Δημ. Σταματέλος - Βιβλιοθήκη Λέρου (ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ, 2011)
: Καλησπέρα σας αγαπητοί συνάδελφοι. Δεν θα σας παρουσιάσω μία επιστημονική εισήγηση, αλλά πολύ σύντομα θα σας αναφέρω τους τρόπους με τους οποίους λειτούργησε η Δημοτική Μπλιοθήκη της Λέρου. Μια σύντομη ιστορική ανασκόπηση. Η Δημοτική Μπλιοθήκη του Δήμου Λέρου ιδρύθηκε το 1952 μέχρι σήμερα ως δανειστική και ως αναγνωστήριο. Διαθέτει παιδικό-εφηβικό τμήμα. Στη φωτογραφία η βιβλιοθήκη είναι το αριστερό κτίριο. Το κτίρο που βρίσκεται δεξιά είναι το Δημαρχείο. Η Δημοτική Μπλιοθήκη έχει μακρά ιστορία. Ο Διονύσιος Ικονομόκουλος στο βιβλίο του Λεριακά, έκδοση του 1888, αναφέρει ύπαρξης σπουβαίας και πλούσιας βιβλιοθήκης στη Λέρο κατά τα τέλη του 19ου αιώνα και καταγράφει πλήθος χειρογράφων και βιβλίων δωρεά του Λεριακού δασκάλου Αδαμάντιου Χαραμή. Στα χρόνια του πολέμου, 1143 με 1147, τα χειρόγραφα βιβλία κρύφτηκαν και διασώθηκαν σε πηγάδι του κάστρου. Σήμερα η Δημοτική Μπλιοθήκη στεγάζεται στο ισόγειο της Παλιάς Δημογεροντίας, στον Πλάτανο, δίπλα στο Δημαρχείο. Τον Ιούλιο του 2009 έφτασα από την Αθήνα στο πανέμορφο νησί της Λέρο και παρέλαβα μια βιβλιοθήκη, η οποία δυστυχώς υπολειτουργούσε με πάρα πολλά προβλήματα, ενδεικτικά, φοντίκια, κατσαρίδες, άπειρη σκόνη, βιβλία τα οποία είχανε μουχλιάσει, δεν υπήρχε ούτε ένας αφυγραντήρας μέσα στη βιβλιοθήκη, αλλά πραγματικά το μεγαλύτερο πρόβλημα, το πρόβλημα στην αρχή που είχα να αντιμετωπίσω ήταν ότι όποτε έβρεχε έτρεχα με τους κουβάδες. Κύριο μέλημά μου ήταν η βιβλιοθήκη να λειτουργήσει από την επόμενη μέρα. Οργάνωσα το χώρο με τρόπο ώστε η συλλογή να φαίνεται ελκυστική. Τα καινούργια βιβλία μπροστά όλοι γνωρίζουμε. Ο δανεισμός στην αρχή γινόταν μέσα από ένα αρχείο Excel και ξεκίνησα επαφές με τους εκπαιδευτικούς και φορείς συλλόγων για να συναντηθούμε και να ακούσουμε τις απόψεις τους γύρω από τη βιβλιοθήκη. Ακολούθησαν πολλές επισκέψεις στα σχολεία όπου συνομίλησα με τα παιδιά και τους μοίρασα φυλάδια. Συγκινητική ήταν από την πρώτη στιγμή η ανταπόκριση των νέων παιδιών που κατακλείσουν καθημερινά το χώρο της βιβλιοθήκης. Συνειδοποίησα νωρίς ότι δεν αρκεί μόνο το έντυπο υλικό για την εξυπηρέτηση των χρηστών. Από το πλήθος των πηγών του ίντερνετ, λοιπόν, εκμεταλλεύομαι αυτές για τις οποίες έχω δεξιότητες πέρα από την πληθυκονομική επιστήμη. Επειδή το δεύτερο πάγκελμά μου είναι μουσικός και διέγνωσα γρήγορα την ανάγκη των παιδιών στη Λέρο και την αγάπη τους να μάθουν μουσικά όργανα, οργάνωσα πηγές από το διαδίκτυο, κύριε από το YouTube σχετικές με εκμάθηση μουσικών οργάνων. Να σας αναφέρω ότι σε ένα μικρό νησί όπως είναι η Λέρος, οι πολιτιστικές δραστηριότητες με τις οποίες θέλει να ασχοληθεί ένας νέος σπανίζουν. Έτσι προσφέρουμε μια καινούργια υπηρεσία στα νέα παιδιά της Λέρου, βοηθώντας τα μέσα από καλά οργανωμένες και αξιολογημένες πηγές να έχουν πρόσβαση σε μια σειρά online μαθημάτων μουσικής στο χώρο της βιβλιοθήκης και αργότερα στους σπίτι τους. Ταυτόχρονα ξεκίνησε τη λειτουργία του AVEC, κατάλογος, δανεισμοί και κάρτες μελών. Επίσης άρχισα να συγκεντρώνω ενημερωτικά φυλάδια, χάρτες, προγράμματα με τα πολιτιστικά δρόμενα του νησιού δίνοντας έμφαση στην εξυπηρέτηση των τουριστών και ξεκίνησα να δανείζω τα μόλις 30 ξενόγλωσα μυθιστορίματα που είχε η βιβλιοθήκη σε τουρίστες και ασέμαιναν σε στιοπλοϊκό ή σε ξενοδοχείο. Όχι μόνο δεν έχασα κάποια από αυτά, αλλά η συλλογή σε ξενόγλωσα από τις δωρεές τους έχει ξεπεράσει σε δύο χρόνια τα 200 βιβλία. Πολλοί ξένοι συγγραφείς που επισκέπτονται όλο το χρόνο το νησί μας αναζητώντας να αντλήσουν επέρα από την ψυχική τους γαλήνη ιστορικές πληροφορίες για το Αρχιπέλαβος και ειδικά για τη Μάρχη της Λέρου, επισκέπτονται τη βιβλιοθήκη που αποτελεί το σημείο εκκίνησης της έρευνάς τους. Ενδεικτικά να σας αναφέρω κάποιους συγγραφείς που έχω γνωρίσει από κοντά, τους Σιμώνα Βίντσι, Άντονι Ρότζερς και Δέρλετ Πλέντεμβερκ. Είναι μεγάλη χαρά για κάθε λευκονόμο να μπορεί να εξυπηρετεί συγγραφείς όταν κάνουν μια έρευνα. Από την αρχή στόχευσα στην ανάπτυξη της υπάρχουσας συλλογής και στην ανανέωση του υλικού. Ετοίμασταν την πρώτη παραγγελία βιβλίων, ήδη άρχισαν να ακούγουν τις πρώτες γκρίνιες, αλλά δεν σταμάτησα, κυνηγούσα και έβρισκα δωρεάν βιβλία ψάχνοντας στο site του βιβλιο NET ποια ιδρύματα, τράπεζες, σύλλογοι, κοινωνικοί φορείς είχαν εκδόσει βιβλία. Με μια επιλογή και μία επιστολή τους ζητούσαν να μας δωρήσουν βιβλία. Σας πληροφορώ ότι επτά στους δέκα μας έζηταν τα βιβλία τους δωρεάν. Μεγάλη όθηση όμως, ο φίλον ομολογήσου έδωσε η δωρεάν που πραγματοποιήθηκε από το Σύλλογο Εκδοτών Βιβλίων Αθηνών για τις βιβλιοθήκες της Λέων και των Λεξών με τη βοήθεια των επισκεπτών της έκθεσης βιβλίων στην Αθήνα. Υπήρξαν τρεις χιλιάδες βιβλία και για τις δύο βιβλιοθήκες. Το υλικό μοιράστηκε ισόπωσα. Η δωρεά αυτή ζωντάνευσε τις δύο αυτές βιβλιοθήκες και έδωσε πολύ χαρά σε όλης το νησί και ειδικά στα παιδιά και στους νέους. Σε αυτό το σημείο θα θέλα να ευχαριστήσω τις βιβλιοθήκες της Κολυγίας Αθηνών, το Αρσάκιο, τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Τραπετσόνας και όλους τους εκδοτικούς οίκους και το κλήθος κόσμου που μας βοήθησαν να ανανεώσουμε το υλικό της βιβλιοθήκης αλλά και να δώσουμε χαρά στον κόσμο. Η δημοσιότητα που πήρε η δράση του ΣΕΒΑ παρακοίνησε πολλοί κόσμο, ντόπιους και μη, να έρθουν σε επικοινωνία μαζί μας και να μας δορίσουν μεγάλο αριθμό βιβλίων. Στην κυριολεξία, από την ημέρα που έγινε η ανακοίνωση ότι μαζεύουμε βιβλία για τις βιβλιοθήκες Λέρου και Ελιψών, δεν σταμάτησαν να τυπάει το τηλέφωνο. Με τη δωρεά του ΣΕΒΑ η συλλογή ευλουτίστηκε κατά 1500 νέους τίτλους και από τον κόσμο που πληροφορήθηκε τη δράση κατά άλλα 600 βιβλία. Αυξήθηκε η επισκεψιμότητα, περί το να σας πω ότι όλοι στο νησί περίμεναν τα βιβλία και ότι για ένα μήνα η βιβλιοθήκη ήταν το πρώτο θέμα σε όλο το νησί. Αυτή η δράση ανέβασε την εκτείνηση της βιβλιοθήκης στα μάτια του δημάρχου και του δημοτικού συμβουλίου. Στάθηκαν επίσης δελτία τύπου στον τοπικό δωδεκανησιακό τύπο. Οι κινητές εκθέσεις που δανείς το κεβί και που όλοι γνωρίζουμε για την προώθηση της ανάγνωσης, ήρθαν για πρώτη φορά στη Λέρο και μέσα στην καρδιά του χειμώνα δημιούργησαν ένα ορταστικό κλίμα μέσα στο χώρο της βιβλιοθήκης. Ακόμα συνάδελφοι και μια απλή κίνηση εκ μέρους βιβλιοθήκης να τυπώνει και να μοιράζει σχέδια για ζωγραφική δίνει τεράστιο χαμόγελο στα μικρά παιδιά. «Δεν θα γυρέψω νοσηλεία στα σινεμά και στα βιβλία», έγραψε ο Γιάννης Τσατσόπουλος στα Μεταξωτά που μας τραγούδησε η Μελίνα Κανά. Και όμως, στην εποχή αυτή τη δύσκολη που ζούμε, ζητεί ο κόσμος την κυριολεξία νοσηλεία στα βιβλία. Άνθρωποι που δεν παίρναγαν ούτε έξω από τη βιβλιοθήκη έρχονται και ζητάνε ένα βιβλίο για συντροφιά σε αυτή την κρίση. Κλείνοντας, να ευχαριστήσω την κυρία Μαρία Αλεξανδράκη, τον ΣΕΒΑ και την Ένωση Ελλήνων Πληθυκονόμων και Επιστημών Πληροφόρησης για την άριση της συνεργασίας μας και την στήριξη την οποία περίχαν και σε δυο δημοτικές βιβλιοθήκες. Σας ευχαριστώ.