Διάλεξη 9 / Διάλεξη 9 / Μουσική Πληροφορική - Πολίτης Διονύσιος (ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, 2015)
Μουσική Πληροφορική: Λοιπόν, ξεκινάμε τις παρουσιάσεις των τελικών σας project, που μετράνε για περίπου δύο με τρεις μονάδες στον τελικό σας βαθμό. Και η πρώτη παρουσία είναι της κυρίας Ιωάννας Παπανικολάου σχετικά με το Cubase. Έχει 15 λεπτά να μας αναπτύξει το θέμα και μετά υπάρχουν 5 λεπτά για ερωτήσεις. Η εργασία έχει να κάνει με το Cubase και ποιο συγκεκριμένα με τις τρεις τελευταίες εκδόσεις και τι καινούργια φέρανε αυτές. Για να μπορέσουμε να καταλάβουμε τι καινούργια φέρανε πρώτα πρέπει να δούμε τι είναι ένα DAW, το οποίο είναι το Cubase. Τι ρόλο έπαιξε το Cubase στο χώρο των DAW και τι νέο έχουν να μας παρουσιάσουν οι τελευταίες εκδόσεις του Cubase για το τέλος. Λοιπόν, DAW βγαίνει τα αρχικά από το Digital Audio Workstation. Μπορεί να είναι συσκευή εφαρμογή για ηχογράφηση, μίξη και παραγωγή αρχιών ήχου. Το σημαντικό είναι ότι το interface ενός DAW είναι τέτοιο ώστε να επιτρέπει στο χρήστη να αλλάξει και να μιξάρει ταυτόχρονα πολλά tracks με στόχο να φτιάξει έναν τελικό κομμάτι. Εδώ φαίνονται από διάφορες εταιρίες DAW, φαίνονται τα πολλά tracks, είναι αυτά τα οριζόντια με τα... Έχει διάφορους τρόπους να φαίνονται. Σε ποιον μπορεί να είναι χρήσουμε ένα DAW. Σε έναν συνθέτη μουσικής γιατί μπορεί να γράψει παρτιτούρα κανονικά. Σε έναν τραγουδοποιώ ή συγκρότημα γιατί είτε για να ηχογραφήσει ένα demo είτε για να δοκιμάσει πώς θα ήταν άμα έβαζε πολλά άργανα μαζί. Σε έναν παραγωγό μουσικής γιατί έχει πολύ δυνατά εργαλεία για mastering, για mixing. Σε έναν ραδιοπαραγωγό που μπορεί να κάνει podcasting. Σε κάποιον που θέλει να συνδέσει βίντεο μουσική δηλαδή να φτιάξει ένα soundtrack και κάτι τέτοιο. Σε DJ's γιατί πάλι μπορεί να έχει αυτή τη live λειτουργία. Και σε studio τυχογραφήσεων για όλα τα παραπάνω. Λοιπόν κάποια από τα πιο γνωστά τα DAOs πέρα από το Cubase. Νομίζω το πιο γνωστό είναι το Garage Band της Apple γιατί είναι το πιο φιλικό DAW για χάριους. Είναι φιλικό γιατί έχει πάρα πολλά samples και πολλά virtual instruments. Θα δούμε πιο μετά τι είναι αυτά. Οπότε είναι μικρή παρέμβαση του χρήστη ώστε να ψάξει κάτι άλλο από αυτά που υπάρχουν. Τώρα κάπως αλλιώς φαινόταν αυτό αλλά τέλος πάντων μόνο για OS κυκλοφορεί, OS X. Άλλο είναι το Pro Tools της Avid. Προορίζεται πιο πολύ για επαγγελματίες σε αντίθεση με το Garage Band. Παλιά χρειαζόταν και δευτερεύουσα μνήμη, πλέον δεν χρειάζεται. Οπότε μπορεί κάποιος να το χρησιμοποιήσει για Home, Studio κτλ κτλ. Για OS X και για Windows αυτό διατίθεται. Κάποια άλλα είναι το Logic Pro της Apple, δηλαδή πάλι μόνο σε Apple θα λειτουργεί. Είναι η πιο επαγγελματική πρόταση που είχε να κάνει η Apple, δεν διατίθεται για Windows. Είναι από τα πιο γνωστά γενικά. Τώρα υπάρχουν και άλλα πολλά αλλά δεν είχε νόημα να τα πούμε. Το Cubase είναι αυτό που θα αναλύσουμε. Η εταιρεία που το δημιούργησε είναι Steinberg. Πολύ σημαντική για το ψηφιακό ήχο. Η πρώτη έκδοση ήταν το 1989 με το όνομα Qubit. Λειτουργικό σύστημα κυρίως ήταν για Windows, πλέον είναι και για MacOS. Διάσημοι χρήστες είναι ο Bernard Sumner, ο οποίος είναι συνειδητής των Joy Division και New Order. Ο DJ Tiesto και παραγωγή των Lady Gaga, Lana Del Rey. Αυτή, τέλος πάντων, αξίζει πιο πολύ. Θυμόμαστε την ταιλιά τους. Λοιπόν, η εξέλιξη του Qubase μέχρι τις τελευταίες εκδόσεις. Ξεκινάει το 1989 με το Qubase 1. Έτρεχε σε υπολογιστές Atari. Αρχικά ονομάσταν Qubit αλλά λόγω δικαιωμάτων το αλλάξαν στο Qubase. Μπορούσε να λειτουργήσει μόνο με MIDI hardware. Δηλαδή έπρεπε να έχεις μόνο... Δεν μπορούσες να παίξεις με το Qubase 1 αν δεν είχες αυτό το πιανάκι το MIDI. Η πρώτη πρωτοποίηση που έκανε η Steinberg με το Qubase 1 ήταν ότι σχεδίασε το interface έτσι ώστε να υπάρχει μια κάθετη λίστα με τα tracks και ορίζονται να είναι ο χρόνος, ένα παράστατο του χρόνου. Έτσι όπως είναι όλα πλέον. Λοιπόν το 93 έκανε το update και έβγαλε το Qubase audio. Λειτουργούσε πάνω σε Atari Falcon 030. Μια καινοτομία που έβαλα ήταν ότι ενσωματώνει μέσα και DSP effects τα οποία είναι επεξεργασία ψηφιακού σήματος. Κάτι τέτοιο μπορεί να είναι loop, fade και τέτοια πράγματα. Επίσης ότι επιτρέπει ηχογράφηση και να παραγωγεί 8 tracks ταυτόχρονα. Μετά το 96 ήρθε το Qubase 3. Εκεί ήρθε μια πολύ μεγάλη πρωτοπορία της Steinberg, τα VST που τα είδαμε και λίγο στο μάθημα. Αλλά να το ξαναπούμε λίγο. Αυτό είναι τη Steinberg που έφτιαξε το Qubase στο VST. Είναι ένα software interface που στην ουσία σου φέρνει ένα virtual synthesizer στον υπολογιστή και effect plugins στα DAOs. Πλέον όλα τα DAOs χρησιμοποιούν αυτή τη τεχνολογία. Και είναι σημαντικό για μας ότι ο καθένας μπορεί άμα ξέρει γνώση σε plus plus ή τελεανέτ να φτιάξει ένα δικό του VST instrument. Το 1999 η Qubase έβγαλε το VST 24. Η Steinberg παρουσιάζει για πρώτη φορά το VST 2, το οποίο έχει κάτι πάρα πολύ σημαντικό. Μπορεί να δέχεται δεδομένα από το MIDI keyboard. Οπότε ταυτόχρονα μπορεί να κάνει πολλά πράγματα όπως να προσομοιώσει πάρα πολύ καλά hardware όργανα να τα προσομοιώσει πολύ πετυχημένα. Για τότε πετυχημένα, τώρα έχουν γίνει πολύ καλύτερα φυσικά. Κατά τα άλλα αυτές ήταν οι μεγάλες κοινοτομίες μέχρι το 2011. Υπήρχαν και άλλα πράγματα, όπως το VST έγινε VST 3, 3,5. Η Qubase μας πρότεινε το Audio Warp, το οποίο σου επιτρέψει στην ουσία αν έχεις ένα αρχείο ήχου και θέλεις να φτιάξεις ένα project μουσικό πάνω σε αυτό το αρχείο, να μπορείς να προσαρμόσεις το tempo ανάλογα με αυτό το αρχείο ήχου, άμα δεν είναι σταθερό δηλαδή το tempo του αρχείου. Οπότε μπορεί το tempo να πηγαίνει στην αρχή αργά, μετά πιο γρήγορα, μετά πιο αργά. Το Time Warp κάνει ακριβώς το αντίθετο, άμα έχεις είδε ένα project που το tempo πάει πάνω κάτω κάπου και θέλεις να βάλεις ένα αρχείο ήχου και όχι ένα αρχείο MIDI που δεν είναι εύκολο όταν ξεργάζεσαι, το Time Warp σου δίνει τη δυνατότητα να το κάνεις πιο μικρό ή πιο μεγάλο χρονικά για να χωρέσει. Κατά τα άλλα όλα τα προηγούμενα εργαλεία είχαν σημαντικές βελτιώσεις αλλά τίποτα πολύ καινούργια. Και τώρα πάμε στις τελευταίες εκδόσεις, σιγά σιγά. Ωραία, αυτό είναι το Cubase 6, φαίνεται αρκετά πιο σύγχρονο και πιο καθαρό το interface του. Και τώρα θα το χωρίσουμε και παρακάτω. Τί καινούργιο έφερε το Cubase 6, έφερε μια λειτουργία που λέγεται Note Expression, η οποία σου δίνει τη δυνατότητα να επεξεργαστείς κάθε νότα από ένα MIDI file ξεχωριστά, κατευθείαν από τη σελίδα του MIDI Track, αυτή που βλέπουμε είναι η σελίδα του MIDI Track, αυτή. Αντί για μια άλλη λειτουργία τελος πάντων που το έκανε αυτό πολύ πιο δύσκολο στις προηγούμενες versions. Αυτό δίνει μεγάλη ελευθερία στο χρήστη αυτό που φαντάζεται στο μυαλό του να το κάνει τελος πάντων με περισσότερη λεπτομέρεια. Και αυτό οδηγεί στα αρχεία ήχου MIDI να γίνονται πιο εκφραστικά και πιο ρεαλιστικά, σε σχέση με ακουστικά όργανα και με ακουστικούς ήχους. Μια άλλη καινοτομία που έφερε είναι το Group Editing Mode, το οποίο δεν είναι πάρα πολύ σημαντικό αλλά έφερε πάρα πολύ μεγάλη ευκολία, άμα θέλεις να χογραφείς πολλά tracks συγχρόνως, γιατί επιτρέπει να γίνεται κοινή επεξεργασία πάνω σε μια ομάδα από tracks, το οποίο δεν συνέβαινε σε παλιότερες versions. Επίσης το Cubase 6 επέτρεψε να γίνονται ομάδες με tracks πολύ πιο εύκολα από ότι παλιότερα. Επίσης έφερε και ενσωμάτωσε μέσα στο Cubase 6 ένα VST plugin, το Ambrac, το οποίο προσομειώνει amplifiers από κιθάρες και μπάσα αρκετά πετυχημένα. Λοιπόν, το 2012 ήρθε το Cubase 7, αυτό είναι σαν εικόνα. Τι καινούριο μας έφερε αυτό, μας έφερε το Chord Track, chord είναι συγχορδία. Στην πιο απλή μορφή αυτή η λειτουργία μπορεί να εισάγει chord events που σχηματίζουν μια αρμονική διαδοχή. Δηλαδή, για να καταλάβουμε τι λέμε, εδώ πέρα, μπορεί κάποιος να πει ότι θέλω η μουσική μου να ξεκινάει με τη συγχορδία μη μινόρε, μετά να πάει φα, μετά μη μετά φα και έχει τη δυνατότητα να το γράψει αυτό και μετά να πει ότι τα media αρχεία που έχω γράψει παρακάτω θέλω να βασίζονται πάνω σε αυτές τις συγχορδίες. Αυτό βοηθάει πάρα πολύ έναν λίγο πιο αρχάριο χρήστη που δεν ξέρει τι ακριβώς νότες να βάλει. Μετά μπορεί να κάνει και άλλες λειτουργίες. Ας πούμε, μια συγχορδία μπορεί να επιλέξει να την κάνει πιο μεγαλοπρεπή, δηλαδή να ξεκινάει από πολύ χαμηλάκια να τελειώνει πολύ ψηλά σαν νότες ή να την κάνει πιο σημαζεμένη. Μετά και κάτι άλλο σημαντικό είναι βλέποντας τι συγχορδίες έχεις επιλέξει πιο πριν, σύμφωνα με τους νόμους της αρμονίας, να προβλέψει τι θα ήθελες εσύ σαν επόμενη συγχορδία να βάλει. Δηλαδή βοηθάει λίγο και την δημιουργικότητας, ας πούμε, για να γράψεις κάτι. Λοιπόν, το Cubase 8 είναι η τελευταία έκδοση, ήρθε το 2015. Δεν έφερε κάτι καινοτόμο, απλά ενσωμάτωσε κάτι που έπρεπε μάλλον να το κάνει πριν πολύ καιρό. Το VCA είναι voltage controlled amplifier, το οποίο ήταν ήδη γνωστό από ένα άλλο DAW που είδαμε, το Pro Tools, από το 2006. Πάρα πολύ καθυστηριμένο, δηλαδή το έφερε. Αυτό επιτρέπει να υπάρχει ένα κοινό fader, fader είναι στην ουσία να ελέγχεις την ένταση, που να επηρεάζει ομάδες fader άλλων tracks, αναλογικά με το βαθμό του καθενός. Δηλαδή μπορείς να πεις ότι έχει εδώ ένα παράδειγμα, εδώ πέρα γράφει high string, αν και δεν φαίνεται καλά, και εδώ low string, και δίνει τη δυνατότητα αυτά να τα βάλεις σε μία ομάδα strings και το string να ανεβοκατευάζει την ένταση και να ανεβοκατευαίνουν αυτά ανάλογα με το πώς ήταν πιο πριν. Αυτά με το Cubase 8. Γενικά αυτό δεν είχε κάτι άλλο καινοτόμο, ούτε ενδιαφέρον. Τέλος, γιατί θέλουμε να τα ακούσουμε όλα αυτά, γιατί το Cubase αναβαθμίζεται σχεδόν κάθε χρόνο. Η μουσική πλέον είναι άμεσα εξαρτώμενη από τα DAW, όπως το Cubase, και μεγάλες εταιρείες DAW ζητούν computer scientist με γνώση σε τεχνολογίες όπως VST και MIDI και γλώσσες προγραμματισμού για να συνεισφέρουν τέλος πάντων σε ένα DAW στη νέα του έκδοση. Αυτά από μένα. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστούμε την Ιωάννα για την πολύ ωραία παρουσίαση που μας έκανε. Υπάρχουν ερωτήσεις? Μικρόφωνο πάντως υπάρχει και η ερωτήστα. Όσο να σκεφτείτες κάνω εγώ μια ερώτηση. Εσείς περίπου είστε γεννημένοι τότε που εμφανίσατε από το Cubase με Simplene το 1993 και σε μια διαφάνεια μας έδειξες ότι ξεκίνησε με Atari. Μπορούμε να τη δούμε λίγο? Ναι. Έχει σημασία αυτό που θα δούμε, γιατί γεννιώσασταν τότε Simplene. Είναι λογικό να μην... Θέλω να σας πω δηλαδή ότι υπάρχει και πληροφορική εκτός από τα PC. Τώρα είναι αυτονόητο ότι οι πιο πολλές εγκαταστάσεις του Cubase τρέχουν σε PC και αρκετές τρέχουν σε Macintosh. Ο Macintosh είναι πολύ αγαπητός στους ανθρώπους του ήχου. Το γεγονός ότι υπάρχει, ας πούμε, στη μνήμη μας έστω, η εμφάνιση του Cubase σε Atari, τι σημασία... Ο Atari ήταν ένας πολογιστής που βγήκε πριν βγούν τα PC, έτσι, με αυτή τη μορφή με Windows 95 που ήταν πολυμεσικά μηχανήματα. Τι φαντάζετε πως σηματοδοτεί και έχει σημασία αυτό για μας? Ποιο είναι το ανάλογο του Atari στις μέρες μας? Μιας μηχανής, δηλαδή, που δεν είναι mainstream υπολογιστής, δεν ήταν mainstream υπολογιστής του Atari, αλλά έχει εξαιρετικές πολυμεσικές ικανότητες. Ποιες συσκευές στις μέρες μας έχουν εξαιρετικές πολυμεσικές ικανότητες? Τα tablets και τα κινητά. Οπότε, ουσιαστικά, εκεί που περιμένουμε να γίνει μια μίνι επανάσταση, είναι το πώς θα τρέξει αυτό το λογισμικό, αν μπορείς να το βρεις που ήτανε, πώς θα τρέξει αυτό το λογισμικό σε τέτοιες συσκευές. Εκεί είναι, δηλαδή, όλα τα λεφτά. Ήδη, πάντως, στο ψάξιμο είχα δει ότι έχουνε βάλει τα tablets κάπως σε αυτές τις τεχνολογίες, γιατί τα χρησιμοποιούν σαν έναν επιπλέον controller αφής και επιτρέπει, αντί να έχεις ένα απλό point and click ή ένα drag, να έχεις άλλο τρόπο να εκφράσεις, τέλος πάντων, τι θέλεις να κάνεις. Μάλιστα, την ακούστε την απάντηση, έτσι, και να συμπληρώσεις αυτό, ότι ο δεύτερος βαθμός αύξησης, διάδρασης προσφέρουν αυτές οι συσκευές, όπως είναι τα tablets και τα λοιπά, είναι ότι είναι φορητές και φορετές, άρα μπορούν να χρησιμοποιούνται εκεί που δεν φτάνουν οι υπολογιστήσεις ή το laptop, δηλαδή, ένα πάσα στιγμή και παντού. Ας πούμε, στα πιο απίθανα μέρη, στο βουνό, στην παραλία τώρα που είναι καλοκαίρι, έτσι, δύσκολα και το laptop φτάνει εκεί πέρα. Αυτά. Άλλες ερωτήσεις υπάρχουν? Πολύ ωραία, αυτή εδώ ήταν η διαφάνη. Άρα, περιμένουμε ότι έγινε το 93 με το Atari, ένα υπολογιστή που δεν κυκλοφορεί στις μέρες μας, ήταν εξαιρετικός για τη χρήση πολυμεσικού υλικού, πριν βγουν αυτές οι συσκευές ως πολυμεσικά μηχανήματα. Μήπως επαναληφθεί αυτή εδώ η ιστορία σε tablets και φορητές συσκευές κάποιου είδους. Ωραία, εμείς κάναμε μία έργαση για το διαδικτυακό ραδιόφωνο, το Web Radio. Αξίζει να αναφερθούμε και στο απλό ραδιόφωνο, γιατί αποτελεί προκάτοχό του και αυτή τη στιγμή συνηπάρχουν. Το ραδιόφωνο είναι μία συσκευή που λαμβάνει σήματα εκπομπές των ραδιοφωνικών σταθμών, τις συχνότητές τους, συντονίζει τη συχνότητά του με μία από αυτές, αποκοδικοποιεί αυτά τα σήματα, τα μετατρέπει σε ηλεκτρικό ρεύμα και έτσι παράγεται ο ήχος. Στην ανάπτυξη του ραδιοφώνου συνέβαλε και η τεχνολογία των ολοκληρωμένων κυκλομάτων, με αποτέλεσμα σήμερα να μη χρειάζεται βαρύς εξοπλισμός ή μεγάλος εξοπλισμός, με ένα απλό τσιπάκι μπορούμε να έχουμε ραδιόφωνο σε όλες τις συσκευές τις ηλεκτρονικές, σε ένα USB, σε ένα κινητό τηλέφωνο, σε ένα tablet. Εδώ έχουμε μία έρευνα που έγινε από το 2008 μέχρι το 2013, τον ίδιο μήνα, στο Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία έδειξε ότι εβδομαδιέως το 91% των ενηλίκων, 15 ετών και άνω, άκουγε ραδιόφωνο. Τώρα πάμε στο διαδικτυακό ραδιόφωνο, όπως και το απλό συμβατικό ραδιόφωνο. Είναι μία αναμεταειδόμενη υπηρεσία που διαβάζεται μέσω του διαδικτύου και παράγει ήχο στον οποίο εμείς δεν έχουμε έλεγχο, όπως δεν έχουμε και στο απλό ραδιόφωνο. Οι περισσότεροι σταθμοί σχετίζονται με έναν παραδοσιακό ραδιοφωνικό σταθμό, δηλαδή ένας ραδιοφωνικός σταθμός που εκπέμπει στα FM, μπορεί ταυτόχρονα να εκπέμπει και στο ίντερνετ. Επίσης, έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στο ΗΠΑ δείχνουν ότι το 52,5% του πληθυσμού συντονίζεται καθημερινά στο διαδικτυακό ραδιόφωνο. Αυτό, σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα, δείχνει ότι το μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού που ακούει καθημερινά ραδιόφωνο, ακούει διαδικτυακό ραδιόφωνο. Τα συστατικά μέρη του διαδικτυακού ραδιοφώνου είναι η πηγή της εκπομπής, η οποία είναι μια πηγή ήχου, ουσιαστικά, η βίντεο, CD, MP3, μικρόφωνο. Είναι ένα server, ένας υπολογιστής, ο οποίος επεξεργάζεται αυτόν τον ήχο, το διαμορφώνει σε ένα συγκεκριμένο format, δηλαδή το κωδικοποιεί, το συμπιέζει και έπειτα τον μεταδίδει μέσω του διαδικτύου, να μπορέσει να μεταδίδει μέσω του διαδικτύου. Και τρίτο και σημαντικότερο, οι ακροατές, αφού χωρούς αυτούς δεν μπορεί να υπάρξει ραδιόφωνο. Το μόνο που χρειάζονται οι ακροατές είναι σύνδεση στο ίντερνετ και ένα υπολογιστή ή συσκευή που να συνδέεται στο ίντερνετ, ώστε να συνδεθούν με το ραδιόφωνο. Η εξέλιξη του διαδικτυακού ραδιόφωνου. Το διαδικτυακό ραδιόφωνο έχει καταφέρει να εξελιχθεί ραγδαία τα τελευταία χρόνια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, στη Γερμανία η αύξηση των web radios από το 2009 μέχρι το 2010 ήταν 800%. Ενώ στην Αμερική το 1.5% των ακροατών ραδιοφώνου επιλέγει να ακούσει το αυτοκίνητό του web radio. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο ότι στο διαδικτυακό ραδιόφωνο έχουμε ψηφιακό σήμα, πράγμα που σημαίνει ότι δεν έχουμε απώλειες, δεν έχουμε παρεμβολές, εξασθένιση, χαρακτηριστικά που συνδέονται με τη συχνότητα και με το αναλογικό σήμα. Έτσι μέσα στο αυτοκίνητο που μεταβαίνει από περιοχή σε περιοχή δεν έχουμε εξασθένιση του ήχου ή εμφάνιση θορύβου στον ήχο. Σήμερα στην Ελλάδα υπάρχουν περισσότεροι από 300 σταθμοί που εκπέμπουν στο διαδίκτυο. Απαραίτητος εξοπλισμός για ένα web radio είναι ένας κλασικός εξοπλισμός studio όπως και στο απλό ραδιόφωνο, κονσόλες, μύκτες, μικρόφωνα. Έτσι ώστε να παράγεται ο ήχος, δηλαδή στοιχεία που αποτελούν την πηγή του ήχου, ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής ο οποίος επεξεργάζεται ψηφιακά αυτές τις εκπομπές και διαθέτει κατάλληλο λογισμικό για να τις μεταδώσει στο ίντερνετ. Το λογισμικό αυτό μπορεί να είναι ένα από τα λογισμικά που παρουσίασε πριν η Ιωάννα. Ένα τζάζλερ, ένας μύκτης και μια σύνδεση του σερβέρ με το διαδίκτυο ώστε να μπορεί να μεταδώσει το ραδιόφωνο. Ουσιαστικά βλέπουμε ότι ακόμη και ένας αρχάριος στο σπίτι που διαθέτει έναν υπολογιστή και απλά μια πηγή ήχου μπορεί να δημιουργήσει διαδικτυακό ραδιόφωνο. Πώς γίνεται τώρα η εκπομπή ζωντανού προγράμματος. Αυτό που έχουμε με το Web Radio, το οποίο δεν έχουμε με το συμβατικό ραδιόφωνο είναι ότι μπορούμε να μην εκπέμψουμε απλά ζωντανό πρόγραμμα. Μπορούμε να εκπέμψουμε και μια προκαθορισμένη playlist. Στην εκπομπή όμως ζωντανού προγράμματος αυτό που συμβαίνει είναι ότι η έξοδος από την κεντρική κονσόλα του studio όπως και σε ένα απλό ραδιόφωνο ή της κάμερας οδηγείται στην είσοδο της κάρτας ήχου ή της κάρτας βίντεο του υπολογιστή, του σερβέρ. Έπειτα χρησιμοποιείται ένα σύστημα κωδικοποίησης το οποίο κάνει δειγματολυψία του ήχου, συμπιέζει τις πληροφορίες και τον φέρνει σε μία μορφή που μπορεί να μεταδοθεί σε μία ψηφιακή μορφή. Στη συνέχεια μέσω των media services, δηλαδή των λογισμικών που υπάρχουν στον υπολογιστή, τα οποία κάνουν μίξη των ήχων, μεταδίδεται στο διαδίκτυο. Μέσω του διαδικτύου ο συμπιεσμένος ήχος φτάνει στο plug-in του εγκατεστημένου στον υπολογιστή το οποίο μετατρέπει το σήμα που λαμβάνει στην αρχική του μορφή, το αποκωδικοποίει και έτσι ο ακροατής είναι σε θέση να ακούσει τη μετάδοση. Τώρα, ένας ροδιοφωνικός ταθμός προκειμένου να εκπέμψει τα τραγούδια όταν μεταδόσει χρειάζεται να πάρει μια ειδική άδεια από τις δισκογραφικές ιτερίες. Η άδεια αυτή λέγεται Private Pilot License και χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες. Το Small Radio Service ποφορά μικρούς σταθμούς και δεν δίνει δυνατότητες στους ακροατές να επηρεάσουν την εμπειρία ακροασής. Τα έσοδα του σταθμού πρέπει να είναι κάτω από 5.000 ευρώ, ενώ η συνολικία με τα δόση των τραγουδιών είναι κάτω από 270.000 ευρώ. Το cost αυτής της άδειας είναι 204,18 ευρώ. Ένα άλλο είδος είναι το Standard Radio Service χωρίς διαφημίσεις, όπου οι ακροατές πάλι δεν έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν την εμπειρία ακροασής. Τα έσοδα και αυτής της κατηγορίας πρέπει να είναι λιγότερο από 5.000 ευρώ το χρόνο, αλλά σε αυτή την κατηγορία δεν υπάρχει περιορισμός για το πόσα τραγούδια θα πρέπει να μεταδοθούν. Το cost αυτής της άδειας είναι 300 ευρώ. Και η άλλη κατηγορία είναι το Standard Radio Service με διαφημίσεις, όπου ο σταθμός εκπέμπει και διαφημίσεις ταυτόχρονα. Τα αιτήσια έσοδα μπορούν να ξεπεράσουν τις 5.000 ευρώ και το cost αυτής της άδειας είναι 690 ευρώ. Επίσης, όποιος έχει αυτή τη συγκεκριμένη άδεια μπορεί να μεταδώσει να κάνει τις εκπομπές σε πολλές χώρες, όπως Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία, Αστραλία, Ταϊλάνδη και άλλες. Τώρα, ένας ραδιοφωνικός σταθμός προκειμένου να λειτουργήσει και να κάνει καλύτερη διαχείριση του ήχου αλλά και των πλειλίστ που παίζει, χρειάζεται να έχει κάποια προγράμματα. Κάποια από αυτά είναι το Sam Broadcaster, το οποίο είναι ένα πρόγραμμα επιπληρωμή. Και κάποια από τα χαρακτηστικά που έχει είναι η ανοίχνευση του Crossfade, την κανονικοποίηση της έντασης και ένας 5-band συμπιεστής. Υποστηρίζει φορματίχου όπως AAS, MP3, Windows Media. Επίσης παρέχει τη δυνατότητα οργάνωσης των βιβλιοθήκων της μουσικής ακατηγορίες, εισαγωγής πληροφοριών στο κομμάτια με τη βοήθεια αιτικετών και παρακολούθησης της ακρωματικότητας σε πραγματικό χρόνο αλλά και τον κρατάει και στατιστικά στοιχεία για μελλοντική χρήση. Αυτή είναι μια εικόνα του Sam Broadcaster. Έχει εδώ πέρα διάφορες εφερμογές που μπορείς να επεξεργαστείς τον ήχο αλλά υπάρχουν εδώ πέρα και αυτές είναι για να προλογηθείς στις διάφορες κατηγορίες. Ένα άλλο πρόγραμμα είναι το Jazzler, το οποίο είναι και αυτό επιπληρωμή. Δίνει τη δυνατότητα ενσωμάτωση υπερεσίας SMS, ανακοίνωσης του τίτλου και του μουσικού κομματιού, δημιουργία playlist και προγραμματισμό και διαχείριση των διαφημίσεων. Αυτή είναι η διεπαφή του Jazzler, το οποίο εδώ πέρα φαίνεται τα κομμάτια που παίζονται, εδώ πέρα είναι οι κατηγορίες που υπάρχουν αυτά και εδώ πέρα είναι ένας χρονό προγραμματισμός, για να κάνει τις διαφημίσεις, ποιά προγράμματα παίζονται κτλ. Ένα άλλο λογισμικό είναι το Radio DJ, το οποίο είναι ανοιχτού λογισμικού, υποστηρίζει φορμάτι ήχου όπως MP3 Player, WAV, WMA και παρέχει τη δυνατότητα αργάνωση βιβλιοφωτικών σε κατηγορίες και υποκατηγορίες αλλά και εξαγωγή πληροφοριών σχετικές με το όνομα του καλλιτέχνη αλλά και του τραγουδιού, έτσι ώστε να προβληθούν στους κράτες. Αυτή είναι η διεπαφή του Radio DJ, όπου και πάλι εδώ πέρα είναι τα κομμάτια που παίζονται, οι κατηγορίες, το ιστορικό και τα πλειλίστε εδώ πέρα. Λοιπόν, τώρα εδώ θα δούμε τα είδη του διαδικτυακού ραδιοφώνου. Έχουμε το ζωντανό πρόγραμμα, που στην ουσία είναι το ίδιο πράγμα με το παραδοσιακό ραδιόφωνο, απλά αντί να μεταδίδεται μέσω ραδιοκυμάτων, μεταδίδεται μέσω διαδικτύου. Και εδώ πέρα βλέπουμε στην εικονίτσα κάτω τη διαδρομή που ακολουθεί το σήμα και ο ήχος. Στη συνέχεια έχουμε την αυτοματοποιημένη παραγωγή, όπου έχουμε ηχογράφηση των διαφόρων επιμέρους τμήματων που θα αποτελέσουν την εκπομπή και με τη βοήθεια ενός λογισμικόποτα παραπάνω τα μιξάρουμε και στη συνέχεια τα στέλνουμε. Μετά έχουμε το simulcast, όταν έχουμε ένα παραδοσιακό ραδιόφωνο το οποίο συγχρόνωσε εκπέμπη και διαδικτυακά, το οποίο όμως δεν μπορούμε ουσιαστικά να το θεωρήσουμε ξεκάθαρη κατηγορία διαδικτυακού ραδιοφώνου. Μετά έχουμε η server slide playlist, όπου έχουμε παραγωγή των επιμέρους τμήματων, τα οποία όμως δεν γίνονται ενιαία, αλλά μεταβίγονται έτσι, σαν μικρά μικρά κομματάκια, απλά με τη σειρά. Και μετά έχουμε on demand playlist, όπου έχουμε ηχογράφηση των επιμέρους τμήματων της εκπομπής, τα μετατρέπουμε σε WMA για να μπορούν να μεταδοθούν και δημιουργούμε επιπλέον ένα αρχείο το οποίο περιλαμβάνει πληροφορία συγχρονισμού. Και έτσι στέλνεται και το αρχείο ήχου και το αρχείο συγχρονισμού, και το αρχείο συγχρονισμού, και στη συνέχεια θα καθορίσει τη σειρά με την οποία θα απεχτούν τα διάφορα τμήματα. Τώρα τα πλειονεκτήματα του Web Radio, είναι ότι προσφέρει πολλές επιλογές, χάρη στην ποικιλία των διαθέσιμων σταθμών, και οι εναλλακτικές επιλογές στα είδη μουσικής επεκτείνονται πέρα από τα βασικά είδη, όπως η Pop και το Rock. Έχουμε καλύτερη ποιότητα λήψης, έχουμε εύκολο εντοπισμό, καθώς είναι διαθέσιμο όπου υπάρχει σύνδεση στο ίντερνετ. Μπορεί, έχει τη δυνατότητα να διατηρεί την ίδια συχνότητα εκπομπής. Επίσης, είναι εύκολο να μεταδοθεί και να το λάβουν οι χρήστες, καθώς το μόνο που απαιτείται είναι ένας υπολογιστής με οποιοδήποτε λειτουργικό ή κάποιο αφορετή συσκευή. Επίσης, προσφέρει ευελιξία, χάρις τη δυνατότητα on demand μετάδοσης, το οποίο σημαίνει ότι ο κράτης, σε οποιαδήποτε στιγμή επιθυμή, μπορεί να συντονιστεί. Επίσης, προσφέρει απελευθέρωση από τις αναλογικές συχνότες του συμβατικού ραδιοφώνου. Συμβάλλει στο μικρότερο κόστος, έχει λιγότερα έξοδα λειτουργίας από το πάνω παραδοσιακό ραδιοφωνικό σταθμό και επίσης, σε περίπτωση που κάτι δεν πάει καλά και έχουμε χρειοκοπία, έχουμε μικρότερες απώλειες. Επίσης, έχει λιγότερες διαφημίσεις, σε αντίθεση με το παραδοσιακό ραδιόφωνο, που βασίζει τη βιωσιμότητά τους στις διαφημίσεις και είναι απαραίτητες, ενώ τα έσοδα του διαδικτυακού, οφείλονται σε δωρεάηση συνδρομές των ακροτών του. Όμως, όπως και κάθε άλλη τεχνολογία, έχει και τα μειονεκτήματά του. Αρχικά, ο μεγάλος αριθμός επιλογών μπορεί να δράσει και αρνητικά, καθώς ο χορίστης θα πρέπει να δοκιμάσει διάφορους σταθμούς που πιθανόν ατέριαζαν στις προτιμήσεις του και ώστε τελικά να καταλήξει αυτό που προτιμάει περισσότερο. Η διαδικτυακή σταθμή, παρ' όλη την εξέλιξη του διαδικτυακού ρεδιοφώνου, έχει την τάση να πέφτει, με αποτέλεσμα να αποτελεί ένα μη αξιόπιστο μέσο μετάδοσης. Επίσης, αν σε έναν υπολογιστή έχουμε εγκατεστημένα διάφορετικά ρεϊντιόπλαιερ, είναι πιθανόν να υπάρχει σύγχυση, καθώς το καθένα επιθυμεί να επιβάλλει τις δικές του ρυθμίσεις. Η αύξηση των ακριωτών σε διαδικτυακό ρεδιοφώνο προκαλεί αύξηση του κόστους και του χρόνου αποστολής και λήψης πακέτων. Αυτό σημαίνει ότι, όπως για παράδειγμα στην τηλεφωνία, αν σε ένα δίκτυο, σε μια περιοχή, έχουμε πολλές κλείσεις την ίδια στιγμή, θα έχουμε μία φόρταση και τυχόν να μην μπορούμε να εξυπηρετήσουμε όλους τους χρήστες, το ίδιο και στο ρεδιοφώνο, το διαδικτυακό. Εδώ πέρα έχουμε μία σύγκριση του συμβατικού με του web radio. Όσον αφορά το σήμα εκπομπής, στο παραδοσιακό, η ισχύση του σήματος μειώνεται όσο απομακρύνεται από την πηγή ο ακροατής, ενώ στο web radio επηρεάζεται το σήμα του από τη σύνδεση που χρησιμοποιεί ο ακροατής. Ως προς τον τρόπο εκπομπής, αν πρόκειται για ρασιταχνικό web radio, που η πηγή είναι ο ιδιοκτήτης και εκπέμπει μουσική από το σπίτι του, τότε έχουμε πολύ κατώτερο επίπεδο από τις συχνότητες του συμβατικού, γιατί έχουμε μικρότερο ευρωζώνης. Ενώ αν πρόκειται για web radio με studio, επαγγελματίες και ό,τι χρειάζεται για να λειτουργήσει, τότε είναι καλύτερο του συμβατικού, γιατί δεν έχουμε θόρυβο και δεν έχουμε διακοπή από διαφημίσεις και ομιλίας από τους παραγωγούς. Επίσης προσδίδει διαδραστικότητα, γιατί ο ακροατής μπορεί να επιλέξει πολλούς τρόπους για να επικοινωνήσει με το web radio και τον παραγωγό. Ως προς την παρουσίαση των διαφημίσεων, ο μόνος τρόπος το σηματικό είναι δημιουργία και κυρίως από τοπικούς διαφημιστές ενώ στο διαδικτυακό, η κατάξηση ενός παγκόσμιου κοινού δεν είναι μόνο το να έχει πολλούς ακροατές, αλλά δίνει και τη δυνατότητα να προσεγγίσει παγκόσμιους αλλά και τοπικούς διαφημιστές και στους σταθμούς αυτούς μπορείς να δεις διαφημίσεις pop-up ή με banner στις ιστοσελίδες των σταθμών, εκτός από τις σηγητικές. Ως προς το κοινό, το web radio κυρίως δημιουργείται από μερακλήδες μουσικόφιλους οι οποίοι θέλουν να ασχοληθούν με τη μουσική και δεν έχει ιδιαίτερα έσοδα, βασίζεται κυρίως σε δαπάνι προσωπικού χρόνου και χρήματος, γι' αυτό και οι περισσότεροι αδιοφωνικοί σταθμοί ξεκίνησαν από τους ανθρώπους που ήθελαν να πουν ένα συγκεκριμένο είδος και έκαναν την ιδέα τους πράξη. Έτσι καταλήγουμε ότι το κοινό είναι πιο συνειδητοποιημένο όταν πρόκειται για το web radio, αφού ο ακροατής ανοίγει το σταθμό και να τον ακούσει από επιλογή του και όχι από τυχαία αναζήτηση. Ενώ στους συμβατικούς σταθμούς έχουμε μεγαλύτερο κοινό και εφήμερους ακροατές από τυχαία αναζήτηση του σταθμού ακόμα και όταν πηγαίνουν στη δουλειά τους. Ως προς την ευκολία χρήσης έχει αυξηθεί πολύ η χρήση του διαδικτυακού ραδιοφώνου, όμως αυτό αφορά κυρίως τους νέους ακροατές. Οι μεγαλύτερες ηλικία δεν καταλαβαίνουν τον τρόπο λειτουργίας και χρήσης της τεχνολογίας, οπότε δεν ξέρουν πώς να ενεργήσουν για να ακούσουν διαδικτυακά ραδιόφωνο ή ακόμα πώς πρέπει να συνδέσουν το κινητό με το ραδιόφωνο του αυτοκινήτου ώστε να ακούσουν από εκεί. Το συμβατικό είναι η καλύτερη λύση για αυτούς αφού είναι εγκατεστημένο ήδη στο αμάξι τους και ξέρουν πώς να το χρησιμοποιήσουν ή στο σπίτι τους μπορούν να αγοράσουν απλά ένα οικιακό ραδιόφωνο και να το ακούσουν μουσική. Τελικά όμως η πραγματικότητα δείχνει ότι θα έχουμε νίκη του διαδικτυακού ραδιοφώνου γιατί δεν υπάρχει κάτι που δεν το σταματήσει, όπως επίσης υπάρχουν και οι on demand μεταδόσεις μουσικής από τα κινητά και τους υπολογιστές και αυτό δίνει μια εξικίωση στο χρήστη που θα επιλέξει και αργότερα το streaming ραδιόφωνο για το αυτοκίνητο, το κινητό, τον υπολογιστή του. Εδώ είναι η έρευνα που παρουσιάσαμε και πριν. Έδειξε τις ώρες που ακούει το κοινό ψηφιακό ραδιόφωνο, τα μέρη που ακούει και το ποσοστό στο σπίτι, στη δουλειά, στο αυτοκίνητο και οι ηλικίες. Το σκούρο είναι όλοι ενήλικες. Το ανοιφτό γκρι είναι 15 με 24 χρονών και το σκούρο γκρι είναι 25 και άλλο. Και συνοψίζοντας παρά τις διαφορές και τα οφέλη του κάθε τύπου ραδιόφωνο, έχουμε συνδυασμό των αυτιών και του μυαλού για να καταλάβουμε τι ακούμε, οποιαδήποτε τεχνολογία κι αν χρησιμοποιείται. Και αυτό ουσιαστικά δεν πρόκειται να αλλάξει ποτέ, οποιοδήποτε είδος και να επιλέξουμε για να ακούσουμε. Ευχαριστούμε πολύ. Είναι εντυπωσιακά αυτά που μας λέτε, γιατί είναι εξελίξεις που έρχονται και θα επηρεάσουν όλους μας. Μπορείτε στο τελικό σας κείμενο να μας βάλετε μια λίστα ποιοι είναι οι ελληνικοί σταθμοί που είναι σε μορφή διαδικτυακού ραδιοφώνου. Δεν είναι πολύ σημαντικό αυτό. Μην ξεχνάτε ότι το iPhone είχε βγει χωρίς συσκευή ραδιοφώνου που να πιάνει FM. Και όπως είπε η Σταυρούλα, αν περάσει κουλτούρα, αφού ότι κι η φορητή συσκευή μου να τη συνδέω με μια κίνηση με το ραδιόφωνο του αμαξιού, είναι λογικό ότι θα θέλω να ακούσω διαδικτυακό ραδιόφωνο. Γιατί όταν κάνω μετακινήσεις δεν θα πιάνω το παραδοσιακό ραδιόφωνο. Δηλαδή, αν θα κινηθεί κάποιος από εσάς με το αμάξι του τώρα το καλοκαίρι από εδώ για Χαλκιδική, αν πάρω τη συνθυσμένη μετακίνηση θα κάνει ένα εκατομμύριο συμπολίτευμα σε αυτό το τρίμινο, δεν θα μπορεί να πιάσει ραδιόφωνο. Γιατί μόλις περάσει την Καλλικράτεια, πάβουν οι σταθμοί της Αισαλονίκης και αρχίζουν οι σταθμοί Χαλκιδικής. Άρα πότε θα έλεγε ο άλλος, κοίταξε δεν έχει νόημα το να ψάχνω πού είναι ο σταθμός σε άλλη συχνότητα και να μην ξέρω και πώς να το κάνω, θα συνδέει με μια κίνηση το κινητό του, θα το βάζει στην εγκοπή του καινούργιου ραδιόφωνο που έρχεται και θα πιάνει μέσω 4G ας πούμε κάποιο άλλο συστήματος, κάποια μικρή χρέωση έτσι, μικρή χρέωση, το ραδιόφωνο που ήθελε να ακούσει. Μπορεί έτσι να γίνει το ραδιόφωνο στα κτέλ, στα τρένα έτσι. Να ξέρετε ότι θα μπείτε στο λεωφορείο σας για να πάτε ξέρω στη Ξάνθη, θα υπάρχει δυνατότητα να ακούσετε ραδιόφωνο με το κινητό σας, το διαδικτυακό ραδιόφωνο και έτσι θα το δούμε αυτό και στην Ελλάδα και ευχαριστούμε για την παρουσίαση που κάνατε, απλώς να συμπληρώσετε αυτό στους σταθμούς, δηλαδή γράψτε, γιατί εγώ ξέρω, ήξερα 30 μόλις 300 από σας, εξεπλάγγε Λουκά, τι χάνουμε εδώ πέρα έτσι, υπάρχουν σταθμοί που ακούει ελληνισμός και είναι διπλή, είναι κάποια ERT που εμείς μπορεί να την ακούμε εδώ αλλά να μην την ακούνε για παράδειγμα στην Καρδίτσα ή να την ακούνε διαδικτυακά στην Καρδίτσα και διαδικτυακά στο Ντίσελντορφ ή στο Σίδνει. Αυτή είναι μια κατηγορία σταθμών που θέλω να μας πείτε και η άλλη κατηγορία που μας ενδιαφέρει πάρα πολύ είναι η κατηγορία των αμυγός διαδικτυακών σταθμών, όπου εκεί είναι και ο σταθμός του πανεπιστημίου μας, το οποίο το χειρίζεται ως δημοσιογραφίας και ήταν μια καλή ιδέα του χρόνου ας πούμε να στείλουμε κάποιους, αυτούς να έρθουν στη θέση σας, για πρακτική να τους στείλουμε στο στούντιο του πανεπιστημίου, να κάνουν κάποια εκπομπία ας πούμε για να μείνει όπως καλή ώρα, τώρα κάνουμε την εικονοληψία της δικής σας παρουσίας και να γίνουν κάποιες τέτοιες εκπομπές που θα μείνουν. Θα τις βιντεοσκοπίσουμε, να τις ηχογραφίσουμε για να μείνουν στη συνέχεια. Άλλες ερωτήσεις, υπάρχουν απορίες κτλ. και πάλι σας ευχαριστούμε. Καλησπέρα κι από μας. Βασικά είχαμε να φτιάξουμε ένα κλιπάκι μουσικό και βιντεάκι. Το βιντεάκι ακόμα δεν προλάβουμε να το τελειώσουμε, θα το στείλουμε στο τέλος, οπότε έχουμε μόνο το μουσικό κομμάτι. Βασικά είχαμε συγκεκριμένα να χρησιμοποιήσουμε το Garage Band μέσα από το Mac και να χρησιμοποιήσουμε ό,τι εργαλείο έχει, ό,τι πιο εξελιγμένο είχε. Και αυτό και κάναμε. Χρησιμοποιήσαμε ιδιαίτερα εφέ που είχε μέσα, ηλεκτρονικά όργανα, ηχογραφήσαμε δικά μας όργανα μέσα από καλώδιο, ο Γιώργος μας ο κιθαρίστας. Και γενικά εδώ είναι η φωνάρα μας η Κατερίνα και ο Νίκος ο οποίος ανέλαβε τα χειροκίνητα, τη λήψη κλπ. Εγώ ασχολήθηκα πιο πολύ με το mix και με τον ήχο, το mastering λίγο τα μπερδέψαμε, αλλά τα καταφέραμε, βγήκε κάτι καλό μπορώ να πω, οπότε αυτό. Και θα ξεκινήσει, γιατί αυτός έκανε την παρουσία σε εχω να του πω. Ωραία λοιπόν, εδώ λέει αυτά που είπε στη Μουσείο και ο Άρης, το τι έπρεπε να χρησιμοποιήσουμε, τι έπρεπε να φτιάξουμε. Υπογραφήσαμε κάποια πράγματα σε ξεχωριστά κανάλια και έπρεπε μετά να τα ενώσουμε για να δημιουργηθεί το τελικό. Τώρα το GarageBand είναι πρόγραμμα της Apple, το οποίο χρησιμεύει για αυτόν ακριβώς σκοπό, για άτομα που θέλουν κάποια υποβοήθηση τέλος πάντων μέσω υπολογιστή, το οποίο είναι συνήθως πολύ σημαντικό για τέτοιου είδους εφαρμογές. Και έχει πάρα πολλά μουσικά όργανα τα οποία μπορεί να προσθέσει ο χρήστης είτε για να δει πώς ακούγονται, ώστε μετά να μπορεί να τα προσθέσει σαν κανονικά όργανα, δηλαδή να γλυτώσει από κόπο, κόστος ίσως και τα λοιπά. Εδώ είναι κάποιες εικόνες. Ναι, και βασικά ένα μεγάλο πλεονέκτημα που έχουν όλα αυτά τα προγράμματα, όπως λέει εδώ, είναι ότι δεν χρειάζεται κάποιος να πάει απαραίτητα σε κάποιο στούντιο, αλλά μπορεί μέσω ενός προσωπικού υπολογιστή και κάποιου διαθέσιμου εξοπλισμού να φτιάξει αυτό που θέλει. Τώρα, ο σκοπός της εργασίας ήταν να μπορέσουμε να εξηγηθούμε, είτε με το συγκεκριμένο πρόγραμμα είτε γενικά με τη λόγη του πώς να χρησιμοποιούμε τέτοια προγράμματα και να δούμε γιατί κάνει την όλη διαδικασία πιο εύκολη αυτό. Ο εξοπλισμός που χρειαστήκαμε ήταν ένα καρδιοειδές μικρόφωνο για τα φωνητικά, η πιστερική κιθάρα, το MacBook το οποίο είχε το πρόγραμμα και όλα τα καλώδια που χρειαστήκαμε. Το κομμάτι φυσικά ήταν από σκορπιώντς για όσους με ξέρετε και το επιλέξαμε γιατί καταρχήν ήμουν εγώ και κατά δεύτερον γιατί είναι γνωστό κομμάτι οπότε θεωρήσαμε ότι θα μπορέσει και το κοινό εδώ πέρα να κάνει τη σύγκριση, δεν θα είναι υπέρ μας. Τέλος πάντων. Τώρα δεν ξέρω πόσο καλά φαίνονται. Δεν είχαμε drums οπότε το πρώτο που κάναμε ήταν να εχωγραφήσουμε τις κιθάρες με τη βοήθεια μετρονόμου. Υπάρχουν τρία ξεχωριστά κανάλια, ας πούμε στην εισαγωγή του κομματιού ακούγονται ταυτόχρονα δύο κιθάρες. Η μία είναι μόνο στην αρχή οπότε μετά σε όλο το υπόλοιπο κομμάτι σχεδόν ακούγεται το δεύτερο κανάλι και υπάρχει κι άλλο ένα κανάλι το οποίο είναι παραμορφωμένη κιθάρα και ακούγεται προς το τέλος. Γενικά κάναμε διάφορες ρυθμίσεις για να έχουμε την ένταση στο κάθε κανάλι όπως θέλαμε και την παραμόρφωση ας πούμε την βάλαμε ηλεκτρονικά μέσω του προγράμματος, δεν την βάλαμε από πριν μέσω... Μετά που είχαμε όλες τις μελωδίες της κιθάρας γράψαμε τα φωνητικά, τα κυρία φωνητικά βασικά που τα κάνει η Κατερίνα και είναι ένα μοναδικό κανάλι, είναι όλα τα φωνητικά από την αρχή μέχρι το τέλος του κομματιού. Ναι, εδώ στην ουσία έπρεπε να κάνουμε πάλι το ίδιο πράγμα γιατί από τις ξεχωριστές ηχογραφήσεις που υπήρχαν έπρεπε η κάθε μία να πάρει την ένταση σχεδόν ίδια με τις υπόλοιπες να καταλήξουμε σε ένα ομοιογενές αποτέλεσμα και να βάλουμε και κάποια εφέ ώστε να ταιριάζει λίγο καλύτερα με τον ήχο της κιθάρας. Ναι, μετά έπρεπε να μπουν και κάποια δεύτερα φωνητικά ώστε το κομμάτι να είναι πιο πιστό στο αρχικό, τα οποία τα έκανε ο Άρης. Εδώ είπαμε να σας διασκεδάσουμε λίγο οπότε έπρεπε να δείτε κάποιες φωτογραφίες εδώ πόσο προσιλωμένος είναι ο Άρης σε αυτό που κάνει και εδώ είναι άλλη μία εικόνα εκεί που έχουμε τα διάφορα κανάλια και εδώ είναι η Κατερίνα μετά από πολλές ώρες που είχαμε ασχοληθεί με αυτό. Οπότε τώρα αντέχετε να ακούσετε το αποτέλεσμα στο οποίο καταλήξαμε. Είχαμε 3-4 συναντήσεις οι οποίες κράτησαν 2 στο 8 ώρο, είχαμε σαπίσει πραγματικά. Λοιπόν αν είστε έτοιμοι πάμε. Όσοι έχετε τα σπίνες το προτείνουμε. Λοιπόν το βάζουμε. Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική Μουσική