Διάλεξη 6 / Εργασία (2) - Πολίτης Διονύσιος (ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, 2015)
Εργασία (2): Η εξατήρα μας είναι η μετάδοση της πολυμεσικής πληροφορίας και τα πρωτόκολλα, η ασφάλεια και οι εφαρμογές. Η δομή της εργασίας μας είναι στην αρχή την εισαγωγή. Μετά παρουσιάζουμε κάποιες технологίες ροήσης πολυμεσικής πληροφορίας. Είναι ακόμη ό,τι δεν είναι πρόσφατα δημοσιογραφική. έχουμε στην αρχή την εισαγωγή, μετά παρουσιάζουμε κάποιες τεχνολογίες ρωής πολυμεσικής πληροφορίας, στη συνέχεια τη λειτουργία screen mirroring και τέλος ζητήματα ασφάλειας κατά τη μετάδοση των πολυμέσων. Στην εργασία μας ασχοληθήκαμε με τις τεχνολογίες ρωής πολυμεσικής πληροφορίας με τάξη έξμερων οικιακών, των προσωμικών ελεκτρικών συσκευών μας, όπως ο υπολογιστής, το κινητό, μια τηλεόραση, το DVD, Blu-ray και άλλες. Η τεχνολογία DLNA. Τον Ιούνιο του 2003 δημιουργήθηκε από 26 εταιρίες του χώρου ο οργανισμός Digital Live Network Alliance και από το 2011 έχουν γίνει μέλη του οργανισμού αυτού πάνω από 250 εταιρίες. Οι χρήσεις μπορούν να διαμοιράζουν το δεδομένα μέσω και ακουδικτήου χρησιμοποιώντας συσκευές οι οποίες είναι συμβατές με τη τεχνολογία αυτή. Ο DLNA Server είναι η συσκευή που αποθηκεύει και στέλνει τις ταινίες, τη μουσική και τις φωτογραφίες. Ενώ ο DLNA Client είναι οποιαδήποτε συσκευή στον οποίο προβάλλεται το περιχώμενο, τηλεόραση και τα λοιπά. Υπάρχει ένας περιορισμός στη χρήση της τεχνολογίας αυτής, η διαχείριση ψηφιακών δικαιωμάτων, καθώς δεν είναι όλες οι εταιρίες μέλη του οργανισμού αυτό, όπως, για παράδειγμα, η Apple, που έχει δική της αντίστοιχη τεχνολογία, θα τη δούμε μετά. Η τεχνολογία Universal Plug and Play εξασφαλίζει τη συνθεσιμότητα των συσκευών παρά τις μεταβαλόμενες συνθέσεις του δικτύου και την ανταλλαγή πληροφοριών. Επιτρέπει η σημεία συσκευή να αλλάξει τη διαμορφώση μιας άλλης για τη διευκόλυνση της μεταξύ τους επικοινωνίας. Επιτρέπει τη διασύνδεση νέων και υπαρχόντων συσκευών στο οικιακό δίκτυο, χωρίς περίπλοκες ρυθμίσεις και άλλες διαμορφώσεις. Έχει, όμως, και τα μειονεκτήματα της αύξησης της συμφόρησης του δικτύου και την έκθεση του οικιακού δικτύου σε κίνδυνο. Η τεχνολογία AirPlay είναι η αντίστοιχη της Apple που είπαμε πριν. Εμφανίστηκε στην αγορά του 2010. Προκομμός της τεχνολογίας αυτής υπήρχε η τεχνολογία AirTune. Επιτρέπει τη μετάδοση μεταξύ συσκευών iPhone, iPad, iPod σε συσκευές Apple TV, iMac, Mac Mini κτλ. Και για τη λειτουργία της απαραίτητες εφαρμογής είναι η Banana TV και Air Server που είναι διαθέσιμες μέσω του App Store. Και η τεχνολογία Wi-Fi Direct είναι η υπιστοποίηση διασύνδεσης συσκευών χωρίς να απέτει το σημείο ασύρμα της πρόσβασης. Ενεργοποιεί την επικοινωρία μεταξύ συσκευών Wi-Fi και των διαμοιρασμών αρχιών μεταξύ τους. Ουσιαστικά, οι συσκευές μετατρέπονται σε Wi-Fi micro hotspots κάθε μία. Βασίζεται σε software, άρα δίνεται δυνατότητα αναβάθμισης σε μη υπιστοποιημένες συσκευές. Είναι γρηγορότερα από το Bluetooth σαν τεχνολογία. Και ο ρυθμός εντός της συσκευής αγγίζεται 300 Mbps. Θα δούμε ορισμένες συσκευές ευρίας χρήσης, οι οποίες ήτως που μπείτε ως δέκτες, μεταφέρουν και λαμβάνουν πολύ μεσική πληροφορία συνδεόμενη σε ένα σύνδευμα το δίκτυο. Τέτοιες συσκευές μπορούν να είναι κινητά τηλέφωνα, συσκευές tablet, ψηφιακές κορνίζες, προτζέκτορες, αναμεταδότες σήματος modem router, ηχοσυστήματα, τηλεοράσεις και έξυπνα εσυκαιακές συσκευές, κουζίνας όπως έχει ένα ψυγείο. Αντίστοιες συσκευές που υποστηρίζουν την τεχνολογία Airplay της Apple είναι όλες τις συσκευές που προσφέρει η εταιρεία, από Apple TV μέχρι iMac. Και τώρα αυτό που θα δούμε είναι το πώς γίνεται σε συσκευές οι οποίες δεν χαρακτηρίζονται ως έξυπνες τελευταίας γενιάς συσκευές, πώς μπορούμε να τις κάνουμε λίγο πιο έξυπνες και να συνδέονται με τις συσκευές οι οποίες κυκλοφορούν τώρα στην αγορά. Χρησιμοποιούμε συσκευές μετατροπής, τα απονομαζόμανα doggles, τα οποία μοιάζουν με USB stick, συνδέονται σε θείρες HDMI, αυτός είναι ένας βασικός κανόνας, να υπάρχει ποια θείρα για να συνδεθούν, πάνω τους μπορούν να ενσωματώνουν άλλες θείρες τύπου Ethernet, για παράδειγμα, ή USB, ελέγχονται μέσω τηλεχειριστήριου ή φορητής συσκευής, μπορούμε δηλαδή να κάνουμε, αν δεν διαθέτουν οι ίδιες κάποιο χειριστήριο, όπως θα δούμε παρακάτω, μπορούμε να μετατρέψουμε την ταμπλέτα ή το κινητό μας σε τηλεχειριστήριο, μιας τηλεόρασης για παράδειγμα, η οποία δεν χαρακτηρίζεται ως τελευταίας γενιάς τηλεόραση, παράλληλα αυτό το τηλεχειριστήριο, η συσκευή, η κινητή που έχουμε μετατρέψει σε τηλεχειριστήριο, μπορεί να εκτελεί και αυτόνομα τη λειτουργία της ως συσκευή. Απαιτείται η εγκατάσταση κάποιου λογισμικού, το οποίο συνήθως παρέχεται δωρεάν. Τέτοιες συσκευές είναι και κυκλοφορούν με πρωτοστάτη το Chromecast της Google, κυκλοφόρησαν έπειτα το Scast, αντίστοιχο της Intel, το Matchstick της απονομαζόμενης Matchstick εταιρείας, το Chromebit της Asus, το Voodoo και αντίστοιχο έχει βγάλει και η Amazon. Όπως βλέπουμε, τα τρία από αυτά διαθέτουν δικό τους τηλεχειριστήριο. Όλα τα υπόλοιπα μπορούν να ελέγχονται είτε μέσω υπολογιστή, είτε μέσω ταμπλέτας, είτε μέσω κινητού τηλεφών. Η λειτουργία screen mirroring. Η αναπαραγωγή μιας οθόνης, δηλαδή σε κάποια άλλη συσκευή. Ο πιο διαδεδομένος τρόπος έως τώρα ήταν με καλωδίωση. Κυριότερες καλωδιώσεις που υπάρχουν αυτή τη στιγμή είναι με καλώδια HDMI, mini HDMI, Apple HDMI, VGA, DVI και S-video. Με τη σειρά που τα είπαμε, τα τρία τελευταία είναι και τεχνολογίες που πάνε να καταργηθούν σιγά σιγά και επικρατεί αυτή του HDMI. Τώρα, η λειτουργία screen mirroring μπορεί με όλες τις τεχνολογίες που ανέφερε προηγούμενα η Ρίνη να επιτεθούν και ασύρματα. Με το Wi-Fi Direct, με Miracast, Airplay και Chromecast. Αυτό που αναφέραμε και πριν. Έχουμε τοποθετήσει και τα λογότυπα γιατί όλες οι συσκευές που έχουν τη δυνατότητα να κάνουν screen mirroring φέρνουν πάνω τους ένα τέτοιο αυτοκόλλητο. Τέλος, κάτι που προσθέσαμε τελευταία στιγμή στην εργασία μας ήταν κάτι που επικράτησε τελευταία στιγμή στην ελληνική αγορά, τα multi room speakers. Όπως αντίστοιχα γίνεται για να παραγγεί μια σωθόνη σε κάποια άλλη συσκευή, με τον ίδιο τρόπο μπορούμε σε διαφορετικά ηχεία, μη καλωδιωμένα μεταξύ τους, ασύρματα, να τα ελέγχουμε μέσα από ένα κινητό και βλέπουμε εδώ το παράδειγμα μέσα σε ένα σπίτι, πώς μπορούμε να ελέγχουμε τη μουσική σε κάθε δωμάτιο, με διαφορετικές συσκευές ηχείου αλλά από το ίδιο τηλέφωνο, να ελέγχουμε τη μουσική που παίζεται σε κάθε δωμάτιο. Κάθε δωμάτιο είναι χρωματισμένο, στην πρώτη περίπτωση, διαφορετικά, γιατί παίζεται διαφορετική μουσική, υπάρχει αυτή η δυνατότητα. Υπάρχει και η δυνατότητα να ελέγχουμε τη μουσική μέσα στο σωλόκορο του σπίτι, να είναι κινη, όπως στη δεύτερη εικόνα. Και ένα ακόμα χαρακτηριστικό είναι ότι μπορούμε να ελέγχουμε τη μουσική να ακολουθεί ο ρυθμός μετάδοσης της μουσικής, να ακολουθεί το που βρισκόμαστε μέσα στο σπίτι. Για παράδειγμα, είμαστε εδώ, θα παίζουν αυτά τα ηχεία, τα υπόλοιπα θα είναι κλειστά, κινούμαστε στο διάδρομο. Αντίστοιχα, γίνεται αντιληπτό το που βρισκόμαστε, κλείνει μουσική στα μακριά δωμάτια, ανοίγει στα δωμάτια που είμαστε κοντά. Να δούμε την ασφάλεια των τεχνολογιών αυτών. Αρχικά για το UPnP, το οποίο είναι ενεργοποιημένο από περιπλογή στα ροδεράκια. Λειτουργεί χωρίς να ελέγχει την ευθοδοτικότητα του χρήστη. Χρησιμοποιεί αυτόματα έναν τυχαίο πόρτ του ρούτερ, χωρίς να χρειάζεται, εμείς είχαμε κίνητα να ενεργοποιήσουμε συγκεκριμένα πόρτ. Έτσι, ένας ιός όταν μπει σε ένα πόρτ του ρούτερ, μπορεί να μεταπεδίσει και στα υπόλοιπα και να προσβάλει όποια συσκευή είναι συνδεμένη στο γειακό δίκτυο. Η πιο γνωστή επίθεση είναι η Flash UPnP, μια μικροεφαρμογή στον web browser σαν τα add-ons που έχουμε, μπορεί να ανοίξει όλα τα πόρτ του ρούτερ ή μπορεί να αλλάξει και το DNS server. Έτσι ο χρήστης αν θέλει να μπει, για παράδειγμα στο YouTube, να τον οδηγήσει σε κάποιο άλλο site. Συνίσταται η χρήση ισχυρών αντιβάειρους ή καλύτερα επενεργοποίηση της λειτουργίας αυτής. Αντίστοιχα, στο AirPlay υπάρχουν δύο τύποι ασφαλείας. Είναι το AirPlay Passwords και το AirPlay Codes. Στο AirPlay Passwords καλό είναι να βάζουμε ένα ισχυρό κωδικό στην Apple TV, αποτελούμενο από γράμματα, ρυθμούς και σύμβολα. Στο AirPlay Codes εκφανίζεται κάθε φορά στην Apple TV ένας τυχαίος τραπεζίφος κωδικός, έτσι θα αποφεύγονται οι επιθέσεις από χρήσεις που βρίσκονται εκτός του ιακού δικτύου. Με τεχνολογία Wi-Fi Direct επιτρέπεται η απευθεία σύνδεση μεταξύ είδους συσκευών χωρίς να πετύχεται κάποιο access point. Έτσι είναι σαν να έχουμε ένα peer-to-peer δίκτυο, στο οποίο η ασφάλεια είναι WPA2. Θεωρείται η καλύτερη ασφάλεια γιατί έχει έναν ισχυρό αλγόριθμο κριτοβράφησης, το NAS-SSMP. Το μοναδικό κενό ασφαλής εδώ πέρα είναι για επιθέσεις τύπου Man in the Middle Attack. Στα dongles τώρα όπως είναι το Chromecast και το Miracast, η ασφάλεια είναι ίση με την ασφάλεια που έχει ένα ρουτεράκι σε ένα αγιακό δίκτυο, γιατί τα dongles τις εμπεριφέρονται σαν access points έχοντας το SSID του δικτύου και δεν έχουν κανένα κωδικό για ασφάλεια. Έτσι προτείνεται στο χρήστη να αλλάξει το SSID για να μην μπορεί να γνωριστεί και να βάλει και ένα WPA κωδικό που έχει πολύ καλή ασφάλεια. Και εδώ το μοναδικό κενό ασφαλής είναι για επιθέσεις τύπου Man in the Middle Attack. Ποιο λειτουργικό σύστημα απέτυχε σε αυτό ακριβώς που λες εσύ, Κατερίνα? Τα έχουν τους δίστα. Δηλαδή, όταν εσύ πρέπει να συνδέσεις συσκευές καπευθείας, οι σύνδεσσες δεν θα προσέστουν χαγιά σας, λειτουργικό σύστημα με λειτουργικό σύστημα επικοινωνεί πλήρως. Αν δεν επικοινωνεί πλήρως, τότε οι δικτυάδες σας σηκώνουν τα χέρια. Γιατί τότε πρέπει να εργοποιήσω εγώ την κοινότητα. Η κοινότητα δεν ανταποκρίνεται όμως. Οπότε τι λένε, θα δώσω μία minimum διαδικτυακή λύση. Minimum διαδικτυακή λύση σημαίνει ότι αυτό μπαίνει, ας πούμε, στο τοπικό δίκτυο, μπαίνει και αυτή η συσκευή στο τοπικό δίκτυο και αλλάζουν απλώς δεδομένα. Και μένει εκεί επικοινωνία, δεν κάνουν τίποτα περισσότερο. Είναι δηλαδή πολλά προβλήματα που έρχονται στο προσκήνιο και προσπαθούμε να τα δώσουμε λύση. Το direct οπωσδήποτε προχωράει τα πράγματα. Από την άλλη, πολλοί θέλουν να τα παρακολουθούν όλα. Είτε με καλό σκοπό, είτε με καλό σκοπό. Για σκεφτεί λίγο αυτά, είναι πολύ πολύ πλοκά ζητήματα. Ορίστε, Αλέξανδρε. Οι ταχύριτες για το Wi-Fi direct βασίζονται στα κανάλια 821 BGN, οπότε ο ρυθμός εντός της συσκευής μπορεί να αγγίζει τα 300 Mbps. Ακόμη το εύρος του αποτελεί πολύ σημαντικό παράγοντα και αναμένετε ότι οι μελλοντικές συσκευές Wi-Fi direct θα αγγίζουν τις σημερινές αποστάσεις ενός στριμμάτου δικτύου, π.χ. στο ιστορικό να σπιτιού. Τα 200 Mbps έχουνε χάει και πινήσουν τη τηλεόραση, έτσι. Αγγίζουν λίγο και τις παρεχθές του 24K. Το 24K θα να σχόνει στάξεις των 90-100 Mbps. Άρα, αν πιάνει τόσο νομιστική, ναι, θα λύπνεις. Πολύ ωραία τα είπατε, απλώς εγώ σας δίνω ερεθίσματα. Να δείτε η διάδραση πώς θα γίνει, έτσι. Μια που το οριοθετήσαμε για το συνέδριο, αυτά όλα υποδηλώνουν ότι αλλάζουν υποδομές, έτσι. Δηλαδή, φεύγουν αυτές οι υποδομές. Δεν θα φύγουν τελώς, θα υπάρχουν, αλλά πλώς θα είναι backbone υποδομές. Έτσι, δηλαδή, το τι λεφτά έχουμε ξοδέψει για αυτές δεν λέγεται. Ορίστε. Ένα σχόλιο πάνω στην τεχνολογία Ethernet, που πριν δεν μπορούσε να δουλέψει, για παράδειγμα, ήταν αυτό που είπαμε μέσω της κινητής συσκηβής, η οποία παίρνει σύνδεση από το κοινωνιακό πάραχο, τέλος πάντων, να γίνει tethering, ένα βήμα μετά το Ethernet. Είναι αυτό, να τον αναφέρουμε, γιατί δεν τον αναφέραμε μέσα, δεν χρειάζεται. Ναι, υπάρχει και η βούληση, όμως. Δηλαδή, υπάρχει βούληση οι κινητές συσκευές να πάνε στο Ethernet. Εγώ δεν βλέπω βούληση, δηλαδή, το θέμα δεν είναι αν θα μπορούσε, δεν θέλουν να πάνε πίσω. Δηλαδή, θεωρούν ότι, καλά και την Κατερίνα και μας είπε, θα μπορούσαν να δοθεί μια υβρητική λύση στο tethering, αλλά δεν το θέλουν αυτοί. Θεωρούν ότι αν μπλέξουνε με αυτού του είδους τα καλώδια, θα κάνουν ένα βήμα πίσω και θα χάσουνε τη μάχη που κερδίζουνε αυτή τη στιγμή, σε σχέση με αυτές οι συσκευές. Και η μάχη, προσέξτε, είναι βρυβική, δεν είναι μάχη lose-lose ή win-lose. Δηλαδή, εγώ κερδίζω, εσύ χάνεις. Δεν θα διώξουμε αυτές τις συσκευές. Όλοι θα κυκλοφορούμε με ένα laptop, ετσι, ειδικά στις τιμές που είχε πέσει. Όταν, ας πούμε, τα laptop έχουν πέσει τα 600 ευρώ, έτσι, simple, ένα καλό laptop. Δεν είναι παλιές τιμές που δίναμε 1,5 χιλιάρικο και 2 χιλιάρικα, αλλά το κενό αυτό, πώς το καλεί την τεχνολογία σου. Δεν θα αγοράσεις τα μπλέτα, δεν θα αγοράσεις iPhone, κάποιο καλό Android κινητό και τα λοιπά. Βλέπετε, μας κρατάνε στα ίδια κυβικά. Αυτή είναι η επιτυχία της τεχνολογίας. Απλώς τι κάνουν, αλλάζουν την τεχνολογία. Όσον αφορά τις υποδομές, το γεγονός ότι, το ξέρετε στις δικτυάδες ότι φεύγουν αυτά εδώ πέρα τα συστήματα, σημαίνει ότι εξοικονομούμε πολλούς πόρους. Και για να μην χαθούν τα χρήματα αυτά από το χώρο των δικτύων, θα πρέπει εσείς να έρθετε με καινούργιες εφαρμογές. Διαδικτυακές εφαρμογές που θα σας βάλουν στο παιχνίδι προς το παρόν, πάλι πάτε καλά. Δηλαδή, το είπατε, δεν είναι λογική να κάνουμε το κάθε Wi-Fi spot που έχουμε σπίτι μας, κάτι σαν το airplay της Apple. Δηλαδή, θα έχεις στο σπίτι σου το Wi-Fi spot και θα είναι ασύρματι τηλεόραση με την τζέα πώς θα είναι και τα λοιπά. Θα είναι ασύρματα ηχεία, Internet of Things. Άρα εσείς, δικτυάδες, μην νιώθετε ότι σας πετάνε έξω. Δεν σας πετάνε έξω, διώχνουμε ένα κομμάτι που ήταν dysfunctional, όπως λέμε στα γενικά, μη λειτουργικό. Ήθελα απλώς μπρίζες και κάτι να κολλάει στην μπρίζα. Και αυτή τη στιγμή δεν είναι εύκολο εγώ, Κατερίνα, αυτό να το συνδέσω στο Ethernet. Έχετε ένα σωροκρέτης παραμετροποιήσεις. Ενώ με το WPA και το WPA2 πρωτόκολλα, ας πούμε, μπαμ μπαμ το βάζεις και τελειώνει η δουλειά. Από ασφάλεια, εντάξει, έχει κάποια προβληματάκια. Αλλά δεν είναι σημαντική η διαφόρα στο επίπεδο ασφαλείας. Και, εν πάση περιπτώσει, αυτό που χάνετε εσείς, οι δικτυάδες εδώ πέρα, το επανακτάτε, κάνοντας το Internet of Things. Ασύρματα ηχεία, ασύρματα τις τηλεοράσεις, ασύρματα τις οθόνες. Και όλες αυτές μετασχηματίζουν και την τάξη, δεν είναι μόνο το σπίτι που μετασχηματίζεται, δηλαδή στην τάξη του μέλλοντος μπορέμε να έχουμε τέτοιου είδους προτζέκτορα. Προτζέκτορας να είναι κάποιο είδους IP εργαλείο, ασύρματο IP εργαλείο, έτσι. Αν τα έχετε δει θα τα καταλάβετε, δεν μπορώ να τα περιγράψω με λόγια, δείτε. Είναι προτζέκτορας που είναι ταυτόχρονα και διαδραστικός πίνακας, να πω έτσι απλά. Και δείχνει δύο οθόνες ταυτόχρονα, πότε μπορώ να συνδέσω και τηλεόραση και powerpoint, ας πούμε, ή κάτι που είναι streaming. Αυτό το πρόβλημα που είχαμε τώρα, μου λέει η Κατερίνα, κοίτα πέρα από τώρα στο ίντερνετ, το κατεβάσω. Θέλω να συνδέσω office με ίντερνετ. Το κάνει κι ουναυτομάτως, ξέρετε, έχει δύο θήρες. Καταρχάς ο προτζέκτορας μπαίνει εδώ, στο ένα μέτρο. Αυτό που έδειξες, δηλαδή, Μαργαρίτα. Δεν έμπαινε το βραχιόλι και το έβαλε έτσι κοντά. Ο προτζέκτορας τώρα μπαίνει στο ένα μέτρο. Είναι interactive, δηλαδή κάνουν αυτές τις σκηνές στην οθόνη. Όλα αυτά που έδειξες, που ήταν όλα στο χέρι του. Για αυτό σας είπα ότι αυτή η τεχνολογία έχει τρία χρόνια που έχει γυρίσει περίπου. Απλώς τώρα τη φέρανε αντί για το τείχο, τη φέρανε στο χέρι. Και ο προτζέκτορας αυτό, ταυτόχρονα και στο διαδίκτυο. Όπως το διαδίκτυο σημαίνει ότι έχει κάποιου είδους Wi-Fi direct επικοινωνία, το Wi-Fi direct γίνεται και over IP, έτσι δεν είναι. Όπως έχουμε voice over IP, μπορεί να έχεις Wi-Fi direct over IP. Πολλούς ιδιαισμούς, έχει πολλά ενδιαφέροντα πράγματα. Και εσείς, οι δικτυάδες, πρέπει να στείλετε αυτό εδώ το μέρος. Και καλείστε να μας διευκολύνετε εμάς, στη σχεδία σε υλεπίδραση που έχουμε, δηλαδή πώς θα είναι η τάξη του μέλλοντος. Το πιο εντυπωσιακό για να το καταλάβεις αυτό, Νίκο, είναι ότι στους καινούργιους προτζέκτορες που έρχονται, και με αυτό τελειώνω, να καταλάβετε πού πάει, συμμετέχουν μέχρι οχτώ άτομα. Δηλαδή, όπως κάθεστε εσείς εκεί πέρα, μου λέει ξαφνικά η Εύη, οι Άρτεμοις που κάθονται τελευταία σειρά, μου λέει, τι λέει εδώ, καπωνιάς. Και με το δείχνεις. Δηλαδή, μπαίνεις στην ταμπλέτα σου, κάνεις με την ταμπλέτα σου αυτήν την κίνηση και ξαφνικά σχηματίζεται εδώ ένα κυκλάκι. Ενώ, είπες, πώς θα μου το δείξεις. Θα έπρεπε να σου πω, τι εννοείς, έχω μια να σου είναι πολύπλοκη διαφάνεια, δεν είναι πολύπλοκη αυτή εδώ, για παράδειγμα, ένας χάρτης. Και μου λες, όχι εδώ πέρα, και εγώ, πού εδώ, εδώ, εδώ, και μου λες να σου δείξω. Και τι σου λέω, κατέβα από εκεί που κάθισαι, εντάξει, είμαστε μεταπτυχιακό τώρα, είμαστε 10-15 άνθρωποι, αλλά σε ένα προπτυχιακό είναι 120-150-200. Τι έτσι πω της Άρτης, τελείως, κατέβα κάτω να μου δείξεις. Και όπως κάθεται εκεί πέρα με την ταμπλέτα της, λέει, να αυτό εννοώ. Και συνδέεσαι είτε με Wi-Fi direct, είτε με Wi-Fi over IP, με τον προτζέκτορα που είναι στο ένα μέτρο και μου κάνεις μία έτσι. Οπότε, εσείς οι δικτυάδες μεταφέρεται με αυτόν τον τρόπο, με σχεδία σε λεπίδες, στο περιβάλλον της Βουλής. Τώρα στη Βουλή που έχουν και τζαρτζαρίσματα, ας πούμε, τα βλέπεις αυτά, μιλάει ο άλλος, θα σου κλείσω το μικρόφωνο, λέει. Το ανάλογο θα ήταν εδώ, θα σου κλείσω το IP, ας πούμε, ή θα μπορείς να δείξεις. Πάμε σε πολύ διαδραστική τάξη, έτσι. Όπως η διαδραστικότητα όμως, προσέξτε, και με αυτό κλείνω, δεν είναι διαδραστικότητα γιατί διαδραστικότητα, διότι θα θυμίζει παιχνίδια, σαν να είμαστε ακομαθημένα πλουσιόπαιδα, που παίζουμε με gadgets. Είναι ουσιώδης διαδραστικότητα γιατί αν, για παράδειγμα, εδώ έχω ένα χάρτη, μέχρι τώρα, υπήρχε δυνατότητα να κάνουμε τόσο διαδραστικό μάθημα με χάρτες live, έτσι, δείτε πώς το κάνουν στην τηλεόραση που κοστίζει ένα σωρό λεφτά, πόσο κρυβά μοντέλα βάζουν και τη λέει παρουσιάστηες, καλοντιμένες και περιποιημένες, να πουν τον καιρό το ένα το άλλο. Και αυτή τη διαδραστικότητα, φανταστείτε πως τη φέρνουμε στην τάξη. Και ανάλογα με το αντικείμενο, έχει μεγάλη αξία. Για παράδειγμα, ένας φοιτητής ιατρικής θα ένιωθε πολύ έτσι χαρούμενος που θα έβλεπε τόσο διαδραστικό μάθημα. Να ξέρει πώς είναι, ας πούμε, ένα όργανο μέσα. Ένας φοιτητής γεωγραφίας, τώρα με συσβούς που κάνουνε, με γεωλογίας, δεν θα ήθελε να βλέπει διαδραστική, τι να του λέει τώρα ο καθηγητής, είναι η ζώνη τάδη και έγινε ο συσμός και η μία πλάκα μπαίνει κάτω από την άλλη και η Ινδία πάει κάτω από τα Ιναλάια και τα Λίμπα. Δεν ξέρατε καλά, αλλά καταλάβουμε τι γίνεται. Εκεί πραγματικά που λέμε μια εικόνα ή ένα βίντεο αξίζει ως χίλιες λέξεις. Αυτό θέλουμε να δείξουμε και εδώ θα πάνε και οι εργασίες σας, σας προειδεάζω από τώρα. Την επόμενη φορά έχουμε τις άλλες, έχουμε μια ακόμα παρουσία ή δύο, δύο παρουσιάσεις και μετά θα σας πω ακριβώς τι εργασίες έχουμε πάνω σε αυτό το πράγμα. Ειδικεύεστε, θα πάτε ας πούμε οι δικτυάδες, θα πείτε έτσι το κάνουμε, θα μας το δείξετε όμως πώς γίνεται έτσι. Τώρα δεν μιλάτε θεωρητικά, θα λέτε ορίστε να το κάναμε ας πούμε, δείχνουμε πώς, το πήραμε την ιντεάκι πώς το κάναμε. Θα λέτε εσείς οι δικοί μας έτσι κάναμε τη διάδεση, κάνουμε κάποιο rapid prototype ας πούμε. Όλα αυτά δηλαδή πραγματικά είναι τεχνολογίες που αλλάζουν την εκπαίδευση προς το καλύτερο. Δηλαδή απίστευτες καινοτομίες που να δούμε με ένα ερωτηματικό για να μείνει κάτι και για εμάς στο τέλος. How can we capitulate on them, δηλαδή πώς μπορούμε να κερδίσουμε και κάτι από αυτές, αλλιώς θα μείνουμε να λέμε…