Μπάμπης Εγγλέζος - Βιβλιοθήκες και Wikipedia (ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ, 2011)
: Ευχαριστώ πολύ. Έχω την ατυχή για να είμαι ο τελευταίος ομιλητής, όπως βλέπω, στο πρόγραμμα. Θα ήθελα να ευχαριστήσω, καταρχήν, την Ένωση Ελλήνων Βιβλιοδικωνόμενων, και ιδιαίτερα την Προέδου, την κυρία Κυριακοπούλου, που μας κάλεσε σε αυτό το συνέντριο, αλλά και τον Δήμο Περιστερίου, που πραγματικά μας έφερε κάθε ευκολία και για το χθεσινό workshop, και για τη σημερινή παρουσίαση. Εγώ θα ήθελα να πω, καταρχήν, μερικά λόγια για την ELAC, για το ελεύθερο λογισμικό, το οποίο θεωρούμε ότι είναι σημαντικό για τις βιβλιοθήκες. Θα πω δύο λόγια για την ELAC, καταρχήν. Η ELAC είναι μια εταιρεία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που ιδρύθηκε το 2008 από 25 πανεπιστήμια και τεχνολογικά ιδρύματα. Πρόεδρος είναι ο Θεοδρός ο Καρούνος και η κυρία Σαχίνη, μέρος της οποίας μίλησε η κυρία Αγγέλιδη, είναι μέλος του ιδιού συμβολίου της ELAC. Η γνωρίζουμε πολύ καλά και συνεργαζόμαστε και με το ECT και με την κυρία Σαχίνη. Αυτή που βλέπετε είναι η κεντρική σελίδα της ELAC, από την οποία μπορεί κανείς να δει πολλά πράγματα για το ελεύθερο λογισμικό γενικότερα. Όπως είπε πολύ χαρακτηριστικά προηγουμένως η κυρία Κεράστα, κράτησα μια πολύ σημαντική φράση που είπε, ότι καλό είναι το κλειστό λογισμικό, αλλά οι κεροί είναι δύσκολοι και καλό θα είναι να προσανατοιζόμαστε και σε αυτές τις περιτώσεις. Έπρεπε να σας πω ότι το ελεύθερο λογισμικό είναι ένας ολόκληρος κόσμος. Υπάρχουν δεκάδες κοινότητες ελεύθερο λογισμικού, ανοιχτού λογισμικού σε όλη την Ελλάδα, ειδικά σε πανεπιστήμια, και βιβλιοθήκες έχουν ασχοληθεί και με λοιπά. Και εμείς, σαν Ελλάχ, κάνουμε διάφορα πρότζεκτε. Η Wikipedia είναι ένα από αυτά, θα το αφήνω τελευταίο. Ένα από τα πρότζεκτε που κάνουμε στην Ελλάχ, για παράδειγμα, είναι το ασύρματο ίντερνετ. Αυτό που έχουμε αυτή τη στιγμή σε αυτό το χώρο, σε συνεργασία με διάφορους φορείς σε όλη την Ελλάδα και με εθελοντές, να σας πω ότι τα πάντα γίνονται σε εθελοντική βάση, όπως σας είπα στην αρχή, η Ελλάχ είναι μη ευγοσκοπική εταιρεία. Σε συνεργασία με εθελοντές, με ανθρώπους Ιντανοί που έχουν μεράκι από όλη την Ελλάδα, έχουμε εγκαταστήσει ασύρματα δίκτυα σε πολλά πολλά σημεία της Ελλάδας, σε πολλές περιοχές. Βλέπετε τώρα, είναι εντυπωσιακό πραγματικά, τι μπορούν να κάνουν μερικά άνθρωποι με μεράκι. Εμείς εργαζόμαστε και με δήμους και με βιβλιοθήκες και θα έρθω και σε βιβλιοθήκες στο τέλος. Ας πάρουμε εδώ, λέει, τις περιοχές, η Ιστοσελήνα, και να πάρουμε το ασύρματο Μητροπολιτικό Δίκτυο Αθηνών. Αυτό είναι μια εθελοντική δράση, έτσι, οι οποίοι, κοιτάξτε τι έχουν κάνει οι άνθρωποι, έχουν βάλει δεκάδες ασύρματα ροτεράκια σε όλη την Ελλάδα, εδώ είναι φωτογραφίες από τις συγκαταστάσεις και πιο κάτω θα δείτε το εντυπωσιακότατο χάρτη, το Μητροπολιτικό Δίκτυο, είναι το μεγαλύτερο δίκτυο βέβαια. Κοιτάξτε εδώ τι γίνεται. Αυτά όλα είναι ασύρματα, σημεία που μπορεί κανείς να μπει στο ίντερνετ, έχουν γίνει δωρεάν με εθελοντική, σε εθελοντική δράση, με ελάχιστο κόστος. Εμείς σαν LAC διαθέτουμε τα ροτεράκια, αλλά θα πρέπει να υπάρχει ένας χωρέας που θα διαθέσει τη γραμμή DSL, να υπάρχει και κάποιος εθελοντής που θα τα εγκαταστήσει. Γι' αυτό και έρχομαι τώρα στις βιβλιοθήκες. Θα σας πρότεινα, και σαν σύλλογος και σαν βιβλιοθήκες ατομικά, πρέπει όλες οι βιβλιοθήκες να αποκτήσουν ασύρματα το ίντερνετ. Πρέπει όλες. Δηλαδή εγώ πρόσφατα, Φεβρουάριο-Μάρτιο, με κάλεσαν στη βιβλιοθήκη της Αθήνας. Ήταν η κυρία χθες και μίλαγε εδώ και σήμερα την είδα. Ναι, εδώ είναι. Και αυτή η θαυμάσια βιβλιοθήκη από πλευράς βιβλίων και από πλευράς γνώσης, τι περιέχεται εκεί μέσα, μου έκανε η κυρία Μελιανού μικρή ξενάγηση και εντυπωσιάστηκα. Δεν έχει ασύρματο ίντερνετ. Η μεγαλύτερη βιβλιοθήκη της χώρας. Δεν ξέρω αν έχουνε βάλει ακόμα, από την ξέρω δεν έχουνε βάλει και προσπαθούμε να πιέσουμε και εμείς από την μεριά μας, το Δήμο, να διαθέσει τα 100-200 ευρώ που χρειάζονται για να έχει ασύρματο δίχτυο, ασύρματο ίντερνετ η βιβλιοθήκη, να κάνουμε ένα βορξόρπο εκεί πέρα. Μιλάμε για τέτοια ποσά. Ένα ορτεράκι κάνει 45 ευρώ. Αυτό ένα έχουμε εδώ και έχουμε όλοι ασύρματο ίντερνετ. Και κάνει 45 ευρώ αυτό. Έτσι. Αυτό γίνεται όλο. Έναν άνθρωπο να το βάλει και μια γραμμή εντυαζευχάζομαι, τίποτα άλλο. Αυτό. Λοιπόν, ένα από τα... Βεβαίως. Βεβαίως. Αυτό όμως και στο Δήμο. Α, και πρέπει να σας μιλάει και πάτε ο Δήμος Περιστερίου, επειδή εγώ μένω στη Νικέα. Πρόσφατα ο Δήμος Νικέας, αυτό να το ακούσε και ο Δήμος Περιστερίου, έβγαλε ανακοίνωση ηλεκτρονική που λέει όλες οι κλατίες στη Δίκαια και στο Ρέντι, που είναι υπολοιμωθή τώρα, έχουν ασύρματο ίντερνετ. Άμα πάτε στη Δίκαια θα το δείτε. Εγώ έχω διπωσιαστεί και το κάνε μόνο στον Δήμος Νικέας, έτσι. Μπράβο του και μπράβο σε όσους κάνουν τέτοιες δράσεις. Λοιπόν, ένα από τα project είναι λοιπόν το Open Wi-Fi που κάνουμε στην ELAC. Ένα άλλο είναι τα Creative Commons. Τα Creative Commons ενδιαφέρει και αυτό τις βιβλιοθήκες. Είναι οι άδειες νερματικής ιδρυκτησίας που ο κάποιος δημιουργός δίνει την άδεια ώστε το έργο του να μπορεί να κυκλοφορεί ελεύθερα χωρίς να γίνεται η προϊόν εμπορίας. Ένας που έχει γράψει ένα λογισμικό, το ελεκτρολογισμικό που λέμε, ένα πρόγραμμα δηλαδή, ένας που έχει γράψει ένα βιβλίο, θέλει να το δώσει ηλεκτρονικά σε ψηφιακή μορφή, να διατίθεται παντού. Αρκεί η μοναδική υποχρέωση που έχει αυτός που το χρησιμοποιεί το βιβλίο είναι να αναφέρει την πηγή. Και δεν μπορεί βέβαια να το εμπορευτεί με το κουλήσι, έτσι. Λοιπόν, αυτές είναι οι άδειες Creative Commons οι οποίες έχουν και αυτιές στοιχεία φένοντους, ασχολόμαστε και με αυτό στην ELAC. Και βέβαια το μεγάλο μας project τα δύο τελευταία χρόνια, που έχουμε αργήσει εδώ και ένα μισό χρόνο, είναι η πρωτοβουλία για τη διάδοση και τον εμπλουτισμό της Wikipedia στα ελληνικά. Θα κάνω μια μικρή παρουσίαση της Wikipedia και σύμφωνο είπαμε και τα παιδιά κάποια πράγματα εδώ είστες. Η Wikipedia είναι μια διαδικτυακή εγκυκλοπέδεια. Διαδίκτυα στο διαδίκτυμα, δεν θα διαβάσω από αυτό. Θα σας πω απ' έξω καλύτερα, γιατί πολλούς από εσάς γνωριζόμαστε. Έχουμε κάνει και workshop. Έχουμε κάνει και με την κυρία Κυριακοπούλου και με την κυρία Βαγλίδος, τρελάκι Λατικής, ένα θαυμάσιο workshop και με την κυρία Κεράς τα κάναμε 16 Νοεμβρίου στη Βιβλιοθήκη της Λιπαδιάς. Και με άλλους συζητάμε, με πολλούς από εσάς έχω μιλήσει και στα τηλέφωνα και λοιπά. Λοιπόν, έχουμε ξεκινήσει αυτή την πρωτοπουλία και κάνουμε διάφορες τράσεις. Συγγνώμη να βάλω το site της πρωτοπουλίας, να το βλέπουμε. Η πρωτοπουλία αυτή έχει να κάνει με τη διάδοση και τον απλουτισμό της Wikipedia στα ελληνικά. Η Wikipedia είναι για την Ελλάδα θα λέγα μια παρεξηγημένη υπόθεση. Εκτός και σε άλλες εκδηλώσεις που κάνουμε έχουμε τη μεγάλη ερώτηση που κάνουν πολλοί για την αξιοπιστία της Wikipedia. Εγώ θα πω κάτι πάρα πολύ απλό. Έχουμε μπροστά μας το παράδειγμα της αγγλικής Wikipedia, η οποία έχει 4 εκατομμύρια λείμματα περίπου, 10.000 διαχειριστές και από αξιοπιστία έχει περάσει τον 90%. Έχει μεγαλύτερη αξιοπιστία από την Μπάπη Ροσλαρούς και από τις άλλες που είχαμε, τις κλασσικές, η Αγγλική. Και παράδειγμα, μπορεί κάποιος να μπει στην αγγλική Wikipedia και να γράψει κάτι λάθος. Να πάει κάτι και να το γράψει λάθος. Μέσα σε κλάσμα του Δευτερολέπο θα είχε διαθωθεί. Διότι είναι 10.000 ζευγάρια μάτια που το κοιτάνε και το ελέγχουν. Ο τρόπος λοιπόν, η δική μας βεβαίως, που έχει 67.000 λείμματα μόνο, δεδομένου ότι έχουμε την πλουσιότερη γλώσσα στον κόσμο και την γλώσσα που πρόσφατα, πριν από λίγα χρόνια, έχει ανακοινωθεί. Είναι η γλώσσα που αναγνωρίζουν ηλεκτρονικοί υπολογιστές. Δε ξέρετε αυτό. Είχε γίνει ένα επιστημονικό συνέδριο μόνοις αυτό. Λοιπόν, και έχουμε... Και έχουμε τα κρίκλις. Εγώ τα κρίκλις είναι μια καταστροφή και απορώ πραγματικά γιατί στους σταθμούς του μετρώ γράφουν αυτά τα πέσια κρίκλις. Μέχρι και το κεραμικός. Εγώ δεν καταλάβω το κεραμικός γιατί το γράφουν στα κρίκλις με ψηλογιώτα. Δηλαδή υπάρχει δίφθοκο στα αγγλικά ψηλογιώτα. Κεραμεϊκός διαβάζεται κανονικά. Και το γράφουν με ψηλογιώτα. Τώρα αυτό είναι άλλο θέμα, τέλος πάντων. Είναι άλλα θέματα. Η ιστοσελίδα της πρωτοβουλίας είναι mywikipedia.gr. Πρέπει να μπει κάποια στιγμή. Λοιπόν, είναι γρήγορο. Σε αυτήν την ιστοσελίδα, εύκολα το μπαίνει κανείς, έτσι, mywikipedia.gr. Εδώ μπορεί κάποιος να δηλώσει συμμετοχή στο δίκτυο υποστηριχτών. Βλέπετε εκεί δεξιά. Κάνει κλικ και ανοίγει και βάζει στα στοιχεία σου. Έχουμε ένα δίκτυο υποστηριχτών. Αυτή τη στιγμή είναι γύρω στα 200 τόσα άτομα από όλη την Ελλάδα. Θέλουμε να τα κάνουμε 500, να τα κάνουμε 1.000, να τα κάνουμε όσο εντός περισσότερα. Όσο περισσότεροι θα είμαστε, όσο περισσότεροι θα ασχολούμαστε, τόσο περιγαλύτερη αξιοπιστία θα έρθει και η Ελληνική Μουτυπέντια, η οποία το διέκοψα πριν. Όντως αυτή τη στιγμή η Ελληνική Μουτυπέντια δεν έχει μεγάλο βαθμό αξιοπιστίας, με 67.000 λείμματα και με 21 παιδιά που ασχολούνται, τόσοι είναι οι διαχειριστές που τους έχει ορίσει το όνομα αυτό, όλα αυτά γίνονται σε εθελοντική βάση, καταχύν να το ξεκαθαρίσουν. Ουδής πληρώνεται για τίποτα. Είναι όλα σε εθελοντική βάση. Λοιπόν, καταλαβαίνετε, είναι 21 άνθρωποι, εθελοντές, έχουν άνθρωποι τις δουλειές τους, ένας μπορεί σήμερα, άλλος δεν μπορεί αύριο, καταλαβαίνετε ότι είναι μόνο 67.000. Αν αυτοί γίνουν 200, 300, 500, 1.000 και τα λείμματα φτάσουν σε 100, 200, 300, 1.000, τότε η αξιοπιστία, όσο θα ανεβαίνουν τα λείμματα και οι συντάκτες, θα ανεβαίνει και η αξιοπιστία. Αυτός είναι ο τρόπος να έχουμε αξιοπιστία. Αυτή τη στιγμή όντως δεν έχουμε μεγάλη αξιοπιστία, δεν μπορούν και πράγματι τα παιδιά να κάνουν μια αξιεύθυνη προσπάθεια, δηλαδή αμέσως προσπαθούν να διορθώνουν τα πάντα και τα λοιπά. Αν μου πείτε τώρα πώς θα γίνει να έχουμε συντάκτες, γι' αυτό κάνουμε την πρωτοβουλία, γι' αυτό κάνουμε workshops, ξεκινήσαμε καταρχήν από τις βιβλιοθήκες, η πρωτοβουλία ξεκίνησε από τις βιβλιοθήκες. Στον πρώτο κυκλό πριν τον καλοκαίρι κάναμε 36 εκδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα, οι 28 ήταν workshops και τα περισσότερα ήταν σε συνεργασία με βιβλιοθήκες. Έγιναν σπουδαία workshops σε ορισμένες βιβλιοθήκες που υπάρχουν άνθρωποι με μεράκι, σε όλες υπάρχουν άνθρωποι, δεν θέλω να προσβάλλω με έναν προς θεού, αλλά ορισμένες πρέπει να τις ξεχώρησαν. Όπως ας πούμε η βιβλιοθήκη της Βέρριας, όλοι να την ξέρετε, η βιβλιοθήκη του Ηρακλειού Αττικής, εδώ η κυρία Φρόσω, η Παυλίδου, είναι από αυτές που ξεχώρησαν, η βιβλιοθήκη των Ιωαννίνων, η βιβλιοθήκη της Σπάρτης, έγιναν καταπληκτικά workshops, αλλά όχι μόνο σε βιβλιοθήκες και ακόμα και σε δημο... πάνε μας σφαρί, στο δημοτικό σχολείο Καλαμάτας, είναι ένα ένας δάσκαλος ο οποίος έχει μεράκι και έκανε ένα workshop με 50 άτομα. Έφε... ήταν παιδιά με τους γονείς μαζί και παιδευτικοί μαζί και τα λοιπά. Το πιο πολυπληθές workshop έγινε στην Καλαμάτα, δεν το περιμέναμε, λέγαμε να το κάνουμε, να μην το κάνουμε και τελικά, επειδή ο άνθρωπος αυτός είναι κάποιος βαρβόπλος, κυρίως, δάσκαλος είναι ο άνθρωπος, έχει το μεράκι, είχε το πιο πολυπληθές workshop. Το πολυπληθές βέβαια δεν σημαίνει ότι είναι και το πιο... αυτό, αλλά τέλος πάντων, εμείς, η πρόθεση μας σε πρώτη φάση είναι να φέρουμε όσο το περισσότερο κόσμο σε επαφή με τη Wikipedia. Και από τους πολλούς θα μείνουν και βέβαια προφοράμε και σε άλλες δράσεις, δεν είναι μόνο τα workshop, όπως για παράδειγμα κάνουμε μία προσπάθεια για χρησιμοποίηση της Wikipedia από την ακαδημαϊκή κοινότητα. Πριν από λίγες δυο εβδομάδες είχαμε κάνει μία συνάντηση στο Εθνικό Εδρύμα Ερευνών και είχαμε περίπου 15-20 ακαδημαϊκούς, καθηγητές πανεπιστημίων, ΤΕΙ και τα λοιπά, και συζητούσαμε και συζητάμε τρόπους πώς θα χρησιμοποιηθεί η Wikipedia από την ακαδημαϊκή κοινότητα. Συνέχεια κάναμε άλλη συνάντηση με εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιους και δευτεροβάθμιους εκπαίδευσης. Δεύτερη εβδομάδα είχαμε με εκπροσώπους τοπικείς αθοδιακήσεις. Δεν μιλήσαμε πολύ με το Δήμο Περιστεριο γιατί οι άνθρωποι τώρα είχαν καρδί με τη Δετάρτη, γιατί οι άνθρωποι τρέχανε με το συνέδριο εδώ πέρα, αλλά έχουμε πει με την κυρία Σιώτα θα μιλήσουμε και στις επόμενες μέρες. Έτσι λοιπόν, γιατί η χρησιμότητα της Wikipedia είναι, μπορεί να χρησιμοποιηθεί η Wikipedia σε πολλές δραστηριότητες, των τεχνών, των γραμμάτων, αλλά και στην εκπαιδευτική διαρρικασία. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παράδειγμα από ελεγρευτικούς όλους των βαθμίδων της εκπαιδεύσης και καλύτερη και παραστατικότερη επιτουργία των μαθημάτων, αλλά και για την εκβόλυση εργασιών. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί σε τοπικό επίπεδο από δήμους για να καταγράψουν την ιστορία του κάθε τόπου. Η ιστορία του κάθε τόπου στην Ελλάδα, ας πούμε, δεν υπάρχει στην Αγγλική Wikipedia. Η ιστορία του Περιστερίου, ας πούμε, δεν υπάρχει στην Αγγλική Wikipedia. Πρέπει εμείς να την βάλουμε. Η οποία θα προβάλλει είναι η Wikipedia το έβδομο site σε επισκευσμότητα παγκοσμίως. Καταλαβαίνετε τι προβολή έχει ένας τόπος. Το Περιστέρι, η Νίκια, η Κεφαλονιά, η Ζάκινθος, η Καληθέα. Ο κάθε τόπος έχει, ειδικά εδώ στην Ελλάδα, έχει μια πολύ μεγάλη ιστορία. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί από την Ακαδημαϊκή Λόντα, όπως σας είπα, για την καταγραφή όλων των επιστημόντων, των εθνών και των γραμμάτων. Μπορεί, τέλος, να χρησιμοποιηθεί από όλους εμάς για κάθε πληροφορία ή γνώση που χρειαζόμαστε και δεν ξέρουμε από πού να την βρούμε. Πολλές φορές ψάχνουμε να την βρούμε, η Wikipedia είναι ένας πολύ καλός χώρος για να βρίσκουμε πληροφορίες. Αυτός είναι, σε γενικά, στραμμές ο μαγικός κόσμος, η Wikipedia και η πρωτοβουλία που κάνουμε και θα ήταν ευχή, σαρή μου, να υπάρξουν βιβλιοθυκονόμοι, που θα ασχοληθούν συστηματικά με την κοινή μας προσπάθεια για ελεύθερη πρόσβαση στη γνώση από όλον τον κόσμο. Σας ευχαριστώ πολύ.