Γυναίκες 50+: Υγεία, Διατροφή, Άσκηση (Kalambaka Library, 2017)
: Ευχαριστούμε πολύ καταρχήν την πράσινη του Βρωτό και την πρωτοβουλία που είχαν ο υπρόεδρος Καλικάνη Μίνα, για αυτό το πολύ ενδιαφέρον θέμα. Και στη συνέχεια να ευχαριστούμε πάρα πολύ τους συγγενητές μας, τον μερθύρα γυναικολόγο, Δόκτωρ Καφανδί Αλέξιο, την κυρία και φιλική διετρολόγο, διετροφολόγο και τον Παναγιώκ Καντίνη, καθηγητή φυσικής αγωγής και personal trainer. Χειρόμαστε πολύ που σας έχουμε και πιστεύουμε ότι οι παρουσιασμοί σας θα είναι εξαιρετικές, οπότε σας αφήνουμε να το πολλάσετε. Σας ευχαριστούμε πολύ για αυτές τις δράσεις που είναι απαραίτητες στη φυλική διετρολόγο μας. Και μια από τις φορές λοιπόν, εμείς στην βράση του τυποτόρ και όσες δεν ξέρουμε και όσες δεν ξέρουμε, τα πληκτές υπηρετικοί είμαστε πιο πολλές. Είμαστε αυτές που δουλεύαμε σε αυτό το δομέα της οικογένειας, περιβάλλοντας τον πολιτισμό, όταν ήμασταν ενενεργοί εκεί στη δουλειά μας, αλλά μετά δηλαδή δεν μπορούσαμε να σταματήσουμε, ιδρύσαμε την πράσινη τυποτόρ. Η πράσινη τυποτόρς λοιπόν γεννιά ακόμη φορά τις θείες, τις ιδιωτικές της αρχές και αξίες που αφορούν στον άνθρωπο, στην κοινωνία και των περιβάλλων, το οποίο βλέπουμε σήμερα, το οποίο βλέπουμε σήμερα, το οποίο βλέπουμε σήμερα, το οποίο βλέπουμε σήμερα, το οποίο βλέπουμε σήμερα. Το Συν είναι περίπου το έναν τρίτο της ζωής μας και παραπάνω, στο οποίο θα πρέπει να θυερώσουμε λίγο περισσότερο χρόνο για τον εαυτό μας, για την υγεία μας, για την ποιότητα ζωής μας, ώστε όλοι οι δικοί μας άνθρωποι να μας χαίρονται, μπορείς προβλήματα, όσον εξαρτάται από εμάς βέβαια, μπορείς να απολαμβάνουμε με τη βούδια του Θεού και ό,τι και όσα δημιουργήσαμε. Γιατί όλες μας και εγώ κάνουμε αυτό για το οποίο γεννηθήκαμε και που μας υπαγορεύει το αίσθητό μας. Μοιάζομαστε μόνο για τους ανθρώπους μας, το συμλοκό μας, τα παιδιά μας, τα εγγόνια μας, τους γονείς μας, τα αδέρφια μας. Για να ξαναγηθούμε λοιπόν σε αυτό το έναντρίδο της ζωής μας, να ενημερωθούμε για ό,τι έρχεται με την έναρξή του, να μάθουμε πώς μπορούμε να τον δημετωπίσουμε, συζητώντας το με τον γιατρό, τον γιατροφολόγο, τον κινημαστή, ζητήσαμε την βοήθεια των ειδικών αφαλμιστυμόνων, οι οποίοι με συγκινητική προθυμία ανταποκρίθηκαν. Και τους ευχαριστούμε πολύ για αυτό. Ο καθένας θα αναφερθεί σε δομέα του και παρακαλώ τον κύριο Κατολίον τον Ιουκολόγο να ξεκινήσει τη συζήτηση. Το κύριο χαρακτηριστικό της γυναίκας μετά τα παινίδα είναι η γεμινόπορση. Η γεμινόπορση είναι η οριστική διακοπή της περιόδου που οφείλεται στην πάψη της λειτουργίας των ορθικών. Οι ορθίκες είναι ενοχρινοί σαν πέντες που παράγονται ιστρογόνα, κάποια στιγμή με κάτω από πενήντα σταματάει η λειτουργία τους, σταματάει η παραγωγή ιστρογόνα το επόμενικο περίοδο. Αυτό είναι το κύριο χαρακτηριστικό της γεμινόπορσης. Πριν την γεμινόπορση συνήθως προηγείται ένα πληθυκό διάστημα ορμονικών διαδραμμών και ακατάστατων περιόδων που ονομάζεται κλιμακτήριος. Η κλιμακτήριος είναι η μετάβαση από την μία αναπαραγωγική κλαόν ηλικία. Η μέση ηλικία γεμινόπορσης για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, επομένως αφού και η Ελλάδα είναι στην Ευρώπη, είμαστε εδώ στα πενηδένια, συνήθως κόβεται η περίοδος. Και σήμερα είναι ένα μέρος επομένως να ζήσουν κατά μέσο όρο, επειδή το προσδόχημα της βίωσης είναι 82 έτη, πάνω από το ένα τρίτο της ζωής τους θα το περάσουμε στην εμινόπαυση. Μεγάλο κομμάτι της ζωής τους. Για το λόγο αυτό πρέπει να γνωρίζει κάθε γυναίκα τις επιπτώσεις της εμινόπαυσης, καθώς και τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να προλάβει ή να δημοσιοποιήσει τις επιπλοκές που δημιουργεί η εμινόπαυση. Πώς γίνεται όμως η μετάβαση στην εμινόπαυση? Συνήθως αρχίζει να μειώνεται η διάρκεια του κύκλου κατά δύο με πέντε μέρες. Μια γυναίκα που έχει κύκλο εκπωσίου, οχτώ ημερών, μπορεί να έχει κύκλο πιο σύντομο, 23 μέρες, 24 μέρες. Δεν είναι κάτι δύσκολο. Αρχίζει να μειώνεται η γονιμότητα. Η ορειξία αρχίζει να μην γίνεται κάθε μήνα. Η περίοδος αρχίζει να είναι ακατάστατη. Κάποιες γυναίκες αρχίζουν να έχουν ημωραγίες. Από τις ημωραγίες πέφτει ο σίδερος και δημιουργεί πολλές φορές ανημεία. Επίσης, γυναίκες που έχουν ινομοιώματα, μπορεί στην μαρτίνο να τα δουν απότομα να μεγαλώνουν. Ηνομοιώματα είναι μια απάντηση καλοίπιστη της μητέρας. Ξεκινάνται τα υμονεκοψιακά συντόματα που θα σας πω πια είναι και στο τέλος αρχίζουν οι καθυστερήσεις. Η περίοδος αρχίζει να είναι ακαταστατή. Δεν έρχεται κάθε μήνα με τη νοριστική διακοπή. Ποια είναι λοιπόν τα συμπτώματα της ημινόπαρσης? Το κύριο είναι οι εξάψεις, τα γεγονιτικά συμπτώματα. Τα εξάψεις είναι η εθνή διάύκριση της θερμοκρασίας του άλλου μέρους του σώματος, λαιμός, πρόσωπο, που συνοδεύεται από θρακή καρδία, ελευθερότητα, ο κίνισμα του προσώπου, έντονη εφίδραση. Αυτό συμβαίνει μέρα και νύχτα, κυρίως τη νύχτα. Διαταραχεί το ύπνο, η γυναίκα δεν μπορεί να κοιμηθεί το βράδυ, ο μέλος την επόμενη μέρα ξυπνάει κουρασμένη, γιατί δεν έχει κοιμηθεί ιδανοποιητικά, δεν έχει ξεκουραστεί. Άλλα συμπτώματα της ημινόπαρσης είναι ψυχονοϊκικά συμπτώματα. Σεκινάν ακόμα εις αλλαγές τη διάθεση, ξέσπασμα κλάματος, χωρίς κάποια αγωσιεστική αιτία, απ' όλοι ενδιαφέροντος, με βερετιστότητα, νευρικότητα, διαπληκτισμή στην οικογένεια, στην εργασία, χωρίς λογοκύρια, διαταραχές των ύπνων. Ψυποσωματικά συμπτώματα ξεκινάνε πολλές φορές της αρθρώσης. Εστάνονται κόπωση, μυϊκούς πόνους, πωνακεθάλους, ενικαρδίες. Επίσης, ξεκινάνε τα λεγόμενα ουρογενητικά συμπτώματα, που συνοδεύονται και με σεξουαλικά συμπτώματα. Αρχίζει να ατροφεί το ουρογενητικό σύστημα, το ιδείο, ο κόλπος, η ρογακοσκίστη, και λόγω της ατροφίας ξεκινάει ξηρότητα στον κόλπο, φαγούρα, κάψιμο, πόνος, ή και αίμα από τον κόλπο κατά τη σεξουαλική επαφή. Επίσης, ταλαιπωρούνται από υποτροπίαν τους αισχυστήτεδες και κορπήτεδες από μικρόβια του πόνου. Πολλές φορές, πάνε στον επαφολόγο, έχουν ολύμβη την αντιβίωση. Μετά από ένα μήνα, ξανά αντιβίωση. Ξανά, ξανά. Η αιτία δεν είναι να πάρει η αντιβίωση, γιατί είναι η ξηρότητα. Πρέπει να αντιμετωπιστεί η ξηρότητα με την ορμόνικη λύπη, που είναι το ιστρογόνο. Θα σας το πω στη συνέχεια. Τα συμπτώματα αυτά παραμένουν καθόλου τη διάρκεια της συνοδεύωσης και είναι περισσότερο έντονα σεξουαλικά ενεργές γυναίκες. Επίσης, υπάρχει μίωση της διάθεσης στη σεξουαλική επαφή, πρόβλημα που αφορά και τον σεξουαλικό σύνδρος του, γιατί εμπλέγεται και αυτός. Ξεκινάει η ατροφία στο μικρό σύστημα, ελάτωση της ικανότητας διάστηση και αναποτίθεται λίπος στην κοιλιά του. Αν δεν προσέξει η γυναίκα, έρχεται πάλι σαρκία. Το δέρμα αρχίζει πάλι να τροφεί, γιατί μειώνεται η περιεκτικότητα σε νερό και αρχίζει να ρυθιδώνεται, να ζαρώνει. Υπάρχει και η πρόημη αιμινόπαυση. Η πρόημη αιμινόπαυση είναι παθολογική κατάσταση. Τι σημαίνει η πρόημη αιμινόπαυση? Είπαμε ότι η περίοδο της αιμινότητας είναι 51 περίπου. Η πρόημη αιμινόπαυση είναι να κοπεί την τα 45. Οφείλεται σε οθυκική της δειτουργία. Είναι πάθυση, πρέπει να αντιμετωπίζεται. Τα συντώματα είναι ίδια με της φυσικής αιμινόπαυσης. Στην πρόημη αιμινόπαυση, δηλαδή αν κοπεί περίοδος πριν από 45 ετών, επιβάλλεται η γυναίκα να πάρει θεραπεία. Μέχρι στη φυσολογική ηλικία αιμινόπαυσης. Δεν λέμε κόπηκε η περίοδος, έτσι ήταν να κοπεί. Είναι πάθυση, πρέπει να αντιμετωπίζεται. Ακόμα χειρότερη είναι η πρόημη οφειλική ανεπάρκεια. Τι σημαίνει διακοπή της περίοδου πριν την ηλικία των 40 ετών. Δεν είναι και τόσο συχνό. Συμβαίνει σε 90% των γυναικών κάτω από 40 ετών. Έχει διάφορες επίαιες. Συνήθως είναι αγνώστρη η δειολογίας. Όταν κόβεται η περίοδος πριν από τα 40, είναι πάθυση η ορμονική αυτή έλλειψη ορμονών. Επιβάλλεται και εδώ ορμονική θεραπεία μέχρι την ηλικία της φυσικής αιμινόπαυσης, από τα 50 έτια. Αυτές οι γυναίκες με πρόημο θεϊκή ανεπάρκεια, έχουν περιορισμένη δυνατότητα τεχνοποιήσεις, επειδή δεν έχουν συσουλλικά υπέδρα ορμονών, δυστυχώς μόνο ένα 5% από αυτές θα μπορέσει να κάνει η οικογένεια χωρίς ιατρική βοήθεια και μια σίβουρη λύση για αυτές, υπάρχει λύση, είναι εξωσομαρκή, βολημοποίηση, με δωρεά όμως ο αριθμός. Η ηλιμινόπαυση συνοδεύεται από καρδιαγγιακά νοσήματα. Παγκοσμίως τα καρδιαγγιακά νοσήματα, όπως είναι το έμφραγμα του μειοκαρδίου και τα κεφαλικά, αποτελούν το κυριότερο έδειο φυσιμότητας των γυναικών και συντελούν στο 1% των θανάτων. Μια στις τρεις γυναίκες που θα πεθάνουν, θα πεθάνουν από έμφραγμα ή από εγκεφαλικό. Είναι πολύ μεγάλο το νούμερο αυτό. Συνδέεται με την ηλιμινόπαυση. Είναι λαθασμένη η πεποίθηση ότι το έμφραγμα και το εγκεφαλικό ισχύει μόνο για τους άντρες. Μετά την ηλιμινόπαυση, ο κίνδυνος είναι το ίδιο στις γυναίκες όσο και στους άντρες, για να πάθουν έμφραγμα ή εγκεφαλικό. Ποιες είναι οι επιπτώσεις της ηλιμινόπαυσης στην καρδιά και στα αγγεία? Είναι η αύξηση της κουλιστερίνης, η αύξηση της συχνότητας του σαχαρόδη διαβήτη, αυξάνεται το βάρος, εναποτίθεται λίπος στην κοιλιά, αυξάνεται η αρτηριακή πίεση και μάλιστα οι γυναίκες που έχουν έντονες εξάψεις κατά το θλιμακτήριο, έχει παρατηρηθεί που έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για αρτηριοστήριο. Αυτά είναι τα αποτελέσματα της εμινόπαυσης στον καρδιαγιακό σύστημα. Μεταβολισμός και σωματικό βάρος στην εμινόπαυση. Μετά την ηλικία των 50 ετών ο βασικός μεταβολισμός μειώνεται. Οι γυναίκες συχνά, χωρίς να το συνητοποιούν, μειώνουν τη φυσική δραστηριότητα. Οι ορμονικές μεταβολές οδηγούν σε σταδιακή αύξηση του σωματικού βάρους με ρυθμό περίπου μισό κιλό κάθε χρόνο μέχρι την ηλικία των 60 ετών. Μια γυναίκα, δηλαδή, από τα 50 μέχρι τα 60 κάθε χρόνο θα παίρνει, επειδή αλλάζει ο μεταβολισμός της, μισό κιλό βάρος. Πέντε κιλά θα μπούν μέσα σε μια δεκαετία, χωρίς να κάνει τίποτα. Αυτό σημαίνει πρέπει να προσέχει. Υπάρχει και μια καλή δικαιολογία. Δεν είναι δικαιολογία. Είναι η εμινόπαυση που το κάνει αυτό και ένας λόγος παραπάνω σε... Δικαιολογία για εσάς. Το υπερβάλλον λύπωση συσορεύεται στη χιλιακή χώρα με μια κατανομή που μοιάζει με αυτή τον ατρό. Η γυναϊκά οικανομικά έχει το λύπωση στην περιφέρεια. Έχει σχήμα στο σώμα της αχλαβλίου. Μετά την εμινόπαυση παίρνει το σχήμα του μήλο, όπως είναι ο άντρας. Η εμινόπαυση συνδέεται με την οστεοπόραση. Άρρικτα, τι είναι η οστεοπόραση. Είναι μία νόσος που χαρακτηρίζεται από χαμηλή οστική μάζα και μεταβολές στη μικροαρχική ουστολική του οστού. Με αποτέλεσμα τα τόκαλα να είναι έγγραψα και επομένως αψάνεται ο κύμνινος για κάτω. Κοιτάξτε στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο πόσοι φαίνονται οι οστικές δοκίδες από ένα φυσολογικό οστό και πόσοι φαίνεται εδώ πέρα από ένα οστεοπονοτικό οστό. Οι οστικές δοκίδες λεπτένων και αραιών. Ξεκινάει η οστεοπόρωση και υπάρχει ο κύμνινος, η γυναίκα εκεί που περπατάει να πέσει και εκεί που τραγωνικά αν δεν θα έσπαρα με κόκαλά της να πάρει ξαγουνικά κάτω. Αυτό είναι η οστεοπόρωση. Όλα αυτά υπάρχουν θεραπείας για όλα αυτά, για να τα προλάβουμε και για να τα θεραπεύσουμε. Είναι η ενεργόμενη ορμονική θεραπεία υποκατάστασης. Τα προβλήματα της αιμινόπαυσης, εξάψεις του θεοπόρωση, νοσήμα της καρδιάς, οφείλονται όπως είπαμε στην απουσία των ιστρογόνων από το οργανισμό της γυναίκας. Η ορμονική θεραπεία τι κάνει? Αναπληρώνει τις ορμόνες που δεν παράγονται πια από τις οθήκες. Βλέπετε στη μικρότερη δυνατή δόση, αποκαθιστά την έλλειψη ιστρογόνων και βελτιώνει έτσι η θεραπεία τα ενοχλητικά συμπτώματα της αιμινόπαυσης, χωρίς να προκύψουν παρεμένιες. Η δόση είναι μικρή, είναι δύο έως τέσσερις φορές μικρότερη από το ποσό των ορμονών που παράγει φυσιολογικά η οθήκη της γυναίκας πριν την αιμινόπαυση. Και το 1.8 της ποσόδητος από αυτή που περιέχουν μέσα τα ιστρογόνα. Επιμένως όταν ο γιατρός δίνει μια ορμονική θεραπεία είναι πολύ μικρή η δόση. Μην τη φοβάστε. Αν χρειάζεται να την πάρετε είναι καλό να την πάρετε. Τώρα εξαρτάται αν μια γυναίκα έχει τη μύτρα της θα πάρει συνδυασμό ιστρογόνων και προγεστερώνης ή τυβολώνει ένα άλλο φάρμακο. Αν χρειφεί η μύτρα λόγω κάποιας πάθης συνήθως τα ιδεμιώματα είναι η αιτία που αναφέρει από μια γυναίκα τη μύτρα της, τότε παίρνει μόνο ιστρογόνια ή τυβολώνει. Το 60% των υποδεκτών όταν θα μπούν στην αιμινόπαυση έχουν ευτυχώς τύπια συμπτώματα. Δεν θα χρειαστούν καμία θεραπεία. Όμως ένα 40% αυτές έχουν συντώματα που υποβαθμίσουν την ποιότητα της ζωής τους και είναι αυτές που πρέπει να πάρουν την ορμονική θεραπεία. Η παρουσία αυξημένων κινδύνων ιστρογόνων όπως είναι η αιτία ορμονικότητα ή η χαμηλή αιτική θεραπεία αφορθένει έναν επιπλέον λόγο για μια γυναίκα να πάρει ορμονική θεραπεία υπό κατάσταση. Ποιες είναι λοιπόν οι ενδείξεις να πάρει μια γυναίκα θεραπεία? Είναι οι εξάψεις, οι εφηδρώσεις, οι διαταραχές στον ήλιο, οι κόλλοι στα ωστά και στους μυς, το καταφυλτικό συνέστημα, η κοντική ισξυρότητα, η σεξουαλική δυσδικογία. Στόχος μας ποιος είναι? Να διατηρήσουν η αδειότητα ζωής. Υπάρχουν διάφορα ιδρου ορμονικής θεραπείας, πάρα πολλά. Και σε χάπια μπορούμε να δώσουμε θεραπεία και σε αυτοκόλλητα να το κολλάμε στον θέρμα και σε μυθέλη μπορεί να το βάλεις πάνω στον θέρμα. Και κοντικά χάπια και υπόθετα και νομίτριο σπιράλ. Ακόμα και φυτικά προϊόντα όσες φοβόται να πάρουν ορμονικά που έχουν μέσα φυτοιστρογών. Ποια είναι τα αποτελέσματα της ορμονικής θεραπείας υποκατάστασης? Οι εξάψεις ταχύτητα αρχίζονται να μειώνονται και οι εφηδρώσεις. Βελτιώνεται ο ύπνος, η ψυχολογία και η εδεξία της γυναίκας. Βελτιώνεται συμπτώματα της ουρογενητικής ατροφίας όπως είναι οι κυστίτινες ή οι κολπίτινες. Πάγουν πλέον αυτές να υπάρχουν. Βελτιώνεται η ξηρότητα του φόρκου, του καξίματους, του αισθήματους, του πόνου κατά τη σεξουαλική επαφή. Υπάρχει εξαιρετική ανταπόκριση είτε στην τοπική ορμονική θεραπεία με υπόθετα να μην εκκρέμεσαι είτε με τη μορφή χαπιού. Επίσης μειώνεται με τη θεραπεία κίνδυνος γεωστεοπόρροση. Βέβαια όταν έχει προχωρήσει κίνδυνο γεωστεοπόρροση διαγεγονωσμένη δεν αρκεί μόνο αυτή η θεραπεία, πρέπει να πάρει και τη θάρμανα για την γεωστεοπόρροση. Η ορμονική θεραπεία υποκατάστασης έχει πολλά ωφέλη και για το καλλιεργειακό σύστημα. Πολλές ευεργετικές δράσεις. Τα ιστρογόνα κάνουν τα αγγεία πιο ελαστικά και κρατάνε την αρτηριακή πίεση σε φυσοδογικά επίπεδα. Η θεραπεία επίσης βελτιώνει το μεταβολισμό και μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης ζαχαρόφτους διαβίδι. Η θεραπεία μειώνει την κακή χωλιστερίνη και αυξάνει την καλή χωλιστερίνη. Εμποδίζει τη συσσόρευση λίγους στη γυλιά, κάτι που επιβαρύνει την καρδιά. Η τελική συμιστή σε όλων αυτών είναι να προστατεύονται τα καρδιά και τα αγγεία των γυναικών. Η γυναίκα ωφελείται αν ξεκινήσει η θεραπεία βέβαια νωρίς, όταν είναι μηνόπαυση, τα πρώτα πέντε χρόνια. Πρέπει να υπάρχει δηλαδή σωστό timing. Όχι, του θυμήθηκα στα 60, δεν είχα πάρει μόνο η εκπομπή περίοδος στα 45, έρχομαι τώρα στο γιατρό, τότε δεν μπορώ να την πάρω. Πρέπει να την πάρω μέσα στα πέντε πρώτα χρόνια, από τότε που μένει στην αγγεία. Αλλά και της θεραπείας η γυναιτός είναι από δύο έως πέντε χρόνια. Όχι πού είναι η μητέλη, το ενθουγραφικό. Υπάρχουν αντιεμβίξεις, υπάρχουν κάποιοι περιπτώσεις που απαγορεύεται να πάρει τέτοιου είδους θάρμακα. Είναι το ιστορικό καρκίνο του μαστού, το ιστορικό στεφανιαίας νόσου, εμφράγματος του νεοκαρδίου, θρόνοσης ή εγκυφαλικού, το ιστορικό καρκίνο της μήτρας και οι γυναίκες που έχουν υψηλό κύριο να μην φάγισουν αυτά. Αυτές αντελθύνεται να πάρουν θεραπεία. Γενικά υπάρχει ένας φόβος. Οι γυναίκες ακούνε πρέπει να πάρεις ορμολογική θεραπεία και φοβούνται. Σου λένε άστο, γιατρέ, δεν πειράζει όπως είμαι. Είναι λάθος αυτό το καρκίνο. Δυστυχώς αποφεύγουν τη χρήση ορμονών και δεν αναζητούν εύκολα η εθνική βοήθεια. Οι πολλές τρέπονται. Ποιοι είναι οι φόβοι συνήθως είναι ο κύριος για καρκίνο του μαστού. Αυξάνεται όντως ελαφρά σε συγκεκριμένη χορήγηση πάνω από πέντε χρόνια. Εμείς όμως είπαμε τα δίνουμε από δύο έως το πολύ πέντε χρόνια. Άρα πρακτικά ο κύριος είναι μικρός. Ο κύριος ελαχιστοποιείται με την ελάχιστη πάλιν δοσολογία που δίνουμε και με την πρακτική πόλη χρήσης. Ο κύριος πάλιν της φρονδόσης που είναι λίγο πιο πολύ αξιμένος, ελαχιστοποιείται με τις καινούργιες θεραπείες που δεν βρουν με χάπη στις γυναίκες για να περνάει το φάρμακο του συκώτη, αλλά με μορφή αυτοκόλλητου που το βάζει εδώ στην κοιλιά ήτζε, μειώνεται αυτή πάλι πιθανότητα. Άρα συμπέρασμα, οι γυναίκες δεν πρέπει να φοβούνται και να στερούνται τις ευεργητικές δράσεις της ορμονικής θεραπείας όταν υπάρχει πρόβλημα. Να σας πω πέντε πράγματα για την αυτοκόρωση. Είναι πιο συγκινηπάθηση των νοοστών, πρέπει να ξέρετε. Λέγεται και ισιοφιλή η επιδημία. Είναι η πρωτοπαθής και η δευτεροπαθής. Η πρωτοπαθής κυρίως είναι η μετεμίνουπαυσιακή, είναι η συχνότερη και συμβαίνει μετά την ηλικία των πενήντα ετών. Υπάρχει η γεροντική. Μετά αυτά οι εβδομήντα οι γυναίκες και οι άντρες κάποια στιγμή λόγω του γύρω τους θα ξεκινήσει η οστεοπόρος. Άλλο όμως να ξεκινάει στα πενήντα, άλλο να ξεκινάει στα εβδομήντα. Υπάρχει και η δευτεροπαθής. Η δευτεροπαθής οφείλεται σε άλλες παθήσεις. Μπορεί να υπάρχει από πίσω υπερ γυναικών και το 15% των ανδρών, 30% των γυναικών. Μία στις τρεις γυναίκες θα προσβληθεί στη δεύτερη ζωή της από οστεοπόρωση. Μία στις τρεις γυναίκες. Πολύ μεγάλο το νούμερο. Γι' αυτό λοιπόν κάνουμε την εγημέρωση ώστε να διαγυμνώσει η τέτοια και να προλαμβάνεται. Κύρια την εκδήλωση της οστεοπόρωσης, ποια είναι? Είναι τα κατάγματα χαμηλής ενέργειας. Περπατάω, βρίσκω μια πέτρα, πέφτω κάτω και εκεί που ήμουνα καλά σαφνικά βρίσκομαι στο νοσοκομείο με κατάγμα. Ενώ αν δεν είχα οστεοπόρος δεν θα πάθαινα τίποτα. Τα κατάγματα αφορούν κυρίως της φονδηλικής τήρης 40%, 20% αφορά τη λεκάνη, τον αφιένα του μυρέως του, 20% την κερκίδα, τον πίχη δηλαδή, 20% μπορεί να συμβούλουν σε άλλα ώστε. Ο κύβερος οστεοπονοτικού κατάγματος της γυναίκης ηλικίας 50 ετών είναι 40% έως 50%, δηλαδή μία στις δύο γυναίκες που έχουν οστεοπόρωση, μία στις δύο θα πάθει κάταγμα. Και στους άντρες εντάξει είναι μικρότερο, 15% ή 20%. Κοιτάξτε να δείτε, σε ένα χρόνο 25% των γυναικών με κάταγμα σφοδίλου και με 20% με κάταγμα ισχύου πεθαίνουν. Δηλαδή, θα πάθει μία γυναίκα κάταγμα στη λεκάνη ή στη σφοδιλική στήλη, μία στις τέσσερις, σε ένα χρόνο θα είναι πεθαμένη. Είναι μεγάλο το όνειρο από το κάταγμα. Είδες που λέει ηλικία. Εντάξει, 25% των γυναικών με κάταγμα σφοδίλου σε ένα χρόνο θα έχει πεθάνει. Κοιτάξτε το άλλο, ένα χρόνο μετά το κάταγμα ισχύου, μόνο το 50% των ασθενών μπορούν να εκτελούν χωρίς βοήθεια της συνηθιής εργαστηριότητας της καθημερινής ζωής. Δηλαδή, ένας τους δύο δεν θα μπορέσει μετά να επανελθεί στη φυσολογική δραστηριότητα, αν πάθει κάταγμα από στο πόντο. Η νοσηλεία είναι πολύ μεγαλύτερη ακόμα και από σοβαρές παθήσεις, όπως είναι το κεφαλικό, το έμφραγμα ή το αρκείλος του μαστού. Αυτό αποτελεί σε μια πολύ σομαρή επιπτωσία στους ασθενείς και στις υπογενείς, γιατί τα λειτουργούνται και οι υπογένειες στις μεσοκομείες, και στο σύστημα υγείας, γιατί τα ταμία πρέπει να πληρώνουν χρήματα για χειρουργία, φάρμακα και όλα αυτά, και στην εθνική οικονομία στο τέλος. Εντάξει, ρε ο κοπιαχείρημα. Ποιοι είναι οι προδιάθεσεις εκεί παράγοντες για οστεοπόρωσης. Πρώτα είναι η γενετική. Υπάρχει πολλές φορές από πίσω ο οικογενειακός ιστορικός θεοπόρωσης. Είχε η μαμά, ο μπαμπάς, η αδερφή. Αυτή η γυναίκα έχει αυτοσυμμένο σύστημα. Υπάρχει ιστορικό κατάρματος στη μητέρα ή στον πατέρα. Το γυναικείο φύλο είναι προδιαθεσσικός παράγοντες. Μετά είτε πιθανόντα έχει να πάθει ως θεοπόρωση μια γυναίκα παρά ένας άντρας. Η ηλικία πάνω του 50. Γι' αυτό κάνουμε σήμερα και το αναφέρουμε έτσι. Η αιμινόπαυση είναι προδιαθεσσικός παράγοντας. Πριν την αιμινόπαυση η γυναίκα έχει τα ιστρογόνα της, προστατεύεται από τη θεοπόρωση. Δεν παθαίνει το θεοπόρωση. Πρέπει να παίρνει φάρμακα, κουρτιζόνες, μέχρι άλλα προβλήματα. Η οθικικτομία. Να αφαιρέσεις τις οθήκες για παθολογικά προβλήματα σε νεαρή ηλικία. Επίσης, αν υπάρχει παραφυλιδισμός, ενεργματολογικά νοσηήματα, υπερφυλιδισμός, προβλήματα της ατορώθησης με το έντερο, δεν μπορεί το έντερο να απορθεί σε αρκετό ασφαίσιο, αυτές οι γυναίκες έχουν προδιάθεση για οθενπόρωση. Η πρόωρη η αιμινόπαυση πάλι. Αν κοπεί περίοδος πολύ ορίς, κάτω από τα 45, είναι προδιαθεσσικός παράγοντας. Γι' αυτό είπαμε ότι πρόωρη η αιμινόπαυση είναι η γυναίκα να παίρνει θεραπεία, μην το αφήσει έτσι. Ή υπάρχουν οι γυναίκες που έχουν αμοινόρια, δεν έχουν ένα χρόνο περίοδο και δεν πάνε στον γιατρό. Είναι πρόβλημα αυτό, πρέπει να λύσει το πρόβλημα αυτής της ηλικίας κάτω από 45, να ρυθμιστεί ο κύκλος. Είναι άλλες γυναίκες που δεν τρέχονται με τροφές που λούσεις σε ασβεστή βιταμίνη τέ. Άλλες που δεν ασκούνται, δεν έχουν σωματική άσκηση. Ή πολύ αβύνατες γυναίκες. Είναι προδιαθεσσικός παράγοντας για οθενπόρωση αν είσαι πολύ αβύνατος. Ή αν έχεις ανοιχτόχρονο μοδέρμα, ανοιχτόχρονο μάτρες. Το κάμνισμα επίσης, η μεγάλη καταγνάλωση του κρέματος, είναι προδιαθεσσικός παράγοντας για οθενπόρωση. Τέλος, η λήψη κορτιζώνης. Υπάρχουν άτομα που έχουν πρόνοι συμπαξής, παίρνουν καιρό κορτιζώνη. Αυτά τα άτομα έχουν τα έμπειση που αυστηρή επίπεδη επιβλέπουν και από τα γυναίκια του οθενπόρωση. Τα συλτώματα, όπως σας είπα, είναι γανιστερημένα. Το μαθαίνει ο ασθενής, δεν το ξέρει, το μαθαίνει στο τέλος, αν δεν ελέγχεται η καιρός. Είναι κάταγμα, σας είπα, στο μυρέο, σπονδυλική στήλη και στο χέρα του χιεργίδα. Είναι αυτό εδώ, η κύφωση, η καμπούρα. Γιατί γίνεται αυτό το πράγμα και στο τέλος και με ένα μπαστούνι όταν πάθει το κάταγμα. Γιατί η σπονδυλική στήλη χάνει ύψος ως πόνιρος λόγω των καταγμάτων και χάνεται η φυσιολογική της εδώ πέρα ανατομή και γίνεται χύπωση. Πώς γίνεται η διάγνωση? Γίνεται μια απλή εξέταση, ξαπλώνεις εκεί πέρα σε ένα κρεβάτι με τη μέτρηση της οστικής πυκνότητας, με τη μέθοδο ΔΕΧΣΑ, έτσι ενομάζεται. Κάτω από 60 ετών μετράμε στην οσφυκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης στην οστική πυκνότητα, όπως βλέπετε εκεί αριστερά. Πάνω από 60 ετών, επειδή πολλές φορές υπάρχουν άλατα στη σπονδυλική στήλη και τα μητρά μετράει καλά το μητάριμα, μετράμε στο μηρέ ωστό μετά τη λυκία των 60. Πώς προλαμβάνεται η οστειοπόραση. Καθημερινή γλίψη τροφής απαραίτητη, ανάλογα με το φύλλο της μητρικής ποσότητας, πρέπει να παίρνει η γυναίκα ασβέστειο και βιταμίνι ΔΕΧΣΑ. Κατάλληλη διατροφή. Να ασκείται. Όχι καθόμαστε όλη μέρα στο σπίτι, περπατάμε, πάμε κανένα γυναστήριο. Πρέπει να ρυθμίσουμε την ανεπάρκεια των ιστρογόνων σε περιπτώσεις πρόωρης εμπινόπαυσης ή παρακοινόμενης αμοινόριστα. Αυτό που σας είδα θα πει πριν. Το σωματικό βάρος πρέπει να είναι καναρικό. Δεν είναι η γυναίκα πάρα πολύ αδυνατή. Να αποφεύγονται ενωκριματότητες. Επίσης πρέπει να τρέφεται η γυναίκα στη ζωή της με τροφές πλούσις ασβέστειο. Ποιες είναι? Είναι τα γαλακτοκομικά, τα ψάρια και το μεταλλικό νερό και αυτό που βοηθάει η ασβέστειο του πολύ μέσα. Χρειάζεται βιταμίγη δέ. Ο ήλιος εδώ στην Ελλάδα είναι η χώρα του ήλιου. Το να βγαίνει η γυναίκα να κάνει περίπατο στον ήλιο βοηθάει, γιατί αφησάνεται η βιταμίγη δέ στο δέρμα της και αυτό βοηθάει στην απολύψη του ασβεστείου και στην πρόληψη του. Να τρώει γαλακαλακτοκομικά αρκετά και πάλι πηγές πλούσις ασβέστειο μας τα πήγε εδώ η βασιλική είναι τα παχιά ψάρια όπως του Κολομούς έχουν πολύ ασβέστειο μέσα και βιταμίγη δέ. Και τέλος πρέπει να ασκείται. Να περπατάει, να τρέχει, λίγο τζόκινγκ, το τένις βοηθάει, το ανεποκατέυμα της μασκάλας, ο χορός. Και αν δεν την προλάβουμε και πρέπει να κάνουμε θεραπεία, ποια είναι η θεραπεία. Υπάρχουν από εκεί κάτω ένα καροφάρμακα, μπορεί να τα πάρει. Έτσι όμως η θεραπεία ποτέ δεν μπορεί να πετύχει η πλήρη αναπλήρωση της οστικής μάζας που έχει ήδη χαθεί. Ούτε να αποκαταστεί στην διαδαραγμένη μικροαρχική δομή του νεστό. Και φυσικά δεν μπορεί να νερέσει τις σοβαρές συνέπεισες των αστροπορρωνικών καταγμάτων που μπορεί να έχουν ήδη συμβεί. Όλα αυτά υπογραμμίζουν τη μενάληψη της πρωτογενούς και δευτερογενούς πρόληξης. Δηλαδή διατηρώ ο κανονικός βάρος πρέπει να τον προλάβω να τρώω γαλακτοκομικά, να περπατάω, να μην καπνίζω, να μην πίνω αλκοόλι. Με τη θεραπεία που δίνουμε εμείς οι γιατροί τι γίνεται. Αναστέλουμε την μελετέρου αστρική απώλεια να μην καθεί και άλλη οστική μάζα, να αυξηθεί η οστική μάζα και έτσι να μειώσουμε τον κύτωνο να μην πάθει η γυναίκα κάδραγμα. Φεύγω από το κομμάτι της αιμινόπαυσης και της οστεοπόρωσης και θα σας πω για ένα πάρα πολύ κακό και συχνό νόσημα. Που είναι ο καρκίνος του μαστού. Γιατί είναι τόσο σημαντικό νόσημα. Πρέπει να ξέρετε ότι μία στις 10 ελληνίδες στη διάρκεια της ζωής τους θα προσληθούν από καρκίνο στο μαστό. Μία στις 10 γυναίκες που είναι εδώ μέσα θα πάθει στη διάρκεια της ζωής της καρκίνο στο μαστό. Είναι πολύ μεγάλο το νόσημα. Και επειδή οι πιο πολλοί είστε παντρεμένοι και έχετε και άντρες, πρέπει να ξέρετε και ο άντρας κινδυνέζει να πάθει καρκίνος στο μαστό. Βέβαια, για κάθε 100 γυναικείους καρκίνους του μαστού, για τον άντρα είναι σπάνια πάθεις μόνο ένα από τα 100. Οπότε και άντρας αν βγει εδώ πέρα ένα ογγύδιο και αυτός πρέπει να πάει να ελεγχύει στο γιατρό. Σπάνιο με, αλλά υπάρχει. Στην Ελλάδα, κάθε χρόνο, ένα χωριό ολόκληρο με 3.000 νέα περιστατικά με καρκίνος στο μαστό, εντάξει, και 1.500 γυναίκες κάθε χρονο από 1.000 ελληνικά πεθαίνουν εδώ στην Ελλάδα από καρκίνο στο μαστό. Είναι ο συγκνότερος γυναικείος καρκίνος από την 1927,4% των καρκίνων, δηλαδή μια στις 4 γυναίκες που έχουν καρκίνο, η μια είναι η καρκίνος στο μαστό. Μετά τον καρκίνο του πνεύμονα είναι ο περισσότερος θανατικός καρκίνος της Ελληνίδας. Και εδώ βλέπετε ότι κόβοντας το τσιγάρο, δεν είναι μόνο να προλάβεις την οστεοπόροση, προλαμβάνεις και τον καρκίνο του πνεύμονα που είναι η πρώτη αιτία φανάτου στις Ελληνίδες, δυστυχώς. Και γιατί έγινε αυτό, γιατί άλλαξε το lifestyle στη ζωή, άρχισε η Ελληνίδα με κάποιες που δεν διάθεσαν, να ο καρκίνος στον πνεύμονα. Στην Ευρώπη το 60% των κουρσμάτων του καρκίνου του μαστού γεννήθηκε σε πρόημο στάδιο. Σε πρόημο στάδιο το 60%. Δυστυχώς στην Ελλάδα το πρόημο στάδιο είναι μόνο 50%. Πίσω. Πολύ πίσω. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν πόσο υλικής είναι η ενημέρωση στις Ελληνίδες. Γι' αυτό κάνουμε και το σημερινό meeting για ενημέρωση. Εδώ φαίνεται ο κίνδυλος που σας είπα, ότι αυτοί ο κίνδυλος διάει σε γυναίκες για να πάρει καρκίνος στο μαστό της, είναι μία στις 10 γυναίκες. Και βλέπετε εδώ πόσο μικρός είναι ο κίνδυλος στην οικία των 20 ετών, πόσο στα 30 αυξάνει, στα 40 ακόμα πιο πολύ, στα 50 ακόμα πιο πολύ, στα 60 ακόμα πιο πολύ, στα 70 ακόμα πιο πολύ. Όσο λοιπόν μεγαλώνει η ηλικία της φυναίκας, τόσο αυξάνει την πιθανότητα να κάνει καρκίνος στο μαστό. Προσοχή λοιπόν. Βλέπετε, μία γυναίκα 20 ετών έχει πιθανότητα μία στις 1000 περιπτώσεις να πάθει. Μία γυναίκα όμως 50 ετών, που μπαίνει στην ενημέρωση, ο κίνδυλος είναι μία στις 37. Στα 60 μία στα 26, στα 70 μία στα 24. Στη σημαίνει αυτό, αφού είναι τόσο συχνηπάτηση, πρέπει να ασχολούμαι λίγο με αυτό, να κάνω και καμιά μαστογραφία, για να το προλάβω. Και είναι παράγοντες και δίνει για ανάπτυξη καρκίνο του μαστού. Όπως είπαμε είναι το φύλλο. 100 γυναίκες με καρκίνο, ένας άντρας. Ηλικία πάνω από 45 ετών. Προηγούμενος καρκίνος του μαστού, οικογενειακό ιστορικό, αν υπάρχει ιστορικό στη μητέρα, στην αδερφή, αυξάνει η πιθανότητα που έχει και η κόρη, η αδερφή της ασθενός. Πρέπει να είναι αρχή, το να ξεκινήσει πολύ νωρίς η περίοδος, κάτω απ' τα 11, είναι βαριδικός παράγοντας. Όπως και να καθυστερήσει πολύ η εμινιόγραφση. Πάνω από 55 ετών αυξάνει η πιθανότητα για καρκίνο του μαστό. Για τεχνία πάλι, μια γυναίκα που δεν έχει κάνει παιδί και δινέβει περισσότερο από καρκίνο του μαστό πρέπει να ελέγχεται. Μια γυναίκα πάλι που έχει κοιωφορήσει σε μεγάλη ηλικία πάνω από τα 35 και αυτή πρέπει να προσέχει την ομάδα υψηλών και δύνων για καρκίνο του μαστό. Άλλη η προδιαθυσική παράγοντας είναι η διατροφή πλούσια σε λίμος, η παχή σαρκία, το υνόπνευμα, η έλλειψη σωματικής άσκησης και καθυστική ζωή και το κάπνισμα. Αυτά εδώ τα έχουμε κόκκινο γιατί αυτά όλα αυτά αλλά δεν μπορείς να τα αλλάξεις. Δεν αλλάζουν. Αυτά όμως αλλάζουν. Δηλαδή μια γυναίκα που τρέφεται με πολύ λίγος αν το κόψει προλαμβάνει καρκίνο. Αν χάσει βάρος προεμβάνει. Αν κόψει το κάπνισμα προεμβάνει. Μειώνει την πιθαρότητα. Κάθε γυναίκα είναι πολύ εύκολο που κοιτάζει λίγο το στήθος του πως πιάσει κάποιον κύριο. Όλες κάνουν μπάνιο. Να έχουν λίγο το μυαλό της να κάνουν λίγο τύφτυψη λάφισσα και στο μπάνιο. Αν δούμε ένα γρομπαλάκι, ένα μικρό κύριο, δεν το αφήνουμε ένα μεγάλο συναγγύνη καρούμπαλο και μετά να πάμε στο γιατρό. Πάμε κάτι θέ να το δείξουμε κι ας μην είναι τίποτα. Η πιο σημαντική εξέταση για να προλάβουμε τον καρκίνο στο μαστό είναι η μαστογραφία. Τι είναι η μαστογραφία είναι μια απλή αφηνογραφία. Η γυναίκα μπαίνει σε ένα μηχάνημα που λέγεται μαστογράφος, πιέζει λίγο το μαστό και βγάζει μια αφηνογραφία. Κοιτάξτε εδώ πως είναι ένας προχωρημένος καρκίνος στο μαστό. Κοιτάξτε εδώ πέρα σε μεγέθυνση, ας πούμε ένας πολύ μικρός παιδί μας. Και μέσα αυτή η γυναίκα αν κυρουγείται θα ζήσει όλη τη ζωή της χωρίς κανένα πρόβλημα. Άρα λοιπόν είναι πολύ σημαντικό μετά τα 50 κάθε χρόνο η γυναίκα να πηγαίνει να κάνει μια προληπτική μαστογραφία. Άρα λοιπόν καρκίνος του μαστού είναι μια απάντηση που προλαμβάνεται. Πώς προλαμβάνεται με μαστογραφία και κλινική εξέταση. Και επειδή σήμερα μιλάμε για ηλικίες πάνω από 50, τι πρέπει να κάνει για να το προλάβει κάθε χρόνο μαστογραφία, κάθε χρόνο κλινική εξέταση. Εντάξει, 40 με 50 ετών που ξεκινάει ο έλεγχος στα 40 γίνεται κάθε 1 με 2 χρόνο κλινική εξέταση κάθε χρόνο. Πάνω απ' τα 50 είναι νόμος. Μια φορά το χρόνο η γυναίκα πρέπει να πάει να κάνει μαστογραφία για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού. Κοιτάξτε εδώ προχωρημένες περιπτώσεις που τις έχω δει εδώ πέρα στο γιατρέο στην Καλαμπάκα, εκεί είναι κρίμα. Γιατί σας είπα υπάρχει η μαστογραφία, ο καρκίνος εδώ. Έφτασε στο φυλλο και μετά έφτασε στο γιατρό. Εδώ, κοιτάξτε, εδώ. Και είναι απ' έξω ο καρκίνος, δηλαδή τι άλλο. Κοιτάξτε εδώ. Τα έχω δει αυτά εδώ στο γιατρέο στην Καλαμπάκα. Είναι αυτό. Και να φτάσει εκεί πέρα, αυτή η γυναίκα το είχε 10 χρόνια πριν. Δηλαδή είχε 10 χρόνια ευκαιρία να πάει να το βρει, να το τυρουγεί σε αυτή τη μαστογραφία. Κοιτάξτε εδώ πώς είναι δυρκωμένος. Είναι καρκίνος. Από πίσω τραβάει τη φύλλη μέσα. Κοιτάξτε εδώ. Και δεν έχουν δώσει μεταστάσεις. Ναι, το προσδόκιο με επιβιώσεις είναι φτωχό. Γιατί άμα είχε δώσει μεταστάσεις του λεμπαδένες ή σηκώδη εγκέφαλο στο όραμα σποντερικής φύλλης, ήρθε το τέλος, στάδιο 4. Κοιτάξτε εδώ, καρκίνος. Γιατί μπαίνει μέσα η φύλλη, γιατί υπάρχει καρκίνος από πίσω και το τραβάει. Προχωρημένα. Κλείνω, δεν σας πουράζω άλλο, με μια διαφάνεια. Καρκίνος τραχείλου μήτρας. Έλληνας γιατρός, Γεώργιος Παπανικολάου. Μεγάλη ανακάλυψη, δεν ανακάλυψε αυτός ο άνθρωπος το τεστ Παπανικολάου. Πώς προλαμβάνεται λοιπόν ο καρκίνος τραχείλου της μήτρας. Προλαμβάνεται, έτσι, με τίσιο τεστ Παπανικολάου και γυναικολογική εξέταση. Απλό πράγματάει. Πας στον γιατρό και με μια μπατονέτα εκεί μέσα, στρώνει κουλαδάκι, το βλέπει και είναι αλλού λόγος και σου λέει χρόνια πριν, αν υπάρχει κάτι, μια προκαρκινική αλλείωση, να τη θεραπεύσεις, να δεν γίνει ποτέ καρκίνος. Απλό πράγμα. Προλαμβάνεται. Και επειδή οι πιο πολλές έχετε και νέα κορίτσια, να ξέρετε, όσες δεν το ξέρετε, ότι υπάρχει πλέον ο εμβολιασμός εδώ και 10-12 χρόνια, ένα τη του HPV, που είναι ένας ιός που δημιουργεί τον καρκίνο του τραχείλου της μήτρας, γιατί πρέπει να ξέρετε ο καρκίνος τραχείλου της μήτρας είναι σεξουαλικός συμμεταδιδόμενος καρκίνος. Κολλάς τον ιό, δεν ξέρεις ότι τον έχεις κολλήσει από τη σεξουαλική σου επαφή, αυτός δουλεύει εκεί πέρα αθώριβα, ή κάποια στιγμή δημιουργεί τον καρκίνο. Όμως πολλά χρόνια πριν γίνει ο καρκίνος, αρχίζουν και φέρνουν διαλιώσεις στα κύτερα, στο τεστοπανικολάο. Οπότε έχουν κάνει τη δυνατότητα από χρόνια πριν ο γιατρός να τον παρακολουθήσει και να του θεραπεύσει, πριν γίνει ο καρκίνος. Τώρα τι γίνεται, ήρθα με το κλασικό, έλεγα με το τεστοπανικολάο. Όλες να ξέρετε ότι ενδύγεται να γίνει το εμβόλιο που είναι για τα κοντιλώματα και για τον HPV. Το εμβόλιο γίνεται στην ηλικία 11 με 18 ετών. Είναι τζάμπα, το χωρηγεί το κράτος. Να πάτε όσες έχετε κόρες 11 με 18 να τις εμβολιάστε ή στον παιδείατρο ή στο γυναικολόγο. Το εμβόλιο αυτό προφυλάσσει κατά 90% του καρκίνου του τράχυλου της μήτρας. Δηλαδή 9 στις 10 οι γυμναίκες εκεί που θα πάθει έναν καρκίνο στο τράχυλο της μήτρας μόνο και μόνο επειδή θα κάνουν το εμβόλιο δεν θα το πάθουν. Οι υπόλοιπες 10 οι θα γίνουν. Θα τις σφούρουμε κι αυτοί αυτοί και το τεστοπανικολάο, εντάξει. Άρα είναι κάτι και αυτό που προλαμβάνει. Τέλος. Σας ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας και να θυμίσω τη βασική και την κυκλαντική αρχή κάλλιου του θεραπεύετου, τον Λαμβάνη. Σας ευχαριστώ πολύ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πολύ.