Ο ορισμός του «ξένου» | Sakis Tanimanidis | TEDxChania (TEDxChania, 2017)
: Καλησπέρα. Σας ευχαριστώ, σας ευχαριστώ. Έχουνε μιλήσει ήδη αρκετή. Είχα να σας ευχαριστώ. Σας ευχαριστώ, σας ευχαριστώ. Σας ευχαριστώ, σας ευχαριστώ. Σας ευχαριστώ, σας ευχαριστώ. Σας ευχαριστώ, σας ευχαριστώ. Σας ευχαριστώ, σας ευχαριστώ. Σας ευχαριστώ. Έχουνε μιλήσει ήδη αρκετοί ο μιλητές και έχουνε πει καταπληκτικά πράγματα. Πολύ ενδιαφέροντα, εγώ τουλάχιστον τους παρακολουθούσα από εκεί. Εγώ θα είμαι λίγο πιο σύντομος, γιατί ήδη σας έχω πει πως σας έχω ψιλοπρίξει. Οπότε εγώ θέλω να σας μιλήσω για κάτι άλλο. Θέλω να σας μιλήσω για το ξένο. Όλη μέρα το ακούτε έτσι, δεν πειράζει. Το θέμα ποιο είναι όμως, ότι αυτό το ξένο έχει μία αρνητική χρειά. Το ξένο είναι κακό. Το ξένο το μαθαίνουμε από μωρά παιδιά, ότι είναι κάτι κακό. Με εντυχών και με λύσεις σε ξένους την έβαψες. Μεγαλώνοντας πάλι το ξένο είναι κακό. Μας λένε ότι οι ξένοι θα έρθουνε απέξω και θα μας κάνουν κάτι κακό. Οι άλλοι που ρώτονται από κάτω είναι κακοί, είναι ξένοι, είναι τρομοκράτες. Μέχρι και μία ταινία με τον Παντέρας, θυμάμαι, όπου ο τίτλος «Don't talk to strangers» είναι πάλι αρνητικός, διότι ήτανε θρύλερ η ταινία. Δεν ήτανε κάτι θετικό, δεν ήτανε μία κωμοδία, δεν ήτανε μία τσοντούλα να περάσει και η ώρα. Αρνητικό θρύλερ. Αν και τώρα το σκέφτομαι «Hey stranger», γίνεται άνετα τα κωμοδία. Λοιπόν, το θέμα ποιο είναι ότι μπορεί το ξένο να το θεωρούμε όλοι ότι είναι κάτι κακό, αλλά εάν το ξένο είναι κακό, τότε «Hey guys, I have news for you, είστε όλοι κακοί». Και εσείς και εγώ. Και εσύ είσαι κακός, και εσύ είσαι κακός, εσύ είσαι πολύ καλό παιδί, και εσύ είσαι κακός, όλοι είστε κακοί. Αλήθεια το λέω. Κρατάς χέρι-χέρι την κοπέλα σου. Δεν το κάνουν όλοι αυτό. Και ξέρετε γιατί είστε όλοι κακοί και είμαστε όλοι κακοί. Διότι όλοι μας, για κάποιον είμαστε ξένοι, μπορεί αυτή η κοπέλα που είναι δίπλα σου να τη ξέρει, από πίσω όμως είναι ξένος. Οπότε είσαι και εσύ ξένος, άρα αν το ξένο είναι κακό, είμαστε όλοι κακοί. Δηλαδή αυτό που θέλω να πω είναι ότι το ξένο είναι υποκειμενικό. Υπάρχουν κάποια αντικειμενικά πράγματα που όλοι τα βλέπουμε ίδια. Αυτό εδώ είναι κόκκινο. Και εσύ το βλέπεις κόκκινο και εγώ το βλέπω κόκκινο. Τώρα είμαστε όλοι στα χανιά. Το γνωρίζω και εγώ και εσύ. Ο Σάκης τα λέει τέλεια. Αυτά είναι αδιαφυσβήτητα. Ένας άνθρωπος όμως που εγώ τον κοιτάω εδώ πέρα και για μένα είναι ξένος, για σένα είναι φίλος. Άρα είναι υποκειμενικό. Άρα δεν μπορεί να είναι κακό από τη φύση του, το ίδιο το πράγμα. Γιατί είναι υποκειμενικό. Μπορεί για κάποιον να είναι κακό, για κάποιον να είναι καλό. Εγώ είχα την τύχη και την ευλογία να πετάξω από μέσα μου αυτή την υποκειμενικότητα και την αρνητική χρεία του ξένου με τα ταξίδια που κάναμε με τους κολυτούς μέσα από το World Party. Στο World Party είχαμε την ευκαιρία να ταξιδέψουμε σε απίστευτα μέρη στις άκρες του πλανήδι. Καταπληκτικές τοποθεσίες από τη Νέα Ζηλανδία, τα πιο όμορφα μέρη του κόσμου. Παταγωνία Αφρική, Χαλκιδική. Δεν μπορείς να φανταστείς. Σαν τη Χαλκιδική δεν έχει, αλήθεια σας το λέω. Και εκεί πέρα ήμουνα ξένος μέσα σε ένα ξένο κόσμο μαζί με ξένους ανθρώπους. Αλλά εάν δεν φοβάσαι το ξένο, αν του ανοιχτείς, τότε good things are going to come. Και όλη η εκπομπή, όλο μας αυτό το εγχείρημα βασίστηκε ακριβώς σε αυτή την έννοια του ξένου. Διότι αν δεν υπήρχε το ξένο για να κάνουμε τον ταξίδι, να γνωρίσουμε τον ξένο άνθρωπο, να έχουμε αυτή τη ρεαλιστικότητα και την αληθινή εμπειρία που ζούσαμε σ' αυτές τις ξένες εμπειρίες. Γιατί δεν τις είχαμε ξαναζήσει. Δεν είχα επιδείξει ποτέ από bungee jumping στη Νέα Ζηλανδία, ούτε είχα κολεμπήσει με κοκότλους, ούτε με καρχαρίες. Πρώτη φορά ήταν ξένα για μένα αυτά. Αλλά ακριβώς επειδή υπήρχε το ξένο, αυτό μας έκανε ομάδα με επιθυμία να το αναζητήσουμε. Και το ξένο ήταν αυτό που ουσιαστικά έκανε το World Party επιτυχία. Το ξένο ουσιαστικά είναι ο λόγος που είμαι σήμερα εδώ μπροστά σας. Αυτό και επίσης ότι η ουρβάς ήταν πολύ ακριβώς. Αλλά αν εγώ τώρα προσπαθώ τόσο ώρα να σας πείσω ότι το ξένο είναι κακό, καλό μάλλον, αν προσπαθώ να σας πείσω ότι το ξένο είναι καλό, τότε γιατί παραμένει αυτή η αρνητική τουχρία. Εγώ λέω έχω κάνει ταξίδια μου, είναι καλό κτλ. Το ξένο είναι πάλι κακό. Και η απάντηση είναι απλή. Είναι κακό στο μυαλό μας, γιατί το ξένο περιέχει ένα ρίσκο. Ακριβώς επειδή το γνωρίζεις, ρισκάρεις. Δηλαδή, όταν αυτόν τον ξέρω, ή θα είναι καλός και το ξέρω, ή είναι μαλάκας, ένα από τα δύο. Το ξέρω όμως, και όταν είναι καλός μου αρέσει, και όταν είναι κακός, ξέρω πώς θα τον αντιμετωπίσω. Όταν είναι ξένος, ξέρω πώς θα τον αντιμετωπίσω. Όταν είναι ξένος, και δεν το γνωρίζω, αυτό με φοβίζει. Είναι χειρότερο από το να είναι κακός. Και κάνω ένα βήμα πίσω. Φοβάμαι. Και όταν φοβάμαι, κλείνομαι. Και όταν κλείνομαι απέναντι στο ξένο, τότε αρχίζω και φοβάμαι, και οτιδήποτε δεν είναι ίδιο με εμένα, το απομονώνω. Και έτσι αρχίζω και φοβάμαι, και δεν ενδιαφέρομαι για τους ανθρώπους που πεθαίνουν στα σύνορά μου και πνίγονται, όταν προσπαθούν να έρθουν εδώ πέρα για να σωθούν από έναν πόλεμο, απλά και μόνο γιατί είναι ξένοι. Φοβάμαι οποιονδήποτε μιλάει ραβικά, γιατί τον θεωρώ τρομοκράτη, γιατί είναι ξένος, έτσι γιατί μιλάει ραβικά. Κλείνω τα μάτια μου, και επειδή φοβάμαι, θέλω να χτισώ ένα ντουβάρι ανάμεσα από την Αμερική και το Μεξικό, έτσι, γιατί είμαι η πριμα Δόναλτ. Και φτάσαμε το 2016, 27 χρόνια μετά από την πτώση του τείχους του Βερολίνου, αυτή τη τόσο σημαντική συμβολική κίνηση, που ουσιαστικά σηματοδότησε την αλλαγή του μεντάλητη του ανθρωπίνου γένους, ότι απελευθερωθήκαμε, να είμαστε το 2016 και να συζητάμε για το πώς θα ύψωσουμε ντουβάρια ανάμεσα στις χώρες μας, για να απομονώσουμε το ξένο, γιατί δεν μ' αρέσει το ξένο. Αντί να πηγαίνουμε μπροστά, πηγαίνουμε πίσω, ακριβώς, γιατί το ξένο μας φοβίζει. Αλλά το ξένο είναι καλό, εάν δεν το φοβάσαι. Αν το φοβάσαι, θα σου κάνει κακό. Το ξένο είναι απαραίτητο. Τα ταξίδια σου αρέσουν, ε? Όχι κανένας, όχι έτσι όλοι. Το ταξίδι δεν είναι ταξίδι αν δεν υπήρχε το ξένο μέσα. Κανένας δεν θα πάει στη γειτονιά που έχει πάει 100 φορές. Όλοι θέλουμε να πάμε στην Ιόρκη, θέλουμε να πάμε στην Παταγωνία, στο ξένο. Το ίδιο το ταξίδι υπάρχει λόγω του ξένου. Ο έρωτας της κοπέλας που θέλεις να γνωρίσεις που κάθεται απέναντι, υπάρχει γιατί είναι ξένη και θέλεις να τη γνωρίσεις, θέλεις να την ερωτευτείς. Οι μεγαλύτεροι εξερευνητές του πλανήτη μας, ήταν εξερευνητές γιατί θέλαν να εξερευνήσουν το ξένο και οι σημερινοί εξερευνητές που θέλουν να πάνε στο διάστημα, παντού, θέλουν να ανακαλύψουν το ξένο, θέλουν να ξεπεράσουμε τον ίδιο μας τον εαυτό απλά γιατί το ξένο μας εξητάρει και θέλουμε να το ανακαλύψουμε. Εάν βγάλεις το ξένο από τη ζωή σου, τότε η ζωή σου γίνεται βαρετή. Το ξένο είναι καλό, αρκεί να μην το φοβάσαι. Θέλω να κάνουμε ένα πολύ γρήγορο παράδειγμα, πείραμα. Θέλω να σκεφτείτε όλοι, το πιο αγαπημένο σας φίλο, όχι η συγγενή εξέμματος, μπορεί να σκεφτείς στον αγαπημένο σου φίλο, τη γυναίκα σου, τον σύζυγό σου, όχι κατ' εξέμματος, φέρτε τον στο μυαλό σου για τρία δευτερόλεπτα, είναι αυτός. Το έχουμε? Σίγουρα τον έχετε τώρα? Μάλλον δεν έχεις φίλους γι' αυτό. Σκέψε λίγο καλύτερα. Λοιπόν, τώρα βγάλτε τον από τη ζωή σας και πάτε λίγα χρόνια πίσω τη στιγμή που το γνωρίσατε αυτόν τον άνθρωπο. Εκείνη τη στιγμή, ένα δευτερόλεπτο πιο πριν, ήσασταν ξένη. Και αν εκείνη τη στιγμή, για κάποιο λόγο, τον οποίον δεν γνωρίζω αυτή τη στιγμή, αλλά εσείς μέσα στον ξέρετε, δεν γινόταν αυτό το βήμα του να περάσεις την διαχωριστική γραμμή του ξένου από τον γνωστό, αυτή τη στιγμή που είστε εδώ μέσα στην αίθουσα, δεν θα είχατε ένα τα πιο σημαντικά άτομα στη ζωή σας. Απλά γιατί φοβάστε το ξένο. Μπορείτε να φανταστείτε τη ζωή σας χωρίς αυτόν. Μπράβο. Πρέπει να είστε πολύ κολλητοί. Ο Nelson Mandela, αυτή η τεράστια προσωπικότητα, έλεγε κάτι για τους ξένους, έλεγε, και είναι το αγαπημένο μου μότο, μην περιμένεις να σου απλώσει κάποιος το χέρι για να σε χαιρετήσει, απλώσε το πρώτος εσύ. Αυτή η φιλοσοφία είναι ο τρόπος που κινούμε πάρα πολλά χρόνια τώρα και είμαι ευγνώμων. Και αυτό που θέλω να πω είναι ότι ο ξένος, τον οποίο εσύ φοβάσαι, είναι ο καλύτερος φίλου κάποιου άλλου ανθρώπου. Και αν απλά απελευθερώσεις το μυαλό σου, τότε θα συνειδητοποιήσεις ότι είμαστε όλοι οι ίδιοι. Ασχετός χρώματος, θρησκείας, η εθνικότητας, έχουμε τα ίδια χαρακτηριστικά. Δεν υπάρχει ξένο. Το ξένο είναι καλό, αρκεί να μην φοβάσαι. Τελικά, δεν υπάρχει ξένο. Υπάρχουν μόνο φίλοι σου που απλά δεν έχεις κάνει τον κόπο να τους γνωρίσεις ακόμα. Σας ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιάς μου για όλη την ημέρα. Ήσασταν ένα καταπληκτικό κοινό. Ένα μεγάλο χειροκρότημα για όλους τους ομιλητές. Ένα ακόμα πιο μεγάλο για μένα. Ένα μεγάλο χειροκρότημα για τους εγγελοντές και τα παιδιά της ομάδας. Σας ευχαριστώ.