Παρασκευή Χουδαλάκη - Βιβλιοθήκες Χανίων (ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ, 2011)
: Κυρίες και κύριοι, Καιρετίζω κι εγώ με τη σερά μου το 3ο Πανελληνικό Συνέδριο Δημοτικών Βιβλιοθήκων, θερμάζω συγχαρητήρια στους δυο οργανωτές και να ευχηθώ δυσσυνέχιση για πολλά πολλά χρόνια του θεσμού αυτού. Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο Δήμοσχανίων διαθέτει 6 βιβλιοθήκες. Μήνυστος, έξι βιβλιοθήκες, μία για ενήλικες και πέντε για παιδιά και αφίβους. Απασχολεί μόνο εξειδικευμένο προσωπικό, δηλαδή πτυχιούχος βιβλιοθικονόμους, συνολικά έντεκα τον αριθμό. Δημοτική Βιβλιοθήκη Χανίων ιδρύθηκε το 1953. Στεγάζεται σε έκταση 800 δετραγωνικών μέτρων στο Δημαρχείο. Η βιβλιοθήκη λειτουργεί από Δευτέρα έως και Σάββατο και εξυπηρετούν το κοινό έξι βιβλιοθικονόμους. Κατά το έτος 2010 επισκέφτηκαν τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Χανίων πάνω από 9.000 αναγνώστες, γράφτηκαν 815 νέα μέλη και οι ευθαρισμοί ξεπέρασαν στους 31.000. Η Δημοτική Βιβλιοθήκη Χανίων έχει στη συλλογή της, εκτός από 70.000 τίτλους βιβλίων, πλούσιο αρχιακό υλικό. Από ιδρύσεως της βιβλιοθήκης συγκεντρώνεται αρχιακό υλικό, καλύπτοντας μέχρι σήμερα πάνω από 6.000 θέματα. Εμπλουτίζεται συνεχώς, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη συλλογή του τοπικού αρχείου, ανεκτοίμητη αξία για τους ερευνητές. Στο αρχείο μας συμπεριλαμβάνονται σπάνια έγγραφα που αφορούν τις Κρητικές Επανάστασεις, δικογραφίες του Ελευθερίου Βενιζέλου, επιστολές από και προς τον Ελευθερίου Βενιζέλο, έγγραφα προκηρήξεις, χειρόγραφα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, μάχη Κρήτης Αντίσταση, χειρόγραφα του Νικολιάου Τωμαδάκη, χειρόγραφα ο Μητρώων Αρέναν από το 1835, πρακτικά του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου μας από το 1900, χειρόγραφα στην Οθωμανική Γραφή και πολλά άλλα. Σπάνιες εκδόσεις. Η πιο παλιά έκδοση που έχουμε στη συλλογή μας είναι τα απάντα του Πλάτωνα του 1513, εκδότης Μανούτιος Άλβος, τόπος Βενετία, και κατοντάδες άλλες εκδόσεις του 1500, του 1600, του 1700, του 1800, χιλιάδες περιοδικά, πάνω από 7.000 τόμοι, εφημερίδες, εφημερίδες, χάρτες, μεγάλος αριθμός χαρτών, ξεχωρίζουν 100 περίπου, χάρτες από το 1500 μέχρι το 1800 και άλλοι 30 γερμανικοί στρατιωτικοί χάρτες του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Έχουμε και οθωμανική συλλογή, που αριθμεί 500 τόμους βιβλίων και χρειάζονται πηγώντες, συντήρηση, χιλιάδες φωτογραφίες από τα τέλη του 1800 μέχρι σήμερα, ακόμα 3.600 τεμάχια όπτυπο-αποστικού υλικού, αφήσες και ημερολόγια. Ξεχωριστό τμήμα αποτελούν τα βιβλία της τοπικής συλλογής, που ενημερώνεται εξαγλητικά με όλες τα βιβλία που αφορούν την Κρήτη. Η συλλογή αναπτύκτηκε από αγορές και δωρές, σπουδαίες δωρές. Σημαντικότερη όλα η προσωπική βιβλιοθήκη του Ελευθερίου Βενιζέλου. Περιλαμβάνει 8.500 τόμους βιβλίων πάνω σε όλα τα θέματα. Είναι μια μουσιακή συλλογή. Εκτός από τα σπάνια βιβλία, τους παλιούς χάρτες, τις οικογενειακές φωτογραφίες και τα προσωπικά του αντικείμενα, πολλά βιβλία είχαν προσφερθεί στον κατοχό τους από τους ίδιους τους συγγραφείς με ιδιόχαιρες αυθιαρώσεις. Υπάρχει επίσης το προσωπικό χειρόγραφο ημερολόγιο του Βενιζέλου με τις συναντήσεις του και το χειρόγραφο τετράδιο με τις σημειώσεις του για τη μετάφραση του θουκιδίδη. Παράλληλα είναι και μια ζωντανή η συλλογή αφού τα περισσότερα βιβλία καλύπτουν θέματα κλασικής φιλολογίας, ιστορίας, λογοτεχνίας, κονομικών και πολιτικών επιστημών, θέματα δηλαδή που ενδιαφέρουν και το σημερινό μελετητή. Φροντίσαμε για την ανακέννηση της αίθουσας και την ανάδειξη του σπάνιου αυτού θησαυρού. Απεντόμωση και μεταφορά των βιβλίων. Βάψιμο και φωτισμός του χώρου. Τοποθέτηση νέων ραφιών περιμετρικά. Γραφία για μελετητές και ερευνητές. Εδώ φαίνεται μέρος του όλου. Είναι κομμάτι της βιβλιοθήκης. Κέντρα παιδικής δημιουργίας. Υπάρχουν τρία κέντρα παιδικής δημιουργίας σε συνοικίες της πόλης. Εξυπηρετούν τα παιδιά από τον υπεραδογείο, μέτρη και τον κυμνάσιο. Στους χώρους τους υπάρχουν αρκετά βιβλία, επί τραπέζια, παιχνίδια, γίνονται εκδηλώσεις. Και τα παιδιά δανείζονται βιβλία, εξυπηρετούνται από τρεις βιβλιοθικονόμους και ανήκουν στον οργανισμό δημοτικής κοινωνικής πολιτικής του Δήμου. Παιδική εφηβική βιβλιοθήκη του Δημοτικού Κήπου. Στεγάζεται στο χώρο του Δημοτικού Κήπου. Εγγενιάστηκε το φλεβάρι του 87. Είναι δανειστική, εξυπηρετεί τα παιδιά από τον υπεραδογείο μέχρι και το λύκειο και απασχολούνται δύο βιβλιοθικονόμοι. Λειτουργεί από Δευτέρα έως και Σάββατο για την καλύτερη εξυπηρέτηση του κοινούτιας. Σήμερα η παιδική εφηβική βιβλιοθήκη έχει στις συλλογίτες πάνω από 17.000 τόμμους βιβλίων. 506 νέα μέλη γράφτηκαν για το 2010 και δανείστηκαν 18.013 τόμοι βιβλίων. Επίσης επισκέφτηκαν την βιβλιοθήκη 54 θμήματα σχολείων για ξενάγηση, παρουσίαση οργανωμένου προγράμματος, συζήτηση, ανάγνωση παραμυθιών και ενημέρωση και ψυχαγωγία των παιδιών. Παιδική εφηβική βιβλιοθήκη Δημοτικής Ενότητας Σούδας. Ξεκίνησε τη λειτουργία της το 1999. Εξυπηρετεί η παιδιά από 5 έως 18 ετών. Στο χώρο της εκτός από αδενισμό γίνεται και πιτόπου μελέτη. Τα παιδιά μπορούν να παίξουν επί τραπέζια παιχνίδια, να ζωγραφίσουν, να παρακολουθήσουν επιμορφωτικά και ψυχαγωγικά προγράμματα. Έχει σήμερα 4.500 βιβλία, 420 ενεργά μέλη και για το 2010 2.500 δανεισμούς και επισκέπτηκαν τη βιβλιοθήκη 30 τμήματα σχολείων. Η βιβλιοθήκη αυτή ήρθε κοντά μας με τις συνενώσεις των δήμων. Για ψυχή της είναι η Αγγελική Καπάνταη. Κυρίες και κύριοι, αγαπητοί συνάδελφοι. Με προϊπηρεσία 21 χρόνια στην παιδική εφηβική βιβλιοθήκη του Δημοτικού Κήπου αγάπη και πολλή όρεξη για τη δουλειά μου την άνοιξη του 2007 διορίστηκα προϊσταμένη των Δημοτικών Βιβλιοθικών Χανία. Έφυγα από τον ωραίο χώρο του Δημοτικού Κήπου και των παιδιών και μετακόμισα στο Δημαρχιακό Μέγαρο στην εκεί βιβλιοθήκη. Οι συνάδελφοι παλλοί γνώρινοι. Τα προβλήματα πολλά και γνωστά. Πρώτο βήμα η αγορά του βιβλιοθικονομικού προγράμματος AVECT 5.5 για τη μηχανογράφηση του υλικού των βιβλιοθικών. Σήμερα, 4 χρόνια μετά, βιβλία, CD, DVD είναι ένα ζητήσιμα κάθε στιγμή μέσω υπολογιστών τόσο από τους αναγνώστα μας όσο και από το προσωπικό της βιβλιοθήκης. Ολοκληρώθηκε, δηλαδή, η μηχανογράφηση και οι χρήστες μέσω ίντερνετ έχουν πρόσβαση στο συλλογικό κατάλογο και της Δημοτικής Βιβλιοθήκης και της Παιδικής Αφηβικής Βιβλιοθήκης του Δημοτικού Κήπου. Τα μέλη μας απέκτησαν την κάρτα τους και ηλεκτρονικά πλέον είναι το θανισμό τους. Επόμενο θύμα, πολύ σημαντικό για μας, η αναγκένιση του αναγνωστηρίου. Θέλουμε τα καλύτερα, επιπλαϊδικά για βιβλιοθήκες, υψηλών προδιατραφών, ωραίου design, αντοχής, ακριβά έπιπλα. Δεν τα δικαιούμαστε μετά από μισό αιώνα και κάτι για την αναγκένιση του χώρου. Η αλήθεια είναι ότι με αρκετό τρέξιμο, λίγα χρώματα, πολύ μεράκι και 12.000 ευρώ το αναγνωστήριο άλλαξε όψη. Έγινε το κάτι άλλο. Τα τραπέζια τα παλιά και βρώμηκα καθαριστήκαν και συμπτυκτήκαν στο χώρο. Οι ψυχροί ακάλυπτοι τείχοι γέμισαν ξύλινα συμπαθητικά βιβλιοστάσια και ένα μέρος του μεσαίου χώρου καταπατήθηκε για να μπουν έπιπλα που φιλοξένησαν το πτυφοακοστικό υλικό. Τα χρώματα παράλλαχτα, βυζαντινά, ορθόδοξα, κρητικά, μηναϊκά, προδιαθέτουν τη σκέψη στη σωστή και έγκυρη επιλογή του βιβλίου. Και όχι μόνο, αλλά και για μια διάθεση όπως μείνει στο χώρο για περισσότερες ώρες. Λόγια αναγνωστών μας που γράφτηκαν στο χανιάωτικο τύπο. Η λογοτεχνία, η ελληνική και η ξένη, το θέατρο, βιβλία, ψυχολογίας, παιδικά, σχολικά βοηθήματα είναι προσβάσιμα. Ένα μέρος του κλειστού βιβλιοστασίου φανερώθηκε στο αναγνωστικό κοινό. Και κάτι ακόμα πολύ σημαντικό και απαραίτητο για μας. Δημιουργήσαμε ένα όμορφο χώρο για εκδηλώσεις. Οι κόποι ξεχάστηκαν, η κούραση πέρασε και πράγματι η αλλαγή αρέσει σε όλους. Συνεχίζοντας την υλοποίηση των στόχων, φροντίσαμε την τοποθέτηση υπολογιστών στο αναγνωστήριο για την εξυπηρέτηση των χρυστών, για την αναζήτηση του υλικού των βιβλιοθηκών και την πρόσβαση στο ίντερνετ. Κυνητή βιβλιοθήκη Το 2000 αγοράστηκε από την τέτα νέων βίβλιοαυτοκίνητο, προφανώς για να χρησιμοποιηθεί. Αλλά περίμενε αρκετά χρόνια σε ένα χωράφι. Άμοι τι άλλο, δεν ήταν κρίμα. Ήταν τόσο δύσκολο να κατεί σε λειτουργία εξυπηρετώντας σχολεία και παιδιά που δεν έχουν πρόσβαση σε παιδικές βιβλιοθήκες και να συμβάλει στη διάδοση του καλού και ποιοτικού παιδικού βιβλίου. Ζητήσαμε από τους κυρίους δημάρκους να ανταποκριθούν και να στηρίξουν το πρόγραμμα της Κυνητής Βιβλιοθήκης. Η οικονομική επιβάνεση είναι ελάχιστη, τα ωφέλει πολλά, υποστηρίξαμε. Όμως, δύο ανταποκρίθηκαν. Από το Σεπτέμβριο του 2010, η Κυνητή Βιβλιοθήκη, σε συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς, επισκέπτεται δημοτικά σχολεία και νηπιαγωγεία του Δήμου Χανίον, με σκοπό του δανεισμού των μαθητών, την βρώθηση του βιβλίου και της αναγνωσιμότητας. Το προσωπικό των δημοτικών βιβλιοθικών είναι υπεύθυνο για τη λειτουργία της Κυνητής Βιβλιοθήκης. Οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές ανταποκρίνονται με ενθουσιασμό και χαρά στο νέο αυτοθεσμό. Δυστυχώς, δεν υπάρχει δυνατότητα να εξυπηρέτηθουν όλα τα σχολεία. Ιδανικό θα ήταν η στελέκωση της Κυνητής Βιβλιοθήκης με μόνιμο προσωπικό και η γιαγωρά μεγαλύτερου οχυματος. Για να υπάρξει δυνατότητα για περισσότερους τοθμούς, περισσότερο διάβασμα, πλατύτερο ανοίγμα οριζόντου. Πλαίσια ανάγνωσες. Το θεσμό αυτός στηρίζει και προωθεί η Δημοτική Βιβλιοθήκη, καθώς οι αναγνώστες της δείχνουν έντονο ενδιαφέρον και τα μέλη της ομάδας περιμένουν με ανυπομονησία και χαρά. Τη μηνιαία καθιαρωμένη συνάντηση. Η Λέσκη Ανάγνωσης ξεκίνησε τη λειτουργία της τέλη του 2009 δυναμικά, διαβάζοντας «Γαλανάκι», «Παμού», «Καλπούζο», «Καληφατή», «Διαλειέντα», «Ζατέλισε», «Πούλδε», «Βαρώθηκε»… Επίσης, είχαμε την ευκαιρία να απολαύσουμε από κοντά τη λογοτέχνικη ηθοποιό Μαρινέλα Βλαχάκη, τον ομότιμο καθηγητή της Γλωσσοπικής Σχολείου του Πανεπιστημίου Ανίνων Εράτος Στένη Καψωμένο και αρχές του νέου έθους τον Γενάρη θα μας κάνει το ποδαρικό, η αγαπημένη χανιώτησαν συγγραφέας Μάρο Δούκα. Μέλη και φίλοι, την περιμένουμε με χαρά. Πολύ πλήρως. Πολιτιστικές δραστηριότητες των Δημοτικών Βλιοθυκών. Οι Δημοτικές Βλιοθύκες χανίων στα πλαίσια των στόχων τους για την ενίσχυση της αναγνωσιμότητας και κάθε είδους μορφωτικής και πολιτιστικής δραστηριότητας διοργανώνουν εκδηλώσεις για παιδιά και ανήλικες. Συνεργάζονται με πολιτιστικούς φορείες, ιδρύματα, σχολεία, μουσία, επιμένοντας οι εκδηλώσεις αυτές να γίνονται στο χώρο των Βλιοθυκών μας γιατί θέλουμε να συμμετάσχουν πολύ περισσότεροι από τους συνήθες χρήστες αλλά και γιατί πιστεύουμε ότι οι βιβλιοθήκες ως κυβωτή της γνώσης του κόσμου και θεματοφύλακιας της πολιτιστικής κληρονομιάς κάθε τόπο μπορούν ακόμα να μας οδηγούν σε νέες ανακαλύψεις και αποκαλύψεις. Επίσης, οι εκδηλώσεις πραγματοποιούνται στα πλαίσια μιας κινήσιας συντονισμένης προσφάθειας που επιχειρούμε με στόχο την ανάδειξη και εξέλιξη των βιβλιοθυκών. Μετά την αναγκένιση του χώρου, του αναγνωστηρίου σε ένα καλέσθητο και ζεστό χώρο διοργανώσαμε με μεγάλη επιτυχία την πρώτη μας εκδήλωση η Δημοτική Βιβλιοθήκη Χανίων στο Πέρασμα του Χρόνου. Άνθρωποι του πνεύματος, παλιοί και νέοι προεστάμενοι, πρώην μαθητές, δημοτική αρχή, παρουσία πλήθους κόσμου μας ταξίδεψαν πίσω στα παλιά με συγκίνηση, αγάπη, νοσταλυγία για ανθρώπους και γεγονότα που πέρασαν αλλά και χαρά και επένους για τη συνέχεια, την εξέλιξη, την αναβάθμιση. Ακολούθησε μια άλλη εκδήλωση αφιερωμένη στον Πέτρο Μάρκαρη. Κόσμιμα για τη χώρα που αποτελούν οι Δημοτικές Βιβλιοθήκες, η στήριξη των οποίων επιβάλλεται. Χαίρομαι που ο Δήμος Χανίων έχει μια εξαιρετική βιβλιοθήκη. Ελπίζω και εύχομαι το παράδειγμα των Χανίων να το ακολουθήσουν κι άλλοι δίνοι. Κι αλλού είναι στιγμές και μέρες που ο συγγραφέας νιώθει πολύ ωραία και θέλει να τις κρατήσει για πάντα. Έτσι ένιωσα απόψεις στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Χανίων. Ευχαριστούμε τον κ. Πέτρο Μάρκαρη για την εξαιρετική βραδιά. Ευχαριστούμε και την κ. Κυριακοπούλου, την πρόεδρο μας, η οποία παρουσιάσε την εργογραφία του συγγραφέα και που μεταξύ άλλων μας ανέφερε. Ιδιαίτερη συγκίνηση ένιωσα γιατί βρέθηκα μπροστά σε μια εθνική σημασία συλλογή. Ένα πολιτιστικό απόθεμα για το οποίο θα μπορούσε να είναι περήφανος κάθε Έλληνας. Τα παλιά και σπάνια βιβλία που περιλαμβάνει το αρχιακό υλικό αλλά και η σπουδαία συλλογή του ελευθερίου Βενιζέλου όπως και το άλλο υλικό είναι μια μεγάλη πνευματική πολιτιστική κληρονομιά για την πόλη των Χανίων και όχι μόνο. Το επόμενο έτος μια συνεργασία της Δημοτήριας Βιλοθήκης με την εταιρεία Θεάτρου Μνήμη μας έφεραν κοντά μας τον αξιόλογο ποιητή λογοτέχνη Αργύρη Χιόνη. Έκλευτοι ομιλητές, πλήθος κόσμου και ιδιαίτερα συγκινημένος ο συγγραφέας κατά το ήμιση Χανιώτης. Λίγους μήνες αργότερα διοργανώσαμε εκδήλωση με την ηθοπέο Μαρινέλα Βλαχάκη. Ο ηθοπέο Στόδωρος Κατσαφάνδος και ο υφηλόλογος Αγγελκή Καδαφανάση παρουσίασαν το έργο της. Το πεζό έργο βραπέτης της καταξιωμένης Χανιώτησας Ποιήτριας Βιφτορίας Θεοχώρου σε συνεργασία με τις εκδόσεις Κεδρυσσός άλλη μία εκδήλωσή μας. Την Ποιήτρια Χανιώτησα Γιόγια Σιόχου Κοματσουλάκη στην παρουσίαση του νέου δίγλου συγγλίου της Αρχαία Μέλησα η επόμενη δείλωση. Η έκδοση του νέου λογοτεχνικού περιοδικού Κεδρυσσός ήταν η αφορμή να συνεργαστούμε με τον δημιουργό του Κώστα Δαντινάκη και να το παρουσιάσουμε στον χώρο της βιβλιοθήκης. Η Δημοτική Βιβλιοθήκη συμμετείχε και στις εκδηλώσεις ανάδειξης της παλιάς πόλης των Χανίων με έκθεση φωτογραφιών, καρτ-ποστάλ και βιβλίων. Με ιδιαίτερη χαρά συνεργαστήκαμε με την Πολιτική Οργάνωση Αρχιτεκτών και Τελεουργείων Εργοστάσεων Τέχνης στην παρουσία της έκθεσης «Αλφάβητος» του νέου έργου του καλλιτέχνη Αλέξανδρου Μαγκανιώτη και τη συμμετοχή μας στις τετραήμερες εκδηλώσεις σε δημόσια χώρια. Ευχαριστούμε τον Αλέξανδρο Μαγκανιώτη για την «Αλφάβητο» που πήγε βιβλιοθήκη. Η πρόσφατη συνεργασία μας με γενικό λύσιο της πόλης μας χαροποίησε και αμέσως τετικά ανταποκριθήκαμε για μια σειρά εκδηλώσεων με θέμα «Διαβάζουμε ένα διήγημα για τον Παπαδιαμάνη». Αφιερωμένα στο συγγραφέα με αφορμή 100 χρόνια από το θάνατό του. Τέλος, στην καταπληκτική αίθουσα Σαμπιονάρα, οργανώσαμε μια αλλιώτικη έκθεση βιβλίων. Εκδόσεις δήμων και κοινοτήτων της Ελλάδας. Μια έκθεση με σχεδόν 700 βιβλία, αρκετά CD, DVD, χάρτες και φιλάδια που δώρησαν αρκετοί δήμαρχοι της χώρας στη βιβλιοθήκη και τους ευχαριστούμε. Οι εκδηλώσεις μας ολοκληρώνονται στις 14 του Δεκέμβριου, που θα έχουμε κοντά μας τον Βασίλη Αλεξάκη για την παρουσίαση της πρώτης λέξης και μιας εκβαταίων συζήτησης με το κοινό του. Οι δημοτικές βιβλιοθήκες στηρίζουν και τις εκδόσεις του Δήμου Χανίων, όπως «Σπλάντζια Παλείο Λιμάνι Χανίων, Ταξίδες στο Χρόνο» από το αρχείο της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Χανίων, «Χαρτογράφηση της Παλιάς Πόλης των Χανίων» από το αρχείο της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, «Περιοδικό Ενε Χανίης», «Περιοδικό Χανιά ο Δήμος μας». Εκδηλώσεις στις παιδικές αφηβικές βιβλιοθήκες. Πληφόρα εκδηλώσεων, καλά οργανωμένες και προσεκμένες για τους μικρούς μας φίλους. Άνθρωποι του Πνεύματος και των Επιστημών επιστρατεύτηκαν για τη διεξαγωγή των. Συγγραφείς, ποιητές, γιατροί, βιολόγοι, μετεωρολόγοι και άλλες ειδικότητες, ανάλογα με την πληκυλία του θέματος, κάλυψαν τις ανάγκες των παιδικών βιωτικών. Μια σειρά εκδηλώσεων αφηερωμένες στις παγκόσμιες ημέρες. Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου, κάθε χρόνο ξυόλογες συγγραφείς της παιδικής λογοτεκνίας βρέθηκαν κοντά μας, δίνοντας ευκαιρίας τα παιδιά της επαρχίας για γνωριμίες συζητήσεις και αναζητήσεις. Αλεξάνδρα Βίζη, Παγγέλι Σιλόπουλος, Γιάννης Ρεμούντος, Σοφία Ζαραμπούκα, Χρήστος Μπουλώνης. Τα παιδιά και οι γονείς είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν τις διγίσεις, τις ιστορίες και το ταξίδι στον κόσμο τους συγγραφέων. Εκδηλωτικοί, προσθητοί, έξυπνοι, χαρούμενοι συνεπήραν τους μικρούς αλλά και τους μεγάλους αχωρατές. Απολούθεσαν εκδηλώσεις για την παγκόσμια ημέρα της πύσης, του νερού, της μετεωρολογίας, για το έτος αστρονομίας, για την ημέρα των ζών. Εδώ είχαμε μια συνεργασία με το Σύλλογο για την Προστασία της Θαλάσσιας Κελώνας Αρχιέλων. Την ημέρα της διατροφής et et et et et et et et et et et et et et et et et et et et et et et et et et et et