Ψηφιακή επεξεργασία Α/Μ φωτογραφιών (Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας, 2015)
: Καλημέρα. Είμαι ο Γιώργος Χατζηγεωργίου. Είμαι απόφυτος μετατυπιακού τμήματος συμφαρμοσιακής λεωφορικής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και σε συνεργασία με τη Βιβλιοθήκη είπαμε να κάνουμε ένα εργαστήριο για την ψηφιακή αποκατάσταση παλιών φωτογραφιών. Θα χρησιμοποιήσουμε το Photoshop, το οποίο είναι ένα πρόγραμμα που μπορείτε να κατεβάσετε από την σελίδα. Θα χρησιμοποιήσουμε το Photoshop, το οποίο είναι ένα πρόγραμμα που μπορείτε να κατεβάσετε από την σελίδα της Adobe δωρεάν για ένα μήνα. Εναλλακτικά μπορείτε να κάνετε χρήση κάποιων από τα εργαλεία που θα δείξουμε με το Gimp, το οποίο είναι το αντίστοιχο λογισμικό που μπορείτε να κατεβάσετε δωρεάν. Συγκριτικά τα δύο βέβαια δεν κάνουν την ίδια δουλειά, θα προτιμούσαμε να χρησιμοποιήσουμε το Photoshop αλλά και με το Gimp μέχρι κάποιο σημείο μπορείτε να κάνετε τα ίδια πράγματα. Τώρα, να πούμε λίγα πράγματα για τις φωτογραφίες που θέλουμε να αποκαταστήσουμε. Οι φωτογραφίες, για σπρώμαυρες φωτογραφίες μιλάμε κυρίως, οι φωτογραφίες αυτές υπάρχουν σε κάποια έντυπη μορφή, πρωτού γίνουν ψηφιακές, που σημαίνει ότι θα πρέπει να τις σκανάρουμε σε ένα σκάνερ για να τις περάσουμε στον υπολογιστή. Η διαδικασία του σκαναρίσματος θα πρέπει να είναι τέτοια ούτως ώστε να περάσουμε την φωτογραφία στον υπολογιστή με όσο το δυνατόν υψηλότερη ανάλυση γίνεται. Το υψηλότερη ανάλυση σημαίνει να είναι πολλά DPI, ό,τι ορολογία χρησιμοποιώ, για να μην αγχώνεστε, στο τέλος του εργαστηρίου όσοι επιθυμείτε μπορείτε να μου αφήσετε ένα email και να σας στείλω ένα PDF με σημειώσεις οι οποίες αναφέρουν πώς πρέπει να σκανάρουμε μια φωτογραφία, τι μπορεί να πάθει μια φωτογραφία, ουσιαστικά αυτά που θα πω εδώ σαν θεωρητικό κομμάτι τα έχω όλα σε ένα PDF το οποίο θα σας δώσω όσοι μου δώσετε το email για να μπορέσω να σας το στείλω. Οπότε ό,τι ορολογία ή ό,τι όρο ακούστε που δεν σας είναι οικείος μην σας ανησυχεί καθόλου, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα υπάρχουν όλα σαν σημειώσεις. Όταν σκανάρουμε λοιπόν μια φωτογραφία φροντίζουμε η φωτογραφία αυτή να είναι σε όσο το δυνατόν η ψηλότερη ανάλυση για να μπορέσουμε να πετύχουμε το καλύτερο αποτέλεσμα. Το οποίο αποτέλεσμα να ανοίξω και το τελικό. Εμείς θα προσπαθήσουμε σήμερα αυτή τη φωτογραφία η οποία επικονίζει ένα αγόρι. Είναι μια φωτογραφία σπανόγρη που έχει σχισμές, λείπουν κάποια κομματάκια και κάποιες διορθώσεις ενδεχομένως στους τόνους να κάνουμε γιατί έχει υποστεί λόγω της πάροδο του χρόνου μία έτσι φθορά, μία έτσι εξασθένιση. Θα προσπαθήσουμε αυτό να το μετατρέψουμε σε αυτό. Αυτά που θα πούμε σήμερα και αναφέρομαι κυρίως σε όσους δεν έχετε ανοίξει το Photoshop, δεν έχετε ξαναγάνει αποκατάσταση φωτογραφίας, δεν είναι ο μοναδικός τρόπος. Είναι μία τεχνική. Φανταστείτε ως μία συνταγή από ένα φαγητό το οποίο μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους. Αλλιώς κάνει κάποιος το χταπόδι στην κατσαρόλα, αλλιώς το κάνει κάποιος άλλος. Άλλα υλικά, άλλη τεχνική, άλλο καταλαβαίνετε τι λέω. Έχει διαφορετικές τεχνικές για να πετύχουμε το ίδιο αποτέλεσμα. Εγώ θα σας δείξω μία τεχνική την οποία χρησιμοποιώ εγώ και θα προσπαθήσω να σας την περάσω και να την δούμε μαζί. Η συγκεκριμένη φωτογραφία έχει σχισμές. Σχισμές είναι το πρώτο στάδιο φθοράς που υπάρχει σε μία φωτογραφία. Που σημαίνει ότι θα πρέπει να τις εξαλείψουμε και στη θέση τους να μπουν οι πληροφορίες του χρώματος που θα υπήρχε κανονικά αν δεν υπήρχαν σχισμές. Πάμε να δούμε σε οποιαδήποτε στιγμή όποιος θέλει με σταματάει και με ρωτάει πράγματα τα οποία θέλει να ρωτήσει. Θα πρέπει όταν δουλεύουμε μία φωτογραφία στο Photoshop να δουλεύουμε σε πολύ κοντινό zoom. Όσο πιο κοντά τόσο πιο καλά. Το zoom το κάνω πατώντας ctrl και sin και θα ξεκινήσουμε από αυτήν εδώ την περιοχή η οποία έχει δύο χαρακτηριστικά. Το πρώτο είναι να έχει δύο μεγάλες γραμμές όπως βλέπετε οι οποίες είναι από τσαλάκωμα ή από σχίσιμο ή από οτιδήποτε και έχει και κάποιες κυλίδες. Θα ξεκινήσουμε με τις κυλίδες γιατί οι κυλίδες είναι πιο εύκολο πάντα να διορθωθούν. Στα εργαλεία που υπάρχουν δεξιά στο Photoshop θα χρησιμοποιήσουμε το healing brush tool το οποίο μοιάζει με ένα τσιρότο. Αυτό κόλλει το πώς το λένε που βάζουν στις πληγές. Θα χρησιμοποιήσουμε και το patch tool. Αυτά τα δύο εργαλεία θα χρησιμοποιήσουμε για να διορθώσουμε μία φωτογραφία. Και αυτά τα δύο εργαλεία είναι συνήθως τα δύο εργαλεία που είναι οι φίλοι μας για να διορθώνουμε φωτογραφίες. Θα ξεκινήσουμε με το spot, με το healing brush tool, το οποίο πάρα πολύ απλά μπορούμε να έρθουμε πάνω από μια περιοχή η οποία έχει πρόβλημα, όπως αυτή εδώ που έχει τις κουκίδες, τις κυλίδες μάλλον, και να κάνω ένα κλικ. Τίποτα άλλο. Αυτό στις περιπτώσεις που έχουμε κυλίδες. Και καλό είναι όταν διορθώνουμε μία φωτογραφία να την διορθώνουμε κατά πρόβλημα. Δηλαδή θα διορθώσουμε πρώτα τις κυλίδες, μετά τις σχισμές. Μπορώ να κάνω μια ερώτηση? Βεβαίως, ναι. Δεν παίρνει, δηλαδή, χρώμα από αλλού, απλά τυπάμε αυτό που είπες πάνω και ξανά και φέρνουν οι κυλίδες. Το εργαλείο το Healing Brush Tool, όταν πηγαίνει πάνω από μία περιοχή, εντοπίζει που υπάρχει διαφορετικότητα. Και αυτή τη διαφορετικότητα τη γεμίζει με τον μέσο όρο των χρωμάτων που υπάρχει γύρω από αυτή τη διαφορετικότητα. Το κάνει, δεν χρειάζεται να διαλέξουμε εμείς ούτε χρώμα ούτε κάτι άλλο. Αυτό το οποίο όμως πρέπει να προσέξουμε είναι το εξής, αν κάνω μία ανέρεση. Αν έχω μία πολύ μικρή βούρτσα, αν η βούρτσα μου είναι ας πούμε τόση του κυκλάκι, φαίνεται το κυκλάκι, φαίνεται έτσι. Αυτό δεν με εξυπηρετεί, δεν είναι καλό αυτό. Θα πρέπει δηλαδή ο κύκλος του εργαλείου να είναι μεγαλύτερος από την περιοχή που έχει πρόβλημα, για να μπορέσει να έχει αποτέλεσμα. Οπότε είναι καλό να είναι πάντα εντός του κύκλου η περιοχή που έχει πρόβλημα. Αν έχω πατημένο το space, την μπάρα δηλαδή, μπορώ να πάω δεξιά, εδώ δεν υπάρχουν κάποιες κυλίδες, εδώ υπάρχουν όμως. Το να είναι μεγαλύτερο είναι καλό, αλλά δεν είναι καλό να είναι πολύ μεγαλύτερο. Δηλαδή, κάτω από αυτή την κυλίδα που έχει στο φρίδι, έχει και μια γραμμή. Οπότε, αν είμαι εδώ, είναι λάθος, γιατί πιάνω και τη γραμμή. Και αν πάω να κάνω κλικ, δεν ξέρω τι θα συμβεί. Μπορεί να συμβεί αυτό που ήθελα, αλλά γενικά δεν είναι σωστό, γιατί μπορεί να σχηματίσει γραμμές από το κουθενά, νομίζοντας ότι και η γραμμή κάτω είναι μέρος της εικόνας που δεν έχει πρόβλημα. Οπότε, θα πρέπει τον κύκλο μου να τον ρυθμίζω στο μέγεθος αυτό, που να καλύπτει την περιοχή που έχει πρόβλημα, αλλά να μην βγαίνει πολύ προς τα έξω. Κάπου εδώ, δηλαδή, είμαστε OK. Και συνεχίζοντας κάνοντας κλικ στα σημεία όπου υπάρχουν προβλήματα με κουκίδες, μπορώ να διορθώσω όλα τα σημεία που έχουν αυτά τα στίγματα. Εδώ υπάρχει μια παγίδα. Όταν είμαστε πολύ κοντά, υπάρχει το εξής πρόβλημα. Δεν ξέρω αν αυτό είναι κουκίδα ή αν είναι κάποια ελιά που έχει στο πρόσωπο. Οπότε αυτό έχετε το υπόψη σας. Εκτός γιατί θέλετε να βγείτε και τις ελιές, οπότε τις εξαφανίζεται κι αυτές με τον ίδιο τρόπο. Αλλά πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι αυτό που πάμε να εξαφανίσουμε δεν είναι κάποιο χαρακτηριστικό του προσώπου. Συνεπώς, ορίστε. Αργότερα, σε δεύτερο χρόνο, μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία της εξάλυψης των κύκλων, θα ασχοληθούμε με τους τόνους της φωτογραφίας. Δηλαδή αυτό είναι το πρώτο στάδιο που κάνουμε, που λέμε να φύγουν τα πολλά σημάδια. Αργότερα θα τονίσουμε, είτε φωτίζοντας είτε σκουρένοντας, τις περιοχές που έχει αυτό το πρόβλημα που δημιουργείται με τους κύκλους. Ή αργότερα θα κάνουμε με το patch tool να είναι τέλεια εικόνα στο τέλος, ή όσο το δυνατόν πιο κοντά στο επιθυμητό αποτέλεσμα. Και εδώ υπάρχει ένα προβληματάκι. Προβληματάκι, κοντρόλ και πλυν βγαίνουμε προς τα έξω. Οι κουκίδες δεν είναι ανάγκη να είναι μαύρο χρώμα, μπορούμε να έρθουμε πολύ κοντά. Το πλέγμα που βγάζει είναι επειδή έχουμε έρθει πάρα πολύ κοντά. Μπορεί να είναι και άσπρο χρώμα. Και βγαίνοντας προς τα έξω, βλέπουμε ότι εξαφανίζονται και οι άσπρες κυλίδες. Γενικά η φιλοσοφία του εργαλείου είναι, στην περιοχή που είναι το κύκλος, ότι ξένο υπάρχει μέσα σε εκείνη την περιοχή, το κάνει να μοιάζει με όλα τα υπόλοιπα. Είναι αρκετά απλό γενικότερα σαν εργαλείο. Ας πούμε ότι αυτό δεν είναι ελιά, μάλλον δεν είναι, και ας το εξαφανίσουμε και αυτό. Με την μπάρα κατεβαίνουμε λίγο πιο κάτω. Και με το κύκλος, το κάνουμε να μοιάζει με όλα τα υπόλοιπα. Με την μπάρα κατεβαίνουμε λίγο πιο κάτω και εδώ μπορούμε να εξαλείψουμε τις όποιες κυλίδες υπάρχουν. Με ένα κλικ δεν χρειάζεται να βάφουμε, ένα κλικ κάνω, τίποτα άλλο. Ούτε το σύρω το ποντήκι δεξιά ή αριστερά, ούτε επιλέγω κάτι άλλο, απλά κάνω κλικ. Κλικ, κλικ, κλικ και σιγά σιγά οι κυλίδες εξαφανίζονται. Το μόνο που χρειάζεται στην αποκατάσταση της φωτογραφίας, και αυτός ήταν ο λόγος και στην αφήσα που τονίσαμε, είναι ότι δεν χρειάζονται γνώσεις, αγάπη θέλει η φωτογραφία. Όσο χρόνον της δώσουμε τόσο πιο καλή θα την κάνουμε. Οπότε χρειάζεται υπομονή και επιμονή. Υπάρχουν δύο τρόποι, είτε από επάνω σε αυτό το σημείο εδώ με το size, μπορούμε να την αυξήσουμε ή να την μειώσουμε ανάλογα, είτε πατώντας στο πληθρολόγιο δίπλα από το γράμμα π έχει δύο αγγείλες. Η αριστερή αγγείλη μικραίνει, η δεξιά μεγαλώνει. Προτιμώ να μάθετε τα κουμπιά και να χρησιμοποιήσετε όσοι το κάνετε. Για ποιον λόγο, γιατί από εδώ όταν αυξάνεται και μειώνεται το μέγεθος, δεν έχετε εικόνα του πόσο μεγάλος η βούρτσα, οπότε θα πρέπει να μπαίνετε μέσα, να ξανακάνετε την αλλαγή, να ξαναμπαίνετε μέσα. Ενώ όταν πατάτε τα δύο πληκτρα που σας είπα, το βλέπετε εκείνη την ώρα πόσο μεγάλο ή πόσο μικρό γίνεται. Άρα με τις δύο αγγείλες μικραίνει και μεγαλώνει αντίστοιχα η διάμετρος της βούρτσας. Και μιας και μιλήσαμε για τη διάμετρο της βούρτσας, αυτό όμως γίνεται από αυτό το σημείο, κάτω από το size υπάρχει το hardness. Το hardness είναι το πόσο σκληρή είναι η βούρτσα στα άκρα της. Ένας λόγος που εμφανίστηκε αυτό το σημάδι του κύκλου είναι επειδή το hardness αυτή τη στιγμή είναι στο 100%. Που σημαίνει ότι το αποτύπωμα είναι πολύ ακριβές στα άκρα του. Θα μπορούσαμε να το διορθώσουμε αυτό και να το εξαλείψουμε όσο γίνεται, μειώνοντας το hardness. Δεν ξέρω, φαίνεται η διαφορά έτσι, βλέπετε το κύκλο εδώ που είναι στα άκρα του πιο στρόγγυλος, πιο διακριτός. Ενώ όταν είναι το hardness το 0 είναι σαν να είναι φωλός, σαν ένας ήλιος με μία λάμψη. Το σβήνει, ναι. Εγώ χρησιμοποιώ το ACDC το 7, το οποίο ας πούμε έχει τα ίδια αγκαλία, αλλά μπορώ να σου πω ότι όταν δεν πρέπει, όταν το κύκλο ας πούμε το ανοίγω και το κλείνω, δεν πρέπει να δουλέψω το κλειτολόγιο, δηλαδή όταν πιάνω από δίπλα και δουλεύω όλα μόνας μου. Το κάθε πρόγραμμα έχει τις δικές του, έτσι, ρυθμίσεις και παραμέτρους και εδώ θα μπορούσαμε, υπάρχει και το ενδεχόμενο να έχω πατημένο το Alt και με δεξί κλικ μπορώ να μεγαλώνω τη βούρτσα όσο θέλω πάλι. Δεξί κλικ, δεξιά-ριστερά μεγαλώνει η διάμετρος της βούρτσας και πάνω-κάτω μεγαλώνω και μικραίνω το hardness. Με το Alt και δεξί κλικ πατημένο αυτό. Αυτά θα σας τα έχω στο PDF, τις συντομεύσεις και όλα τα εργαλεία, οπότε μην αγχώνεστε για τον κατεγισμό πληροφοριών τώρα που λέω με κουμπιά και συντομεύσεις. Όσον αφορά τις κυλίδες. Είναι κάποιος ο οποίος έχει απορία, θέλει να δούμε κάτι παραπάνω. Healing Brush Tool και απλά κάνω κλικ στο σημείο που έχει πρόβλημα. Κυλίδες, ό,τι μεταφράζει τη κυλίδα. Και αυτό ισχύει όχι μόνο στις ασπρώμενες φωτογραφίες οι παλιές και τις κυλίδες που θέλουμε να διορθώσουμε δεχομένως, φανταστείτε οποιοδήποτε σημάδι σε οποιαδήποτε φωτογραφία, με ένα κλικ μέσα στον κύκλο το σημάδι αυτό εξαφανίζεται. Το συγκεκριμένο εργαλείο είναι πολύ φίλος των περιοδικών που φωτογραφίζουν μοντέλα και έτσι θέλουν να έχουν αψεγάδια στα πρόσωπα και γενικά φωτογραφίες. Τώρα, πάμε στις ρογμές οι οποίες είναι λίγο πιο δύσκολες από τις κυλίδες και εδώ έχουμε δύο τεχνικές που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε. Όσοι γνωρίζετε λίγο το Photoshop και έχετε δουλέψει τα εργαλεία του, υπάρχει ένα εργαλείο που λέγεται clone stamp. Είναι η στάμπα, το οποίο παίρνει από μια περιοχή και αντιγράφει σε μία άλλη. Αυτό είναι λάθος όμως. Εμείς δεν θέλουμε να κλονοποιήσουμε κομμάτια της εικόνας και να τα βάλουμε σε μία άλλη, εμείς θέλουμε να ομαλοποιήσουμε, να διορθώσουμε. Και όχι να διορθώσουμε βάζοντας κομμάτια από ένα μέρος της φωτογραφίας επάνω στο μέρος που έχει πρόβλημα, γιατί προφανώς δεν θα ταιριάζουν οι τόνοι, θα φαίνονται σαν κάτι ξένος, αμπάλλωμα. Οπότε όσοι δουλεύατε το clone stamp ή είχατε υπόψη σας στο clone stamp, ξεχάστε το. Θα χρησιμοποιήσουμε το patch tool, το οποίο είναι ποεπίδεσμος ή κάτι τέτοιο. Και το patch tool δουλεύει ως εξής. Να βρούμε μια περιοχή την οποία μπορούμε να διορθώσουμε έτσι εύκολα, γιατί έχει δύο τύπου, δύο παγίδες υπάρχουν σε αυτό, να διορθώσουμε αυτήν εδώ την περιοχή. Κυκλώνω την περιοχή που έχει πρόβλημα. Ή αν θέλετε να πάρω μόνο αυτή την περιοχή. Και σχηματίζω ένα περίγραμμα. Και μετά μπαίνω μέσα στο περίγραμμα και κάνω click και το σύρω σε μια περιοχή. Βλέπετε, όπου το σέρνω βγαίνει ένα αντίγραφο μέσα στην περιοχή η οποία είχε πρόβλημα. Αν το άφηνα εδώ θα είχα πρόβλημα. Θα πρέπει να βρω μια περιοχή η οποία να είναι υγιής, καταρχήν, να μην έχει κι εκείνοι οι ρογμαίες, γιατί δεν έχει νόημα να το φέρω εδώ, ας πούμε, γιατί και εδώ έχει μια κάθετη γραμμή, όπως βλέπετε. Θα πρέπει να το φέρω κάπου εδώ που και οι τόνοι ταιριάζουν και είναι και η υγιής περιοχή. Οπότε αφήνοντάς το, το διόρθωσα. Δεν είναι ανάγκη να διορθώσουμε μια γραμμή κατευθείαν με μία κίνηση. Αυτό, γενικά να το θυμάστε, είναι ο μόνος κανόνας που υπάρχει στην αποκατάσταση της φωτογραφίας, είναι ότι χρειάζεται υπομονή και αγάπη. Όσο πιο πολύ αγάπη του δώσουμε, τόσο πιο καλό θα γίνει. Δεν γίνεται ούτε σε πέντε λεπτά ούτε στα γρήγορα. Θέλει αγάπη, υπομονή. Θα σχεδιάσουμε ένα περίγραμμα πάλι και θα το φέρουμε κάπου εδώ. Εδώ το καταλαβαίνετε ότι οι τόνοι ταιριάζουν, ας πούμε, εδώ πέρα είναι λίγο πιο σκούρο. Ενώ εδώ είναι καλύτερο. Αφήνοντάς το, διορθώνεται. Αν δείτε ότι εδώ δημιουργείται μια διαφορετικότητα στους τόνους, μπορείτε να πάρετε ξανά μια περιοχή, ας μοιάζει καλή, και να κάνετε ξανά τη διαδικασία. Αυτό όσο πάει, διορθώνεται. Όσες φορές το επαναλάβετε, τόσο το καλύτερο είναι. Θα κυκλώσουμε άλλη μια περιοχή, θα την φέρουμε κάπου εδώ. Πολύ ωραία. Και να πάρουμε και μια περιοχή, να την κάνω λίγο πιο μεγάλη, για να το δούμε λίγο... Ωραία, αυτή είναι εδώ την περιοχή. Η γραμμή είναι και εδώ, που έχουμε φωτεινούς τόνους, και εδώ που έχουμε σκούρους τόνους. Δεν θα την φέρω εδώ, γιατί βλέπετε, φαίνεται έτσι, φαίνεται. Στο επάνω μέρος δεν ταιριάζει το δεξιά και αριστερά από το περίγραμμα με αυτό που είναι μέσα στο περίγραμμα, οπότε το πιο λογικό θα ήταν να το φέρω εδώ, νομίζω είναι καλά. Εδώ δεν είναι καλά, ξεφεύγει λίγο, κάνει μια καμπύλη. Οπότε, κάπου εδώ ίσως, ή και από την άλλη μεριά, να το δοκιμάζω, όχι. Κάπου εδώ, να έχει μια φυσική ροή δηλαδή στους τόνους η εικόνα. Αφήνοντάς το... Το συγκεκριμένο ήταν λάθος, βέβαια, γιατί αντίθεται σε αυτό που σας είπα πριν, ότι δεν γίνεται με μια κίνηση να το κάνετε όλο. Οπότε, αυτό, αν θα το κάναμε έτσι με την ησυχία μας και με το χρόνο μας, θα έπρεπε να πάρω πρώτα αυτό το κομμάτι το μικρό και μετά να παίρνω σιγά σιγά και τα υπόλοιπα κομμάτια. Και να πηγαίνω να τα διορθώνω σιγά σιγά. Και εξαφανίστηκε η ρογμή. Τώρα θα έρθουμε σε ένα σημείο το οποίο είναι δύσκολο. Ας διορθώσουμε και λίγο εδώ. Οι περισσότεροι την πατάνε να το πω έτσι. Όταν πάνε να διορθώσουν μια φωτογραφία και έρχονται κάνουν αυτήν εδώ την κίνηση, δεν έχουν πιάσει μαλλί, καθόλου μαλλί, είμαι ακόμα στον φόντο, και πάω κάπου δίπλα και ξαφνικά σαν να ποτίζει με αυτό που υπήρχε στο σύνορο της επιλογής, γιατί είναι σε άλλους τόνους χρώματος. Αυτό συμβαίνει γιατί είπαμε ότι προσπαθεί να διορθώσει με βάση αυτό που υπάρχει γύρω του και τα αναμυγνεί και όταν υπάρχει αντίθεση χρωμάτων κάνουμε το εξής. Θα πρέπει να πάρω λίγο από το ένα και λίγο από το άλλο. Δηλαδή λίγο από την περιοχή που έχει τους φωτεινούς τόνους και λίγο από το κεφάλι. Και στη διαχωριστική γραμμή που υπάρχει θα προσπαθήσω να το πάω σε ένα μέρος όπου να έχει μια φυσική ροή, εδώ ας πούμε. Αφήνοντάς το εδώ η αποκατάσταση γίνεται πολύ καλύτερα. Δεν δημιουργείται η έκρηξη μαύρου τόνου που δημιουργήθηκε πριν. Ένας καλός τρόπος για να εξασκηθείτε σε αυτό είναι να διορθώνετε πρώτα τις περιοχές που έχουν τις σχισμές ακριβώς στα σημεία που υπάρχει αντίθεση χρωμάτων και αυτό συνήθως είναι είτε στο κεφάλι που είναι μαύρα τα μαλλιά και το φόντο το οποίο είναι σε ανοιχτούς τόνους. Αν υπάρχει μια ρογμή εκεί να θυμάστε πάντα ότι στο σημείο που γίνεται το διαχωρισμό του κεφαλιού με το φόντο δεν θα παίρνετε μόνο το φόντο ή μόνο το κεφάλι. Μισό και μισό και θα το σύρετε επάνω στην περιοχή η οποία έχει μια φυσική ροή όλα αυτά με το patch. Οι ρογμές δεν διορθώνονται με το healing brush tool. Το healing brush tool είναι για να διορθώνει κυλίδες, spot, πώς τα λένε κυλίδες, ναι. Το patch είναι για να διορθώνει ρογμές και άλλους ίδους ατέλειες οι οποίες θυμίζουν ρογμές. Για να δοκιμάσουμε να διορθώσουμε λίγο εδώ και τις σχισμές που υπάρχουν στα μαλλιά. Και με τα μαλλιά ισχύει το ίδιο. Η συγκεκριμένη φωτογραφία, επειδή το μαλλί είναι κοντό, δεν έχει μία ροή. Δεν φαίνονται οι τρίχες να είναι εχθενισμένες προς μία κατεύθυνση. Και αυτό θέλει προσοχή, διότι εάν είχε κάποιος μαλλιά μακριά, τα μαλλιά έχουν μια συγκεκριμένη φορά. Οπότε αν μια ρογμή ήταν σε ένα σημείο που η φορά ήταν προς τα κάτω, θα πρέπει να κοιτάξουμε να σύρουμε την περιοχή που θέλουμε να διορθώσουμε σε μια περιοχή που έχει και αυτή η τρίχα ροή προς τα κάτω. Δεν θέλουμε δηλαδή η φωτογραφία στο τέλος να έχει τα μαλλιά να είναι προς τα κάτω και κάπου ας πούμε να φεύγουμε λίγο δεξιά, να υπάρχει ανομαλία τέλος πάντων. Να υπάρχει μια φυσική ροή πάντα, φροντίζουμε δηλαδή να υπάρχει μια φυσική ροή γιατί είναι πολύ σημαντικό. Και εδώ πέρα παρατηρούμε ένα παράδειγμα, ότι η ρογμή αυτή υπάρχει σε μια περιοχή η οποία έχει σκοτεινούς τόνους, οπότε εδώ θα ήταν λάθος να την τοποθετήσω. Οπότε θα έπρεπε να έρθω ίσως κάπου εδώ, για να μην χαλαρώ, για να μην χαλάσω τους αρχικούς τόνους της φωτογραφίας. Αυτό όμως είπαμε είναι μία τεχνική. Μια άλλη τεχνική είναι να έχω τη φωτογραφία δίπλα μου, ξανά με τις ρογμές, μία ανέπαφη φωτογραφία και στο τέλος όταν θα τελειώσω με τη διαδικασία της αποκατάστασης να ξεκινήσω και να δίνω φωτεινά και σκοτεινά σημεία σύμφωνα με την αρχική φωτογραφία. Και αυτό γίνεται. Θα το δούμε σε λίγο που θα έτσι ολοκληρώσουμε και θα μάθουμε καλά την διαδικασία της αποκατάστασης. Εδώ είναι μία περιοχή που θα μπορούσα να το αφήσω. Ας κάνουμε και αυτό. Παίρνουμε μισό και μισό και κατεβάζουμε να έχει ροή. Προσπαθήστε να είναι όσο γίνεται πιο ευθεία με το επάνω και κάτω από την επιλεγμένη περιοχή για να μην έχετε κάποιο πρόβλημα και φανεί λίγο έτσι ψπασμένο ή οτιδήποτε άλλο. Ακολουθούμε τους τόνους της φωτογραφίας. Προσπαθούμε δηλαδή η περιοχή που πηγαίνουμε πάνω το ποντίκι να μην έχει μεγάλη διαφορά. Ένα κόλπο το οποίο ισχύει τις περισσότερες φορές είναι ότι όταν η επιλογή που κάνετε είναι κατακόρυφη, συνήθως το δεξιά-ριστερά θα σας εξυπηρετεί καλύτερα από το πάνω-κάτω λόγω της φωτογραφίας. Αυτό ισχύει τις περισσότερες φορές. Όταν κάνετε μια επιλογή ο οποία είναι οριζόντια, συνήθως σας εξυπηρετεί το πάνω-κάτω. Άρα στην κατακόρυφη επιλογή το δεξιά-ριστερά, στην οριζόντια ισχύει το πάνω-κάτω χωρίς να είναι απόλυτος κανόνας αυτός, απλά τις περισσότερες φορές θα δείτε ότι σας βολεύει περισσότερο να το δουλεύετε έτσι. Αλλά το σωστότερο είναι ότι μετακινούμε στην περιοχή που ταιριάζουν οι τόνοι. Ας διορθώσουμε αυτή τη γραμμή. Εδώ τώρα στο ρουθούνι συμβαίνει το εξής. Θέλει να έρθουμε αρκετά κοντά και να του δώσουμε λίγο αγάπη, όπως είπαμε, γιατί είναι μια δύσκολη περιοχή. Θα πρέπει να το κάνουμε σταδιακά και σιγά-σιγά. Εδώ μας έφυγε λίγο η σκιά. Αυτό διορθώνεται εύκολα παίρνοντας ένα εργαλείο το οποίο ουσιαστικά σκουρένει μια περιοχή, χωρίς να έχει μεγάλη έκθεση, μπορούμε να δοκιμάσουμε με το 10 και να δώσουμε ένα πιο σκούρο τόνο στο ρουθούνι. Για να φανεί ξανά η σκιά που είναι κάτω από το ρουθούνι. Αυτό το έκανα με το burn tool, που έχει ένα χεράκι που είναι κλειστό κάπως. Είναι αυτό το εργαλείο που είπατε προηγουμένως ότι φαινόταν η κυλίδα από το εργαλείο, το οποίο μπορεί να έχει όσα αποτέλεσμα είναι πιο φωτεινό ή πιο σκούρο. Σε εκείνη την περίπτωση αντίστοιχα με το burn tool ή το αντίθετό του, που είναι το dodge tool, το οποίο φωτίζει μια περιοχή, της δίνει κορεσμό, αν μπορούμε να το πούμε έτσι, στη φωτεινότητα, να αυξήσουμε την ένταση του φωτός, την ένταση μάλλον των φωτεινών περιοχών, να την αυξήσουμε. Να κάνουμε τώρα μια δύσκολη περιοχή, η οποία είναι επάνω στο κεφάλι και είναι αυτή εδώ. Εδώ λείπουν κάποια κομμάτια της φωτογραφίας. Δεν είναι απλά ότι έχουμε μια σχισμή, εδώ λείπουν κάποια πράγματα. Και αυτό μου δίνει την ευκαιρία να σας πω το εξής, ότι ας υποθέσουμε ότι από αυτή τη φωτογραφία έλειπε ένα πολύ μεγάλο κομμάτι. Έλειπε όλο το μέτωπο, ας πούμε. Τι θα μπορούσαμε να κάνουμε, τίποτα απολύτως δεν γίνεται. Η αποκατάσταση προϋποθέτει ότι η φωτογραφία είναι σε ένα επίπεδο, όπου οι διορθώσεις που θα κάνουμε, δεν έχουν να κάνουν με το θέμα της φωτογραφίας. Έχουν να κάνουν λίγο με την κατάσταση της φωτογραφίας η οποία βρίσκεται. Αν έλειπαν τα μάτια του παιδιού, δεν έχουμε τρόπο να γνωρίζουμε πώς είναι τα μάτια για να τα σχεδιάσουμε. Θα έπρεπε δηλαδή μετά να ήμασταν πολύ καλοί ζωγράφοι. Η αποκατάσταση της φωτογραφίας, τουλάχιστον σε αυτό το επίπεδο αποκατάστασης, αφορά τις φωτογραφίες που έχουν αλλοιώσεις μικρές όμως. Δεν μας λείπει δηλαδή ένα πολύ μεγάλο κομμάτι από τη φωτογραφία, μας λείπει ένα κομμάτι το οποίο λίγο πολύ φανταζόμαστε πώς μπορεί να ήταν. Τα μαλλιά, αν έλειπε όπως εδώ που λείπουν, φανταζόμαστε πώς μπορεί να είναι το κομμάτι που λείπει. Αν έλειπε όμως το ένα το μάτι, τα δύο τα μάτια, είναι δύσκολο όπως καταλαβαίνετε να τα διορθώσουμε. Οπότε πάμε να κάνουμε σε αυτήν εδώ την περιοχή την διορθωσή μας. Πάλι με το patch tool, ξεκινάω σιγά σιγά και επιλέγω περιοχές. Όπου μου φαίνεται ότι υπάρχουν ανομαλίες, όπως κάποιες άσπρες κυλίδες οι οποίες φαίνονται, μπορώ να τις διορθώνω και αυτές. Δεν χρειάζεται να πάω στο healing brush για μια κυλίδα. Μπορώ και με το patch tool να την κυκλώσω και να πάω κάπου άλλο που δεν έχει κυλίδα και την διορθώνεται αυτόματα. Και σιγά σιγά διορθώνεται. Παρακαλώ. Και ερχόμαστε εδώ τώρα. Σε αυτό εδώ το σημείο αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι το εξής, να διορθώσουμε όσο το κεφάλι βασικά πηγαίνει κάπου εδώ είναι. Για να το δούμε και σε, το σχήμα του κεφαλιού είναι σε εκείνη το σημείο που είναι το περίγραμμα. Οπότε μέχρι εκεί που είναι το περίγραμμα περιμένουμε να βλέπουμε μαλλιά. Μετά από εκεί εκείνο το άσπρο που υπάρχει καλό θα είναι να γίνει ένα γκρι είναι το φόντο που έχει πίσω από την φωτογραφία. Άρα θα πιάσω αρχικά εδώ στο περίγραμμα και θα ξεκινήσω να βάζω μαλλιά. Αυτό το άσπρο που φαίνεται εδώ πέρα είναι επειδή είναι η ίδια περίπτωση με πριν που είπαμε ότι σε δύο περιοχές που έχει αντίθεση είναι σαν ένα χύνετας με το χρώμα. Το οποίο θα το διορθώσουμε δεν είναι πρόβλημα ιδιαίτερο. Το ίδιο θα κάνουμε και από την άλλη μεριά. Προσπαθούμε δηλαδή να φέρουμε όσο πιο κοντά στην διαχωριστική γραμμή που είναι το κεφάλι και το φόντο να κάνουμε όσο το δυνατόν περισσότερη δουλειά εκεί στα δύο άκρα. Μετά το ένομα θα γίνει με το γνωστό τρόπο. Θα πάρουμε τις δύο περιοχές μισό και μισό και θα πάμε σε μια περιοχή η οποία είναι υγιής. Κάπου εδώ ας πούμε. Και το ίδιο θα κάνουμε συνεχίζοντας και με το υπόλοιπο μέρος της φωτογραφίας. Εδώ πέρα έχει ένα θεματάκι και καλό είναι να διορθώσουμε και αυτά τις σχισμές που υπάρχουν. Κυκλώνω και σύρω, κυκλώνω και σύρω. Και πού και πού κάνουμε και με control plane ένα zoom προς τα έξω για να σιγουρευτούμε ότι η γραμμή που ακολουθούμε κατά την αποκατάσταση έχει μια φυσική ροή. Μην το κάνουμε πανκ ας πούμε η λογία έτσι λίγο κάπως. Διορθώνουμε, επιλέγουμε και σύρουμε, επιλέγουμε και σύρουμε. Η σχήμα που επιλέγουμε παίζει ρόλο, δηλαδή είναι διαφορετικό το να επιλέξω αυτό ένα οβάλ σχήμα από το να επιλέξω αυτό που είναι ένα ακανόνιστο τελείως σχήμα. Θα επιλέγετε σχήματα τα οποία όταν θα σήρετε την περιοχή σε μια υγιής περιοχή να έχουν μια φυσική ροή. Το μυστικό όλο αυτό είναι. Η περιοχή που θα πηγαίνετε επάνω να έχει μια φυσική ροή. Δηλαδή ομαλή η εικόνα που βλέπετε όταν κάνετε την επιλογή. Να ακολουθεί για παράδειγμα το κεφάλι, το σχήμα του κεφαλιού. Για να το δούμε πώς φαίνεται από μακριά. Φαίνεται λίγο σαν καρουμπαλάκι θα έλεγα. Παρακαλώ. Και διορθώνουμε όπου υπάρχει θέμα. Αυτό πρέπει να είναι ρύθμιση του φώτος που έχει να κάνει σαν οδηγός. Σε αυτό το σημείο χτυπάει το σχήμα που σύρω στο κέντρο της περιοχής. Ναι, κάτι τέτοιο είναι. Αυτό εδώ σαν επιλογή δεν είναι πολύ καλή, οπότε θα κάνουμε ανέρεση, κάνουμε το ctrl-z και ξαναπροσπαθούμε. Πάντα προσέχουμε να ακολουθούμε την φορά που έχει η εικόνα, να έχει μια ροή. Επιλέγουμε μικρά κομματάκια και προσπαθούμε να ταιριάζουν οι τόνοι όσο το δυνατόν περισσότερο. Και εδώ έχουμε μια περιοχή τώρα που υπάρχουν δύο διαφορετικά αντικείμενα. Είναι το αυτοί και είναι και το φόντο από πίσω. Εδώ η διαφορετική γραμμή ισχύει το ίδιο και με τις υπόλοιπες περιπτώσεις. Παίρνω λίγο από το ένα, λίγο από το αυτοί δηλαδή μαζί με τη ρογμή εννοείται και λίγο από το φόντο και το μετακινώ σε μια περιοχή η οποία δεν έχει πρόβλημα αλλά υπάρχει μια φυσική ροή στη γραμμή του αυτιού και αφήνοντάς το διορθώνεται. Τώρα σε αυτήν εδώ τη γραμμή την άσπρη που υπάρχει που είναι ακριβώς στο σημείο που κάνει καμπύλι το αυτί. Βασικά σε αυτήν την περίπτωση δεν χρειάζεται να πάρω το patch tool και να το μετακινώ σε μια περιοχή γιατί δεν υπάρχει περιοχή που να μοιάζει με την περιοχή που είναι το αυτί γιατί μόνο στο αυτί υπάρχει αυτό το σχίσιμο και επειδή η φωτογραφία δεν είναι συμμετρική δηλαδή δεν έχω το άλλο αυτή στην αντίστοιχη περιοχή για να μπορέσω να πάω εκεί και να μοιάζουν και να έχει τη ροή που θέλω εδώ βασικά το μόνο που θέλω είναι να σκουρίνω αυτή την άσπρη γραμμή να μην υπάρχει αυτή η άσπρη γραμμή. Το οποίο πως μπορώ να το κάνω μπορώ να έρθω πάλι πολύ κοντά το zoom έτσι επαναλαμβάνω είναι πολύ φίλος μας είναι ο καλύτερος μας φίλος και το space για να μπορώ να μετακινούμαι δεξιά και αριστερά στην εικόνα και θα έρθω και θα πάρω να δοκιμάσουμε με το healing brush tool να δούμε αν θα έχουμε κάποιο αποτέλεσμα και να κάνουμε ένα κλικ. Έδιωξα τη γυαλάδα αυτή την άσπρη τώρα μπορώ να πάρω το burn tool που είπαμε το εργαλείο που σκουρένει τους τόνους σε μια περιοχή και να έρθω και να κάνω μικρά κλικ. Ίσα ίσα για να δημιουργήσω τη σκιά που βγαίνει από το αυτοί, όχι τη σκιά που βγαίνει από το αυτοί, τη σκιά που δημιουργεί το αυτοί. Και εδώ υπάρχουν και κάποιες μικρές γραμμούλες τις οποίες επίσης μπορούμε να εξαλείψουμε με το patch tool σιγά σιγά. Και διορθώνεται. Να κάνουμε και τις γραμμές στο μάγουλο, το οποίο είναι λάθος, χρειάζεται λίγο μικρότερες περιοχές. Για να πάτε πολλά βήματα πίσω, γιατί η ανέραση σας πηγαίνει ένα βήμα πίσω. Αν θέλετε να πάτε πολλά βήματα πίσω είναι alt-control-z, το οποίο είναι το step-backward, δηλαδή πήγαινε πίσω, το ανέρη μόνο την τελευταία ενέργεια. Το step-backward μπορείτε να πάτε πολλά βήματα πίσω. Και ένας πολύ καλός τρόπος για να μην μπερδεύεστε σε τέτοιες περιπτώσεις όπου υπάρχει η γραμμή αυτή, όπως είναι εδώ η γραμμή του σαγωνιού, είναι να διορθώνεται την πάνω περιοχή, την κάτω και αυτό που είναι στη μέση να το αφήνετε για το τέλος. Δηλαδή διορθώνουμε στην γραμμή που υπάρχει την πάνω πλευρά, την κάτω πλευρά και στο τέλος κάνουμε την περιοχή που είναι δύσκολη θεωρητικά. Το ίδιο και με τα μαλλιά. Πρώτο διορθώνουμε τα μαλλιά, μετά διορθώνουμε το φόντο και όπου υπάρχει πρόβλημα στην γραμμή ενδιάμεσα, στο τέλος. Διορθώνουμε όσο μπορούμε απ' έξω και μετά μισό από το φανελάκι, μισό από το φόντο και πηγαίνουμε λίγο πιο κάτω ή λίγο πιο πάνω, κάπου που να έχει μία ροή και αφήνοντάς το διορθώνεται με τον καλύτερο τρόπο. Επίσης όταν έχουμε σε παλιά φωτογραφία λευκά ρούχα υπάρχει το εξής πρόβλημα, είναι μερικές φορές δύσκολο να διακρίνουμε αν πρόκειται για σχισμή ή για τσάκα από το ρούχο. Επειδή οι σκιάς που δημιουργούνται είναι πολλές φορές ίδιες αυτό μπορείτε να το ελέγχετε τακτικά όταν κάνετε zoom προς τα έξω για να φαίνεται η φωτογραφία πιο καθαρή και πιο ολόκληρη στο συνολό της δηλαδή να τη βλέπετε. Θα διορθώσω όσο πιο κοντά μπορώ εδώ πέρα που έχω πάλι μια αλλαγή. Μισό από το ένα και μισό από το άλλο και έρχομαι κάπου που να έχει ροή. Και αν δεν έχει ροή τι κάνω, παίρνω μικρότερα κομμάτια. Η λύση δηλαδή είναι πιο μικρά κομμάτια. Δηλαδή αφαιρώνουμε λίγο περισσότερο χρόνο για να του δώσουμε αγάπη. Και μπορούμε να πάρουμε και στην κυλίδα. Μισό από το ένα και μισό από το άλλο. Έχει και μια άλλη περιοχή αυτή η εικόνα η οποία έχει ενδιαφέρον και αυτό είναι εδώ. Διορθώνουμε όσο πιο κοντά μπορούμε εδώ πέρα που γίνεται η αντίθεση των χρωμάτων. Παίρνουμε λίγο από το λεβό, λίγο από το φανελάκι, κάπου που να έχει ροή και διορθώνεται. Αν ακολουθείτε αυτή την τεχνική, γιατί οι δύσκολες περιοχές θα είδατε ότι είναι αυτές, οι άλλες ήταν με κυκλώνω, πηγαίνω κάπου που είναι υγιή συμπεριοχή και διορθώνεται το πρόβλημα. Το πραγματικά δύσκολο σημείο είναι αυτά εδώ, όπου υπάρχει διαφορετικότητα στους τόνους. Θα πηγαίνετε όσο πιο κοντά γίνεται διορθώνοντας σταδιακά την εικόνα και στις περιοχές όπου έχει αντίθεση, είπαμε, παίρνουμε λίγο από το ένα και λίγο από το άλλο και προσέχουμε να υπάρχει μία ροή. Αν κάνουμε αυτό το πράγμα, εδώ τώρα λίγο φεύγει. Το πρόβλημα ποιο είναι, ότι είναι πολύ μεγάλο αυτό που επέλεξα, το περίγραμμα αυτό εδώ που έκανα, οπότε θα κάνω ξανά το ίδιο παίρνοντας πιο μικρό κομμάτι. Πάλι είναι μεγάλο, δεν πειράζει, θα κάνω ακόμα πιο μικρό. Φορετικό σχήμα. Πρέπει να βρούμε κάπου που να έχει ροή, μια καλή ροή. Αυτή εδώ η περιοχή είναι ελαφρώς περίεργη, οπότε βασικά εδώ πέρα χρειάζομαι λίγο να σκουρίνω την περιοχή. Άρα αυτό μπορεί να κάνω είναι να πάρω το burn tool ξανά και να αρχίζω να σκουρίνω με πολύ απαλούς χειρισμούς και να εξαφανίσω με κάποιο τρόπο και αυτή την άσπρη κυλίδα που υπάρχει και είναι ενοχλητική. Και έχει και δύο άσπρα σημαδάκια εδώ τα οποία επίσης θα μπορούσαμε να πάρουμε και να εξαφανίσουμε. Και να σκουρίνουμε δεχομένως εδώ. Τώρα εδώ συμβαίνει, είναι αυτό το σημείο που ήθελα να σας δείξω επίσης, εδώ στο φόντο της φωτογραφίας υπάρχει κάτι που μοιάζει με παραλλαγή στρατιωτική ή κάτι αντίστοιχο δεν ξέρω τι μπορεί να είναι, έχει κάποια σχήματα από πίσω. Οπότε πρέπει να είμαι προσεκτικός εδώ όσον αφορά την επιλογή, αν δηλαδή θα έρθω και θα κάνω μια επιλογή εδώ πέρα και την φέρω κάπου εδώ, βλέπω ότι χαλάω την αρμονία των σχημάτων που υπάρχουν κανονικά πίσω από αυτή τη σχισμή. Οπότε και εδώ ισχύει ο κανοναστής ροής, θα πρέπει δηλαδή να φροντίσω να έχει μια ροή το μέρος που θα εναποθέτω την επιλογή μου. Χωρίς να σημαίνει απαραίτητα ή απόλυτα ότι θα πρέπει να ακολουθήσω αυτό που πραγματικά υπάρχει γιατί ο σκοπός είναι να αποκαταστήσω τη φωτογραφία να φαίνεται φυσιολογική και στην τελική αν θέλετε το κυρίως θέμα δεν είναι το φόντο που είναι πίσω από τον άνθρωπο, είναι ο άνθρωπος. Στην προκειμένη περίπτωση, αν ήταν ένα τοπίο θα με διέφερε και το τοπίο φυσικά. Αλλά εδώ δεν είναι τόσο σημαντικό που σημαίνει ότι τυχαία τώρα και εδώ να το άφηνα δημιουργείται μια φυσιολογικότητα στην ροή των σχημάτων, δηλαδή το επάνω δεξιά μέρος κάνει ένα σαν κυκλάκι, δεν ξέρω αν το φαίνεται. Αν απλά το σκουρέναμε δεν ιδιαινετρίγει ο αποτέλεσμα, πρέπει να το βαρντούν και το σκουρέναμε το κοινό στα σχήματα. Θα μπορούσαμε και αυτό να το κάνουμε. Θα μπορούσαμε δηλαδή με το εργαλείο αυτό μετά, λίγο πιο μεγάλο κάπου εδώ και λίγο πιο πολύ έκθεση, να ξεκινήσουμε να σκουρένουμε περιοχές. Νομίζω ότι φαίνεται στην εκτύπωση με κάτι διαφορετικό πιο έντονο αυτό. Όχι, δεν έχει διαφορά στην εκτύπωση. Αυτό που θέλουμε εμείς είναι τα σχήματα που υπάρχουν από πίσω, όταν θα διορθώνουμε τις σχησμές, να έχουν μια συνέχεια. Ας μην είναι η γνήσια η αρχική, αρκεί να υπάρχει μια συνέχεια για να μην φαίνεται ότι έχει γίνει η παρέμβαση και είναι άσχημο, φαίνεται άσχημο δηλαδή στο μάτι. Θα πρέπει να έχει μια συνέχεια η οποία δεν θα κεντρίζει την προσοχή. Αυτό, δεν μας ενδιαφέρει να κεντρίζει την προσοχή. Θα διορθώσουμε και εδώ όσο μπορούμε. Θα επιλέξουμε μια περιοχή η οποία να έχει μία συνέχεια. Μπορεί να μην βρούμε. Μπορεί να βρούμε τυχαία μία. Διορθώσουμε και εδώ με τον ίδιο τρόπο. Να υπάρχει μία ροή. Και εδώ τώρα που έχω κάποια φωτεινά σημεία, αυτά μπορώ να τα πάρω και να τα σκουρίνω. Είτε με αυτόν τον τρόπο είτε με το burn tool. Παίρνοντας το εργαλείο burn, έρχομαι εδώ με λίγο μεγάλη βούρτσα, με τσαγγίλες είπαμε μεγαλών και μικραινή βούρτσα. Και εδώ μπορώ να δημιουργήσω σχήματα. Αλλά μην το παρακάνετε γιατί θα μαυρίσουν πολύ. Ήδη αρχίζουν και μαυρίζουν. Το πόσο θα μαυρίζουν εξαρτάται από το exposure, από την έκθεση που έχω εδώ πάνω. Και ξεκινάμε από χαμηλά και αυξάνουμε αναλόγως αν δούμε ότι δεν έχει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Μας έμεινε και μια γραμμή εδώ. Ας την κάνουμε κι αυτή. Φροντίζω να έχει μια ροή πάντα. Όχι την απαραίτητα είπαμε την αρχική, μια ροή. Να μοιάζει ότι αυτό το πράγμα είναι φυσιολογικό. Μισό από τη μια περιοχή, μισό από την άλλη και ακολουθούμε την ροή. Και θα γίνει τόσο καλό όσο αγάπη του δώσετε. Δύο εργαλεία χρησιμοποιήσαμε, τρία. Δεν χρησιμοποιήσαμε ούτε πολλές εντολές, ούτε πάρα πολύ εξειδικευμένα πράγματα. Τις περιοχές που κάνει το διαχωρισμό θα πρέπει να προσέχετε ιδιαίτερα. Και μικρές περιοχές. Δεν θέλει διασύνη δηλαδή, θέλει το χρόνο του. Έχει έρθει σε ένα επίπεδο καλό, θα έλεγε κανείς. Αυτό είναι το πρώτο στάδιο. Εδώ είναι που λέμε διώξαμε τα πολλά, τα χοντρά. Τώρα, οι φωτογραφίες εκτός από τις φθορές αυτές, ενδέχεται να έχουν φθορές οι οποίες έχουν να κάνουν με τον τόνο της φωτογραφίας. Δηλαδή, είτε να υποστούν κάποιον αποχρωματισμό, αν μιλάμε για έγχρωμη φωτογραφία, είτε να υποστούν κάποια εξασθένηση στην αντίθεση. Και αυτό διορθώνεται με τα επίπεδα. Η αγγλική λέξη είναι levels, αλλά θα τα λέμε levels καλύτερα. Στο image adjustment και levels βγαίνει αυτό που μοιάζει το ιστόγραμμα, λέγεται αυτό, βγαίνει το ιστόγραμμα, το οποίο μας δείχνει τις πληροφορίες στους σκούρους. Είναι από εκεί, από αριστερά σας, όπως το βλέπετε. Στο κέντρο είναι οι μεσαίοι τόνοι και δεξιά είναι οι ανοιχτοί τόνοι. Το συγκεκριμένο ιστόγραμμα, και βασικά για να μην μπλέξουμε με πολύ λεπτομέρειες, αυτό που θα πρέπει να θυμάστε είναι ότι το μαύρο σημάδι αυτό και το άσπρο σημάδι θα πρέπει να είναι μέσα στο ιστόγραμμα. Τι εννοώ, ότι αυτή τη στιγμή εδώ πέρα, το μαύρο, είναι εκτός του ιστόγραμματος, δηλαδή εκτός εκεί που ξεκινάνε οι πληροφορίες. Οπότε αυτό θα ήταν καλό να το φέρω κάπου εδώ και ταυτόχρονα βλέπετε και από πίσω πώς βελτιώνεται η αντίθεση στη φωτογραφία. Φέρνοντάς το κάπου εδώ που ξεκινάει. Αυτό το λίγο, ας πούμε, δεν με πολύ ενδιαφέρει κιόλας. Και εδώ πέρα αντίστοιχα αν είχα ένα κενό, θα πρέπει και αυτό λίγο να το μαζέψω, να το πάω λίγο πιο μέσα. Αν το φέρω αυτό πολύ, την καίω τη φωτογραφία. Διότι τα άσπρα γίνονται τελείως φωτεινά, δεν διαχωρίζω σκέας πλέον στην πλούζα, θα φαίνεται ένα άσπρο πράγμα και αρχίζει λίγο σαν να το χτυπάει το φως. Οπότε κάπου μέσα, δηλαδή τα δύο ακριανά να είναι εντός του σχήματος που γίνεται από αυτές εδώ τις κατακόρυφες γραμμές. Και οι μεσαίοι τόνοι όσο πιο κοντά έρχονται στους άσπρους τόνους σκουρένει η φωτογραφία, έχει έτσι αντίθεση ας πούμε. Ενώ όταν το πηγαίνω προς τους μαύρους τόνους μειώνει τη αντίθεση. Ένας άλλος τρόπος είναι, αν πατήσετε έτσι όπως ήμουνα, ας το ξανανοίξω για να το δούμε, levels, αν πατήσω το κουμπάκι που λέει auto, κάνει αυτό που σας είπα, μαζεύει και τα φέρνει εκεί που πρέπει να τα φέρει. Αλλά επειδή ο καθένας μας αντιλαμβάνεται διαφορετικά το τι είναι καλύτερο στην εικόνα, κάποιος μπορεί να του αρέσει αυτό, κάποιος μπορεί να του αρέσει αυτό. Δεν έχει κάποιο κανόν, ας πούμε, απόλυτο. Είναι θέμα προσωπικής επιλογής. Εδώ ας πούμε, εμένα μου αρέσει. Μπορεί σε κάποιον από εσάς να πει ότι εγώ το θέλω πιο έντονο ή πιο σκούρο ή πιο άνοιχτο. Ή μπορεί να μην είναι θέμα θέλω, μπορεί να το τυπώσουμε και να μην μας αρέσει το αποτέλεσμα και να χρειαστεί λίγο άνοιγμα ή λίγο να το σκουρίνουμε ακόμα περισσότερο. Τώρα θα σας πω για αυτά. Αυτά είναι τρία σταγωνόμετρα, τα οποία αν δείτε στις άκρες, δεν ξέρω αν φαίνεται, αυτό έχει μαύρο υγρό μέσα του, αυτό έχει ένα γκρι και αυτό έχει ένα λευκό. Αντιστοιχούν τα τρία αυτά, τους τρεις αυτούς δίκτες κάτω. Και δουλεύει ως εξής. Αν κάνετε κλικ στο μαύρο το σταγωνόμετρο και έρθετε μέσα στην εικόνα και επιλέξετε μια σκούρη περιοχή της εικόνας. Εδώ ας πούμε. Στο μεσαίο μια μεσαία περιοχή της εικόνας. Και στο λευκό μια φωτεινή περιοχή της εικόνας. Έχει ακριβώς το ίδιο αποτέλεσμα. Βασικά είναι σαν να το βάζετε στο αυτόματο, απλά επιλέγετε εσείς τι σημαίνει σκούρο στην εικόνα σας. Το αυτόματο αφήνετε το Photoshop να το επιλέξει για εσάς. Ενώ με το σταγωνόμετρο, όχι και τα τριάνατα, επιλέγετε εσείς τι σημαίνει σκούρο, μεσαίο ή φωτεινό. Το καλύτερο βέβαια είναι αυτό που σας είπα στην αρχή, γιατί έχετε περισσότερο έλεγχο, είναι να παίζετε με τις μπάρες εδώ πέρα και να φροντίζετε πάντα να είναι εντός των πληροφοριών του ιστογράμματος. Η αρχή και το τέλος του. Η ενδιάμεση μπάρα ρυθμίζει δυνατότητα, η αρχή και το τέλος του. Η ενδιάμεση μπάρα ρυθμίζει την αντίθεση. Αυτό θα σας βοηθήσει στις περιπτώσεις όπου η φωτογραφία έχει υποστεί την εξασθένηση που λέμε, λόγω του χρόνου. Ψεγενικές γραμμές, αυτή είναι η τεχνική η οποία χρησιμοποιούμε για να κάνουμε μια αποκατάσταση φωτογραφίας. Θέλω να σας δείξω πριν, αν έχει κάποιος να ρωτήσει κάτι ή θέλει να πει κάτι, να σας πω ότι υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να πετύχουμε το συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Αυτός ήταν ένας από αυτούς. Ο πρώτος, ας πούμε, που μαθαίνει κανείς για να ξεκινήσει την αποκατάσταση μιας φωτογραφίας. Συνήθως μία τέτοια φωτογραφία, η συγκεκριμένη για παράδειγμα για να την τελειοποιήσουμε και την φέρουμε σε ένα αποτέλεσμα καλό, θα σας πάρει περίπου δύο ώρες. Οπότε, σε περίπτωση κάποιος θέλω να πω που θα το κάνει εξάσκηση αυτό το πράγμα στο σπίτι του, μαζί με το PDF θα σας στείλω και τη φωτογραφία αυτή. Αν δηλαδή εξασκηθείτε, να ξέρετε ότι περίπου δύο ώρες να υπολογίσετε σαν χρόνο. Εσείς που δεν έχετε καμία έπαφη ενώ με το Photoshop, όσοι το χρησιμοποιείτε, ίσως να σας πάρει και λιγότερο. Για να έρθετε εδώ, σε αυτό το σημείο. Αν είχαμε πρόβλημα στο ένα το μάτι και το άλλο το μάτι είναι κανονικά, μπορούμε να κάνουμε αποκατάσταση στο άλλο το μάτι. Δηλαδή, αν είχαμε το σκίσιμο στο μάτι, που είναι ένα δύσκολο σημείο, και θέλω να το αποκαταστήσω, γιατί ας πούμε το άλλο το μάτι το έχω. Ναι, αν είναι σε αυτή τη γωνία, θα γινόταν. Θα μπορούσα να πάρω πληροφορίες από το ένα μάτι, το επιλέξω και να πάω την περιοχή επάνω στο άλλο. Δεν θα ήταν τόσο απλή υπόθεση, γιατί εμείς δεν θέλουμε να αντιγράψουμε μια περιοχή πάνω σε μια άλλη. Ή, τέλος πάντων, η περιοχή που θα αντιγράψουμε πάνω στην άλλη, όλη η δυσκολία είναι στα άκρα της επιλογής. Εκεί θα έπρεπε μετά να χρησιμοποιήσουμε και άλλα εργαλεία, τα οποία είναι, ενώ δεν επί του παρόντως, με την έννοια ότι καλύτερα να ξεκινήσουμε με το α, για να φτάσουμε, αυτό που λες είναι περίπου γύρω στο π. Ρο, είναι κάπου προς το τέλος. Λέω αν το είδατε τη βράδυ πάνω στο μάτι σου. Γίνεται, αν υπάρχει μια άλλη περιοχή, η οποία είναι ίδια, μπορούμε. Το πρόβλημα θα ήταν αν δεν είχαμε καθόλου μάτια. Εφόσον τα μάτια θεωρούμε ότι είναι ίδια, άρα αν έχουμε το ένα από τα δύο, έχουμε και το άλλο. Επίσης, αν έχουμε μια φωτογραφία, που είναι φωτογραφία σαν αυτές που βγαίνουμε ταυτότητας, λόγω του ότι το πρόσωπο είναι συμμετρικό, ακόμα και το μισό πρόσωπο να μας έλειπε, θα μπορούσαμε να κάνουμε αναστροφή οριζόντια το άλλο μισό που θα είχαμε, για να σχηματίσουμε ολόκληρη την εικόνα. Με την προϋπόθεση ότι αυτός ο άνθρωπος και το άλλο του μισό θα ήταν ίδιο, και δεν θα του λυπέε κάτι, θα είχε κάποια ουλή ή οτιδήποτε άλλο. Να σας δείξω μία-δύο φωτογραφίες, οι οποίες έχουν να κάνουν, δηλαδή, πιο πολύ αυτήν, για παράδειγμα. Αυτή είναι μια φωτογραφία, είναι μια δύσκολη φωτογραφία θα έλεγε κανείς. Φαίνεται δύσκολη. Και θα σας πω γιατί φαίνεται και για ποιον λόγο σας δείχνω αυτή τη φωτογραφία της συγκεκριμένη. Το μεγάλο πρόβλημα υπάρχει εδώ. Αυτή όμως η περιοχή είναι αδιάφορη. Με την έννοια ότι δεν έχει κάτι να μας δείξει, έχει απλά ένα φόντο. Που σημαίνει ότι αν επικεντρωθώ εδώ, αυτό που υπάρχει έξω από το περίγραμμα που διάλεξα, δεν με ενδιαφέρει. Δεν δείχνει κάτι. Οπότε μην μπαίνετε στη διαδικασία να διορθώνετε πράγματα με τον τρόπο που σας έδειξα σε περιοχές οι οποίες είναι αδιάφορες. Εδώ μέσα τα πράγματα είναι πιο καλά. Και αν θα δείτε, έχει ακριβώς τα ίδια χαρακτηριστικά με την προηγούμενη φωτογραφία. Δηλαδή τι? Έχει κυλίδες και ρογμές. Τίποτα άλλο. Τα σημεία που πρέπει να προσέξουμε είναι εδώ που υπάρχουν διαχωριστικές γραμμές, που είπαμε το πόδι με το φόντο, ή το ένα το πόδι με το άλλο το πόδι, ή το φόρεμα με το πόδι, ή το πόδι με το φόντο. Πολλά πόδια. Οπότε οι περιοχές που είναι έξω από το θέμα της φωτογραφίας που είναι αυτή η οικογένεια, δεν με ενδιαφέρει, άρα δεν το διορθώνον, δεν υπάρχει λόγος να το διορθώσω. Έτσι χαρακτός, αν θα θέλατε να κάνετε μια έκθεση, ας το πούμε, με τη συγκεκριμένη φωτογραφία, πιο πολύ θα μας ενδιαφέρε τα πρόσωπα που εικονίζετε σε αυτή, παρά να είναι το φωτογραφικό. Αν γίνεται, καλώς να γίνει. Αλλά αν δείτε ότι δεν γίνεται, η δική μου γνώμη είναι, δεν χρειάζεται να το κάνετε, γιατί τα πρόσωπα είναι αυτά που μας ενδιαφέρουν. Δηλαδή το κροπάρουμε, δηλαδή το διώχνουμε τελείως. Ναι, ναι, ναι, ναι. Ή διορθώνεται το μέσα και το αφήνεται το έξω, έτσι. Αν και καλύτερα να το κροπάρετε για να μην φαίνεται το μισό φτιαγμένο και το άλλο μισό όχι. Ύστερα ένα άλλο που συμβαίνει είναι ότι μερικές φωτογραφίες είναι καλύτερο να έχουν το παλιό στοιχείο που λέμε. Αν διακρίνεται δηλαδή το θέμα της φωτογραφίας, μερικές φωτογραφίες παλιές είναι καλύτερο να τις αφήνετε όπως είναι και να μην τις πειράζεται και καθόλου, θα έλεγα. Πέρα από το να διορθώσετε, για παράδειγμα, και αυτή η φωτογραφία, θα μπορούσε, για να δούμε τα επίπεδά της. Βλέπετε πόσο κενό υπάρχει δεξιά και δεξιά, θα μπορούσε λίγο να έρθουμε ελαφρώς πιο κοντά. Και μπορείτε πατώντας το preview να βλέπετε κατευθείαν το πριν και το μετά χωρίς να πατήσετε το OK λίγο καλύτερα. Αλλά πάντα εξαρτάται από το τι θέλετε να βγάλετε. Όσον αφορά τα επίπεδα, όσον αφορά τις σχισμές και τις κυλίδες, εκεί τα πράγματα είναι ξεκάθαρα. Δε θέλουμε κυλίδες και σχισμές. Εδώ, όμως, κάποιος ο οποίος ενδεχομένως να γνωρίζει πράγματα από φωτογραφία καλή ώρα, όπως έχουμε εδώ πέρα αρκετούς που είναι κομπίστες και επαγγελματίες, ενδεχομένως να έχουν καλύτερο μάτι από εμένα, ας πούμε, που δεν ξέρω από φωτογραφία. Στο τι είναι καλύτερο, σαν τόνους, να δώσουν σε μια εικόνα. Αυτό γίνεται από τα επίπεδα. Καλύτερα να επισκευάζουμε τη φωτογραφία και μετά να ερθυμίζουμε το φως ή να ερθυμίζουμε το φως και μετά να επισκευάζουμε τη φωτογραφία. Είναι καλύτερα να επισκευάζετε τη φωτογραφία πρώτα, γιατί με την επισκευή ενδεχομένως να υπάρξουν κάποια σημεία ατέλειες, ας το πούμε, λόγω της επισκευής. Οπότε αυτό διορθώνεται μετά, αλλάζοντας τους τόνους της φωτογραφίας στα επίπεδα. Έχει κανείς να πει κάτι, να ρωτήσει κάτι, να πούμε κάτι, αν θέλετε. Να σας δείξω και μια τελευταία φωτογραφία. Αυτή η φωτογραφία, για παράδειγμα. Ok, αυτή έχει πολύ μεγάλο πρόβλημα. Αν θα μπορούσαμε να τη διορθώσουμε, θα μας έβρενε μέρες για να τη διορθώσουμε, έτσι. Θα μας έβρενε πολλές μέρες. Και ένα τελευταίο που ήθελα να πω σε σχέση με το σκανάρισμα είναι ότι όταν σκανάρουμε μια φωτογραφία, ανεξάρτητα αν είναι ασπρό-μαυρή ή όχι, δεν την σκανάρουμε ως ασπρό-μαυρή. Την σκανάρουμε ως έχρωμη. Γιατί παρόλο που σε εμάς φαίνεται ασπρό-μαυρή, αυτή τη είναι έχρωμη. Για να δοκιμάσουμε. Κάνοντας κλικ σε ένα χρώμα, αυτό είναι οι πληροφορίες του χρώματος που επέλεξα, τέλος πάντων. Αν δείτε εδώ, υπάρχουν όλες οι πληροφορίες χρώματος, που σημαίνει ότι μια ασπρό-μαυρή φωτογραφία μπορείτε να την επεξαργαστείτε καλύτερα, αν τη σκανάρετε ως έχρωμη. Έχει περισσότερες πληροφορίες. Άσχεται αν είναι ασπρό-μαυρή. Θα έχετε καλύτερο χειρισμό πάνω στη φωτογραφία, πάνω στην εικόνα. Οπότε, τη σκανάρετε ως έχρωμη και αν θέλετε να την τυπώσετε μετά ή να την μετατρέψετε σε ασπρό-μαυρή, δηλαδή να χαθούν οι πληροφορίες των χρωμάτων, μπορείτε να κάνετε εδώ από το mode και να την κάνετε ως grayscale, που σημαίνει να είναι σε αποχρώσεις του grayscale. Απλά το grayscale έχει πολύ λιγότερες πληροφορίες χρώματος από τα χρωματικά μοντέλα RGB που είναι τώρα ή SMYK, το οποίο είναι για εκτύπωση. Αυτό ήταν όλη η τεχνική. Ελπίζω να σας φάνηκε έτσι ενδιαφέρουσα και να την αξιοποιήσετε. Αν έχει κάποιος να ρωτήσει κάτι ή να πει κάτι. Το SMYK είναι η τετραχρωμία που λέμε. Όταν πηγαίνουμε σε ένα τυπογραφείο και τυπώνει σε offset είναι η τετραχρωμία. Και οι διαφορές των δύο, έτσι για να πούμε και κάτι έξω από το θέμα του εργαστηρίου, είναι ότι το φάσμα των χρωμάτων που καλύπτουν τα δύο χρωματικά μοντέλα δεν είναι η ίδια. Που σημαίνει ότι αν βλέπουμε μια φωτογραφία σε RGB όπως αυτή που βλέπουμε τώρα, η οποία είναι ασπρονοβρία αλλά δεν έχει σημασία, αν πάμε να την εκτυπώσουμε ενδεχομένως να δούμε απόκλειση σε αυτό που βλέπουμε στην οθόνη με αυτό που θα τυπωθεί. Μπορεί και να μην δούμε, αλλά αυτό θα οφείλεται στο γεγονός ότι τα χρώματα που έχουμε επιλέξει για εκείνη την εικόνα είναι στις κοινές τιμές, ας πούμε, που έχουν τα δύο φάσματα. Ένα λεπτό αν μου δώσετε θα σας το δείξω, υπάρχει. RGB. Τα σχήματα που έχετε μέσα στο τρίγων αυτό με την καμπύλη επάνω, το χρωματιστό που έχει από πίσω είναι το φάσμα των ορατών, το χρωμάτων που μπορούν να βρουν με τα μάτια μας. Το άσπρο το τρίγων είναι το RGB. Αυτό το πολύγων είναι το SMIC, η τετραχρωμία που λέμε. Αν τα χρώματά σας είναι μέσα εδώ που πέφτουν και τα δύο, βγαίνει ό,τι βλέπετε. Αν για κάποιο λόγο έχετε επιλέξει η πηχή αυτό το πράσινο στο RGB και πάτε να το εκτυπώσετε, θα τυπώσει το πρώτο που θα βρει μέσα στο SMIC. Οπότε θα έχει τα απόκλειση. Για αυτό, αν έχετε ασχοληθεί με εκτυπώσεις, συνήδως οι τυπογράφοι λένε φέρ' το σε SMIC. Μην το φέρνεις RGB, έχει διαφορά. Και αυτός είναι ο λόγος, γιατί το φάσμα των χρωμάτων που έχει το SMIC με το RGB σε κάποια σημεία διαφέρει. Οπότε, στην οθόρια εμείς δουλεύουμε με RGB. Αν πρόκειται να εκτυπώσουμε όμως, πρέπει να δουλέψουμε σε SMIC. Και οι διαφορές είναι εδώ πέρα, αυτή η περιοχή. Και γενικά όπου δεν ταυτίζονται τα δύο σχήματα, οπότε μπαίνει πέρα πάνω στο άλλο. Αυτό ήταν το εργαστήριό μας. Όσοι θέλετε το PDF, απλά αφήστε μου ένα email ή αν θέλετε να το γράψω στο projectora και να το σημειώσετε κάπου, να το κάνουμε έτσι. Θα το μεγαλώσω για να το δείτε γιατί είναι λίγο μικρό. Αν βρω το shift, φαίνεται εντάξει. Είναι ok. Έχει ένα σημεινάρι φωτογραφίας όμως. Έχει ένα εργαστήριο, η βιβλιοθήκη το διοργανώνει. Και επίσης, μιας και κάνατε τον κόπου και σας ευχαριστώ πολύ που ήρθατε, έχει διάφορα ενδιαφέροντα εργαστήρια και βιβλιοθήκη που διοργανώνει κατά καιρούς. Τα οποία μπορεί να μοιάζουν άγνωστα ή να σας φαίνονται αχρίαστα αλλά είναι πολύ χρήσιμα. Οπότε παρακολουθείτε το πρόγραμμα, κάθε τι που σας φαίνεται ενδιαφέρον, έχει εδώ πολλούς αξιόλογους που κάνουν εργαστήρια. Έχει διάφορα σεμινάρια, θα σας κάνω μια πολύ μικρή περιγραφή. Έχει ένα σεμινάρι για άνθρωποι που δεν ξέρουν καθόλου οι πολλογιστές, οπότε έρχονται και κάνουν τέσσερις φορές από μια μισή ώρα έτσι για να παρακολουθήσουν μια πρώτη ευαλμογή με τους πολλογιστές. Έχει σεμινάρι για αγγλικών. Επίσης όχι ότι θα πάμε να πάρουμε κάποια τυχεία, είναι τέσσερις φορές από μια μισή ώρα όπου σημασία μαθαίνουν αγγλικά για ταξίδια, για εστιατόρια, έτσι εκφράζει την ιστορία να μπορούν να συνοηθούν. Μετά έχουμε ένα σεμινάρι φωτογραφίας, όπου στη σημασία βασικές οδηγίες πώς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τη φωτογραφική μας μηχανή, όχι τις μικρές της κόμμα, δηλαδή της DSLR κλπ. Έχει σεμινάρι για σύνταξη βιογραφούς σημειώματος, σεμινάρι για το 3D printing, για την εκτυπωκή των 3D, πώς μπορείς να χρησιμοποιείς γενικά όλη η τεχνολογία του 3D printing και 3D design με ένα freeware πρόγραμμα. Τι άλλα έχουμε, έχουμε email, youtube, google maps, αυτές τις υπηρεσίες. Έχουμε μια μισή ώρα ρίσο που μπορεί να έχει ο κόσμος να έχει, να ρωτάει για τίποτα αφορία μπορούμε να τη λύσουμε. Έχουμε ένα παράδειγμα, δεν μπορώ να συνεχώς το skype, το email μου δεν δουλέφει, έχω το tablet αυτό, δεν μπορώ να εγκαταστήσω μια ταπογή. Και από τις έξι μικροαφορίες που χρειάζεται να υποχρεωθούμε στον διπλανό μας ή στον γείτονα, μπορεί να φύγετε εδώ με τη συσκευή σας. Έχουμε ένα μάθημα για βιντεοτλήσεις, πώς κάνουμε το ρευαρισμό σε κάθε γενικά από τη δουλειά αυτό. Και συνεχώς αναβαθύνεται. Τελειώνω, το πρόγραμμα βγαίνει 20 του μήνα. Κάθε μήνα στις 20 του μήνα βγαίνει το πρόγραμμα, μπορείτε να κάνετε έτσι ηλεκτρονικά και έχω κρατήσει αυτή τη στάτα ημερομηνία έτσι ώστε να μην, να ξέρω εγώ πάντα τι 20 του μήνα βγαίνει το πρόγραμμα όταν το πρόγραμμα είναι ένα. Συγγνώμη για την υπάρρηση. Παρακαλώ, θα ήθελα να σας πω, αν δεν είχα παρακολουθήσει ένα από αυτά τα σεμινάρια, δεν θα σας καταλάβαινα σήμερα καθόλου, γιατί δεν ξέρω καθόλου από φωτογραφία. Μάλιστα. Με εκείνο το σεμινάριο που παρακολουθήσατε, τώρα μπορείς να παρακολουθείς. Αυτό είναι πολύ ευχαριστώ. Αυτά αν δεν έχει κάποιος να πει κάτι, να είστε καλά, σας ευχαριστώ πολύ.