Διάλεξη 9 / σύντομη περιγραφή - Χατζόπουλος Δημήτριος (ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, 2013)
σύντομη περιγραφή: Λοιπόν, την προηγούμενη φορά είχαμε μιλήσει για τη γλώσσα του σώματος. Σήμερα θα ασχοληθούμε με αντιμετώπιση ανεπιθύμητης συμπεριφοράς και μάλιστα τα μοντέλα αυτορύθμισης. Εκείνο που εγώ έχω να πω για τη γλώσσα του σώματος είναι πολύ σημαντικό αυτό που λέγανε οι αρχαίοι γνωρίστε τον εαυτό σας. Έχω προσέξει ότι όταν οι φοιτητές βλέπουν... βρήκα δύο ευρώ... Όταν κάποιος βλέπει τώρα την εικόνα του, για παράδειγμα εμένα, εάν εγώ τώρα ξέρω τι μηνύματα εκπέμπω, με βλέπω έτσι όπως είμαι και ξέρω ποιος είμαι, τότε αυτό μου δίνει σιγουριά. Ξέρω ότι πολλοί από εσάς δεν το καταλαβαίνετε αυτό που λέει γνώρισε τον εαυτό σου και αυτό σου δίνει δύναμη. Γι' αυτό λοιπόν σας προτείνω την ώρα που κάνετε μάθημα βάλτε το ζευγάρι σας να σας πάρει με το κινητό για ένα δυο λεπτά έστω για λίγο και στη συνέχεια δέστε το αυτό στο σπίτι σας. Θα δείτε ότι από τη στιγμή που θα το δείτε μετά την επόμενη φορά που θα πάτε θα νιώθετε πολύ μεγαλύτερη σιγουριά. Δοκιμάστε το και θα με θυμηθείτε. Ένας άλλος τρόπος είναι είμαι τώρα εγώ εδώ και νιώθω πίεση απέναντι. Τι μπορώ να κάνω βγαίνω έξω από τον εαυτό μου και με παρατηρώ. Εάν το κάνεις αυτό το πράγμα τότε θα νιώσεις αμέσως ότι ηρεμείς. Βέβαια υπάρχει και μια ακραία τακτική όταν για παράδειγμα σου κάνει ένας καθηγητής ξέρω εγώ κόλιας. Σου κάνει φασαρία, σε πιέζει γιατί δεν έκανες την εργασία και αρχίζει μπλα μπλα μπλα μπλα και εσύ αισθάνεσαι άβολα. Τότε μια τακτική που λένε κάποιοι είναι να τον φανταστείς γυμνό αυτόν που έχει εξουσία τότε αμέσως χάνει την εξουσία του. Για μένα είναι καλύτερη η αυτοπαρατήρηση. Να θυμάστε ότι στα μοντέλα, τα μπιχεβαιωριστικά μοντέλα προσπαθούμε με αμοιβές και πεινές να τροποποιήσουμε τη συμπεριφορά. Στα μοντέλα αυτορύθμισης με τα οποία θα ασχοληθούμε σήμερα στηρίζονται στην άποψη ότι οι μαθητές μας φέρονται με ένα συγκεκριμένο τρόπο και γενικά όλοι οι άνθρωποι γιατί θέλουν να ικανοποιήσουν κάποια ανάγκη τους. Για παράδειγμα εάν μιλάει εκεί πέρα η Κατερίνα εκεί πιστεύουν ότι όσες πεινές εγώ και να τις δώσω από τη στιγμή που δεν θα ικανοποιήσω την ανάγκη τον λόγο για τον οποίο μιλάει θα συνεχίσει να μιλά εκτός πια και αν έχω ένα μαστίγιο θα πάω σε ακραία περίπτωση. Άρα λοιπόν αυτοί θεωρούν ότι οι άνθρωποι φερόμαστε με ένα συγκεκριμένο τρόπο γιατί πρέπει να ικανοποιήσουμε μια ανάγκη και εδώ υπάρχουν πάρα πολλές εργασίες και πολύ ωραίες και οι ανάγκες αυτές είναι η ανάγκη για αποδοχή. Και εσείς ίσως θα το νιώσατε στο σχολείο όταν πηγαίνετε και έρχονται οι μαθητές σας και σας αγκαλιάζουν και νιώθετε όμορφα. Όταν είσαι καλός δάσκαλος και σου το δείχνουν οι μαθητές σου αυτό σε κάνει να νιώθεις ωραία. Αυτό είναι μια ανάγκη που έχουμε όλοι οι άνθρωποι. Γι' αυτό ένας τρόπος με τον οποίο μπορείς εσύ να βάλεις μέσα στο μάθημα ένα μαθητή, σας ανέφερα την πιο προηγούμενη φορά, είναι να τον κάνεις να νιώσει πόσο όμορφα είναι να παίζει με ένα παιδί το οποίο συμπαθεί. Η κοινωνική επαφή είναι σημαντική ανάγκη για όλα τα ανθρώπινα, όχι μόνο και για τους ελέφαντες. Έβλεπα ένα ντοκιμαντέρ ότι αν είχε στο σπίτι του αυτός ελέφαντα στην Ινδία και πρέπει να τον χαϊδεύεις σε καθημερινή βάση να τον πηγαίνει βόλτα για να νιώθει καλά διότι είναι και αυτά κοινωνικά όντα όσο κι αν μας φαίνεται περίεργο. Το χάδι το έχουμε όλοι ανάγκη. Επίσης, ανάγκη για ελευθερία. Να νιώθουμε ότι αυτό που κάνουμε το κάνουμε γιατί το θέλουμε και όχι μόνο γιατί το θέλει ο δάσκαλος. Να δίνουμε την εντύπωση στους μαθητές μας ότι έχουν και αυτή δυνατότητα ελευθερίας. Με ποιον τρόπο θα το κάνεις αυτό, Μέρι. Πώς θα δώσεις σε ένα μαθητή σου την αίσθηση ότι έχει αυτονομία μέσα στο μάθημα, έχει κάποια ελευθερία. Πώς θα το κάνεις. Για παράδειγμα στο σουτ στο μπάσκετ πώς θα το κάνεις να νιώσει ότι έχει ελευθερία στην κίνηση στην οποία σε αυτό που θέλεις να διδάξεις στο σουτ στο μπάσκετ. Τι θα μπορούσατε να κάνετε για παράδειγμα γιατί στη θεωρία θα μου έλεγε μπλα μπλα μπλα μπλα να του δώσει δυνατότητα να εκφραστεί. Σε μία άσκηση στο σουτ στο μπάσκετ. Πώς θα κάνετε έναν μαθητή σας να νιώσει ότι και αυτό συμμετέχει στο μάθημα και ότι δεν είναι απλά ένα αρετή. Άρα λοιπόν όταν δίνεις τη δυνατότητα της επιλογής, γι' αυτό και αυτό θεωρείται μαθητοκεντρική μέσα της δρασκαλίας, τότε θεωρείται ότι ο μαθητής μπορεί να συμμετέχει περισσότερο μέσα στο μάθημα. Στα μοντέλα αυτά είναι πολύ σημαντικό να μπορεί ο δάσκαλος να βλέπει για ποιο λόγο κάποιος το κάνει αυτό, να αναζητήσει την αιτία. Για ποιο λόγο λοιπόν κάποιος κάνει αυτό το πράγμα. Ένα το κρατούμενο, δύο πολύ σημαντικό να κάνει καλές σχέσεις με τους μαθητές του, γι' αυτό μιλήσαμε πως μπορείς να είσαι αγαπητός στους μαθητές σου. Και τρία να διδάξει τους μαθητές αυτοέλεγχο και αυτορρίθμιση. Άρα λοιπόν, εδώ σας δείχνω ένα μοντέλο, αν πέσει μια ερώτηση να περιγράψετε συνοπτικά το μοντέλο του Tricourse, αυτός ήτανε ψυχολόγος κυρίως. Τι κάνει αυτός, πρώτα εντοπίζει για ποιο λόγο, την αιτία. Είναι το πρώτο πράγμα που κάνουμε όταν μας κάνουν μαθητές φασαρία, εντοπίζουμε την αιτία, για ποιο λόγο. Μας κάνουνε φασαρία γιατί περιμένουν πολλή ώρα, μας κάνει φασαρία γιατί εγώ βγάζω αντίδραση με τη συμπεριφορά μου, μας κάνει φασαρία γιατί έχει προβλήματα στο σπίτι του και έρχεται εδώ και βρίσκει ευκαιρία να ξεδώσει γιατί έχουμε πεθάνει στο ξύλο. Ένα. Δύο. Να δείξει σε προσωπική συζήτηση, και θα πούμε σήμερα πως τα βήματα για μια προσωπική συζήτηση, να καταλάβει ποιος είναι ο λόγος που τον οθεί σε αυτή τη συμπεριφορά. Να μιλήσει με τον μαθητή και να το καταλάβει αυτό ο μαθητής. Τρία. Να καθορίσει τις συνέπειες της πράξης του με βάση την αρχή της λογικής συνέπειας. Αυτό εδώ το ξεχνάνε συνήθως οι φοιτές, το βασικό χαρακτηριστικό αυτού του μοντέλο, του dry course, είναι η αρχή της λογικής συνέπειας. Δηλαδή, εάν κάποιος κλοτσήσει την μπάλα και σπάσει ένα τσάμι, τότε αυτόν θα τον βάλουμε να πληρώσει το τσάμι. Για παράδειγμα, ή εάν κάποιος σπρώξει κάποιον για να μπει πρώτος στη σειρά, τότε αυτός με βάση την αρχή της λογικής συνέπειας, αν θα είναι ευτολογική, να τον βάλουμε στην τελευταία σειρά πίσω ή να χάσει μία φορά τη σειρά του. Ποια είναι η κριτική που δέχεται αυτό το μοντέλο? Στη θεωρία ακούγεται πολύ ωραίο. Στην πράξη, όμως, είναι δύσκολο για ένα δάσκαλο, για μένα, που δεν έχω κάνει ψυχολογία, να βρω τα αίτια, αλλά και οι ψυχολόγοι, είναι δύσκολο. Εγώ σαν δάσκαλος έχω το μαθητή μόνο στο σχολείο, οπότε εκεί μπορώ να δω τα αίτια που ίσως βρίσκονται στο σχολείο και δεν ικανοποιούνται οι ανάγκες του. Αν, όμως, αυτό το παιδί έχει προβλήματα από το σπίτι και τα φέρνει στο σχολείο, τότε εκεί δεν μπορώ να φωνάξω τους γονείς να συζητήσω μαζί τους. Εντάξει, στη θεωρία, ναι, αλλά στην πράξη καταλαβαίνετε ότι αυτό είναι πολύ δύσκολο να γίνει, ιδιαίτερα για κάποιον, ο οποίος δεν έχει σπουδάσει ψυχολογία. Δεν είναι ανάγκη να είναι σε κάθε σχολείο ένας ψυχολόγος, αλλά ήδη γνωρίζω ότι υπάρχει αυτή η δυνατότητα, δηλαδή ανά 10-20 σχολείων να είναι κάποιος υπεύθυνος. Το άλλο είναι δύσκολο ο μαθητής ο ίδιος να συμφωνήσει, ότι αυτός είναι ο λόγος που κάνω φασαρία. Να σας πω ένα παράδειγμα εδώ. Έπαιξα τις πράλες στα εκπαιδάκια και έτυχε να είναι στην ίδια ομάδα με εμένα ένας έυσωμος τύπος, ο οποίος με το που έπαιρνε την μπάλα κατευθείαν την κλωτσούσε, για να βάλει γκολ. Μόνο αυτό μπορούσε να κάνει. Όλοι εκνευριζόμασταν, γιατί με το που έπαιρνε αυτός την μπάλα, φτάσαμε στο σημείο να μην το δούμε καν την μπάλα. Του λέγαμε δώσε, δώσε πάσα, αυτός δεν έδινε πάσα, έκανε σούτ. Υποψιάζουμε ότι ο τύπος πρέπει να είχε κάποιο πρόβλημα όσον αφορά στο να δείξει την αξία του σε εμάς. Ήρθε για πρώτη φορά εκεί πέρα και είχε την πίεση ότι ξέρεις εγώ είμαι χρήσμος παρά το γεγονός ότι είμαι βαρύς και ασύκωτος και δεν μπορώ να κινηθώ, είμαι χρήσμος στην ομάδα σας, θα βάλω πολλά γκολ, οπότε θα γίνω χρήσμος σε εσάς. Αυτό το πράγμα υποπτεύω με ότι ίσως αυτό να ήτανε. Αυτό το πράγμα όμως είναι δύσκολο να καθείς με τον άλλο να το κουβεντιάσεις ακόμη κι αν γνωρίζεις την αιτία πως θα του το φέρεις αυτό εδώ. Πρέπει να το φέρεις διακριτικά, θα το πούμε σε λίγο αυτό. Δηλαδή δεν είναι μόνο να εντοπίσεις την αιτία, είναι και το πως θα κουβεντιάσεις με τον φίλο σου για ένα πρόβλημα που τον απασχολεί και αυτό είναι σημαντικό. Και τέλος, η λογική συνέπεια που το εμφανίζουνε πάρα πολύ σαν φοβερή αρχή, δεν μπορείς να καθορίσεις κάθε φορά ποια είναι η σωστή λογική συνέπεια. Για παράδειγμα πάω εγώ και κλοτσάω τον σπίρο. Και ρίχνω μια κλωσιά στο σπίρο. Σε αυτή την περίπτωση η λογική συνέπεια τι? Κατευθείαν το βγάζω έξω. Για αυτό μπορεί να θεωρείται όμως αυθαιρεσία. Δάσκαλος είσαι, κάνεις ό,τι θέλεις. Δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα κάθε φορά με τη λογική συνέπεια. Αυτό το μοντέλο θέλω να το γνωρίζετε. Η ερώτηση που μπορεί εδώ να μπει είναι να περιγράψετε συνοπτικά τα στάδια ή τα επίπεδα του μοντέλου του Χέλισον. Αυτός τι έκανε. Είπε ότι υπάρχουν αυτά τα έξι στάδια. Στο μηδέν στάδιο ο μαθητής διαρκώς ενοχλεί τους άλλους και δεν ασχολείται καθόλου με το μάθημα. Στο πρώτο το στάδιο ασχολείται με το μάθημα, κάνει μερικές ασκήσεις και φεύγει. Στο δεύτερο στάδιο συμμετέχει όλη την ώρα. Στο τέταρτο μάθημα όχι μόνο συμμετέχει αλλά βοηθάει και τους άλλους και στο πέμπτο στάδιο αυτό το κάνει όχι μόνο στο μάθημα όταν είναι ο δάσκαλος, αλλά και στο διάλειμμα. Άρα λοιπόν σε αυτό το μοντέλο, αυτά εδώ είναι τα έξι τα στάδια. Κάποιος έκλεισε κάποιον. Κάποιος που αισθανόταν άσχημα λοιπόν που καθυστέρησε είπε να κλείσω την πόρτα. Φαντάζομαι, γεια σας. Μην την κλείσεις την πόρτα τελείως. Μην φύγεις, εγώ θα πατήσω το κάτω. Συνεργασία βλέπεις. Πώς εφαρμόζεται τώρα αυτό το μοντέλο. Ο δάσκαλος γράφει λέει σε έναν πίνακα και τον αναρτά αυτόν τον πίνακα στο γυμναστήριο ή στο πίνακα ανακοινώσεων. Αυτά τα πέντε τα έξι τα στάδια. Στη συνέχεια περιγράφει το κάθε στάδιο, ποια είναι η συμπεριφορά σε κάθε στάδιο. Μόλις ένας μαθητής εμφανίσει μια συμπεριφορά, τον ρωτά σε ποιο στάδιο ανήκεις τώρα Κατερίνα. Σε ποιο στάδιο. Ναι, τώρα που κάθεσαι εσύ φρόνημα και δεν ενοχλείς τους άλλους. Λέει Κατερίνα έχει μπροστά της τον πίνακα, δεν χρειάζεται να τα μάθουν να παίξουν τα παιδιά. Και λέει, εδώ στο πέμπτο στάδιο είμαι καλός. Πώς θα πας στο επόμενο στάδιο όπου αυτή την καλή της συμπεριφορά την εμφανίζεις και στο διάλειμμα. Σε αυτό εδώ θα πρέπει στο διάλειμμα να βοηθάω. Αυτή είναι η εφαρμογή λοιπόν του μοντέλο του Χέλισον. Αυτό όμως επίσης θέλω να το ξέρετε. Η ερώτηση είναι μαλώνει για ένα φάολο Παντελής και ο Μάκης, για παράδειγμα. Και θέλω αυτήν την διαφωνία τους να την επιλήσετε με την τεχνική το παγκάκι της ειρήνης. Σε αυτήν την τεχνική ο δάσκαλος βάζει ένα χαρτί όπου γράφει αυτά εδώ τα πράγματα. Πότε έλαβε μέρος, δηλαδή τι έγινε. Α με κλώτησε αυτός και έκανε φάολ. Για παράδειγμα, τι έγινε όταν εσείς αρχίσατε και μαλώνετε. Ποιες ήταν οι συνέπειες για τους άλλους. Τι κάνατε για να μη μαλώσετε. Προσπαθήσατε να βρείτε κάποια συμβιβαστική λύση ή κάνατε κάτι. Στο τέλος, για να αποφύγετε στο μέλλον ανάλογη κατάσταση, τι θα κάνετε και ποιες θα είναι οι συνέπειες αν δεν κάνετε αυτό που μας προτείνετε. Χωρίς πλάνο λοιπόν επίλυσης δεν έχει παιχνίδι. Αυτά ο δάσκαλος τα δίνει σε ένα χαρτί και τους λέει, ειδιώ σας βγαίνετε έξω στο παγκάκι της ειρήνης, κάθεστε εκεί και θέλω να μου γράψετε τι θα κάνετε. Όταν επιστρέφουν, ο δάσκαλος κάνει αυτές εδώ τις ερωτήσεις. Πώς ξεκίνησε το πρόβλημα. Ζήτησε συγγνώμη, ναι και τα λοιπά. Χωρίς πλάνο, αυτό είναι πολύ σημαντικό, δεν μπορούν να ξαναμπούνε μέσα. Δηλαδή στην περίπτωση που την επόμενη φορά σου ξανακάνει φάουλ, πώς θα αντιδράσεις. Άρα λοιπόν, ερώτηση εδώ το παγκάκι της ειρήνης. Επίσης διδάσκουμε στους μαθητές μας πρωτόκολλα με τα οποία μπορούν να ελέγξουν το θυμό τους. Πώς μπορεί να γίνει αυτό το πράγμα. Είναι πολύ σημαντικό όταν συμβαίνει κάτι το οποίο σε εκνευρίζει, για παράδειγμα περπατάει ο δάσκαλος στην ώρα του διαλύματος για να προσέχει τα παιδιά και κάποια παιδιά παίζουν μπάλα. Για λοιπόν, η εμπειρία μου λέει ότι η μπάλα θα πέσει στο κεφάλι του δασκάλου. Δεν ξέρω, αλλά πώς γίνεται, ούτε μπορώ να το ρημινεύσω, αυτό. Πέτρα, αν φοράς γυαλιά και είναι καλοκαίριο και πάντα ωραία στους γυαλιάς, να μην πω πόσον ευρώ, εκεί αμέσως γυρίζεις, ποιος το έκανε αυτό, καταλαβαίνετε ότι σε αυτή την περίπτωση προτείνω εγώ να μην αντιδράσετε αμέσως όταν σας συμβεί κάτι το οποίο είναι δυσάρεστο. Αφήστε λίγο χρόνο. Συλάβετε οποιαδήποτε αρνητική σκέψη. Θα δείτε ότι πάρα πολλά παιδιά περπατάνε έτσι στο διάλειμμα, ο τσαμπουκάς ας πούμε με τις τάξεις και περνά ένας τρέχουν, παίζουν κυνηγητό στο διάλειμμα και τον σμπρόχνει. Αυτός θεωρεί ότι το έκανε επίτηδες και γυρίζει και του ρίχνει μια μπουνιά. Ναι, αλλά ο άλλος έπεσε καταλάθος εκεί πέρα, επάνω του. Άρα λοιπόν, πώς μπορούμε να το κάνουμε αυτό. Πάρε τρεις βαθιές ανάσες. Ένα. Για να δω πώς είναι όταν είστε τόσο μακριά. Βλέπετε από εδώ. Δεν θέλετε να πάτε λίγο πιο μπροστά. Έχει και μάλιστα έχει και ζέστη εκεί. Είναι πολύ σημαντικό να αναγνωρίσεις ότι όταν είσαι θυμωμένος τότε σφίγγονται οι μυς του προσώπου σου και σε αυτό το πράγμα στηρίζονται και οι τεχνικές χαλάρωσης. Δηλαδή σκεφτήκανε εάν εγώ χαλαρώσω τους μυς τότε θα χαλαρώσω και το μυαλό. Γι' αυτό κάνουμε τεχνικές χαλάρωσης. Σε αυτό το απλό το σκεπτικό στηρίζονται. Άρα λοιπόν εσύ μόλις σου συμβεί κάτι το οποίο σε εκνευρίζει σου προτείνω αμέσως να σκεφτείς τους μυς του προσώπου σου και να τους χαλαρώσεις συνειδητά. Αμέσως αυτό θα σε κάνει να ηρεμήσεις και να έχετε πάντα στο νου σας μία απόφαση την οποία παίρνεις όταν είσαι θυμωμένος είναι σίγουρα μία λανθασμένη απόφαση. Αποφάσιστα παίρνετε όταν πλέον θα έχετε ηρεμήσει. Αν αυτό το εφαρμόσετε στο σχολείο αλλά και στην προσωπική σας ζωή θα γλιτώσετε από πάρα πολλές δυσάρεστιες καταστάσεις. Το άλλο που είναι σημαντικό είναι να γνωρίζετε τη φόρμουλα διατύπωσης παραπόνων x y z. Η ερώτηση λοιπόν που μπορεί να πέσει εδώ είναι να περιγράψετε το πρωτόκολλο διατύπωσης παραπόνων. Συνήθως όταν μας συμβαίνει κάτι δυσάρεστο, για παράδειγμα οδηγάω εγώ και ξαφνικά ένας περνάει από δεξιά ενώ ο προσπέρας πρέπει να γίνεται από αριστερά. Και αυτός τσάκ από εκεί και χώνεται μπροστά μου. Στο φανάρι πηγαίνω εγώ τσάκ δίπλα και αρχίζω να δω τι έκανες. Αμέσως το πρόβλημα μετατοπίζεται αλλού. Α με είπε μη. Και σου λέει ποιον είπες ρε μη. Έχει ξεφύγει. Δηλαδή το δίκιο σου είναι ότι εσύ έχεις δίκιο με αυτό που έκανες ήταν επικίνδυνο. Όμως βλέπετε ότι ξεφεύγει από εκεί και πάει αλλού το θέμα. Άρα λοιπόν, σε αυτή την περίπτωση εσείς θα πρέπει να λέτε στους μαθητές σας πως διατυπώνουμε ένα παράπονο. Στην αρχή λέμε, όταν έκανες αυτό το πράγμα, με έκανες να νιώσω έτσι. Θα προτιμούσα να κάνεις αυτό. Τρία πράγματα λοιπόν σε αυτή την ερώτηση. Πρωτόκολλο διατύπωση παραπώνων. Όταν έκανες το χ, με έκανες να νιώσω ψ. Θα ήθελα να κάνεις το ύ. Με αυτόν τον τρόπο δεν του δίνεις του αλλού τη δυνατότητα να πάει αλλού την κουβέντα. Αυτό θα το διαβάσετε μόνοι σας, τη μέθοδο του σηματοδότη. Δεν πειράζει, δεν φαίνεται καλά. Επίσης, εάν έχετε παιδιά τα οποία είναι ιδιαίτερα επιθετικά, ξέρω ότι σε πολλά παιδιά θα φανεί αυτό αστείο. Αν όμως εσείς εμφανιστείτε μέσα στην τάξη, μέσα σε κάποια μέρα που έχει κρύο ίσως έξω ή βρέχει και βάλετε, συνήθως βάζουμε κλασική μουσική. Μια ήρεμη μουσική. Και τους πείτε, ελάτε παιδιά τώρα, θα κάνουμε ένα ταξίδι στο δάσος με τα χίλια τα δέντρα. Φανταστείτε ότι είσαστε ένα ψηλό δέντρο και έχετε μεγάλα κλαδιά και λεπτά κλαδιά. Σκεφτείτε τώρα πως είναι όταν φυσάει ο αέρας, ο απαλός και τα κλαδιά σας ακολουθούν την πορεία του αέρα. Σκεφτείτε τώρα πως είστε να κατεβαίνετε σιγά σιγά μέσα στις φλεύες του δέντρο που τρέχει το νερό και να νιώθετε το κελάρισμα αυτό του νερού. Σκεφτείτε πως είναι το μαλακό το ξύλο που είναι μέσα, μυρίστατο. Συνήθως η άλλη τεχνική είναι σκεφτείτε ότι είμαστε στην παραλία, ότι έχετε εξαπλώσει την αμμουδιά, ότι ο ήλιο σας χτυπάει, νιώθετε τη ζέστη, σκεφτείτε το κύμα. Όλες αυτές οι εικόνες αμέσως μας κάνουν και χαλαρώνουμε. Και στηρίζονται σε αυτό το σκεπτικό ότι εάν χαλαρώσουνε εμείς θα χαλαρώσει και το μυαλό. Είναι σημαντικό σαν δάσκαλος εσύ να διδάξετε τις τεχνικές και κάθε φορά παιδάκια που νιώθετε ότι είστε ιδιαίτερα αναστατωμένοι προσπαθήστε να βρείτε εσείς τις δικές σας εικόνες με τις οποίες θα μπορείτε να χαλαρώνετε. Έχω βάλει πάρα πολλά παιχνίδια στο βιβλίο να μην το πω. Αυτό όμως ένα άλλο που χρησιμοποιούν πολύ οι δάσκαλοι είναι κάθε φορά που νιώθεις ότι χάνεις πύρο τον έλεγχο του εαυτού σου θα λες ο ήλιος είναι κόκκινος και η γη είναι μπλε. Ή ένας άλλος δάσκαλος πήρε μία κλεψίδρα και του είχε ένα πιτσιρίκι το οποίο ήταν πολύ ζωηρό και του είπε κάθε φορά που θα νιώθεις ότι θέλεις να ρίξεις κάποια κλοτσιά θα ρίξεις εδώ πέρα σε εμένα. Και αφού θα ρίξεις εδώ σε εμένα θα κάθεσαι εδώ θα σου βάζω την κλεψίδρα και θα πέφτει κάτω και εσύ θα κάθεσαι και θα το βλέπεις. Μετά από χρόνια όταν το διάβαζα αυτό θυμήθηκα είμαι στη Γερμανία λοιπόν οι γονείς μου δουλεύανε στο εργοστάσιο και ιδιώς στην ίδια Βάρδια. Και είναι ο αδελφός μου μικρός και έχουμε μια Γερμανή εδώ η οποία κάνει baby sitting και τι γίνεται ξαφνικά την παίρνει τηλέφωνο το φυλαράκι της και λέει είμαι κάτω θέλω να μιλήσω είχανε μαλώσει προφανώς. Αυτή τρελά ερωτευμένη μαζί του λέει θα κατέβω Δημήτρη εσύ είσαι μεγάλος πια μπορείς να προσέχεις τον αδελφό σου ο αδελφός μου έχει βάλει τα κλάματα δεν ξέρω για ποιο λόγο ποια ήταν η αιτία. Λέω τι λες εδώ κλαίει πρέπει να φύγω θα με καλείψει δεν θα το πεις τους γονείς σου όχι κοίταξε τι θα κάνουμε και βάζει ρε παιδιά πλυντήριο και βάζει κατευθείαν 2-3 ρούχα έτσι 1 χρωμά και τον παίρνει τον αδελφό μου και τον βάζει μπροστά στο πλυντήριο. Και καθέταν έτσι δοκιμάστε το και θα με θυμηθείτε δοκιμάστε το αφού κάθισα και εγώ και είδα το πλυντήριο έτσι να γυρίσει κάθισα και εγώ εκεί αυτό ακριβώς. Ή αυτοί που έχουν εκεί να τα τικ τικ τικ το πηγαίνουνε σε κάποιους είναι σπαστικό αλλά κάτι τέτοια κολπάκια πιάνουνε και βέβαια κατέβηκε κάτω και μετά ανέβηκε ήταν όλο χαρές και περάσαμε ωραία. Αυτά τα παιδιά που συνήθως μας δημιουργούν πρόβλημα παρατηρήστε και θα δείτε ότι συνήθως είναι παιδιά τα οποία δεν είναι αγαπητά στους συμμαθητές τους. Αυτό πολύ συχνά οφείλεται στο ότι δεν έχουν αναπτύξει τις κοινωνικές τους ικανότητες. Κάποιος σαν και εμένα που έχει αλλάξει πολλές πόλεις και στη μικρή ηλικία και έπρεπε κάθε φορά να κάνω καινούριους φίλους και μάλιστα σε μια ξένη χώρα χωρίς τη γλώσσα το εξασκεί αυτό το πράγμα. Τσάκ πηγαίνεις εκεί, τους βλέπεις τους άλλους που παίζουν μπάλα, τους λες τσάκ σε βάζουν τερματοφύλακα γιατί κανένας δεν θέλει να παίζει τερματοφύλακας. Κακά τα ψέματα. Οπότε έτσι υποψιάζομαι ότι έδωσαν πολλά μπράβο στον τερματοφύλακα και τώρα θέλουν να πάρουν και οι υπόλοιποι. Την πρώτη φορά τα ξυνέφτηκα. Λέω τώρα ποιος θα θέλει να μπεί τερματοφύλακα. Για ψάξε την αιτία. Πολύ με ξαφνιάζει. Για αναζήτησέ το λίγο αυτό. Μπαΐς δεν έχει μπάλα με τερματοφύλακα. Ποιος αυτό να είναι ένας λόγος. Εντάξει πάντως χαίρομαι που αρχίζει να ψάχνεται την αιτία. Εδώ κάποιος έχει γλυκό και είναι πρόκληση. Τρέχοντας άλλα μου εκεί πέρα. Τι λες σε αυτά τα παιδιά ότι εντάξει θα του πεις είναι σημαντικό όλοι μας θέλουμε να είμαστε αγαπητοί στην τάξη. Με ποιον τρόπο μπορούμε να γίνουμε αγαπητοί σε μια τάξη. Δείξε ενδιαφέρον, how you doing κλαίει ο Τζόι στα φυλλαράκια. Πλησιάκλες, τι κάνεις. Πόσες φορές το κάνεις αυτό το πράγμα, ώστε να δείξεις ενδιαφέρον. Αυτό είναι πολύ σημαντικό παιδιά, να ακούς τι σου λέει ο άλλος. Προσέξτε το, μου είχε τύχει πολλές φορές να ακούω κάποιους ανθρώπους έτσι και καθηγητές μεγάλης ηλικίας. Τι κάνεις και αρχίζει αυτό. Ωχ πονάει το πλευρό μου. Κι εμένα πονάει και δεν ακούει ο ένας τον άλλον. Λένε τα δικά τους, το ίδιο συμβαίνει και σε φίλους αυτό εδώ. Τι κάνεις, αρχίζει να λέει ο φίλος και εσύ κάθεσαι εκεί και τον ακούς. Δείξε ενδιαφέρον. Εδώ έκλεψα τη Μαφάλτα. Διαβάζει κανένας Μαφάλτα εδώ. Για αυτό έρχεστε στο μάθημα, έχουμε πολλά κοινά. Και εδώ η Μαφάλτα δέστε ενδιαφέρον και μετά αυτό σημαίνει άκου αυτά που λέει ο άλλος. Πολύ σημαντικό όταν κάποιος τον οποίον συμπαθείς κάνει μια προσπάθεια η οποία δεν πήγε καλά ή και πήγε καλά, να του δώσει ανατροφοδότηση ο ίδιος ή να του χαμογελάσει, έλα δεν πειράζει. Ακόμα και αν είναι αντίπαλος, αν παίζει στην άλλη την ομάδα, αμέσως το παιδί εκείνο θα τον συμπαθήσει. Και εσείς αν παίζετε κάπου, φαντάζομαι πολύ στο ποδόσφαιρο για παράδειγμα, και έχεις κάποιον ο οποίος δεν τα καταφέρνει καλά και όλοι τον κράζουνε, αν εσύ του πεις μπράβο θα σας συμπαθήσει αμέσως. Το άλλο που είναι σημαντικό είναι να μάθεις να κάνεις συμβιβασμούς. Αυτό θα πρέπει να το διδάξουμε στους μαθητές μας, ότι ο καλύτερος τρόπος για να λείσει μια διαφωνία είναι ο συμβιβασμός. Με ποιον τρόπο μπορείς να κάνεις συμβιβασμό? Με το πρωτόκολλο της ενεργής ακρόασης. Εάν λοιπόν πέσει μια ερώτηση, περιγράψτε το πρωτόκολλο της ενεργής ακρόασης, θα πρέπει να απαντήσετε αυτήν εδώ τη διαφάνεια. Είναι εύκολο, πρωτόκολλο ενεργής ακρόασης. Τι γίνεται λοιπόν στο πρωτόκολλο. Όταν μαλώνουμε λέμε τα δικά μας και ο άλλος λέει τα δικά του. Και κανένας δεν ακούει κανέναν. Προσέξτε ένα ζευγάρι που μαλώνει, θα δείτε ότι αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα σε μια διαφωνία. Ότι ο καθένας έχει μείνει στη δική του πλευρά και δεν βλέπει καθόλου την πλευρά του άλλου. Άρα λοιπόν στους μαθητές σας, όταν υπάρχει μια διαφωνία και εγώ εκφράζω το παράπονό μου με τη φόρμουλα ΧΥΖΖ, τότε και αυτός εδώ θα πρέπει να επαναλάβει τα λόγια μου. Για να μου δείξει ότι άκουσε αυτά που του είπα. Σε περίπτωση που κάποιος επαναλάβει τα λόγια με πολύ μεγάλη ταχύτητα, ή σε περίπτωση που κάποιος φωνάξει, τότε αμέσως εφαρμόζεται η λύση που προτείνει ο άλλος. Αυτός που κράτησε την ψυχραιμία του. Σε περίπτωση που δεν πείσει κανένας με τα επιχειρήματά του τον άλλον, σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει στις δύο λύσεις που προτείνονται να υπάρξει συμβιβασμός. Να φαίνεται στην τρίτη λύση που επέλεξαν, ότι ναι εδώ υποχωρώ και εγώ, υποχωρεί και αυτός. Διδάξτε στους μαθητές σας συμβιβασμό. Είναι το μυστικό της επιτυχίας και στη ζωή σας. Εάν εσύ διαρκώς πηγαίνεις και χτυπάς το κεφάλι σου στον τείχο, σε κάτι που δεν μπορείς να τα καταφέρεις, θα αποτύχεις τη ζωή σου. Εάν δεν σου βγαίνει κάτι, υποχώρησε. Περίμενε την κατάλληλη στιγμή. Δεν θα ξεχάσω αυτό που μου είπε ένας δάσκαλος, ότι το λιοντάρι το θεωρούμε ότι είναι το πιο δυνατό ζώο, το πιο θαραλαίο. Όταν είναι μέχρι τρεις, τέσσερις ίενες και του τρώνε το φαγητό, πηγαίνει και τις διώχνει. Όταν όμως μαζεύονται πάνω από τέσσερις, τότε φεύγει το λιοντάρι. Έτσι απλά είναι τα πράγματα. Α, εδώ τώρα, διαβάστε το αυτό. Τι θα κάνετε εσείς μια τέτοια περίπτωση. Τι θα έκανες Βασίλη. Θα του έλεγα να συνεχίσει να χαζεύει, οκ. Η τεχνική της αγνώησης λοιπόν, της συμπεριφοράς σου. Με τρόπο. Ναι, το δημιουργείς. Ναι, το δημιουργείς. Ναι, το δημιουργείς. Ναι, το δημιουργείς. Ναι, το δημιουργείς. Ναι, το δημιουργείς. Ναι, το δημιουργείς. Η αγνώησης λοιπόν, της συμπεριφοράς σου. Με τρόπο. Ναι, του δίνα σημασία. Ένας τρόπος. Αλλά θα του έλεγα ότι όσο κάνει ησυχία και ακούει, δεν τάξει, μπορεί να μείνει ό,τι σου. Πολύ ωραία. Χαίρομαι. Βλέπετε ότι αυτή τη στιγμή έχετε πάρα πολλές τεχνικές μέσα σας. Θα δείτε ότι με το πέρασμα του χρόνου και όσο θα δουλεύετε σαν προπονητές και θα εξασκείτε ή και στα γυμναστήρια, θα δείτε ότι κάθε φορά πηγαίνετε και ρίχνετε έτσι μια ματιά τι θα μπορούσα να κάνω άλλο. Αυτός ο οποίος κάνει αυτή την ανασκόπηση, θα δείτε ότι χρόνο με το χρόνο γίνεται ακόμη καλύτερος. Για παράδειγμα, εγώ τώρα είμαι ένας καλός δάσκαλος. Ελάτε σε πέντε χρόνια. Θα είμαι θεός. Μπράβο. Τι θα έλεγες δηλαδή? Δεν ξέρω, όπως άρχισα να πειράζω. Μπορείς, βέβαια, να γίνει οχλαβόγηγια μέσα στο τμήμα, αλλά... Το όνομά σου, πες μου λίγο. Δέσποινα. Δέσποινα, τι θα το έλεγες σε μια τέτοια περίπτωση με χιούμαρ. Ξέρετε, είναι πολύ σημαντικό να κάνετε πρόβες σε διάφορες καταστάσεις που σας συμβαίνουν. Από πριν, τα έχετε ήδη έτοιμα, δεν χρειάζεται εκείνη τη στιγμή να... εκτός και αν είσαι λαζόπουλος και είσαι τόσο εύκολα στα λόγια, αλλά... Αν είναι και ο... Πολλοί μαθητές, ξέρετε, είναι πολύ καλές τα λόγια, διέτερα αυτοί που κάνουν τέτοιες συμπεριφορές. Οπότε, εκεί ίσως και να τα καταφέρει καλύτερα και να πει την καλύτερη ατάκα από εσένα, και έτσι να φανείς εσύ μπροστά στο τμήμα, ότι... Δεν ξέρω. Αλλά έχεις κάτι που θα μπορούσες να πεις. Δεν ξέρω. Συμήθως, το κάνω όταν μου έρχεται... Κατάλαβε ότι τον βλέπω, δεν μου έρχεται κάτι, αλλά όταν μου το πει όλα σε εκείνη τη στιγμή, κάτι μου πουρίστηκε, εννοώ να πω. Σπυρό, πες της το. Για να δούμε, έλα. Όχι, δεν, δεν μπορούσα να πω. Ιωάννα. Ιωάννα. Ε, όταν λέγα, κρύβο που σε μπορεί να ενταγόνατε, γιατί μετά θα έχουμε ένα ενδιαφέρον παιχνίδι και μάλλον θα μπορείς συμμετέχεις. Ωαααααααααααααααααααααααααααααα. Πολύ ωραία. Άλλ beneficia. Άλλος από τα αγόρια έχει κάποια... Λοιπόν, πρώτη δυνατότητα αντίδρασης. Αυτό που είπε ο Βασίλης... τον αγνοείς. Εντάξει... Αυτός, όμως, δεν έχει λυθεί το πρόβλημά του γιατί αυτός θέλει να σε πειράξει. Άρα, ίσως, να επανέλθει. Δεύτερη δυνατότητα αντίδρασης. Αυτό που είπε η Δέσποινα. Έχω Δέσποινα, λοιπόν, και Ιωάννα. Αυτό που είπε η Δέσποινα, ή και η Ιωάννα, μία έξυπνη ατάκα. Στην περίπτωση που κάνεις κάτι τέτοιο, και ο άλλος είναι επίσης πολύ καλός στα λόγια και συχνά είναι τέτοια άτομα, εύστροφα άτομα αυτά, τότε γίνεται ανταλλαγή με ατάκες και το τμήμα αρχίζει απ' έξω. Και σιγά σιγά το χάνεις το τμήμα, γιατί αν αρχίζει να είναι και πάει αλλού και γέλε και χαμός, οπότε χάνεις τον έλεγχο εκεί. Υπάρχει, όμως, μία τρίτη περίπτωση. Αυτή εδώ. Η καθηγήτρια παίρνει, διαβάστε το, αυτό εδώ μέχρι εδώ. Αυτό είναι ένα γερμανικό μοντέλο, το ονομάζουν επικενωνιακή διδακτική. Σε αυτό το μοντέλο ο δάσκαλος βοηθά τους μαθητές να συνειδητοποιήσουν για ποιο λόγο αυτός εδώ ο Χρήστος κάνει αυτό το πράγμα. Θέλεις να τεστάρεις την καινούργια καθηγήτρια και το αποδέχεις αυτό. Είναι μια βασική ανάγκη αυτό που είπαμε για να ζητάμε τα αίτια. Και το δείχνεις και στους άλλους. Αυτή όμως η αντίδρασή σου, αυτό που κάνεις, ναι μου δείχνεις την αγάπη σου έτσι, έρχεσαι μου δίνεις καρδούλες. Αυτό όμως εμένα με φέρνει σε δύσκολη θέση, προστάς όλο το τμήμα. Προκαλεί σχόλια στους υπόλοιπους και δεν μπορώ έτσι να κάνω το μάθημά μου. Εσύ πως θα αντιδρούσεις. Οπότε με αυτόν τον τρόπο οι μαθητές βλέπετε τους κάνει να συμμετέχουν στην επίλυση του προβλήματος. Πετά την μπάλα στο δικό τους το γήπεδο. Δέστε εδώ ένα άλλο. Έχουμε την Εφέλη. Ο δάσκαλος δείχνει μια φιγούρα. Η Εφέλη βλέπει τη φιγούρα και λέει καλό. Ο δάσκαλος δεν λέει τίποτα. Στη συνέχεια ξανά ο δάσκαλος επαναλαμβάνει τη φιγούρα, το έκανα τα παιδιά, λέει δέστε το έτσι ξανά. Ξαραγώστο τα βήματα, τα σταυροτά στο σιρτάκι για παράδειγμα. Έτσι. Το κάνει ο δάσκαλος η Εφέλη. Καλό. Οπότε γυρίζει ο δάσκαλος. Έχω την απάντηση. Όχι. Εσείς τι θα κάνετε σε μια τέτοια περίπτωση. Όταν θα δείξετε τι θα κάνω, θα πήγω καλό. Α, εσύ είσαι το πειραχτήρι. Δεν θα ήθελα να είμαι δάσκαλος στην τάξη σου. Ιωάννα. Μου έλεγα χαίρομαι που σου αρέσει και εφόσον σου αρέσει ελάβρωστα και δείξε μας αυτό που έκανα. Α, τη βάζεις λοιπόν να συμμετέχει μέσα στο μάθημα. Την εντάσεις μέσα στο μάθημα. Δείξε μας λοιπόν. Εσύ θα κάνεις αυτή τη θέση έτσι ώστε να ξανά σκέφτεί να πείτε αν είδη μπορεί. Το θαρμό αντί ο θαρμό μου. Εντάξει. Νατάσα, έχεις... Κάτσε, δείστη. Δηλαδή, αφού σου άζησα πολύ πως το δείχνω με το πεντρόφωνο, θα δείχνα λίγα μήπως έχει να αποτεθεί κάτι άλλο. Ωραία. Καλό. Έχει κανείς... Ξέρετε, μόνον έτσι... αυτό σημαίνει πείρα. Ο έμπειρος έχει συναντήσει πάρα πολλές ετσις καταστάσεις, οπότε ξέρει. Αυτός όμως που σκέφτεται, γιατί οι άλλοι που δεν σκέφτονται, τη λένε βουλωστό. Οπότε, εγώ αναφέρομαι στους δασκάλους, οι οποίοι κάνουν ανασκόπηση και σκέφτονται αυτά εδώ, που συμβαίνουν μέσα στην τάξη. Λοιπόν, τι κάνει... αυτό το κάνει μια Γερμανίδα, από αυτήν το έκλεψα. Μια δασκάλα. Λοιπόν, ο δάσκαλος γυρίζει στην Εφέλη και της λέει, αφού σου αρέσει τόσο πολύ να λες τη λέξη καλό, μόλις σου κάνω σήμα, να είσαι έτοιμοι να την πεις. Η Εφέλη έχει μείνει έτσι. Ο δάσκαλος, λοιπόν, κάνει τη φιγούρα του, τακ τακ, και χορεύουν πολύ ωραία συκτάκια, γυρίζουν και το κεφάλι ατιμή. Εκεί έμαθα να χορεύω συκτάκια. Το δείχνει αυτό το πράγμα, γυρνάει στην Εφέλη και της λέει, έλα. Και η Εφέλη κάνει μια, τα έχει χάσει, καλό, και έχει πέσει το γέλιο της σαρκούδας στην τάξη. Άρα, λοιπόν, δεν χρειάζεται κάθε φορά να εφαρμόζεις τη φοβερή στρατηγική αντιμετώπισης. Σκεφτείτε και κάτι τέτοιους τρόπους, θα δείτε ότι, ναι μεν εντάξει, υπάρχουν οι ψυχολόγοι όλοι αυτοί που βγάζουν ένα σωρό πράγματα, αλλά αυτά εδώ βοηθάνε πάρα πολύ. Είπαμε, δεν υπάρχει η τέλεια τακτική, δεν υπάρχει γι' αυτό, σας δίνω, προσπαθώ να σας δώσω πολλές τεχνικές, είμαστε εσείς ανάλογα με την περίπτωση, και αν κάνατε λάθος σε κάποιον δεν σημαίνει, δοκιμάστε κάτι άλλο. Σε περίπτωση που μια κλίκα σας κάνει φασαρία, και παράδειγμα έχω εκεί πέρα τρία άτομα, οι οποίοι είναι οι μάγκες της τάξης, η γαλαρία. Σε αυτή την περίπτωση, η ερώτηση που πέφτει είναι να φέρετε τις βασικές αρχές αντιμετώπισης μιας κλίκας που σας κάνει φασαρία. Τώρα μιλάνε αυτοί. Το πρώτο πράγμα που κάνεις, προσπαθείς να εντοπίσεις τον ηγέτη, αυτόν που έχει τη μεγαλύτερη επιρροή. Αφού λοιπόν εντοπίσεις αυτόν, στη συνέχεια εφάρμοσες αυτόν έναν τρόπο τροποποίησης της ανεπιθύμητης συμπεριφοράς. Από αυτούς εδώ που είπαμε. Με τους υπόλοιπους και με αυτόν, πλησίασε έτονα και δημιούργησε καλές σχέσεις. Τι κάνεις Αλέξανδρε, πώς τα περνάς, μη μιλάς καθόλου για το μάθημα. Τον πλησιάζεις και δημιουργείς καλή σχέση. Να ξέρετε να έχετε στο νου σας. Όταν με ένα μαθητήτα πηγαίνεις καλά, δύσκολα αυτός ο μαθητής θα σου κάνει φασαρία. Το όνομά σου? Άρτεμης Καρετί. Α, Άρτεμης Καρετί, εσάς τις δυο σας μπερδεύω. Μέσα στο μέσο του μαθήματος, όταν βάζεις μάθημα, μπορείς να πεις τι κάνεις. Α, όχι, λάθος, αυτό δικό μου. Στο διάλειμμα πηγαίνεις. Στο στιγμή όπου δεν έχεις μάθημα, πηγαίνεις εκεί και τον πλησιάζεις. Και δείχνεις τον ενδιαφέρον σου για αυτόν. Πώς ήταν η μέρα σου σήμερα, πώς το μάθημα εδώ πέρα, τι σου άρεσε από το παιχνίδι. Έχεις κάτι να μας προτείνεις την επόμενη φορά. Ήθελες κάτι να πεις, Δέσποινα. Μας και στο σχολείο πολλές φορές, ή αν υπήρχε έτσι κουβέντα με τα παιδιόνια, κάποιο παιδί δεν μπρόσχεκε, όπως πούμε, ήταν ο καθηλύτης με στιγμή στις έρσους. Και πήγαινε πάνω στο μαθήμα, επειδή δεν προσέφεραν και κάποια φορά ήταν έτσι. Μπορεί και πέντε λεπτά, επειδή δεν προσέφεραν. Και γελούσε όλη τη στιγμή. Αυτό αναφέρεται σε αυτό που είπαμε για την γλώσσα του σώματος, όταν πλησιάζεις πολύ στον προσωπικό χώρο κάποιου, τότε αυτός νιώθει έτσι απειλή. Θα δείτε και το κάνουμε και εμείς οι επιτυριτές, μιλάνε κάποιοι και πάει επιτυρίζει και κάθεται έτσι εκεί. Εντάξει, να το κάνεις για πλάκα, αλλά τώρα να κάθεσαι εκεί για να μην μιλάνε, δείχνεις ότι γιατί εσύ είσαι ο δάσκελος που έχει εξουσία. Εντάξει. Ορίστε. Α, εσύ το πήγες από την άλλη την πλευρά. Ναι, εγώ δεν το είδα. Το είδα ότι από τη στιγμή που είσαι εσύ, αυτό θα του πεις. Να ξέρετε ότι από τη στιγμή που θα κάνεις κάτι τέτοιο και θα είσαι συνέχεια μαζί της ή μαζί του, τότε αυτός θα νιώσει όμορφα από ένα σημείο και μετά σου λέει, α, έτσι τραβάω την προσοχή του δασκάλου και οπότε μπορεί να σου γυρίσει η Μπούμερα και να κάνει και φασαρία και να αρχίσει να μιλάει μαζί σου και όλοι θέλουμε να έχουμε την προσοχή του δασκάλου. Μπορεί να αντιδράσει και έτσι. Το άλλο που είναι σημαντικό, ποτέ μα ποτέ, εάν, για παράδειγμα, εδώ Αλέξανδρος μου κάνει εμένα φασαρία και είναι σε μια κλίκα, δεν θα μπορώ σε αντιπαράθεση μαζί του ενώ είναι μπροστά όλη η κλίκα. Σε καμία περίπτωση. Σε αυτή την περίπτωση τους λέτε στο διάλειμμα, έλα εδώ Αλέξανδρε να μπορέσουμε να μιλήσουμε. Φρόντισε επίσης διακριτικά να πλησιάσεις τον Σταύρο και να τους χωρίζεις, να μην τους αφήνεις να είναι μαζί. Σταύρο, θα πας και σε εκείνη την ομάδα για να μπορέσουν να παίξουν και αυτοί καλά. Έλα, κάνε το για μένα. Όταν το κάνεις έτσι κάτι τέτοιο, τους χτυπάς και λέει ναι ναι. Οπότε έτσι διακριτικά σιγά σιγά τους χωρίζεις. Προσέξτε σε περίπτωση τώρα που εσύ μπορεί να γυρίσεις boomerang και αυτό, να αμαλώνουν μεταξύ τους ποιος θα έρθει σε επαφή πιο πολλές φορές με το δάσκαλο. Οτιδήποτε κι αν λέμε εδώ, οποιαδήποτε τακτική, εάν εσύ δεν την εφαρμόσεις με τον κατάλληλο τρόπο, θα σου γυρίσει boomerang. Άρα λοιπόν δεν είναι μόνο σημαντικό να γνωρίζεις τις τεχνικές, αλλά να αποκτήσεις εμπειρία και στην εφαρμογή τους. Οπότε εδώ η ερώτηση είναι με ποιον τρόπο θα αντιμετωπίσαι την αταξία που προέρχεται από μια ομάδα μαθητών. Κλίκα συνήθως το αναφέρω στις ερωτήσεις. Ποτέ μα ποτέ, εάν παίζουνε boonies, ιδιαίτερα στο γυμνάσιο και μεγάλες τάξεις, 5-6 δημοτικού, δεν θα πάτε να μπείτε ανάμεσα και να φάτε και καμία. Δέστε εδώ. Δέστε αμέσως πώς αισθάνεστε εσείς σαν θεατές. Ακόμα και σε παιδί 5-6 δημοτικού. Έχει τύχει περίπτωση, βέβαια εντάξει αυτό ήταν ιδιαίτερο παιδί, πάει ο δάσκαλος, σου λέει τι είναι, ένα πιτσιρίκι είναι και του κάνει τι κάνεις εκεί πέρα ρε. Και το πιτσιρίκι του ρίχνει μια και έχει διπλωθεί ο δήμετρος, ο τσαμπουκάς ο δάσκαλος. Να είστε πάντοτε σε επιφυλακή, με αυτό θέλω να πω. Σε περίπτωση τώρα που συμβεί, που σας συμβεί ένας τέτοιος καβγάς, αν δείτε ότι είναι μικρά παιδιά και μπορείτε να τα ελέγξετε και να τα κάνετε έτσι, καλώς. Εάν τώρα καλό είναι να πηγαίνεις από πίσω, προσέξτε, όταν συμβεί μια κατάσταση στην οποία δεν ξέρετε πώς να αντιδράσετε, μην τρέξετε αμέσως εκεί πέρα. Πάτε σιγά σιγά και σκεφτείτε την ώρα που πηγαίνετε πώς θα αντιδράσετε. Πάντοτε σε μια κατάσταση, όπου δεν ξέρετε τι να κάνετε, καθίστε και σκεφτείτε τι να κάνω. Ένας τρόπος είναι αυτός εδώ, τσακ και το έχεις. Ένας άλλος τρόπος είναι να... το όνομά σου? Έχω λίγο αντιγόνι. Η αντιγόνι μαλώνει εδώ πέρα με το σπύρο, εσύ θα πας από πίσω. Δεν θα πεις εδώ πέρα να πας την κουνιά από το σπύρο. Θα δεις ποιος είναι αυτός ο πιο δυνατός που ρίχνει το ξύλο. Αν είναι η αντιγόνι λοιπόν, πηγαίνεις, την πιάνεις από εδώ και γυρίσεις εδώ αμέσως. Καλό είναι εσύ, γιατί συνήθως όταν γίνεται τέτοιος καβγάς μαζεύονται και άλλα παιδιά εκεί πέρα και βλέπουν και κάνουν χαβαλέ. Ναι, ακριβώς. Σε αυτή την περίπτωση εσύ καλό είναι να πάρεις κάποιον σαν τον πόλι ο οποίος είναι δυνατός και να πεις πόλι εσύ θα πιάσεις το σπύρο και εγώ την αντιγόνι. Και τους χωρίζεις. Άρα λοιπόν να είστε πάντοτε υποψιασμένοι. Διότι αν φάτε σε κάμπρισμένο μάτι τότε θα χάσετε και εσείς τον αυτοέλεγχο όπως και εγώ και θα αρχίσετε να τους χτυπάτε και τότε να έχετε και πειθαρχικό. Γιατί όταν... σας φαίνεται αστείο αλλά να ξέρετε ότι τα άτομα τα οποία δεν είναι εκπαιδευμένα μέσα σε ένα καβγά κασιδιάρεις. Αυτά τα άτομα που φαντάζω αυτός είναι εκπαιδευμένος. Φανταστείτε αυτός είναι εκπαιδευμένος. Ένας καλός εκπαιδευμένος όμως κάνει οικονομία στις δυνάμεις του και προσέχει που θα χτυπήσει. Αυτούς. Αυτοί είναι... δηλαδή τον βλέπεις τον άλλον που τον χτυπάμε τον άλλον αν είναι πιο ψηλός από εμάς. Πιο ψηλός. Εκτός από εκεί γιατί είναι δύσκολο να τον πλησιάσεις. Ο πιο εύκολος τρόπος είναι όταν είναι έτσι στο πλάι στο γόνατο κατευθείαν. Κατευθείαν. Είναι... έχει τελειώσει. Εσείς να θυμάστε. Ποτέ δεν μπαίνω έτσι μπαμ σε μια κατάσταση η οποία είναι κρίσιος. Ποτέ. Πάντα σκέφτομαι. Και μπορεί να τρέμεται εκείνη τη στιγμή. Γιατί συνήθως αυτό γίνεται αν έρχεται αδρεναλίν και τρέμουμε. Θα πρέπει να μάθετε να το ελέγχετε αυτό. Και αυτό γίνεται μόνο με την πύρα. Λοιπόν, πάμε να πούμε στις συζητήσεις. Πες το. Είναι δύο πτήρια, τα οποία μάλλον μεταξύ τους με τη θέλησή τους όλη την ώρα. Μάλλον, μάλλον, δεν έχει αστεία. Κερδίσανε αυτό που θέλανα. Πήγες εκεί. Δοκίμασε. Εντάξει, τώρα εσύ θα πας τέσσερις φορές και τελείωσε. Αλλά είμαι σίγουρος ότι τώρα πιά με όλα αυτά που είπαμε, ότι θα καθείς και θα βρεις τι γίνεται, γιατί αυτός κάθεται, γιατί αυτοί οι δυο το κάνουν αυτό το πράγμα. Ψάξε, αναζήτησε την αιτία να βρεις. Τι τρέχει. Συνήθως δεν είναι μόνο ένας λόγος. Είναι πολλοί λόγοι. Αν καταφέρεις και το βρεις αυτό εδώ, στη συνέχεια θα βρεις και τη λύση. Ποια τεχνική θα εφαρμόσεις. Λοιπόν, πολλές φορές θα χρειαστεί σαν δάσκαλος να κουβεντιάσετε με τους μαθητές σας. Και όχι μόνο με τους μαθητές σας, αλλά και με τους φίλους σας. Ζητάνε τη συμβουλή σας. Ή και στο κάτω κάτω της γραφής, να τα πούνε σε κάποιον. Το πρώτο πράγμα που κάνουμε είναι, αυτό που έχω να πω εγώ, είναι να είσαι καλός ακουρατής. Αυτό είναι πολύ δύσκολο για ένα δάσκαλο. Γιατί? Γιατί νομίζουμε ότι τα ξέρουμε όλα. Γιατί υποτιμάμε τους φοιτητές μας, ότι έλα μωρέ τώρα πιτσιρικά, στι ξέρεις. Άρα λοιπόν, το πρώτο πράγμα που έχεις να κάνεις είναι, να καθίσεις μαζί τους στο ίδιο επίπεδο. Για αυτό μιλήσαμε για τη γλώσσα του σώματος. Να τον κοιτάξεις τα μάτια και να του πεις, πες μου λοιπόν, τι έγινε. Μη βιαστείς να πεις, α, ξέρω, ξέρω, ξέρω, σε καμία περίπτωση. Ή, ναι, ναι, ναι, καταλαβαίνω, καταλαβαίνω. Άφησε τον να μιλήσει. Ένα πράγμα. Δύο, συναισθηματική κάθαρση. Προσπάθησε να τον κάνεις να βγάλει αυτό που νιώθει. Οι ψυχολόγοι λένε ότι ο καλύτερος τρόπος, αυτό εδώ, ο εκπαιδευτικός ενθαρρύνει το μαθητή να εκφράσει τα συναισθήματά του. Η ψυχολογική εκτόνωση είναι απαραίτητη για να ακολουθήσει η επικέντρωση στο πρόβλημα. Μετά την εκτόνωση επέρχεται η ηρεμία, και αυτή είναι μια καλή συναισθηματική κατάσταση για την αναζήτηση της λύσης. Άρα, λοιπόν, εδώ, δείξε εσύ ότι καταλαβαίνεις τα συναισθήματά του, και κάνε αυτές εδώ ανάλογες ερωτήσεις. Ευχαριστήθηκες όταν το έκανες. Αλλά, πρόσεξε, να μην είναι ο τρόπος με τον οποίο το λες τρόπος... Ιρωνικός. Ιρωνικός ή, τι έκανες τώρα, ευχαριστήθηκες με αυτό που έκανες. Αλλά να το πεις με έναν ουδέτερο τρόπο, ώστε να τον κάνεις να σου πει, ναι, ευχαριστήθηκα ή δεν ευχαριστήθηκα, αλλά με ουδέτερο τρόπο. Ερωτήσεις εδώ, διαβάστε τις ερωτήσεις εδώ. Ωραία. Προσπάθησε να επικεντρωθείς στο πρόβλημα. Τι εννοώ με αυτό. Άλλο πράγμα είναι, εδώ πέρα, μου έλεγες ότι έγινε αυτό εδώ. Βοήθησέ με να καταλάβω τι έγινε εκεί πέρα. Θα δείτε ότι πάρα πολλές φορές και εγώ, όταν βλέπω να μιλάει κάποιος, έτσι, πάρα πολλές φορές έχω την εντύπωση ότι ξέρω τι συμβαίνει. Και όμως, δεν το ξέρουμε σαν δάσκαλοι. Μπορείς εσάς να σας φαίνεται περίεργο, αλλά γιατί, γιατί εγώ σκέφτομαι τη δασκαλία μου, δεν σκέφτομαι, λίγοι δάσκαλοι έχουν αναπτύξει την ικανότητα να μπορούν την ώρα που κάνουν μάθημα να παρατηρούν τους μαθητές τους. Φροντίστε την επόμενη φορά να μην σκεφτείτε την επόμενη άσκηση και απλά να κοιτάτε τους μαθητές σας την ώρα που παίζουν ή την ώρα που εξασκούνται. Αμέσως αυτό θα σας κάνει πολύ αγαπητούς. Και μόνο αυτό το πράγμα, δηλαδή κοιτάξτε τους. Αυτό και μόνο είναι αρκετό. Αν δεν θέλει να σου πει τι έγινε, μην το πιέζεις, άφησέ τον. Σε αυτή την περίπτωση λοιπόν, άλλο είναι η αιτία και άλλο είναι το αποτέλεσμα. Για παράδειγμα, ο Ηλίας εκεί με κλώτσισε. Αυτό είναι το αποτέλεσμα. Για ποιο λόγο σε κλώτσισε, είναι η αιτία. Σε κλώτσισε κατά λάθος. Σε κλώτσισε επίτηδες για να πάρει εκδίκηση για την προηγούμενη φορά που του την έκανες έτσι. Σε κλώτσισε για να μην φάει τον γκόλ. Και έβαλε πιο σημαντικό τον γκόλ από τη δική σου τη σωματική ακαιρεότητα. Αυτό εννοώ. Άλλο η αιτία και άλλο το αποτέλεσμα. Προσπάθησε να χρησιμοποιείς ερωτήσεις και να μην πεις εσύ αυτή είναι η αιτία. Επειδή είσαι χοντρός και δεν παίζεις καλό ποδόσφαιρο και θέλεις να παίκεις στην ομάδα μας, όλη την ώρα κλωτσάσες και κάνεις σούτ. Καταλαβαίνεις ότι αν είναι μια τέτοια δεν έχει νόημα να κάνεις κάτι τέτοιο. Τι νομίζεις ότι σκέφτηκε ο φίλος σου για αυτό, γιατί νόμιζες ότι το έκανες, γιατί φέρθηκες έτσι. Ποτέ μη δώσεις τη λύση εσύ. Φρόντισε κάθε φορά να έχει την αίσθηση ότι αυτός βρίσκεται τη λύση. Εσύ με έμεσες ερωτήσεις τον καθοδηγείς. Τι θα μπορούσε να κάνεις εδώ πέρα, διαβάστε το. Χρησιμοποίησε και το συμβόλαιο για παράδειγμα. Δείξε θετική προσδοκία ότι μπορεί να βρει τη λύση μόνος του. Ποια είναι η λύση. Σε κλώτησε εκεί πέρα και εσύ νευρίαζες και τον χτύπησες και βγήκατε έξω. Την επόμενη φορά αν συμβεί κάτι τέτοιο. Ποια είναι η λύση. Ώστε και εσύ να ευχαριστηθείς το παιχνίδι. Αλλά και να μην την πατήσεις και να τιμωρηθεί ο άλλος. Στο ποδόσφαιρο άλλος δεν το ξέρετε κι εσείς. Σε περίπτωση που κάποιος κάνει κάποιο φάουλ παίρνει κίτρινη κάρτα. Αν είναι πιο αυστηρό παίρνει κόκκινη κάρτα. Αλλά σε περίπτωση που κάποιος μου κάνει εμένα φάουλ και εγώ γυρίσω και του ρίξω μια κλωτσιά. Εγώ παίρνω σίγουρα κόκκινη κάρτα, εκείνος μπορεί να πάρει μια απλή κίτρινη κάρτα για ένα φάουλ. Κάτι τέτοια είναι πολύ απλό να τα δείξετε και στους μαθητές σας. Στο τέλος καθόρισε την ημερομηνία της επόμενης συνάντησης για την αξιολόγηση της λύσης. Τώρα, πάρα πολλοί δάσκαλοι θεωρούν ότι αυτά είναι βλακίες. Εάν δεν πιστεύεις ότι εσύ μπορείς να φέρεις επέρας μια τέτοια προσωπική συζήτηση και θεωρείς ότι εσύ γνωρίζεις τα πάντα και χωριστείτε, τελειώσαμε, αυτό θα πετύχει σε κάποιους μαθητές. Σε κάποιους άλλους όμως δεν θα πετύχει, ιδιαίτερα αν είναι επιβαρυμένες περιπτώσεις. Για αυτές τις περιπτώσεις αναφέρω αυτές τις τεχνικές, όπου χρειάζεται να αφιερώσεις λίγο χρόνο παραπάνω και να μου το θυμηθείτε. Μπορεί να αφιερώσεις λίγο χρόνο παραπάνω, αλλά εσύ μπορεί να είσαι καθοριστικός για την πορεία της ζωής αυτού του παιδιού. Αυτό να το θυμάστε πάντοτε. Τι προσέχουμε σε προσωπικές συζητήσεις, διαβάστε το εδώ. Ποια είναι έτσι τα πιο σημαντικά βήματα.