Παρουσίαση βασικών ζητημάτων που αφορούν στη συγγραφή διπλωματικών εργασιών (Μέρος: B) (Εξ Αποστάσεως Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης ΕΑΠ, 2018)
: Από την άλλη μεριά θα πρέπει να δούμε κάποια ζητήματα σχετικά με τον πειραματισμό. Ήταν σωστή η επιλογή της κοινωνικής μαθαδολογίας. Ακολουθήσαμε τη μέθοδο της ποσοτικής αίσθησης για παράδειγμα, μοιράσαμε ερωτηματολόγια, όλα καλά, πήραμε τα αποτελέσαμε, τα αναλύσαμε. Μήπως όμως έπρεπε να κάνουμε και κάτι άλλο. Τα αυτά τα ζητήματα πρέπει να τα αναφέρουμε. Αν θεωρούμε ότι μπορεί να γίνει κάτι, μπορεί να το πούμε ότι η επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων μπορεί να γίνει και με μία μελλοντική ερένωνα μέσα από μια ποιοτική προσέγγιση. Αυτό δεν είναι μειονέκτημα. Ταυτόχρονα μπορούμε να πούμε, έγιναν σωστά μετρήσεις. Πώς έγιναν οι καταγραφές, τα πρέπει να ξέρουμε ποια εργαλεία χρησιμοποιήσαμε, με ποιον τρόπο και ποια η ακολουθία της χρήσης τους. Πρώτα κάνουμε αυτό, μετά κάνουμε αυτό, σε αυτό το πρόγραμμα. Με αυτές τις ρυθμίσεις πολλά εργαλεία, πολλά αποτελέσματα μπορούν να μεταβληθούν με βάση τις ρυθμίσεις που έχουμε κάνει στα εργαλεία. Όλα αυτά θα πρέπει να τα συζητήσει με τον καθηγητή σας. Υπήρχαν περιορισμοί στην έρευνα, δηλαδή τα αποτελέσματα μας έχουν αυτή την εικόνα επειδή ασχοληθήκαμε με αυτό το κοινό. Εάν είχαμε εντάξει και άλλο κοινό, περισσότερο, ή που διαφοροποιείται στο background του, θα αλλάζαν τα αποτελέσματα. Αυτά πρέπει να τα σημειώσουμε. Και πώς σχετίζουν τα δεδομένα που έχουμε με τα συμπεράσματα. Τα συμπεράσματα που λέω είναι αφθαίρετα, ή προκύπτουν από αυτά που έχω γράψει στο προηγούμενο κεφάλαιο των δεδομένων. Έχω αυτά τα δεδομένα και βγαίνω αυτά τα συμπεράσματα. Τα συμπεράσματα μου πρέπει να συνδέσω με αυτά που βρήκα, αλλά και με συμπεράσματα άλλων συγγραφέων. Αναφορικά με τη βιβλιογραφία, θα πρέπει να τους πω να γνωρίζω πού βασίστηκα, σε ποιας βάσης δεδομένων και σε ποίους συγγραφείς. Και γιατί χρησιμοποιείς αυτούς συγγραφείς και όχι άλλους. Και να μπορώ να πω ότι ο τάδες συγγραφέας είπε αυτά τα πράγματα, ενώ ο άλλος είπε κάποια άλλα. Έτσι, να γνωρίζω καλά τι έχω διαβάσει. Και τέλος, υπάρχουν γενικές ερωτήσεις, που γνωρίζουν ό,τι έχω διαβάσει. Και τέλος, υπάρχουν γενικές ερωτήσεις, που κατά 9% γίνονται στο τέλος κάθε παρουσίασης. Στην ουσία ρωτάνε οι καθηγητές, υπήρχαν ζητήματα που θα μπορούσαμε να κάνουμε καλύτερα, αν είχαμε την ευκαιρία να ξανακάνουμε την έρευνα. Αν γυρνούσαμε πίσω τον χρόνο, θα ακολουθήσαμε όλα με αυτήν τη διαδικασία που κάναμε τώρα, που παρουσιάζουμε. Αν πούμε όχι, αν λέγαμε ότι θα κάναμε και αυτό το πραγματάκι, όσο μικρό και μεγάλο και αν είναι, το να παραδεχτούμε ότι έχω κάνει αυτά τα δεδομάτα, αλλά θα ήθελα να κάνω και αυτό για να τα επιβεβαιώσω ή για να μάθω και κάτι ακόμα έξτρα, μια απορία που μου γεννήθηκε στη συνέχεια. Αυτό σημαίνει ότι το κατέχω καλά. Εγώ έκασα και έκανα όλη τη διαδικασία του πειραματισμού, γνωρίζω το αντικείμενο, γνωρίζω ότι έχουν γράψει οι άλλοι, στο μέλλον μπορώ να επιβεβαιωτιώσω την έρευνα ακόμα περισσότερο. Αυτό δεν κάνει, η παραδοχή κάποιων πραγμάτων, δεν κάνει την εργασία μας αδύναμη. Δεν έχουμε ανακαλύψει την πενικηλίνη. Ο καθένας από τη μεριά του βλέπει ένα αντικείμενο από τη δική του σκοπιά με ένα συγκεκριμένο τρόπο. Αυτό είναι έννοιξη κάθαρα. Τι μας δυσκόλεψε στην όλη τη διαδικασία, γιατί μας δυσκόλεψε. Για παράδειγμα, έχω επιλέξει ένα θέμα πολύ σύγχρονο και θα μπορούσα να πω ότι δεν μπορούσα να βρω πολύ βιβλιογραφία, γιατί το θέμα με το οποίο ασχολήθηκα ήταν πολύ σύγχρονο. Για τα social media θα δούμε σχετικά πρόσωπη βιβλιογραφία και όχι πριν από το 2000. Βέβαια, η βιβλιογραφία είναι πολύ έντονη, δεν θα έχουμε θέμα, αλλά θέλω να πω ότι υπάρχουν ερευνητικά ζητήματα που προκύπτουν συνέχεια και δεν έχει προλάβει η ακαδημαϊκή κοινότητα για να τα διηλύσει, να ανταναλύσει πολύ. Και τέλος θα πρέπει να αναφέρουμε αν υπάρχει περιθώριο για περιτέραιο έρευνα και σε ποια κατεύθυνση. Λέγοντας ότι από εδώ και πέρα μπορούμε να το δούμε, το ζήτημα που έχουμε αναλύσει και από αυτή την πλευρά, μπορεί να εμβαλώσουμε και αυτά τα εργαλεία ή γνωρίζοντας ότι υπάρχουν αυτά τα προβλήματα, πλέον μπορούμε να στέρψουμε το φακό της έρευνα μας εδώ. Λέγοντας αυτά τα πράγματα δείχνει καλή γνώση, δείχνουμε καλή γνώση στους ακροατές για το αντικείμενο που έχουμε ολοκληρώσει. Όταν ολοκληρώσουμε την παρουσία μας, θα πρέπει να είμαστε άνετοι, δεν θα πρέπει να κοπιάζουμε, δεν θα πρέπει να είμαστε μαγκωμένοι και να κοιτάμε συνέχεια την οθόνη, μπορούμε να είμαστε και όρθιοι. Αυτό το πράγμα μπορεί να μας χαλαρώσει, μπορεί να περπατάμε δείχνοντας έτσι μια άνεση που πηγάζει από την βαθιά γνώση του αντικειμένου, πρέπει να είμαστε σαφείς. Σίγουρα δεν θέλουμε αυτόν που μας μιλάει να είναι αερολόγος, να τρώει το χρόνο μου λέγοντας πλάματα τα ίδια και τα ίδια και να μην απαντάει με συντομία στις ερωτήσεις των καθηγητών. Οι καθηγητές θα μας κάνουν κάποιες ερωτήσεις, εμείς άμα δεν καταλάβουμε θα ζητήσουμε επανάληψη ή κάποια διευκρίνηση. Μην απαντάμε τραβώντας μια απάντηση από το σακούλι μας, έτσι επειδή αυτή την απάντηση ξέρουμε, αυτή την απάντηση έχουμε. Να ακούσουμε, δεν γνωρίζουμε κάτι τι εννοεί, να ζητήσουμε διευκρίνηση, δεν είναι αδυναμία αυτό το πράγμα για τον φοιτητή και μετά απαντάμε, έχουμε τον χρόνο να απαντήσουμε, δεν διαζόμαστε. Και είναι καλό να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον συζήτησης όταν παρουσιάζουμε μια εργασία. Το περιβάλλον συζήτησης σημαίνει ότι υπάρχει ενδιαφέρον από το κοινό, ενδιαφέρον γι' αυτό που κάναμε, ενδιαφέρον για τους δρόμους που ανοίξαμε. Καλό θα είναι όσο πιο ενεργητικοί είναι οι καθηγητές και σχολιάζουν ότι κάνουν θετικές παρατηρήσεις, βέβαια είναι θετικό να κάνουν θετικές παρατηρήσεις, όσο καλά σχολιάζουν τα ευρήματα, αυτό σημαίνει ότι είμαστε σε καλό δρόμο, έχουμε προξενήσει τον ενδιαφέρον του κοινού. Και αφού βγούμε από την έθνοσα της παρουσίασης, αφού ξεφυσίξουμε με ανακούφιση, αφού πάρουμε τη μαμά και τον μπαμπά, την οικογένεια και τους φίλους να δώσουν αντεβού το απόγευμα το βράδυ για να τους κεράσουμε, για την ολοκληρωσία των πτυχιακών και περάσει έτσι η περίοδος πίεσης που είχαμε, η περίοδος άγχους, πέσει η σκόνη, θα πρέπει μετά να αναρτήσουμε την διπλωματική μας εργασία στο αποθετήριο, κάθε πανεπιστήμιο έχει ένα αποθετήριο που αναρτώνται οι διπλωματικές εργασίες, έτσι και το ΕΑΠ έχει το απόθεσης, εκεί αναρτώνται όλες οι εργασίες στην τελική τους μορφή με όλες τις διορθώσεις που έχουν γίνει από τους καθηγητές, όλες τις εργασίες οι οποίες φέβαια έχουν πάρει βαθμό, έχουν ολοκληρωθεί επιτυχώς και έτσι η αναρτήση ανοίγει τον δρόμο προς το τυχείο. Δεν μπορεί κάποιος να πάρει τυχείο αν δεν αναρτήσει τη διπλωματική του εργασία. Από φέτος οι διπλωματικές εργασίες που αναρτώνται στο αποθετήριο του ανοιχτού πανεπιστημίου είναι ανοιχτές προς το κοινό και έτσι μπορεί ο καθένας να παραπέμψει την οικογένειά του, τους συνεργάτες του, το αφεντικό του για να δει την εργασία του, να τον κρίνει ο ίδιος και να έχει μια εικόνα με τι απασχολήθηκε το προηγούμενο χρονικό διάστημα. Η αρχή, όπως λέμε, είναι το ήμι στο παντός. Μην βρίσκουμε δικαιολογίας για να ξεκινήσουμε το γράψιμο. Μην λέμε από Δευτέρα. Δεν είναι δίαιτητα το γράψιμο. Μην λέμε μετά το Πάσχα ή τα Χριστούγεννα. Μην αναβάλουμε διαρκώς αυτό που έχουμε να κάνουμε. Αυτό θα μας δημιουργήσει πίεση. Δεν θα μας αφήσει να χαρούμε τις καθημερινές μας στιγμές, τις οικογενειακές μας στιγμές. Θα πέφτουμε το βράδυ και θα σκεφτόμαστε πάντα ότι δεν διάβασα αυτό που έχω κατεβάσει στον υπολτηστή για να διαβάσω. Δεν έχω γράψει τίποτα και πρέπει να δώσω κάτι στον καθηγητή που το το έχω τάξει για τη Δευτέρα. Έτσι θα χαθώ σε μια υποχρέωση να βρω μια δικαιολογία πιστική και πάλι να μπω στην καθημερινότητά μου, στην καθημερινότητά της μετάθεσης των υποχρεώσεων. Ας γράφουμε κάθε μέρα 2-3 γραμμές τουλάχιστον. Κάθε παράγραφο αυτό θα μας κρατήσει ενεργούς, θα μας κρατήσει σε μια διαρκή συμμετοχή, σε μια διαρκή εμπλοκή με την διπλωματική μας εργασία, με τη βιβλιογραφία μας, με τον καθηγητή μας. Όταν γράφουμε θα πρέπει να κάνουμε συχνά διαλύματα γιατί όταν καθόμαστε και γράφουμε για πολύ χρονικό διάστημα κουράζομαστε και πέφτει η απόδοση μας, πέφτει η ποιότητα των γραπτών μας και σίγουρα το υπογραμμίζουμε. Μη στοχεύουμε από την αρχή στην τελειότητα. Το αρχικό μας κείμενο, αυτό που γράφουμε από την αρχή, οι πρώτες μας γραμμές δεν θα είναι οι τέλειες. Θα τις ξαναδιαβάσουμε, θα τις δώσουμε σε ένα δεύτερο άτομο να τις διαβάσει, θα τις στείλουμε στον καθηγητή μας, θα πάρουμε τα σχόλιά του και θα τις βελτιώσουμε. Οι αναθεωρήσεις είναι αυτές που κάνουν τέλειο το κείμενό μας. Μπορούμε να αναζητήσουμε στο διαδίκτυο της οδηγής εκπώνησης τελειωματικών εργασιών της ΣΑΣ που είναι διαθέσιμες, το γενικό κανονισμό εκπώνησης τελειωματικών εργασιών ή τα ζητήματα περιλογικοκλοποίηση τα οποία έχει δημοσιεύσει το ΕΑΠ. Και επίσης μπορούμε να αναζητήσουμε στα βιβλιοπωλία και σίγουρα στις βιβλιοθήκες μας. Το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο έχει μια ευρία γκάμα τέτοιας θεματολογίας, δηλαδή έντυπου υλικού που στοχεύει στην βοήθεια, στην ενίσχυση του έργου των ερευνητών για το πώς γίνεται μια διπλωματική εργασία. Παραθέτουμε κάποια βιβλία τα οποία μπορούν να τα ζητήσετε στην μηχανία να ζητήσετε στο ΕΑΠ. Υπάρχουν και άλλα τόσα τα οποία μπορούν με ένα έτοιμα δανεισμού να τα έχετε αύριο στην πόρτα σας. Αν είστε έτοιμοι μετά από αυτά που ακούσατε, ανοίξτε ένα Word και γράψτε τις πρώτες σκέψεις σας, τις πρώτες γραμμές, θα λυθείτε και θα αρχίσετε μετά να γράφετε. Με το γράψιμο έρχεται όρεξη. Θέλουμε να πιστεύουμε ότι εδώ στο ΕΑΠ και ειδικότερα στην βιβλιοθήκη του ΕΕΠ είμαστε δίπλα στους εφηδητές σε ό,τι χρειαστούν. Προσπαθούμε να βρουμε εργαλεία τα οποία θα βοηθήσουν στο καθημερινό τους έργο, τόσο για τη διαχείριση της βιβλιογραφίας τους, όπως για παράδειγμα το Mendeley, κάναμε κάποια σεμινάρια στον παρελθόν, θα ξαναγίνουν και θα κάνουμε πάλι και πάλι, όχι μόνο για το Mendeley αλλά και για άλλα ζητήματα που αφορούν τις διπλωματικές εργασίες και το ερευνικό έργο. Είμαστε δίπλα τους όχι μόνο σε επίπεδο εκπαίδευσης αλλά και σε επίπεδο περιοχωμένου. Οι συλλογή διευρύνται διαρκώς, οι βάσεις δεδομένων διευρύνονται, έχουν γίνει ήδη νέες προσκθήσεις υλικού και, εν πάση περιπτώσει, ό,τι χρειαστείτε για όποιες απορίες σας γεννήθηκαν σήμερα ή σας γεννηθούν στο μέλλον, μπορείτε να μιλήσετε με τους εργαζόμενους της βιβλιοθήκης, συναμπλήσετε και με το δημήμα εκπαίδευσης της βιβλιοθήκης για να διοργανώσετε κάποιο skype για να υπάρχει πιο άμεση επαφή μεταξύ φοιτητή και εμάς. Όπως και να, σας ευχαριστούμε που μας ακούσατε και είμαστε πάντα στη διάθεσή σας.