες αποστάσεις. Και όταν λέω τεράστιες αποστάσεις, τι μπορεί να εννοώ, άραγε, πόσο νομίζετε ότι μπορεί να ταξιδεύουν αυτά με τον αέρα. Τα ουρεδοσπόρια των Μυκήτων κάποια έχουν τοπικό ενδιαφέρον, δηλαδή κινούνται μέσα στη Στονοπορώνα ή μέσα στην Καλλιέργεια. Κάποια άλλα όμως μπορούν να μετακινηθούν από τη Νότια Ελλάδα στη Βόρεια Ελλάδα. Ή από την Αφρική στην Ευρώπη ή από τις ΗΠΚ του Καναδά. Άρα λοιπόν μπορούν να διανιήσουνε τεράστιες αποστάσεις και τα ουρεδοσπόρια των Σκοριάσεων είναι από αυτά τα τελευταία. Από αυτά που μπορούν να διανιούν διειπερωτικές αποστάσεις. Άρα μια τρίτη πηγή πρωτογενούς μολύσματος, ποια είναι? Ουρεδοσπόρια, το καταλάβατε πιστεύω, αλλά δεν μπορείτε να το εκφράσετε. Ουρεδοσπόρια από νοτιότερες περιοχές, από προημότερες καλλιέργειες. Οι νοτιότερες περιοχές είναι πιο ζεστές, εκεί ξεκινάει νωρίτερα η καλλιέργεια, έτσι. Από εκεί λοιπόν θα μας έρθουν τα ουρεδοσπόρια για να μολύνουν το δικό μας το σιτάρι. Άρα λοιπόν γνωρίζοντας αυτά τα πράγματα θέλω να μου πείτε το μέτρο που αναφέρθηκε την προηγούμενη φορά από έναν δύο από εσάς κατά πολέμηση της Βερβερίδας, αν είναι αποτελεσματικό. Κώστα που το σκέφτεσαι. Η απάντησή σου είναι πάρα πολύ σωστή, παρόλο που δεν έχει όλη την αλήθεια μέσα, ενώ δεν έχει όλη την πραγματικότητα, όχι του λες ψέματα. Μου άρεσε πάρα πολύ η απάντηση, έτσι όπως την εξέφρασες. Θέλει κάποιος να συμπληρώσει κάτι, Ελήκη, ή θέλες κάτι να πεις. Μισό λεπτό, επειδή το είπε πάρα πολύ ωραία, θέλω να το επαναλάβουμε. Νομίζω ότι κατά ένα ποσοστό βοηθάει στην αντιμετώπιση, προλαμβάνει, αλλά δεν θα βασιζώσουνε για 100% αντιμετώπιση, καταστρέφοντας το δευτερεύονταξενιστή. Έχει να κάνει και με τα δύο είδης πορεών, ή θέλει πολύ να βοηθά. Έχει να κάνει με τα δύο είδης πορεών, μας λέει ο Κώστας, και θέλει να σταματήσει εδώ. Τι ήθελε να συμπληρώσει, Ελήκη? Βοηθάει το δευτερεύονταξενιστή, προλαμβάνει, αλλά δεν θέλει να βοηθά. Βοηθάει το δευτερεύονταξενιστή. Πάρα πολύ ωραία. Μας λέει η Ελήκη ότι καταστρέφοντας την Βερβερίδα, αυτό που καταφέρνουμε είναι να εξαλείψουμε, όσο μπορείς να εξαλείψεις έναν ζυζάνιο, να αποκλείσουμε τα οικειδιοσπόρια, τα οποία λειτουργούν σαν πρωτογενές μόλισμα, αλλά έχουμε τα ουρεδοσπόρια, τα οποία μπορεί ή να διαχειμάσουν απλή για την καλλιέργεια, ή το πολύ πολύ να μας έρθουν από νοτιότερες περιοχές. Οπότε άραγε δεν κάναμε τίποτα. Για πείτε μου όμως κάτι άλλο, για σκεφτείτε το. Καταστροφή ενός... Μιχάλη, πες. Συγγνώμη. Ρώτησε. Αυτό που λες είναι πολύ σωστό, αν εξαιρέσουμε τη λέξη διοίκος. Δεν λέγεται διοίκος, λέγεται εντερόικος. Ο διοίκος είναι μια ολολογία που χρησιμοποιούμε στα φυτάκια. Αυτό που είπες είναι πάρα πολύ σωστό και θα έρχονταν στη συνέχεια της συζήτησης. Μας λέει λοιπόν... Για ξαναπες το. Εάν καταστρέφεται η δεδάση αφήματος της βορειάς, θα έρχεται το σπόριο. Είναι πολύ σημαντικό, όπως μας λέει ο Μιχάλης, να ολοκληρώσει το βιολογικό του κύκλο. Και τι μας νοιάζει εμάς αν δεν ολοκληρώσει το βιολογικό του κύκλο. Θέλουμε να αναπαραχθεί η σπορία σήμερα. Δεν θέλουμε. Δεν θέλουμε. Λοιπόν, τέλος. Το θέμα που θύγεις είναι πολύ σημαντικό από μία άλλη σκοπιά όμως. Θα το πούμε στη συνέχεια. Λέγει ο Κωνσταντίνης. Ναι, αλλά κατάθλουμε κάτι με το πίσω της βερβερίδας. Σίγουρα θα τελειώσουμε μια λόγη ύπαρση εκεί στο σπόριο. Δεν έχουμε πολύ μικρότερα ποσοστά σκοριαζής. Αμφιβάλλω γι' αυτό. Δεν πρόκειται να έχουμε μικρότερα δηλαδή ποσοστά σκοριαζής, αν καταστρέψουμε τη βερβερίδα. Τα πιο σημαντικά είναι τα οραιοδοσπόρια. Τουλάχιστον η Παγκόσμια Βιβλιογραφία λέει αυτό. Εσύ έχεις κολλήσει τα οραιοδοσπόρια της καλλιέργειάς μας. Ναι, αλλά το κλειδί είναι στα οραιοδοσπόρια που έρχονται από μεγάλες αποστάσεις. Και όχι τόσο στα δικά μας, γιατί... Όχι τόσο στα δικά μας, στις δικές μας καλλιέργειας, γιατί σε όλες τις χώρες δεν έχουμε ήπιο χειμώνα. Πρέπει να έχεις πολύ ήπιο χειμώνα και να μην έχεις πολύ υψηλές θερμοκρασίες το καλοκαίρι για να επιβιώσουν τα οραιοδοσπόρια. Σε πολύ ήπιες συνθήκες είναι κάτι σπάνιο δηλαδή να επιβιώσουν τα οραιοδοσπόρια στην ίδια την καλλιέργεια, αλλά υπάρχει, γι' αυτό το αναφέρουμε. Τα πιο σημαντικά είναι αυτά τα οποία μεταφέρονται. Λοιπόν, θα προσπαθήσουμε να το ξανανοίξουμε. Αφού κάνει και αυτό τα τερτίπια εδώ πέρα. Ήθελα όμως να ρωτήσω κάτι άλλο και με παρασύρατε. Λέμε να καταστρέψουμε τη βερβερίδα. Είναι εύκολο αυτό το πράγμα. Ποιος έκανε ένα μπχ? Κι αυτός που έκανε το μπχ, που μου πει γιατί. Το έκανε ο κύριος εκεί… Πώς νομίζω, θέλαμε σιωπή εσένα. Εσύ, εσύ. Δεν например. Καλά. Δεν πειράζει. Όχι ακούστηκε από εκεί πέρα. Τι συκοφαντία. Δεν ήταν συκοφαντία. Λοιπόν, για να καταστρέψουμε, επειδή αυτό ακούγεται μερικές φορές στις ασθένειες, καταστρέψτε του δευτερεύοντα ξενιστή. Καταστρέψτε αυτό. Τι καταστρέψετε. Πρώτα απ' όλα αυτό είναι αντιοικολογικό. Δεν μπορούμε να καταστρέφουμε διάφορα φυτικά είδη, που και να θέλεις δεν μπορείς, γιατί είναι πάρα πολύ δύσκολο να βγεις, ας πούμε, στο περιβάλλον και να καταστρέψεις ένα συγκεκριμένο φυτό. Στις περιπτώσεις που λέγεται ότι επιβάλλεται σαν μέτρο, θα πρέπει να γίνεται υποτιμέριμνο του κράτους ενός τέλος πάντων μιας αρχής, που θα υποπτεύσει κάτι τέτοιο ώστε να γίνει σε μεγάλη έκταση και σωστά. Επαναλαμβάνω όμως ότι τα μολύσματα που έρχονται από τη Βερβερίδα δεν είναι από τα πιο σημαντικά, όμως η μόλιση της Βερβερίδας δεν είναι άνευς σημασίας, να μην παρεξηγηθώ, επειδή υπάρχουν τα οροδοσπόρια που έρχονται από νοτιότερα, η μόλιση της Βερβερίδας είναι τεράστια σημασίας και θέλω κάποιος να σκεφτεί και να μου πει γιατί. Τεράστια σημασία για το μήκητα, προσέξτε, δεν θέλω να υποτιμήσω τελείως αυτό το μέτρο, εντάξει, σας λέγοντας ότι δεν πειράζει θα έχουμε σπόροι από νοτιότερες περιοχές. Όταν έχουμε Βερβερίδα και συμπληρώνται ο βιολογικός κύκλος τι συμβαίνει, τι συμβαίνει πάνω στη Βερβερίδα, τι ξεκινάει Βυργινία. Η εγγενή αναπαραγωγή, αυτό τι σημαίνει, τι έχουμε με την εγγενή αναπαραγωγή, μάλλον με την αγενή αναπαραγωγή που είναι τα ουρεδοσπόρια, έτσι, μόλις γίνεται το συντάρι μας δίνει ουρεδοσπόρια, αυτά τα ουρεδοσπόρια που θα βγουν θα είναι πανωμοιότυπα με το γονέα τους, έτσι, και ούτω καθεξής. Τι έχουμε με την εγγενή αναπαραγωγή, Κωνσταντίνε. Δεν είμαι σίγουρος. Αλλά το γονέα τους πρέπει να κάνουν με δύο γονείς ασταγωγικά. Δεν έχει να κάνει με δύο μήκητα, δηλαδή δεν έχει κάποιον γονέα που είναι κομμύτης. Ακριβώς. Να έχουν περισσότερα προβλήματα. Όχι προβλήματα. Να επιφέρει περισσότερα προβλήματα ο μήκητας. Όταν συμπληρώνει ο μήκητας, λοιπόν, όπως λέει ο Κωνσταντίνος, το βιολογικό του κύκλου στη Βερβερίδα, έχουμε την εγγενή αναπαραγωγή. Εντάξει. Είπαμε, πού ξεκινάει η εγγενής αναπαραγωγή. Για να θυμηθούμε. Σε ποιο σημείο ξεκινάει. Ολοκληρώνεται στα τελειοσπόρια, στα βρούλα. Σε ποιο σημείο ξεκινάει. Ακριβώς εκεί που κολλάει το πυκνιδιοσπόριο στη δεκτική υφή και αδειάζει το μυρήνα του μέσα στη δεκτική υφή. Από εκεί ξεκινάει η εγγενής αναπαραγωγή. Στη Βερβερίδα δηλαδή. Οπότε, αν εμείς καταστρέψουμε την Βερβερίδα, πού θα παρέμβουμε. Θα παρέμβουμε στην εγγενή αναπαραγωγή και θα εμποδίσουμε το μήκητα να κάνει ανασυνδυασμό στο γενετικό του υλικό. Και τι του χρειάζεται αυτό ο μήκητας. Ακούω. Ακούω. Όλα τα λες πάρα πολύ ωραία, ότι θα μπορέσει να προσαρμοστεί σε νέες συνθήκες. Θα μπορέσει να μολύνει νέες καλλιέργειες, όπως μας λέει ο Κωνσταντίνος. Αλλά αυτό τι σημαίνει τελικά. Να δημιουργήσει νέες παθογόνες φυλές. Αυτό που μας ενδιαφέρει εμάς, αυτό που είναι το πρόβλημά μας. Γιατί είπαμε ότι έχει πολύ μεγάλη εξειδίκευση αυτό το παθογόνο. Δημιουργεί νέες φυλές. Έχει την ικανότητα να δημιουργεί συνεχώς νέες φυλές. Αυτό το είπαμε, ακριβώς. Και πώς προσαρμόζεται δημιουργώντας νέες φυλές. Και φυσικά οι νέες φυλές θα δημιουργηθούν μέσω της εγγενούς αναπαραγωγής. Όμως, αυτό ήταν όλο. Τι άλλο κάνουν οι μήκητες. Μόνο με την εγγενή αναπαραγωγή μπορούν να ανταλλάσσουν γενετικό υλικό. Ή να κάνουν γενετικούς ανασυμβιασμούς. Οι μήκητες άρεγαν. Ή να κάνουν γενετικούς ανασυμβιασμούς. Οι μήκητες άρεγαν. Μόνο με αυτήν. Έχετε ακούσει σίγουρα, αλλά θυμόσαστε στη γενική φυτοπαθολογία, τον παρεγγενή ή παρασεξουαλικό κύκλο. Δεν θυμόσαστε να το πείτε. Λοιπόν, ο παρεγγενής ή ο παρασεξουαλικός κύκλος είναι ένας τρόπος, με τον οποίο οι μήκητες μπορούν να ανταλλάσσουν γενετικό υλικό. Άτομο μέσα στο ίδιο είδος. Πώς γίνεται αυτό? Με τις λεγόμενες αναστομώσεις των υφών. Οι υφές δηλαδή μιας φυλής, με τις φυλές μιας άλλης, μπορεί να αναστομοθούν, να συγχωνευτούν. Οπότε δύο πυρήνες να έρθουν στο ίδιο κύταρο. Οπότε, μπορεί να γίνει αυτό στη φάση που έχουμε τα δικάρια μικήλια. Έτσι και αργότερα στη φάση του τέλειο σπορίου, να έχουμε ένα νέο συνδυασμό στον διπλόιδη πυρήνα. Οπότε, να ένας άλλος τρόπος με τον οποίο οι μήκητες αυτή, γενικότερα οι μήκητες, κάνουν ανταλλαγή γενετικού υλικού. Λοιπόν, για να δούμε τώρα το βιντεάκι. Ελπίζω να το δούμε, γιατί δεν το βλέπω. Θα βάλω το μικρόφωνο ακριβώς δίπλα. Όχι, αυτό είναι λάθος βίντεο. Θέλω να δείξω το άλλο πρώτα. Θα βάλω δίπλα το μικρόφωνο, εδώ που βγαίνει η φωνή, για να μπορέσετε να ακούσετε, αλλά δεν ξέρω αν θα λειτουργήσει καλά, γιατί και το μικρόφωνο δεν πάει καλά. Λοιπόν, θα δούμε πρώτα αυτό και μετά θα δούμε τον κύκλο της κορυασίας. Δεν γίνεται τίποτα. Κάτι ακούγεται, αν κάνει τη σχέση. Κοιτάξτε με τα βελάκια πώς ταξιδεύει από τη μια χώρα στην άλλη. Από την Ουγκάνδα ανέβηκε στο Ιράν. Αυτό το βίντεο βασικά σας το δείχνω για να δείτε αυτό το χάρτη. Και να δείτε εδώ κάποιους κυρίους και κυρίες, όπου εργάζονται, βλέπετε ότι είναι διαφόρων εθνικότητων, όπου εργάζονται στην Αφρική, εκεί που βρέθηκε η σκορυασία, για να δοκιμάσουν διάφορες ποικιλίες ως προς την αντοχή τους, έτσι ώστε να δημιουργήσουν μια καινούργια. Αυτή η σκορυασία, μια καινούργια καταστρεπτική σκορυασία ανακαλύφθηκε τέλος πάντων, πρώτο εμφανίστηκε το 1999 στην Ουγκάνδα, γι' αυτό λέγεται UG99, έτσι. Τι θέλατε να ακούσετε παραπάνω. Δεν χρειάζονταν να ακούσετε, εκείνο που με διέφερε πιο πολύ ήταν ο χάρτης. Τώρα το άλλο, καλό θα ήταν να το ακούγατε με το βιολογικό κύκλο, αλλά κάντε ησυχία να δούμε τι γίνεται. Οι εικόνες μιλάνε περισσότερο εδώ παρά η φωνή, καλό θα ήταν να τα ακούγατε. Αν σε κάποιο σημείο είναι κάτι που πρέπει να ακούσετε, πως δίπλα θα σας το πω. Φανταστείτε για τους αρχαίους λαούς, γιατί λέμε ρομπιγκάλια και ρυσίβες και τέτοια, πόσο τρομακτικό ήταν αυτό να βλέπουν πάνω στις καλλιέργιές τους. Εξακολουθεί να είναι όμως και σήμερα. Αυτός ξεκινάει από τα ουρεδοσπόρια, γιατί αυτά είναι τα πιο σημαντικά από επιδημιολογική άποψη. Θα μας δείξει τις φλίκτενες και θα μας δείξει πως ένα σπόριο μπορεί να αναπαράγεται σε τεράστιους αριθμούς. Αυτό είναι το ουρεδοσπόριο, το καταλαβαίνουμε από το αγκαθωτό του περίβλημα. Μας λέει ότι καταλήγει σε μια φυτική επιφάνεια. Κοιτάξτε πώς αναπτύσσεται το μικύλιο μέσα στο νηστό του φύλου. Θα βγάλουμε μετά τα συμπτώματα που κλέπουμε. Αυτό είναι ένα ουρεδοσορός. Μας λέει ότι τα ουρεδοσπόριο που παράγονται σε μεγάλους αριθμούς, στην ουσία είναι κλόνι του πρώτου ουρεδοσπόριου, δεν διαφέρουν μεταξύ τους τίποτα. Αυτό είναι ένα ουρεδοσορός. Πώς δημιουργούνται οι νέες πάθογονες φυλές. Βλέπετε από κάτω το φύλο πώς αρχίζει και κοκκινίζει, μένει τώρα κοντεύει να ξεραθεί. Μας λέει ότι παρόλο που δεν μολύνουν τόσο ιτάρια τα τελειοσπόρε είναι σημαντικά για δύο λόγους. Πρώτα απ' όλα ότι μπορούν να αντέξουν σε συνθήκες που δεν μπορούν να αντέξουν το ουρεδοσπόριο. Δεύτερον αυτό που είπαμε προηγουμένως, η συγχώνευση των πυρήνων. Βλέπετε ότι το γράφει το τέλειο με γιώτα, είναι στα αγγλικά, εμείς το λέμε τέλειο με ψιλό γιώτα, τέλειο σπόριο. Αλλά θα το βρείτε στη βιβλιογραφία την ελληνική και με γιώτα, γι' αυτό σας το λέω. Αυτά είναι η βερβερίδα και εδώ είναι τα πυκνίδια ή σπερμογόνια, λέγονται και σπερμογόνια που εμφανίζονται μετά τη μόλινση από τα βάση δυοσπόρια. Κοιτάξτε τώρα τι γίνεται. Αυτά υποτίθτουν την αντίθετη συμβατότητα. Τα πυκνίδια σπόρια κολλάνε με τις δεκτικές υφές. Και τώρα στην κάτω επιφάνεια των φύλλων της βερβερίδας εμφανίζονται τα ηκείδια με τα ηκείδιοσπόρια. Και αρχίζει από την αρχή η ιστορία. Προσέξατε οι μερομηνείες στα ταμπελάκια. 1912 έτσι το 1999 εμφανίστηκε αλλά μας προσχολεί ακόμα για να βρούμε την ανθεκτική ποικιλία. Ήθελα να πω ότι τέτοια βιντεάκια μπορείτε να βρίσκετε στο YouTube ή στο internet γενικότερα με όποιο θέμα θέλετε. Δηλαδή αν δεν καταλαβαίνετε τη μίωση ή τη μύτωση γράψτε μίωσις στα λατινικά εννοείται. Μίωσις γράφτε με EI. Ή μυτώσις για το μύτωσις. Ή στέμ, πως τα λένε, we trust life cycle όπως βρήκα αυτό για να τα βλέπετε. Είναι πάρα πολύ χρήσιμα με απλά λόγια και σας βοηθούν να καταλαβαίνετε. Ακούω, Κωνσταντίνερ. Ωραία. Δεν ξέρω γιατί δεν δουλεύει το μικρόφωνο. Κάνει διακοπές. Μας δείγει στο θέμα το πως γίνεται από τη μια χώρα στην άλλη να λειτουργεί το μόλισμα. Επειδή οι συνθήκες είναι διαφορετικές. Μα όπως είπαμε υπάρχει ένα τεράστιο εύρος θερμοκρασιών πρώτον και δεύτερον είναι άλλες οι εποχές οι οποίες καλλιεργούνται τα σητηρά. Δηλαδή δεν καλλιεργούνται. Δεν ξέρω ακριβώς στην Λουκάντα πότε τις ξεκινούν. Αλλά προφανώς εμείς είμαστε λίγο πιο ψημοί. Και είμαστε λίγο πιο πρόημοι από το βορρά. Αλλά και πάλι δεν ξέρω ακριβώς ποια είναι οι εποχές. Και πάλι είδαμε ότι υπάρχει μια μεγάλη γάμμα θερμοκρασιών στην οποία μπορούν να μολύνουν. Αυτό δεν το γνωρίζω. Να πας ανοίξεις στη Γεωργία σου για να το δεις. Αλλά προφανώς δεν ξέρω ακριβώς της Μερμερίδας τις θερμοκρασιακές απαιτήσεις. Αλλά προφανώς εφόσον λειτουργεί με αυτόν τον τρόπο θα είναι κάποιες οι οποίες ταιριάζουν με το σιτάρι οσδήποτε. Και αυτό είναι μια κατάσταση που υπάρχει από την εποχή που υπάρχει ο Μίκητας. Λοιπόν, εδώ να ξαναγυρίσουμε στις δικές μας τις διαφάνειες. Και εδώ είναι τα πρωτογενή μολύσματα όπως τα είπαμε. Τα είπατε κι εσείς, πολύ σωστά. Λοιπόν, οι πηγές των πρωτογενών μολυσμάτων μπορεί να είναι τρεις. Μπορεί να είναι η βερβερίδα η οποία προσφέρει τα ικηδιοσπόρια. Μπορεί να είναι η ίδια η καλλιέργεια στην οποία έχουν διαχειμάσει αν οι συνθήκες ευνόουν ουρεδοσπόρια. Κάποια λίγα για να μας ξεκινήσουν τη μόλιση. Και τέλος μπορεί να είναι ουρεδοσπόρια τα οποία μεταφέρονται με τον άνεμο από νοτιότερες προημότερες περιοχές. Λοιπόν, ο ρόλος του δευτερεύοντα ξενιστή είναι να παρέχει πρωτογενές μολύσματα με μορφία ικηδιοσπορίων και να δημιουργούνται σε αυτόν, δηλαδή εξαιτίας του ότι, όχι να δημιουργούνται σε αυτόν, εξαιτίας του ότι πάνω σε αυτόν ξεκινάει εγγενή θαναπαραγωγή. Χρειάζεται αυτό το στάδιο έτσι ώστε ο Μίκητας να δημιουργήσει νέες παφαιγόνες φυλές. Δεν χρειάζεται σε εμάς, χρειάζεται στον Μίκητα. Γι' αυτό εμείς λέμε καταστρέψε τη Βερβερίδα. Όταν καταστρέφουμε τη Βερβερίδα, το συμπέρασμα είναι ότι βοηθούμε στην αντιμετώπιση αλλά όχι εξ ολοκλήρου, γιατί έχουμε μολύσματα από άλλες περιοχές. Και βοηθούμε στην αντιμετώπιση όχι τόσο διότι καταστρέφουμε τα ικηδιοσπόρια, όχι τα καταστρέφουμε, δεν υπάρχουν ικηδιοσπόρια, αλλά εμποδίζουμε τον Μίκητα να ξεκινήσει την εγγενή του αναπαραγωγή. Η αντιμετώπιση λοιπόν γίνεται κατεξοχή με ανθεκτικές ποικιλίες. Αυτό είναι το κυριότερο μέτρο και το πιο αποτελεσματικό. Η αντοχή μπορεί να είναι μονογωνική ή πολυγωνική, να είναι όπως διαφορετικά τι λέμε κάθετη ή οριζόντια. Αυτά τα μάθατε στη γενική υπτοπαθολογία. Έτσι δεν είναι. Τι σημαίνει μονογωνική ή πολυγωνική αυτό μπορείτε και από μόνοι σας να το εκφράσετε. Σταμπρούλα πες μου. Από πόσα γονείδια εξαρτάται. Αν εξαρτάται από ένα λέγεται μονογωνική αντοχή, αν εξαρτάται από πολλά λέγεται πολυγωνική αντοχή. Έχουμε και το ενδιάμεσο, την ολυγογονηδιακή αντοχή, όπου έχουμε μερικά γονείδια. Συνήθως όταν έχουμε μονογωνική αντοχή, αυτή είναι πολύ μεγάλη αλλά για ένα πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Γιατί έχουμε προσιλωθεί σε ένα γονείδιο το οποίο προσδίδει αντοχή, αλλά είναι πολύ εύκολο μήκητας να ξεπεράσει την ύπαρξη ενός και μονογωνιδίου. Όταν έχουμε πολυγωνική αντοχή, η προστασία, η αντοχή είναι μικρότερο βαθμού, αλλά επειδή οφείλεται σε πολλά γονείδια διαρκεί περισσότερο. Εμείς λοιπόν όταν δημιουργούμε αθεκτικές φυλές προσπαθούμε να έχουμε μια πολυγωνική αντοχή και να ενσωματώνουμε μέσα σε αυτήν όσα, έστω ένα δύο γονείδια, να ενσωματώνουμε σε αυτήν και μονογωνικοί. Αυτή είναι μια δουλειά που κάνουν οι επιστήμονες που είδατε στα βίντεο, που μόλις εμφανιστεί μια νέα παθογόνα σπηλί τρέχουνε κατευθείαν προσπαθώντας να βρουν μια ανθεκτική ποικιλία, γιατί άλλος τρόπος δεν υπάρχει. Σήμερα για να σας κατεβάσω αυτά τα βιντεάκια να τα δείτε άνοιξα πάρα πολλά και ήτανε κάποιος Αμερικάνος ο οποίος έλεγε Spraying, spraying, spraying and nothing more. Αυτό θα κοπεί από το βίντεο έτσι. Εμείς δεν ψεκάζουμε, μπορούμε να ψεκάσουμε. Στη Βόρεια Ευρώπη και στη Δυτική Ευρώπη δεν ξέρω ποια είναι οι πρακτικές τους, αλλά σίγουρα θα τους συνέφερε να ψεκάσουν, γιατί έχουνε πολύ μεγάλο κέρδος από τα σιτυρά που δεν έχουμε εμείς. Γιατί αυτοί, είπαμε, φτιάχνουν ουίσκι και μπύρα. Εμείς δεν φτιάχνουμε τέτοια πράγματα, φτιάχνουμε ψωμιά και μακαρόνια. Το καλύτερο βιό. Μακαρόνια, ε! Τι να πουν οι Ιταλίοι. Λοιπόν, άλλο μέτρο αντιμετώπισης είναι η καταστροφή του δευτερεύοντα ξενιστή. Συστήνεται σαν μέτρο, αλλά όπως σας είπα, για να εφαρμοστήσει πολύ μεγάλη έκταση θα πρέπει να υπάρχει κρατική επίβλεψη. Για να γίνει σωστά αυτή η δουλειά. Ποτέ δεν είναι 100% καταστροφή. Μη φανταστείτε και μην επιδιώκετε. Έτσι δεν είναι. Πρέπει να έχετε και λίγο περιβαλλοντική συνείδηση. Φιλική διάθεση προς το περιβάλλον. Ένα άλλο κολπάκι είναι να καλλιεργούμε μείγματα από διάφορες ποικιλίες, οι οποίες βέβαια να έχουν παραπλήσια χαρακτηριστικά ως προς την καλλιέργεια, στην προημότητα, ξέρω εγώ ψήμιση, αλλά και ως προς τα χαρακτηριστικά του προϊόντος. Για να μην δυσκολευόμαστε πότε θα συγκομίσουμε. Μην το ένα θέλει συγκομιδή τώρα και το άλλο θέλει μετά από 15 μέρες. Ή ξέρω εγώ τα χαρακτηριστικά του προϊόντος του ενός δεν είναι και τόσο όμοια με τα χαρακτηριστικά του προϊόντος του άλλου. Μπορούμε όμως. Υπάρχουν τέτοιες ποικιλίες που μπορούμε να αναμύξουμε και να χρησιμοποιήσουμε. Γιατί θα το κάνουμε αυτό, νομίζετε. Γιατί αυτές οι διαφορετικές ποικιλίες πιθανόντα να έχουν και διαφορετική αντίδραση σε κάποια παρθογόνο φυλή του Μίκητα, έτσι δεν είναι. Άρα λοιπόν θα μειώσουμε το δυναμικό του Μίκητα. Δεν θα μπορεί αυτός τόσο εύκολα να δημιουργήσει επιδημία. Κάποια θα προσβάλλονται, κάποια δεν θα προσβάλλονται. Ένας άλλος τρόπος είναι να χρησιμοποιήσουμε πρόημες ποικιλίες, να κάνουμε πρόημη σπορά, έτσι ώστε να φροντίσουμε η άθλησή μας να είναι πιο πρόημη, όσο γίνεται πιο πρόημη. Να προλάβουμε να πάρουμε προϊόν πριν ξεκινήσει ο κύκλος της κωρίασης, πριν οι θερμοκρασίες και οι άλλες συνθήκες του περιβάλλοντος ευνοήσουν εκείνων τον τεράστιο αριθμού ρεδοσπορίων που θα παράγεται σε σύντομο χρονικό διάστημα. Εντάξει, Μιχάλη. Αυτή τη στιγμή που μιλάμε υπάρχουν θερμητικές πηγηλίες και δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι άλλο, γιατί οι σκοριάσεις έχουν ιστορία και στην Ελλάδα. Φυσικά χρησιμοποιούμε ανθεκτικές πηγηλίες. Δεν έχουμε όλες τις φιλές σε μια χώρα. Ας πούμε το βιβλίο σας που είναι πολύ παλιό, λέει στην Ελλάδα υπάρχουν αυτές τις τρεις φιλές. Αυτό συμβαίνει συνήθως σε μια χώρα. Δεν έχουμε όλες τις παθογόνες φιλές. Οπότε ανάλογο με τις ανάγκες υπάρχουν και ανθεκτικές πηγηλίες. Ακούω, Κωνσταντίνε. Ναι, αλλά λόγω της μεταφοράς σε μεγάλης αποστάσεις μπορεί να μας μεταφερθούν νέες φιλές. Δεν σε κατάλαβα τι ρώτησες. Για την πρωιμή σπωρά. Για την πρωιμή σπωρά τι? Ότι μάλλον αυτά θα μας μεταφορά μετά από τρεις μήνες. Έχει δινάξει να μας μεταφορά σε πολύ πολλά φιλές. Ναι εντάξει, εμείς όμως το να μεταφερθεί μόλις από άλλες χώρες θα έρθει από χώρες οι οποίες είναι πιο ζεστές. Δηλαδή το πολύ πολύ να μας πιάσει ίσα ίσα στην ίδια εποχή άγρισης. Είμαστε. Είμαστε, ναι. Είπαμε ότι μολύσματα μας έρχονται από την Αφρική. Λοιπόν, τέλος πάντων αυτά τα μέτρα συστήνονται. Δεν σημαίνει ότι ένα μέτρο μόνο κάθε φορά όλα μαζί όταν υπάρχει πρόβλημα. Ούτε ότι όλα τα μέτρα είναι 100% αποτελεσματικά. Το κυριότερο μέτρο και το πιο αποτελεσματικό είναι οι αθεκτικές πυκλίες. Και είδατε πόσο μεγάλη σημασία δίνεται παγκοσμίως μέσα από αυτά τα βιντεάκια. Όχι πυκλή σπορά. Για ποιον λόγο? Θα μεταδοθεί πιο γρήγορα. Τι εννοείς? Όχι, για να μεταδοθεί δεν έχει πρόβλημα. Θα πάρει από το ένα φύλλο στο άλλο. Δεν είναι αυτός ο λόγος ακριβώς. Όχι, κ. Κώστα, αφού δεν έχουμε γίνει παραγωγή στον σιτάρι. Δηλαδή, όταν είναι τα φυτά, τι εννοείς ότι όταν είναι τα φυτά πιο πυκνά, πιο γρήγορα. Δηλαδή, όταν είναι τα φυτά, τι εννοείς ότι όταν είναι τα φυτά πιο πυκνά, έχουμε πιο εύκολα γενία να παραγωγεί. Μα μπορείς να έχεις διαφορετικές φυλλές του μύκητα και σε ένα φύλλο. Πάνω σε ένα φύλλο. Όχι σε ένα διαφορετικό φυτό. Μπορείς να έχεις μία φλύκτενα εδώ από μία φυλλή του μύκητα και δίπλα μία άλλη. Γιατί τα ουραντοσπόρια όταν ταξιδεύουν και πετάνε και κάθονται πάνω στα φύλλα, δεν είναι σαν το δάκο. Εδώ που τσιμπήσει ο ένας, δεν πάει να τσιμπήσει ο άλλος. Μπορείς να έχεις άπειρα σπόρια πάνω σε ένα φύλλο. Και δεύτερον, είναι αυτό που είπα πριν, ότι δεν έχουμε στον σιτάρι γενία να παραγωγεί. Γιατί άραγε, η πυκνή σπορά, όταν έχουμε πολύ μεγάλο αριθμό φυτών. Έλα, πες το. Ποιος σε σήκωσε το χέρι, εσύ σήκωσε μία χεράκλα μέχρι εκεί πάνω. Σήμερα είναι ικατάλληλα από τα χρόνια του σχολείου που παίρνετε. Θες να πεις. Λοιπόν, ποιος άλλος ήθελε να πει. Ναι. Βεβαίως η μεγάλη υγρασία ευνοεί τους μύκητες, αλλά δεν είναι αυτός ο λόγος. Είναι σωστό αυτό που είπες, ότι όταν έχουμε πυκνή σπορά, έχουμε περισσότερη υγρασία. Είναι κι αυτός ένας λόγος. Γιατί, όπως είπαμε, κάποια σπόρια, τα κυλιοσποριαδικά, χρειάζονται στα γόνα νερού. Έτσι, είναι κι αυτός ένας λόγος. Ποιος άλλος λόγος? Σταυρούλα. Η πυκνή σπορά δεν ευνοεί το αδέλφωμα. Δεν με βοηθάς πάρα πολύ. Ναι, το ξέρω. Δίνει αδέρφια. Το συντηρό δίνει αδέρφια. Ωραία. Εντάξει. Σε σχέση με την κορυασία όμως. Όταν έχουμε πυκνή σπορά, δεν έχουμε πολλά αδέρφια, μας λέει η Σταυρούλα. Αλλά σε σχέση με την κορυασία, γιατί να μην έχουμε πυκνή σπορά. Όχι πυκνή σπορά. Για λέγε βρε Βεργινια. Όχι ακριβώς. Δεν είναι για την ποτοσύνθεση. Γιατί... Χρύσα. Υπάρχει ακριβώς ευημερικός συστηματικός. Και έτσι είναι ό,τι είναι οι συστηματικές συστημίες. Ωραία. Εσύ μας βάζεις, λοιπόν, όπως μας έβαλε, πώς σε λένε σένα, ο Δημήτρης. Όπως μας είπε και ο Δημήτρης. Θεωρείς ότι οι συνθήκες του περιβάλλοντος γίνονται πιο ευημερικές για το μήκτρας. Σωστό. Ένας άλλος λόγος είναι ότι η πυκνή σπορά, η οποία μπορεί να μας δώσει περισσότερη βιωμάζα, δεν ξέρω αν αντισταθμίζει ακριβώς τη μείωση του αδελφόμετος, λειτουργεί σαν παγίδα. Η μεγαλύτερη βιωμάζα λειτουργεί σαν παγίδα, οπότε παγιδεύονται πολύ μεγαλύτερος αριθμός σπορίων. Οπότε έχουμε περισσότερες πιθανότητες ασθένειας. Αν και, εντάξει, αυτά τα μέτρα είναι δευτερέμοντα. Νίκο, ήθελες να πεις κάτι. Το μόλισμα, το τετραγωνικό μέτρο, να το πω έτσι, το μόλισμα, το οποίο έχει μείνει από πέρυσι, γίνεται τι? Μοιράζεται. Ναι, λες εσύ ότι μοιράζεται σε... Τέλος, εντάξει. Όλες αυτές τις σκέψεις είναι πάρα πολύ ωραίες και βοηθούν, μ' αρέσει που έχετε, τέλος πάντων, έτσι, μια άποψη. Γιατί σημαίνει ότι έχετε καταλάβει την ασθένεια πιο καλά. Πάρα πολύ ωραία. Υπερβολική αζοτούχος λίπαρση απαγορεύεται. Πρέπει να την περιορίσουμε, να την αποφεύγουμε. Γιατί, το είχαμε πει στην εισαγωγή. Αλέξανδρε. Ο Αλέξανδρος μας λέει ότι έχουμε περισσότερη φιλική επιφάνεια. Έχουμε περισσότερη φιλική επιφάνεια, μπορούμε εκεί, έτσι. Το άζοδο τι δημιουργεί η μηχάλη? Πιο ευαίσθητα κύτερα, μεγαλύτερη σπαργή, λεπτότερα τυχόματα και πολύ φύλλομα. Έχουμε πολύ φύλλομα με ευαίσθητα κύτερα. Και έχει αποδειχθεί πραγματικά σε πάρα πολλά ασθένειες, ότι η υπερβολική αζοτούχος λίπαρση σημαίνει και μεγαλύτερη ένταση της ασθένειας. Βιολογική καταπολέμηση, δεν έχουμε κάτι αποτελεσματικό, το οποίο είναι εφαρμόζεται στον αγρό, αλλά κι αυτή μελετάται. Τι είναι η βιολογική καταπολέμηση? Γενική φυτοπαθολογία. Τι είναι η βιολογική καταπολέμηση? Ελίκη. Κανείς. Λέγει Αλέξανδρε. Χρησιμοποιούμε άλλους οργανισμούς, οι οποίοι περιορίζουν το παθογόνο. Μίκητες που υπερπαρασιτούν ή κάποια βακτήρια, τα οποία με κάποιους τρόπους μπορεί να αναχειτήσουν τη δράση του... ή ακόμα και ιούς στη βιολογική καταπολέμηση. Ακόμα και ιούς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να μολύνουμε ποιον? Το μίκητα. Και να του μειώσουμε τη μολυσματική του ικανότητα. Ωραία, βιολογική καταπολέμηση σημαίνει χρήση άλλων οργανισμών για να αναχειτήσουμε το παθογόνο. Και τέλος, ψεκασμί φιλώματος μπορεί να γίνουν για την καταπολέμηση των σκοριάσεων, όχι όμως στη χώρα μας. Εντάξει. Και αυτό γίνεται, είπαμε, αφού αναλυφεί το κόστος και η ωφέλεια. Πόσα θα χαλάσω για να ψεκάσω, με τι τρόπο θα ψεκάσω, ποια εποχή, πόσα ακριβώς θα γίνει η εφαρμογή, πόσα θα χαλάσω και πόσα θα κερδίσω. Κωνσταντίνη, ήθελες να πεις κάτι? Όχι, εντάξει. Εγώ θα ήθελα σήμερα να τελειώσω τις σκοριάσεις, αλλά αν χρειαζόσαστε ένα μικρό διαλειμματάκι να το κάνουμε. Παιδιά, κάνετε ησυχία να συνεχίσουμε για να τελειώσουμε τις σκοριάσεις σήμερα ελπίζω, να τις τελειώσουμε όλες, αλλά μια και καταλάβατε το βιολογικό κύκλο, πιστεύω ότι καταλάβατε πιο πολλά πράγματα σήμερα. Στις υπόλοιπες δεν θα πούμε και πολλά πράγματα, απλά θα τις αναφέρουμε. Και μην αρχίσετε τα παζάρια, πρέπει να τις ξέρουμε όλες, πρέπει να ξέρουμε όλα τα ονόματα, βεβαίως, όλα πρέπει να τα ξέρετε. Ακόμα και αυτό δεν υπάρχει στη χώρα μας, βεβαίως πρέπει να τα ξέρεις όλα. Λοιπόν, τώρα θα αναφερθούμε επιτροχάδι, επιτροχάδι στις υπόλοιπες σκοριάσεις των σητηρών και επιτροχάδι πάλι στις υπόλοιπες σκοριάσεις των υπόλοιπων ξενιστών, πέρα από τα σητηρά. Εδώ έχω κάποιες εικόνες, αλλά νομίζω ότι ήδη καταλάβατε τι σημαίνει σκορίαση, με φλίκτενες και με σωρούς. Βλέπετε πώς μπορεί να καταστραφεί το στέλεχος στη συγκεκριμένη περίπτωση. Εδώ βλέπετε σφλίκτενες, οι οποίες μπορεί να είναι μερικές φορές σε πολύ μεγάλο μήκος ή να είναι μικρότερες. Βλέπετε ένα διαφορετικό μέγεθος εδώ πέρα, ένα διαφορετικό σχήμα. Αυτό, είπαμε, έχει να κάνει με τη σκορίαση την ίδια, έχει να κάνει με την αντίδραση μιας σκορίασης με μία επικοιλία και με τις συνθήκες του περιβάλλοντος, κατά ένα μικρό ποσοστό. Σας παρακαλώ να σταματήσει η μουρμούρα. Έτσι πράβο. Βλέπετε διαφορετικούς χρωματισμούς. Εδώ είναι πάλι ο βιολογικός κύκλος σε ένα άλλο σχήμα και το βάζω επίτηδες για να ρωτήσω έστω και ένας αν θέλει να ξαναπώ το βιολογικό κύκλο. Υπάρχει κάποιος που θέλει να τον ξανακούσει. Τον καταλάβατε? Έστω κάτω ρε παιδιά, κάπως. Γιατί όσο να είναι πρέπει να ανοίξετε λίγο και το βιβλιάκι σας. Άρα δεν θέλει κανείς να τον ξαναπώ, συνεχίζω. Και πάμε να αναφέρουμε τις υπόλοιπες σκοριάσεις. Η πρώτη σκορίαση στην οποία φάγαμε τόση ώρα και περιγράψαμε το βιολογικό κύκλο, ήταν η μαύρη σκορίαση του σύτου. Η σκορίαση του στελέχου, του σύτου, τη λέμε μαύρη σκορίαση του σύτου, αλλά είδατε ότι υπάρχουν διάφορες ειδικές μορφές, οι οποίες προσβάλλουν και άλλους ξενιστές. Όταν μιλήσαμε την προηγούμενη φορά για ειδικές μορφές, δεν σημαίνει αυτό ότι αποκλειστικά και μόνο ένα φυτό μπορεί να προσβάλλει, μπορεί να προσβάλλει και έναν στενό κύκλο συγγενών ξενιστών. Γι' αυτό θα δείτε σε αρκετές σκοριάσεις να λέμε ότι προσβάλλει το σιτάρι, αλλά προσβάλλει ξέρω εγώ και το γύλοπα. Ο γύλοπας είναι ένα ζυζάνιο. Η καστανή λοιπόν σκορίαση του σύτου, ονομάζεται σκορίαση των φύλων με άλλο όνομα. Είναι όπως λέει και το όνομά της η σωρή της πιο ανοιχτόχρωμη, δηλαδή ξεκινάνε η ουρεδοσωρή με πορτοκαλί χρώμα και η τελειοσωρή είναι καστανή. Σε αντίθεση με τη μαύρη σκορίαση που ήτανε μαύρη. Επίσης υπάρχουν και διαφορές ως προς το σημείο στο οποίο εμφανίζονται οι σωροί σε σχέση με τη μαύρη σκορίαση. Πολλές φορές μπορούμε να δούμε και τις δύο σκοριάσεις ή παραπάνω σκοριάσεις πάνω στον ίδιο ξενιστή. Είναι και οι δύο πάντως σκοριάσεις που έχουν αναφερθεί και στη χώρα μας και μάλιστα οι καστανοί να είναι πιο καταστρεπτικοί από τη μαύρη στην Ελλάδα με βάση την ελληνική βιβλιογραφία. Το όνομα του Μίκητα είναι Πουξίνια Τριτητσίνα. Είμαστε στο γένος Πουξίνια, πάνω στα σητηρά έχουμε Πουξίνια. Σε άλλους ξενιστές θα δούμε και άλλα ονόματα, άλλα γένια, άλλο γένος. Ο δευτερέμων ξενιστής είναι το Θαλίκτρουμ, είναι ένα άλλο ζυζάνιο. Εδώ έχουμε την τρίτη σκορίαση των σητηρών, Ελήκη, ήθελες κάτι, τι, λίγο, ναι. Δεν θέλω να τα λέω βιαστικά, απλώς θέλω να με πάρει η ώρα για να τελειώσουμε τις σκοριάσεις γιατί την επόμενη φορά έχουμε ένα θέμα που είναι επίσης πολύπλοκο, για να μην τα μπερδεύουμε. Μετά θα τελειώσουμε τα πολύπλοκα, μη συνοφριώνεσαι Κωνστάκη. Τα πολύπλοκα θα τελειώσουν στην επόμενη διάλεξη και μετά θα έχουμε απλές ασθένειες να περιγράφουμε. Η τρίτη σκορίαση του σταριού είναι η κίτρινη σκορίαση που ονομάζεται και γραμμοτή. Γιατί? Οι φύκτενες είναι πάρα πολύ μικρές αλλά εμφανίζονται μία δίπλα στην άλλη σε γραμμές και πάνω στα φύλλα ή στα όργανα του στάχη που βγαίνουν και επειδή είναι μία δίπλα στην άλλη και μπορούν να πιάσουν όλο το μήκος του όργανα, όλο το μήκος του φύλλου και δίνονται εντύπωση γραμμών, ονομάζεται γραμμοτή αυτή η σκορίαση. Επίσης, σε αυτή την εμφάνιση οφείλει και το λατινικό της όνομα, τρύ φόρμις, αυτή η οποία δημιουργεί γραμμές. Κίτρινη σκορίαση γιατί έχει πολύ ανοιχτό χρώμα. Παρακαλώ ησυχία. Πολύ ανοιχτό χρώμα η ουρεδοσορίτης, είναι κατακίτρινη, είναι ένας μήκητας αυτόικος, δηλαδή δεν θέλει δευτερεύοντα ξενιστή και είναι και μικροκυκλικός, δηλαδή δεν εμφανίζονται όλα τα είδη των σπόρειων. Πιο σημαντικά είναι τα ουρεδοσπόρια και είναι ένας μήκητας ο οποίος, όπως βλέπετε, αναπτύσσεται σε χαμηλότερες θερμοκρασίες. Δηλαδή είναι μια σκορίαση που αναφέρεται κυρίως πιο ψηλά στον δικό μας ημισφέριο, παρ' όλα αυτά το 2006 αναφέρθηκε μια τέτοια κίτρινη σκορίαση στην Ισπανία, μια καινούργια φυλή στην Ισπανία, που σημαίνει ότι ο μήκητας μπορεί να έχει την ικανότητα να προσαρμοστεί και σε πιο θερμά περιβάλλοντα. Η καστανή σκορίαση του κρεθαριού οφείλεται στον Πουξίνια Χόρντει, ο οποίος είναι διαφορετικός από τον Πουξίνια Γκράμινης ΦΣΠ Χόρντει. Εκείνος είναι η μαύρη σκορίαση που προσβάλλει το κρεθάρι. Αυτό είναι λοιπόν ένα άλλο παθογόνο. Είναι και αυτός ετερόικος. Θέλετε να γράφετε ονοματάκια. Βεβαίως θα σας τα δώσω. Αν τα θέλετε για να τα διαβάζετε στη συνέχεια, πολύ ευχαριστώ να σας περιμένω. Αλλά άμα είναι μόνο για να τα γράφετε και να έχετε ένα ωραίο τετράδιο τα κορίτσια εδώ που είναι νοικοκυρές, καλύτερα να προχωρήσουμε. Γιατί σε απόγνωση δηλαδή ρε Κώστα, εσύ μόνο είσαι σε απόγνωση. Λοιπόν, η σκορίαση της βρώμης είναι πουξίνια κορονάτα και έχει ονομαστεί κορονάτα, διότι όπως βλέπετε ησυχία. Διότι όπως βλέπετε τα τελειοσπόρια έχουν στο από πάνω τους κύτερο κάποιες προεξοχές που μοιάζουν με δάχτυλα ή σαν στέμα. Έτσι το πάνω κύτερο μοιάζει σαν να έχει αυτά τις προεξοχές που έχουν τα στέματα των βασιλιάδων. Γι' αυτό ότι λένε κορονάτα. Είναι και αυτή η ετερόικη. Έχουμε τη σκορίαση της Ίκαλίας που οφείλεται σε έναν παθογόνο, μάλλον σε ειδική μορφή ενός παθογόνου που είναι ίδιο με το παθογόνο που προκαλεί την καστανή σκορίαση του σύτου. Βλέπετε ένα άλλο FSP και είναι και αυτή η ετερόικη. Σκορίαση του αραβοσίτου, του κτσίνια πολύ σωρά. Εδώ έχουμε έναν μήκητα ο οποίος αναπτύσσεται σε ζεστές χώρες, γι' αυτό και ονομάζεται στην Αμερική Southern Rust. Θα ακούσετε, αν διαβάσετε βιβλιογραφία τελος πάντων αγγλική, κάποιες ασθένειες τις λένε Northern και κάποιες ασθένειες τις λένε Southern. Τι σημαίνει αυτό, ότι αυτές είναι αμερικάνικες ορολογίες. Η Northern εμφανίζεται στις βόρειες πολιτείες που είναι πιο ψυχρό το κλίμα και η Southern εκεί που εμφανίζονται είναι ασθένεις που εμφανίζονται στις νότιες πολιτείες που έχουν πιο πολύ ζέστη. Αυτή λοιπόν ονομάζεται Southern Rust. Αυτό το Northern και Southern θα το δούμε και σε άλλες ασθένειες παρακάτω, ασθένειες τελέχους σε μερικές ενότητες. Είναι σκορίαση του Αραβοσίτου, ονομάζεται ξίνια σόργη, αυτή η δεύτερη σκορίαση του Αραβοσίτου. Με δεύτερο ξενιστή την Ωξαλίδα. Και εδώ είναι η σκορίαση του σόργου, ξίνια πουρπούρια. Εγώ είχα αλλάξει τη φωτογραφία, δεν ξέρω γιατί έμεινε αυτή, βάλω κάπου αλλού την έσωσα και λέγεται πουρπούρια γιατί είναι κοκκινοπή, οι φλίκτενες που δημιουργεί είναι κόκκινες. Ξέρω τι έγινε, την έφτιαχνα στον υπολογιστή μου και δεν πήρα εκεί για τη διάλεξη, άφησα αυτή που ήταν από την προηγούμενη φορά μέσα, εξαιτίας του ότι με παραπλάνησες εσύ που ήρθες και ήθελες να πάω εδώ να φυτάσω αν θέλουν πότισμα. Λοιπόν, τώρα θα πάμε στις χωριάσεις των άλλων ξενιστών πέρα από τα Σιτηρά. Επειδή λοιπόν έχουμε φυτά μεγάλης καλλιέργειας, δεν θα περιοριστούμε μόνο στα Σιτηρά, θα αναφέρουμε και τις χωριάσεις τους άλλους ξενιστές χωρίς να χρειάζεται να ξέρετε πολλά πράγματα. Είναι από τα πιο σωστή μαθήματα οι χωριάσεις, να καταλάβετε πολύ καλά τη μαύρη χωριάση και από εκεί πέρα πρέπει να ξέρετε πολύ λίγα. Λοιπόν, σχωριάσεις των τεπτλών. Εδώ θα γνωρίσουμε ένα καινούριο γένος, το γένος Ουρόμησες και εδώ σε αυτή την εικόνα βλέπετε τα τελειοσπόρια του. Και θέλω να μου πει κάποιος τι διαφορά έχουν αυτά από τα τελειοσπόρια του Πουξίνια. Ω, μπράβο παιδιά! Δημήτρη, εδώ εσύ με το λιλά που καμισάκι θα μου πεις, καμία διαφορά δεν βλέπεις από τα τελειοσπόρια του Πουξίνια, δεν τα θυμάσαι. Εσένα πώς σε λένε, Μανόλη, ναι, σε ξαναρώτησα, όχι, λέγει ο Μανόλη, αυτά δεν είναι δικύτερα, πάρα πολύ σωστά, αυτά δεν είναι δικύτερα, είναι μονοκύτερα, έχουν και αυτά όμως μίσχο, έτσι δεν είναι. Λοιπόν, στο τεύτλο τώρα έχουμε μία σκορίαση που οφείλεται στον Ουρόμισες Μπέτε, είναι αυτόικος και μακροκυκλική, αυτή η σκορίαση, αυτός ο Μίκητας, μακροκυκλική ασθένεια, τι είναι αυτή, τι είναι μακροκυκλική ασθένεια, τι είναι μακροκυκλική σκορίαση. Τι εσύ ρώτησες, που ήσουνα στο πρώτο μάθημα, την πάτησες, λοιπόν, ποιος θα μας βοηθήσει να δούμε τι είναι η μακροκυκλική, το είπα πριν από λίγο σε κάποιον, στον Αλέξανδρο, για πες μας. Μπράβο, ο Μίκητας σχηματίζει και τα πέντε είδη σπορίων, είτε είναι πάνω σε έναν ξενιστή, είτε είναι ετερόικος, εδώ είναι αυτόικος και είναι και μακροκυκλικός, δηλαδή όλα του τα σπόρια θα τα δημιουργήσει πάνω στον ξενιστή. Το που τα λέμε όμως, ο Ρώμησες δεν έχει πολλά είδη σπορίων, οπότε ο όρος αυτός εδώ δεν χρειάζεται. Αυτό οικοσκέτω. Λοιπόν, σκορίαση των τεύτρων άλλη, υπάρχει και μία σκορίαση υποξύνια submitens, η οποία είναι ετερό και μακροκυκλική, εδώ είναι υποξύνια και έχουμε πολλά είδη σπορίων. Ο κύριος ξενιστής είναι ένα ζυζάνιο, το δυστηχύλης και στα τεύφλα εμφανίζονται πυκνίδια και εκίδια. Είδατε εδώ το φυτό το οποίο καλλιεργούμε, δεν είναι ο κύριος ξενιστής, εδώ είναι δευτερεύον ξενιστής. Πάντως αυτές τις σκορίασεις δεν μας απασχολούν, δεν αποτελούν πρόβλημα. Πάμε στη σκορίαση του Ηλίανθου. Εδώ βλέπετε τελειοσορούς από τον Φουξίνια Ηλίανθη σε Ηλίανθο, είναι αυτόικος και μακροκυκλική αυτή η σκορίαση, αυτόικος μήκητας σε μακροκυκλική ασθένεια, που σημαίνει ότι έχει πέντε είδη σπορίων τα οποία όλα εμφανίζονται πάνω στον Ηλίανθο, γιατί είναι αυτόικος ο μήκητας. Πριν την εμφάνιση των ανθεκτικών ποικιλιών, στις χώρες που καλλιεργεί το Ηλίανθος, βρήκε πολύ μεγάλο πρόβλημα με απώλειες μέχρι και 90%. Ήταν μια πολύ καταστρεπτική ασθένεια, όμως πλέον την αντιμετωπίζουμε με ανθεκτικές ποικιλίες, με αμυψησπορά, γιατί επειδή είναι αυτόικος διαχειμάζει πάνω στα υπολήματα της ίδιας της καλλιέργειας, όμως αν κάνουμε αμυψησπορά και καταστρέψουμε τα υπολήματα, για μερικά χρόνια μπορούμε να μετριάσουμε το ποσοστό του μολύσματος στο οποίο επιβιώνει. Και βέβαια αναφέρονται και ψεκασμοί φυλώματος από άλλες χώρες, όχι από μας. Βλέπετε λοιπόν ότι τα πυκνίδια και τα ακίδια στον Ηλίανθο, που είναι ο μοναδικός ξελιστής αυτού του Πουξίνια Ηλίανθη, εμφανίζονται στις κοτιλιδώνες. Στην πάνω πιφάνια βλέπουμε τα πυκνίδια εδώ και στην κάτω πιφάνια βλέπουμε τα ακίδια, ενώ οι ουρεδοσοροί και οι τελειοσοροί εμφανίζονται αργότερα στα φύλλα. Λοιπόν, έχουμε και στα χορτοδοτικά, όπως έχουμε στο τριφύλι και στην μηδική σκοριάσης, στα διάφορα τριφύλια, γιατί είναι διάφορα, έχουμε τον ουρόμισσες τριφόλι, που είναι αυτόικος και μακροκυκλικός και μάλιστα τα ακίδια του μπορεί να τα φτιάξεις σε οποιοδήποτε σημείο του φυτού, σε μίσχο, σε φύλλα και στη μηδική. Είστε στην μηδική μακροκυκλικός, είπαμε όχι δεν είναι όλες, αφού η κίτρινη σκορίαση για παράδειγμα, είπαμε είναι μικροκυκλική. Ενώ στο τριφύλι έχουμε μια αυτόικη σκορίαση, στη μηδική έχουμε μια ετερόικη σκορίαση από τον ουρόμισσες τριάτους, εδώ πέρα βλέπουμε ορεδοσορούς και όπως βλέπετε, συγγνώμη, έχουμε πάρα πολλές σκοριάσεις, εδώ είναι στα ψυχανθή και ειδικά στο βίκο ουρόμισσες φάμπερ, στα ρεβίθια υπάρχει ουρόμισσες σίσερις αριέτινη και τέλος στην αραχίδα υπάρχει ο ποξίνια αραχίδης που είναι αυτόικος και μικροκυκλικός με κυριότερα σπόρια, τα τελειοσπόρια και τα ορεδοσπόρια. Άρα, εδώ πέρα η αραχίδα ποιο φυτό είναι, ποιο φυτό είναι η αραχίδα, Κώστα ποιο φυτό είναι η αραχίδα, μπράβο! Είναι το φιστίκι το αράπικο που λέμε, αυτό που έχει το κέλυφο στο μαλακό που το σπάμε με τα χέρια, αυτό είναι ένα ψυχανθές, έτσι, είναι αυτό το οποίο δημιουργεί κάποιες κατασκευές σαν βελώνες, έτσι τις λέμε βελώνες, οι οποίες χώνονται μέσα στο έδαφος και εκεί γίνονται έτσι σαν φασολάκια, να το πω υπόγεια φασολάκια γι' αυτό και λέγεται αραχίς υπογκέα η αραχίδα ενώ τα άλλα τα φιστίκια με το κέλυφο στο σκληρό είναι από ένα δέντρο, έτσι, ωραία. Ιδιαίτερα καταστρεφτική ασθένεια την εποχή που αν έχουμε προσβολή την εποχή που αναπτύσσουν τις βελώνες, γιατί δεν θα έχουμε καθόλου προϊόν, όπως αντίστηκα με το σιτάρι, την εποχή της άνθησης δεν θα έχουμε προϊόν, έτσι και εδώ την εποχή που αναπτύσσουν τις βελώνες. Κάνετε λίγο υπομονή, είναι η τελευταία διαφάνεια, γιατί μουρμουράτε. Λοιπόν, αν ψησπορά καταστροφή υπολοιμάτων είναι αυτό η κοσομίκητας και μπορούμε, είναι μια καλλιέργεια η οποία νομίζω ότι δικαιολογεί κάποιο κόστος, αν κινδυνεύει η καλλιέργειά μας να κάνουμε και ψεκασμούς. Λοιπόν, το συμπέρασμά σας από τις κοριάσεις ποιο είναι? Μπιργινία. Ότι είναι πάρα πολύ επικίνδυνες τα στένιες, δύσκολα αντιμετωπίσιμες, τις αντιμετωπίζουμε κυρίως με αντακτικές πικιλίες. Είναι δύσκολο να μάθουμε το βιολογικό του κύκλου, αλλά θα το μάθουμε για τις εξετάσεις, θα το ξέρουμε. Έχουμε πάρα πολλές, μαθαίνουμε πολύ καλά τη μαύρη σκορίαση του σύτου και τις άλλες απλά θα ξέρουμε ότι έχεις σκορίαση όταν δεν ξανιστείς και πιο παφαγόνον δημιουργεί. Αυτά τα λεπτομέρειες μακροκυκλική, μικροκυκλική, αυτόικος, ετερόικος δεν χρειάζεται να τα ξέρετε. Εγώ τα έβαλα περισσότερο για να έχετε λίγο έξι εξάσκηση, να καταλάβετε τι είναι αυτόικος και ετερόικος, μικροκυκλική, μακροκυκλική. Τι εννοείς ο κύκλος είναι ο ίδιος σου? Όχι, δεν είναι ο ίδιος ο κύκλος σε όλες, στη μαύρη σκορίαση που είναι μακροκυκλική και ετερόικη είναι ο πιο πολύπλοκος. Παρόμοιος βιολογικός κύκλος είναι και στην καστανή σκορίαση. Μακροκυκλικές όμως μπορεί να είναι αυτοίκες, όπως είπαμε στον Ιλίανθο. Ναι, οι μακροκυκλικές έχουν όλες τα πέντε είδες σκορίων. Έχουν τα ίδια είδη σκορίων. Αυτά δεν είναι κάποια λεπτομέρεια που μπορείς να συγκρίνεις σκοριάς. Λοιπόν, τα λέμε την Παρασκευή. Γεια σας!