Μ. ΕΥΘΥΜΙΟΥ: "Δ. Βιβλιοθήκη Λάρνακας: 40 χρόνια λειτουργίας, προκλήσεις και..." (28/11/14) (ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ, 2015)
: Είμαι περήφανη που από το 1996 προήσταμαι ενός θρηματικού ιδρύματος που ονομάζεται Δημοτική Βιβλιοθήκη Λάρνακας. Ενός φάρου γνώσης και πολιτισμού που φωτίζει όλη την πόλη της Λάρνακας αλλά και την επαγγελία Λάρνακας Ανθρώστου. Αρχικά θα ήθελα να παρουσιάσω και Δημοτική Βιβλιοθήκη Λάρνακας, όπου βρίσκεται ο κυβερνήτης της Βιβλιοθήκης Λάρνακας, η οποία το 2015 κλείνει 40 χρόνια λειτουργίας στο υπάρχον χτίριο και 70 χρόνια λειτουργίας ως θεσμός ύπαξης. Η Βιβλιοθήκη πρωτολειτούργησε του Σεμφέβριον του 1955 σε ένα μικρό χώρο στο παλιό δημοτικό Μέγαρο, επί της Λεωφόλου Αθηνός, στη γνωστή σώρος μας παραλία το Φινικούδο. Το 1971 αναγίνεται το παρόν χτίριο με δωρεάδες πριγκυρίσεις Ζήνας Κάνθε Βεντετήρας και εκεί στεγάζεται τόσο η Βιβλιοθήκη όσο και η Πινακοθήκη. Για το κοινό η Βιβλιοθήκη ανοίγει το αναγνωστήριο το Φεβρουάριο του 1975 και μόλις τον Ιούλιο του 1984 γίνεται δανειστική. Το 1996 η Δημοτική Πινακοθήκη μετακράτηκε σε άλλο χτίριο και από τότε μέχρι σήμερα στο παρό οικοδόμημα στεγάζεται μόνο η Βιβλιοθήκη. Όπως προανάφερα το χτίριο αποτελούσε πρωτοφόρο οικοδόμημα για την εποχή του αλλά δεν κάλυψε τις ανάγκες του σήμερα. Το 2012 το χτίριο ανακενίστηκε και έγινε πιο λειτουργικό προσφέροντας περισσότερους χώρους μελέτης, ασύρματο δίχτυο, θέρμα στη ψήξη, πιο πολλούς αποθηκευτικούς χώρους με σύστημα σταθερής θερμοκρασίας και υγρασίας για την αποθήκη του αρχείου των περιοδικών και των άλλων εκδόσεων, περισσότερα γράφια, χώρο αποθήκευσης προσωπικών πραγμάτων των αναγνωστών, καθώς και συστήματα ασφαλείας για την κλοπή βιβλίων. Επίσης, η προσθήκη ανοιχιστήρια έκανε τη Βιβλιοθήκη πλήρως προσβάσιμη για άτομα με κινητικά προβλήματα. Τέλος, δημιουργήθηκε στο Ισσόγειο ένας χώρος αποκλειστικά για τα παιδιά, για το οποίο θα σας μιλήσω αργότερα με ποιον τρόπο γίνεται η αξιοποίησή του. Ως προς το υλικό που διαθέτει η Δημοτική Βιβλιοθήκη Λάρνακας διαθέτει 49.000 τόμους βιβλίο, πράγματον την καθιστά μια από τις μεγαλύτερες δημοτικές βιβλιοθήκες της Κύπρου. Διαθέτει επίσης 180 τίτλους βιβλίων περιοδικών, εκ των οποίων κάποια πολύ σπάνια και μοναδικά. Ο παλιότερος τίτλος Κυπριακά χρονικά χρονολογείται το 1923. Παρέχει ηλεκτρονική πρόσβαση μέσω των υπηρεσιών Εύσχο σε χιλιάδες περιοδικά, εφημερίδες κλπ. Ενώ διαθέτει και το πρώτο βιβλίο που τυπώθηκε στην Κύπρο το 1879 με τίτλο «Τα πληημάτια του Θρασσίβουλου Ρώπα». Τέλος διαθέτει αρχείο της Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας και αρχείο πρακτικών της Βουλής των Αντιπροσώπων από το 1960 έως το 2004. Η βιβλιοθήκη οργανωτικά χωρίζεται σε έξι τμήματα. Το πλωριοφοριακό, το κυπριολογικό, το δανειστικό, το νομικό, το παιδικό και το ξονόγλωσσο, το οποίο διαθέτει βιβλία στην αγγλική, φιλανδική και τσέχικη γλώσσα. Ιδιαίτερα περήφανοι είμαστε για το κυπριολογικό τμήμα, το οποίο είναι ένα από τα πιο ονημερωμένα στο είδος του Πανγκύπτια. Η βιβλιοθήκη και τη λειτουργία της χρηματοδοτείται κυρίως από τον Δήμο Λάνακας και επικουρητά από τις πολιτιστικές υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού. Ο εμπλουτισμός της βιβλιοθήκης είναι διάλειπτος και γίνεται αναταχτά χρονικά διαστήματα εντός του έτους. Έτσι, την τελευταία δεκαετία έχουν δαπανηθεί αρκετές χιλιάδες ευρώ για τον εμπλουτισμό της. Έχουμε γίνει δέχτες διαφόρων δωρεών. Το υλικό της βιβλιοθήκης το συμπυρώνει το έμψυχο υλικό της, που είναι οι 30.000 συνεργοί ετήσοι αναγνώστες της, καθώς και εμείς, οι βιβλιοθυπονόμοι. Εκτός από εμένα την οικοφωνόμενη, εργάζονται ακόμη δύο βιβλιοθυπονόμοι, η κυρία Μελίνα Στυλιανούχ και η κυρία Δέσκηνα Φιλίπφου. Από το 1975, που ισχυριστικά λειτούργησε η βιβλιοθήκη ως σήμερα, έχουν αλλάξει πολλά στον πλάδο της βιβλιοτυπονομίας. Οι παραδοσιακοί τρόποι καταλογογράφησης και ταξινώνησης έχουν εισέλθει στο ψηφιακό κόσμο, ενώ οι σφραγίρες και οι καρτέλες δανεισμού έχουν παρέρθει ανεπιτρεπτοί. Ήδη, από το 1997, η βιβλιοθήκη άρχισε δηλαδή να μπαίνει στον κόρο της ηλεκτρονικής τεκμερίωσης. Όλα τα βιβλία έχουν μηχανογραφηθεί με το βιβλιοθυκονομικό λογισμικό AV5,6. Σήμερα είμαστε περίφανη γιατί η βιβλιοθήκη λιωθετεί τα διεθνή βιβλιοθυκονομικά πρότυπα και οργανώθηκε μεθοδικά και συστηματικά. Ο δανεισμός πια γίνεται ηλεκτρονικά. Η αναζήτηση του υλικού της βιβλιοθήκης μπορεί να γίνει διαμέσω των ηλεκτρονικών υπολογιστών που υπάρχουν στη βιβλιοθήκη ή στο διαδίκτυο. Όπως όλοι εμείς οι επιστήμενοι της βιβλιοθυκονομίας ξέρουμε ότι σύγχρονες επιστήμες δεν είναι πλέον ψυχρά δωμάτια μελέτης αλλά και χώροι πολιτισμού, στους οποίους αναπτύσσονται παράλληλα πολλές δραστηριότητες. Όλοι μας γνωρίζουμε ότι η παιδεία και η γνώση καταφτιούν και από την παιδική ηλικία. Έτσι η Δημοτική Βιβλιοθήκη Λάρνακας έκανε δόγμα της η διακήρυξη της Ουνιασκόπου αναφέρει ότι η δημιουργία και η ευραίος εναγνωστικός συνήθειός στα παιδιά από μικρής ηλικίας και το κέντρισμα της φαντασίας και της δημιουργικότητας των παιδιών και των νέων αποτελούν βασικούς τόχους κάθε βιβλιοθήκης. Για το λόγο αυτό η Βιβλιοθήκη οργανώνει εκπαιδευτικές επισκέψεις πάνω σε προγραμματισμένη βάση με τη συμμετοχή μαθητών των υπιαγωγίων και των δημοτικών. Στα παιδιά αυτά παρουσιάζεται η Βιβλιοθήκη και το έργο που επιτελείται σε αυτή. Στα υπιαγωγεία που μας επισκέπτονται διαβάζουν ένα παραλυθάκι σχετικό με κάποια θεματική ενότητα έτσι ώστε να τους προξενήσουμε το ενδιαφέρο και να τους καλλιεργήσουμε την αγάπη για το βιβλίο και τη μάθηση. Στα παιδιά των δημοτικού μιλάμε για τη σημασία του βιβλίου και της γνώσης. Σκοπός η δημιουργία των προϋποθέσεων που θα βοηθήσουν τα παιδιά να αγαπήσουν το διάβασμα και να προσεγγίσουν το χώρο του βιβλίου όχι περιστασιακά και υποχρεωτικά αλλά ελεύθερα και υπεύθυνα. Κάθε χρόνο στους πρώτους πέντε μήνες του χρόνου επισκέπτονται στη βιβλιοθήκη περισσότερα από τριάμισι χιλιάδες παιδιά. Τα τελευταία πέντε χρόνια που θαρμόζεται το πρόγραμμα έχουν επισκεφθεί στη βιβλιοθήκη πέραν τα σαράντα χιλιάδες παιδιά, κάποιοι τότε μαθητές και σήμερα δάσκαλοι και καθηγητές. Συγκινητικό είναι το γεγονός ότι λαμβάνουμε πολλές επιστολές και ζωγραφιές παιδιών κάθε χρόνο με ευχαριστίες και ευχές. Περαιτέρω μετά την ανακέννηση του νέου κτιρίου και την δημιουργία στο ισόγειο του χώρου παιδιών αρχίσαμε μια ευχάριστη συνεργασία με το θέατρο Σκάλα, το Ίδρυμα Καλλιτεχνικής Δημιουργίας και άλλους φορείς της πόλης. Έτσι, κάθε πρώτο Σάββατο του μήνα γίνεται αφήγηση, δραματοποίηση κάποιου παραμυθιού. Σκοπός μας, κάθε φορά, να περάσουμε κάποια οικουμενική αξία. Τελευταία φορά, μέσω του παραμυθιού «Η χώρα με τους παράξενους ανθρώπους», τα παιδιά έμαθαν για τον σεβασμό της διαφορετικότητας. Η ανταπόκριση των παιδιών ήταν μεγάλη και τα σχόλια πολλά και θετικά σε σημείο που η αναζήτηση για συμμετοχή να είναι πολύ μεγαλύτερη από τα άτομα που μπορεί να δεχθεί ο χώρος. Οι δικές αφηγήσεις παραστάσεις δημιουργούνται ακόμη δύο φορές το χρόνο. Τα Χριστούγεννα με τη συμμετοχή του Αγίου Βασίλη που δίνει ένα μικρό δωράκι στα παιδιά και τον Μάιο οργανώνουμε ολόκληρη θεατρική παράσταση αποκλειστικά για παιδιά στο υπέθρυο θεατράκι που βρίσκεται δίπλα στη βιβλιοθήκη. Επιπλέον, φέτος την 1η Ιουνίου οργανώσαμε πάλι μετά από πολλά χρόνια έκθεση παιδικού βιβλίου στα πλαίσια της παγκόσμιας ημέρας παιδιού. Επειδή όμως παιδεία δεν είναι μόνο η γνώση αλλά και η συμπεριφορά μας απέναντι στους συνασθρώπους μας, διοργανώσαμε παιδικό παιχνίδι έβρεσης θησαυρού για να μαζέψουμε τρόφιμα για ενίσχυση του κοινωτικού παντυπολίου της πόλης μας. Το όραμά μας στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Λάρνακας είναι μια βιβλιοθήκη που ανταποκρίνεται συνεχώς στις προκλήσεις και στις απαιτήσεις του μέλλοντος. Η τεχνολογία δεν είναι εχθρός των βιβλιοθηκών, είναι σύμμαχος της γνώσης. Δεν ήρθε να αντικαταστήσει το χαρτί όπως πολλοί λένε. Ήρθε για να μεταφέρει τη γνώση που είναι αποτυμωμένη στο χαρτί σε ακόμη περισσότεροι άτομα σε ακόμη πιο μαμακρισμένα μέρη. Πιο πρακτικά για το μέλλον θα ήθελα να προθεθεί η δημιουργία του θεσμού της κινητής βιβλιοθήκης έτσι ώστε η Δημοτική Βιβλιοθήκη να ανοίξει τις σπήλες της σε κάθε χωριό και δημοτικό σχολείο της επαρχίας Λάρνακας. Τώρα μάμα αυτό αποτελεί η εμπνευσία από ένα μικρό αγοράδι που στην επίσκεψή του με το δημοτικό σχολείο μου εμπιστεύτηκε ότι αυτό επιθυμεί να έρχεται αλλά οι γονείς του αδυνατού να το φέρουν. Περαιτέρω θα ήθελα να δημιουργηθεί λέσχη ανάγνωσης ενηλίκων και μόνιμος θεσμός πανκύπριας έκθεσης βιβλίου στην πόλη του Ζίνωνα. Κλείνοντας θα ήθελα να συγχαρώ τους διοργανωτές για την άρτια οργάνωση και το ενδιαφέρον του θέματος και να σας ευχαριστήσω για την προσοχή σας.