Συνέντευξη με τον Κο Αθ. Καρακατσάνη στο πλαίσιο του έργου SCD. (Democritus University of Thrace, 2023)
: Καλησπέρα. Βρισκόμαστε στις εγκαταστάσεις της Sunlight. Έχουμε μαζί μας τον κ. Θανάση Καρακατσάνη, διευθυντή του εργοστασίου ανακύκλωσης της Sunlight, το οποίο λειτουργεί στη δυομηχανική περιοχή Κομοτινής. Βρισκόμαστε εδώ για να γνωρίσουμε λίγο καλύτερα την εταιρεία, με έμφαση στο εργοστάσιο ανακύκλωσης μπαταριών, που λειτουργεί εδώ στη δυομηχανική ζώνη της Κομοτινής. Καλησπέρα. Καλώς ήρθατε. Ευχαριστώ πολύ για την επίσκεψη και για την ευκαιρία που μας δίνετε να δείξουμε την λειτουργία μας, το λειτουργημά μας στην ουσία. Θα χαρώ πάρα πολύ να απαντήσω στις ερωτήσεις σας. Θέλω να δούμε λίγο για την εταιρεία Sunlight. Πώς ξεκίνησε η ιδέα λειτουργίας, πριν πόσο καιρό και πού βρισκόμαστε σήμερα. Η Sunlight ξεκίνησε ουσιαστικά το 1991, όταν η Γερμανός αγόρασε το εργοστάσιο κατασκευής μπαταριών στη Ξάνθη. Το εργοστάσιο τότε παρήγαγε τις κλασικές μπαταρίες που ξέρουμε, τις κυλινδρικές που λέμε, αλλά γρήγορα διαγνώστηκε το κενό στην παραγωγή μπαταριών οξεοσμολίβδο. Και μετατράπηκε το εργοστάσιο στο να παράγει μπαταρίες οξεοσμολίβδο, ας πούμε σαν τη τεχνολογία που έχουμε στα αυτοκίνητά μας, αλλά για βιομηχανική αμοιγός χρήση για τα περονοφόρα και για χρήσης αποθήκευσης ενέργειας και για αρχημάτων εκτός δρόμου. Η Sunlight μεταφέρθηκε στην μητρική μας εταιρεία στην Ολύμπια, πρέπει να που συνοποιεί ανήκουμε όλα τα εργοστάσια της Sunlight. Και μέσα σε αυτά τα 30 χρόνια έχει καταφέρει να αναπτύξει το εργοστάσιο με συνεχείς επενδύσεις και να μετατραπεί σε παγκόσμιο ηγέτη στον τομέα μας επάνω. Το εργοστάσιο της Ξάνθης φανταστείτε πέρυσι φτάσαμε σε παραγωγή τριών εκατομμυρίων στοιχείων μπαταρίες. Φέτος στοχεύουμε στα 4 εκατομμύρια και το επενδυτικά μας πλάνο είναι να αυξήσουμε την παραγωγή στα 6 εκατομμύρια. Αυτό μας καθιστά το μεγαλύτερο παγκοσμίως εργοστάσιο παραγωγής μπαταριών. Είναι το μεγαλύτερο εργοστάσιο με capacity 4 εκατομμύρια αυτή τη στιγμή στον κόσμο και η Sunlight είναι αμυγός στην ουσία εξαγωγική εταιρεία καθώς το 90% των προϊόντων μας εξάγονται σε όλον τον κόσμο κυριολεκτικά. Οπότε από ένα project μπαταριών εξελίχθηκε σε ένα παγκόσμιο ηγέτη με συνεχείς επενδύσεις και με μεγάλη ανάπτυξη. Αυτή τη στιγμή διαθέτουμε παραγωγικές μονάδες στο εξωτερικό, στην Ιταλία, στην Αμερική και γραφεία στη Ρουμάνια. Γιατί ένας παγκόσμιος ηγέτης του κλάδου του συγκεκριμένου όπως η Sunlight επέλεξε να στεγάσει το εργοστάσιο της το βασικό στην Ξάνθη για την παραγωγή μπαταριών και το δευτερεύον αλλά εξίσου σημαντικό εργοστάσιο ανακύκλωση μπαταριών στη βιομηχανική περιοχή της Κομοτινής. Κοιτάξτε, η ιστορικότητα είναι το βασικό πίσω από αυτά με την έννοια ότι από τη στιγμή που αγοράστηκε το εργοστάσιο στην Ξάνθη δεν σκέφτηκε ποτέ ο μέτοχος να μεταφέρει την παραγωγική του δράση πιο κοντά στα μεγάλα αστικά κέντρα της Αθήνας. Οπότε το εργοστάσιο στήθηκε ακριτικά, παρέμεινε ακριτικά και αναπτύσσεται ακριτικά. Η επιλογή της Κομοτινής είναι στο ίδιο μεκροσκήματος. Όταν στήθηκε το εργοστάσιο της Κομοτινής η Ροβδόπη ήταν μια από τις φτωχότερες ακριτικές περιοχές της Ελλάδος και είναι βούληση του μετόχου και της Ολύμπια να στηρίξει τις ακριτικές κοινωνίες και να συνδράμει στο να υπάρχει ζωή, ενέργεια και δουλειά στις περιοχές μας. Η Κομοτινή βοηθάει επιπλέον τη Ξάνθη γιατί είναι σε μικρή απόσταση. Οπότε όλα τα logistic, όλα τα cost μεταφοράς αλλά και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα αυτής της διεργασίας έχει πολύ μεγάλη απόδοση. Οπότε αυτός είναι ο βασικός γνώμονος. Όμως ότι στήθηκαμε στην ακριτική περιοχή και θέλουμε να συνεχίσουμε αυτό το αγώνα. Μάγοντας τη στήριξη της ακριτικής Ελλάδας είναι και η δημιουργία θέσεων εργασίας. Επιτου παρόντως πώς απασχολούνται στους εργοστάσεις της Κομοτινής αλλά και στις Ξάνθης. Η Sunlight είναι ένας από τους σημαντικότερους εργοδότες, αν όχι σημαντικότερος ίσως στην περιοχή της Αθράκης. Στους εργοστάσεις της Κομοτινής αυτή τη στιγμή εργάζονται άμεσα 80 εργαζόμενοι. Ένα μέρος το οποίο θα αυξηθεί στα επόμενα χρόνια με τα επενδυτικά μας προγράμματα που τρέχουμε. Στο εργοστάσιο της Ξάνθης, δε, οι εργαζόμενοι αγγίζουν τους χίλιους αυτή τη στιγμή. Έχουμε συνεχή σφροή προσωπικού και εκεί. Αυτή η ανάπτυξη από τα 4 εκατομμύρια στα 6 εκατομμύρια στοιχεία έχει και γραμμική σχέση με το προσωπικό που θα απασχολεί η εταιρεία και στο μέλλον. Πιπλέον, τέλος του 2021, η Sunlight αγοράσε το 70% της Technoform, μια ιδέα παραγωγής τεχνολογικών εξαρτημάτων στο Κυλκής, οπότε προσθέθηκαν άλλα 60 άτομα στη γενικότερη Βόρεια Ελλάδα στην ανθρωποδύναμη της Sunlight. Για κάποιον που μας παρακολουθεί και δεν γνωρίζει το πώς λειτουργεί και το τι παράγει το εργοστάσιο της Ξάνθης, εξηγήστε μας ακριβώς αυτό το ζητούμενο και ποια τα επόμενα βήματα της Sunlight στο εργοστάσιο της Ξάνθης. Η Ξάνθη παράγει αυτό που λέμε μπαταρίες με μία λέξη, αλλά πίσω από αυτό υπάρχει μία ολόκληρη και φιλοσοφία αλλά και αστύσημο. Στην ουσία, οι κλασικές μπαταρίες οξέως μολύβδο χρησιμοποιούν μολύβδος πρώτη ύλη του προϊόνου σκομοτινής με λίγα λούγια, στο οποίο σχηματίζουν την μπαταρία όπως ακριβώς αυτή που είναι στα αυτοκίνητά μας. Η Ξάνθη όμως εξειδικεύτηκε στην παραγωγή λύσεων δια βιομηχανική χρήση για παιρνοφόρα, για οχήματα εκτός δρόμου και για συστήματα αποθήκευσης ενέργειας όπως φωτοβολταϊκά, κεραιές κινητής τηλεφωνίας, UPS μεγάλα κλπ. Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια επενδύει συνεχώς και αυτή τη στιγμή είμαστε και σε ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα στο IPCI για μπαταρίες Λιθείου, εφαρμόζοντας τη νέα τεχνολογία Λιθείου στην αντίστοιχη εφαρμογή μπαταριών πάλι για βιομηχανική χρήση. Θα έχετε ακούσει και για τα υποβρύχια και τα λοιπά, αλλά ο κύριος πυρήνας είναι οι βιομηχανικές μπαταρίες αυτές όπου είμαστε από τους κορυφαίους τεχνολογικά στον χώρο αυτόν και αναπτύζουμε συνεχώς λύσεις και με ένα πολύ δυνατό R&D που προσπαθεί να παρέχει ολοκληρωμένες λύσεις αποθήκης ενέργειας από το τσιπάκι που έχει η μπαταρία μέχρι σαφώς ολόκληρη τη συστυχία της μπαταρίες. Συμπληρωματικά στο εργοστάσιο της Ξάνθης λειτουργεί το υπάρχον που βρισκόμαστε σήμερα στην Κομοτινή γιατί πρέπει να γίνεται μια κυκλική διαχείριση όλων των προϊόντων και μια οικολογική διαχείριση. Επομένως σήμερα βρισκόμαστε στο εργοστάσιο ανακύκλωσης των μπαταρίων, όπου τι ακριβώς γίνεται. Ωραία το θέλετε, το κυκλικό της Sunlight, η Κομοτινή ήρθε το 2014 να το κλείσει, να σχηματίσει ολόκληρο το κύκλο. Το παράδειγμα της Sunlight στην κυκλική οικονομία είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά. Η Ξάνθη φτιάχνει μπαταρίες με πρώτη ύλη το μόλιβδο, οι μπαταρίες αυτές κάνουν το λειτουργημά τους, επιστρέφουν σαν ένα απόβλητο σε εμάς και ξαναφτιάχνουν από την αρχή τα υλικά της μπαταρίας, ανακυκλώνουμε τα υλικά της μπαταρίας για να ξαναπάνε στο εργοστάσιο της μπαταρίας και να δώσουν μια καινούργια. Οπότε κλείνει απόλυτα αυτός ο κύκλος της κυκλικής οικονομίας. Και ποια είναι τα επόμενα βήματα που θα κάνει η Sunlight προς αυτόν τον σκοπό, δηλαδή να επιτύχει ακόμα μικρότερο περιβαλλοντικό αποτυπώμιο. Κοιτάξτε, όπως ξεκίνησα την κουβέντα μας, εμείς δεν θεωρούμε ότι δουλεύουμε, αλλά εκτελούμε ένα λειτουργήμα. Δηλαδή, καθημερινώς δεχόμαστε 120 τόνους απόβλητο μπαταρίας, το οποίο ενδυναμή είναι ένα τοξικό απόβλητο, αν δεν το διαχειριστούμε όλοι μας σωστά. Και το μετατρέπουμε σε ένα καθαρότατο προϊόν, με συγκεκριμένες ιδιότητες, για να μεταφερθεί σε ένα τεχνολογικό εργοστάσιο για παραγωγή προϊόντων. Η εργασία της ανακύκλωσης, σαφώς εξελισμού, είναι μια οικολογική δεργασία, με μεγάλες προκλήσεις όμως και με μεγάλη προσοχή να γίνει σωστά και να έχει το ελάχιστο αποτύπωμα. Και μόνο που μιλάμε για ανακύκλωση μπαταριών προς παραγωγή μολύβδου, ξεκινάμε το οικολογικό αποτύπωμα της εργασίας, όπου η δευτερογενής, όπως λέμε εμείς, παραγωγή, η ανακύκλωση μολύβδου, καταναλώνει 70% λιγότερη ενέργεια από την αντίστοιχη παραγωγή από πρωτογενές ορεικτώ μολύβδου. Σαφώς προστατεύουμε τους πόρους της γης και δεν χρησιμοποιούμε τους πόρους της, αλλά ανακυκλώνουμε αυτούς. Και ο μολύβδος έχει ένα χαρακτηριστικό ότι είναι ένα από τα ελάχιστα υλικά στη φύση που ανακυκλώνονται στο αένα οδεχάν ιδιότητες από ανακύκλωση-ανακύκλωση. Επιπλέον το αποτύπωμα όσον αφορά το διοξίδιο του άνθρακα είναι σημαντικό. Γιατί κάθε τόνος μπαταρίες που ανακυκλώνεται μειώνει 1600 κιλά από το διοξίδιο του άνθρακα που θα έχει ατμόσφαιρα αν γινόταν από πρωτόχητο. Η διαφορά της Κομοτινής έγκειται στην τεχνολογία που εφαρμόζει και όταν χτίστηκε το 2014 είναι ένα από τα σύγχρονα εργοστάσια ανακύκλωσης χρησιμοποιήθηκε η βέλτιστη εθέσιμη τεχνολογία που υπήρχε και υπάρχει στην βιομηχανία μας. Είναι χαρακτηριστικό το ότι το εργοστάσιο είναι υπόδειγμα παγκοσμίως και έχουμε αποστολές από όλον τον κόσμο από Κίνα μέχρι Βραζιλία οι οποίοι έρχονται να μελετήσουν το εργοστάσιο μας και να στήσουν τα δικά τους επάνω στις τεχνολογίες και στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούμε. Τι είναι αυτό που το διαφοροποιεί από τα υπόλοιπα εργοστάσια του κλάδου που λειτουργούν σε όλον τον κόσμο και αν σκέφτεστε να το εξελίξετε περαιτέρω με σκοπό αυτό ακριβώς να μειωθούν και οι εκπομπές να διαχειριστούν ακόμη πιο βέλτιστα τα στερεά απόβλητα. Εντάξει, αυτό που κάνει το εργοστάσιο μας να ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα είναι ότι έχουμε επενδύσει σε υποδομές και σε ανθρώπινο δυναμικό στη τεχνολογία της αποθείωσης του ηλεκτρολίττη, του θείου, των μπαταριών. Αυτή η τεχνολογία, τουλάχιστον στην Ευρώπη είμαστε το μοναδικό εργοστάσιο που την έχει, ένα από τα λίγα στον κόσμο που την έχει και επιτρέπει να λειτουργούμε σε ένα εργοστάσιο το οποίο δεν έχει υγρα απόβλητα. Δεύτερον, να γίνεται η βέλτιστη τεχνολογικά διαχείριση των μπαταριών, με αποτέλεσμα να ελαχιστοποιούνται οι αέριες και οι στερεές εκπομπές αποβλήτων από το εργοστάσιο. Και επιπλέον, με όλη την συνδρομή των τεχνικών μέσων, να πετυχάνουμε άρεσες επιδόσεις. Φαντασύντου, ευθύς μήμαστε κάτω από το 25% του ορίου που έχει η νομοθεσία στις εκπομπές μας. Η τεχνολογία αυτή εξελίσσεται σχεδόν καθημερινώς, τα έλεγα, μέσα στο εργοστάσιο. Ο κύριος γνώμονας είναι προσπαθώντας να κάνεις μικρά βήματάκια σε κάθε κομμάτι της τεχνολογίας μέσα στο εργοστάσιο, αλλά και να την επαφυξήσεις. Αυτή τη στιγμή μιλάμε για να οργανώνουμε ένα επενδυτικό για την επόμενη μέρα του διπλασιασμού του εργοστασίου, όπου όλα τα νούμερά μας θα πάνε επί δύο, από 25.000 όνους μπαταρίες στις 50.000 όνους μπαταρίες, από 40.000 παραγωγή τελικού σε διπλάσιο. Και όλοι οι σχεδιασμοί είναι στον πώς θα επαφυξηθούν τα μέσα που προάγουν τεχνολογικά την ανακύκλωση, από συστήματα κατακράτησης εκπομπών, από συστήματα εσωτερικής ανακύκλωσης των αποβλήτων και από τροποποίηση των συνταγών στη διαερεύνηση και επιτυχία της μέγεσης της απόδοσης της ανακύκλωσης. Θα θέλατε κάτι άλλο να προσθέσετε τόσο ανωφορικά με τη λειτουργία, όσο με τους μελλοντικούς στόχους, ή ενδεχομένως σε κάποιες δυσκολίες που μπορεί να υπάρχουν σε όλη αυτή την πολυετή διαδρομή της sunlight, τόσο σιθράκι, όσο και επαγγοσμίως. Η ανακύκλωση από τη φύση της είναι μια δύσκολη διαδικασία, γιατί χειρίζεσαι κατά βάση τοξικά απόβλητα για να τα μετατρέψεις σε ένα προϊόν. Οπότε η καθημερινή μας λειτουργία είναι δύσκολη, επίπονη, επίμονη, αλλά αυτό μας χαρακτηρίζει κιόλας και έχουμε τα θετικά αποτελέσματα που παράγουμε. Υπάρχει μια δυσκολία στην πρώτη ύλη, στο ότι η Ελλάδα είναι λίγο μικρή για τα πλάνα ενδεχομένως θα μπορούσα να πω της sunlight, και ένας αγώνας στις περιβαλλοντικές επιδόσεις, όπου η αλήθεια είναι ότι εκεί το έχουμε και τιμή μας ότι κάνουμε μια πολύ προσεκτική δουλειά. Είναι το μόνο εργοστάσιο στην Ελλάδα στην ανακύκλωση μπαταριών που έχει πιστοποιήσει κατά είμας, το οποίο είμαστε ένα πολύ δύσκολο περιβαλλοντικό πρότυπο με απόλυτη διαφάνεια, KPI, στοιχεία και δημοσιουπίσεις των στοιχείων σου και ένα από τα λίγα πανευρωπαϊκώς που έχουν την συγκεκριμένη πιστοποίηση. Βλέπουμε στο ISO περιβαλλοντικό, εργασιακό, λειτουργικό όπου έχουμε μια μεγάλη εφαρμογή των πρωτύπων στην παραγωγή μας. Μια άλλη δυσκολία είναι αυτή της ορθής διάθεσης των αποβλήτων όπου η sunlight δεν δέχεται να χρησιμοποιήσει την βέλτιστη λύση περιβαλλοντικά με οτιδήποτε σημαίνει σε κόστος και σε κόπο αυτό. Και εκεί προσπαθούμε να ανοίξουμε δρόμους με συνεργασίες στην Ελλάδα για τη βέλτιστη διαχείριση, τα επόμενα στάδια επεξεργασίας δηλαδή των αποβλήτων που παράγει αυτό το εργοστάσιο. Εκεί θα έλεγα περισσότερο εντοριστιαζόμαστε. Και όλα αυτά από την Κομοτινή, την Ξάνθη και βρίτερα τη Θερά Κοινά, σας ευχαριστήσουμε θερμά. Να είστε καλά, ευχαριστώ πάρα πολύ.