Κορωνοιός: Τι λένε οι γιατροί; | Ρώτα το Χαμόγελο (ΤΟ ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ, 2020)
: Γεια σας, καλώς ήρθατε σε ένα επεισόδιο με το παιδί Ρώτα το Χαμόγελο. Αυτή την εκπομπή την είχαμε προαναγγείλη και θα απαντήσουμε σε ερωτήματά σας, σε ερωτήματα που μας στείλετε στα social media γύρω από τα ιατρικά θέματα του κορωνοϊού. Έχουμε μαζί μας τη Νία Παναγοπούλου, παιδεία του εθελόγρια στο Χαμόγελο του παιδιού. Και, Νία, το βασικό θέμα που μας προβληματίζει όλους είναι τι είναι αυτός ο ιός. Λοιπόν, έχουν ακουστεί πολλά για τον κορωνοϊό, δεν είναι κάτι καινούριο. Παραδοσιακά από την οικογένεια των κορωνοϊών, γιατί είναι μια μεγάλη οικογένεια, περίπου 25% των κοινούς υλογημάτων που περνάμε οφείλεται σε τέτοιους ιούς. Και περνάμε εύκολα σχετικά. Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε μπροστά σε μια πανδημία, με έναν καινούριος τέλεχος, το οποίο ξεκινήσα το Δεκέμβρη από την Κίνα. Και το οποίο έχει κάποια διαφορετικά χαρακτηριστικά από τα αδελφάκια του, να το πούμε έτσι. Ο ιούς λέγεται SARS-CoV-2, αυτό είναι το όνομα του ιού. Και σε κάποιες ευπαθείς ομάδες μπορεί να προκαλέσει μία νόσο, αυτό που διαβάζουμε συχνά ως COVID-19. Ποια είναι τα πρώτα συμπτώματα, πώς μπορεί να υποπτευθούν? Όπως και κάθε άλλη υίωση, θα έχουμε πιθανά να μην νιώθουμε καλά, να ανεβάσουμε αρχικά λίγα δέκατα, να έχουμε λίγο βίχα ή καταρροή. Και σιγά σιγά αυτό μπορεί να εξελιχθεί όπως σε οποιοδήποτε άλλο κοινό κρυολόγημα, με εντωνοβίχα, πειρετό. Σε πιο βερειές καταστάσεις αρχίζει ο ασθενής να έχει δύσπνια. Και τότε σίγουρα θα είναι οπειροδοσχεδίσμη, μαζί με το βίχα, ένα καλό σημείο για να καλέσετε το προσωπικό σας γιατρό. Άρα, αν έχω αυτά τα συμπτώματα, τότε καλό κατευθείνει το νοσοκομείο. Ναι, έχουμε ζητήσει να αποφεύγει το συνοστισμό στα νοσοκομεία και στα ιδιωτικά ιατρία, οπότε η τηλεφωνική επικοινωνία είναι το πιο σωστό μέσο για την αρχική αντιμετώπιση. Και η αλήθεια είναι, στις 80% των περιπτώσεων, μπορεί να καθοδοχήσουμε πολύ επιτυχώς τους γονείς από το τηλέφωνο και με ασφάλεια να πεγάσουν την οποιαδήποτε ιωσή, γιατί το να εμφανίσεις αυτά τα συμπτώματα δεν σημαίνει ότι έχει το παιδί ή ο ενήλικας SARS ή το συγκεκριμένο ιό. Μπορεί να είναι ότι ποιοςδήποτε άλλος ιός, γιατί, μην ξεχνάμε, είναι ακόμα μάρτιος. Δηλαδή, είμαστε στο full των ιώσεων, των παιδικών ιώσεων. Και να μην υπήρχε, δηλαδή, αυτό φέτος. Και αν νοσίσω, ποιο φάρμακα μπορώ να πάρω και υπάρχουν κάποιοι που δεν μπορώ να πάρω. Η αλήθεια είναι, είναι αρκετός δώρος γύρω από αυτό το ζήτημα, με αφορμή με ένα δημοσιεύμα που έγινε προχθές. Συνήθως, όταν έχουμε πειραιτό, δίνουμε αντιπειρετικά. Τα πιο γνωστά είναι ποιοιντεπον, αλκοφρέν, ιντεπον, μεπονσταν, εναλλάξ. Και λυπάμαι που χρησιμοποιώ ονομασίες βορικές. Απλά, η αλήθεια είναι ότι οι παρακεταμόλοι μπερδεύησαν. Οπότε, πολλές φορές δίνουμε εναλλάξ κάποια σκευάσματα οι παιδίατροι. Και τα πρώτα δημοσιεύματα είναι καινούριος ο γιος. Δεν ξέρουμε πάρα πολλά πράγματα, οπότε είναι λάθος να κατηγορίσω οποιοδήποτε φάρμακο. Αλλά δεδομένα των δημοσιευμάτων και μέχρι να μάθουμε κάτι πιο τεκμηριωμένο, η σύσταση είναι να χρησιμοποιούμε τα παρακεταμόλοι σκευάσματα, όπως είναι το Dupont, το Apotel, το Panadol. Αν για οποιοδήποτε λόγο ο πυρετός δεν υφίεται με αυτά, ή ο πόνος, ή ο οποιοδήποτε λόγος το παίρνουμε και χρειαστεί να πάρουμε κάτι άλλο, καλό είναι και πάλι να κοινωνήσουμε τον γιατρό μας. Και είμαι εγώ στο σπίτι, είμαι άρρωστη. Υπάρχουν κάποιες τροφές που πρέπει να προτιμήσω, κάποια ροφήματα που είναι πιο βοηθητικά για τον οργανισμό αυτή την περίοδο? Κοιτάτε να δείτε, όποτε είμαστε άρρωστοι, οφείλουμε να τρώμε καλά για να ενισχύσουμε το νοσοκοντικό μας σύστημα. Το πιο βασικό είναι η καλή ενιδάτωση. Θέλουμε νερά, νερό, νερό, νερό. Και αν δεν μπορεί να πιεί το παιδί μεγάλος νερό, ροφήματα που του αρέσουν, φυσικό χυμό, χαμόμιλι, αλλά να είναι υγρά. Από εκεί και πέρα, οι βίαιτα είναι ελεύθεροι αυτοί που τρώμε στο σπίτι μας ούτως ή άλλως. Αυτό που λένε, λέγαμε παλιότερα, soup for the soul, γιατί μας κάνει να νιώθουμε και πιο έτσι, είναι στα γλυκά comfort foods, σε κάνει να νιώθεις καλύτερα. Είναι μια καλή εναλλακτική, αλλά όχι ότι πρέπει να έχεις κάποια αυστηρή διατροφή. Καλό φαγητό και πολλά υγρά. Και πώς μπορώ να προστατεύσω, γίνεται να προστατεύσω τα άλλα μέλη της οικογένειας, απ' το να μην μεταβάσω το νεό και πώς μπορώ να το κάνω αυτό. Ό,τι ισχύει και με οποιαδήποτε υγεία, εννοείται. Αν αναρρωστήσει ο μπαμπάς ή η μαμά ή το ένα παιδί, μένει στο δωμάτιό του μέχρι να νιώσει καλύτερα. Δεν έρχεται σε επαφή με τα άλλα άτομα. Τώρα, έχουν πει, δεν θα πάει τουαλέτα, δεν θα πάει στην κουζίνα, σίγουρα. Απλά το πιο βασικό είναι να μάθουμε στα παιδιά να πλάνουν πολύ καλά τα χέρια τους, για 20 δευτερόλεπτα τουλάχιστον, πριν φάνε, πριν ακουμπήσουν κάτι, αφού πάνε τουαλέτα, πριν παίξουνε. Και τώρα, ειδικά με την επιδημία του υιού, αυτού του κρονοϊού, έχουμε απλά αυξήσει λίγο το διάστημα. Και θέλουμε, άμα υπάρχει τέτοιο κρούσμα μέσα στο σπίτι, μήνετε σπίτι για τουλάχιστον 14 ημέρες. Δεν σημαίνει ότι θα κολλήσουν όλοι στο σπίτι, αρκεί να πάρουμε μέτρα προστασίας. Και πολύ καλό πλήσιμο τα πόμολα. Νομίζω ότι και οι επιφάνειες. Ναι, είναι σημαντικό. Και μιας και το ανέφερες τώρα, ποιο είναι το μέγιστο διάστημα, ρωτάει ο κόσμος, ποιο είναι το μέγιστο διάστημα που μπορεί να μείνει ο υιός στις επιφάνειες. Εξακτάται από την επιφάνεια και πάλι δεν έχουμε 100% μελέτες που να υποστηρίζουν. Αλλά από τα πρώτα δείγματα τα οποία αναφέρθηκαν στην Κίνα, φαίνεται ότι μπορεί να ζήσει οπουδήποτε μεταξύ τριών νωρών και ίσως 36. Μετά από αυτό έχουν αναφερθεί σε κάποιες μελέτες και παραπάνω, ανάλογα με το είδος της επιφάνειας. Δεν ξέρουμε κατά πόσο υιός που παραμένει τόσες μέρες είναι μεταδοτικός ή είναι ενεργός να το πω αλλιώς ή όχι. Οπότε εκεί γύρω μέχρι τις δυο-τρεις-δυο μέρες. Και εκτός από τις επιφάνειες πώς αλλιώς μπορεί να μεταφερθεί να μεταδοθεί ο υιός. Ο βασικός τρόπος που μεταδίδεται δεν είναι οι επιφάνειες, είναι τα σταβωνίδια. Οπότε όταν βίχουμε, όταν φτανιζόμαστε, εάν χρησιμοποιούμε χαττομάδιλο, το πετάμε, πλένουμε χέρια ή αλλιώς αν δεν έχουμε βάζουμε τον αγγόνα και μετά πάλι πλύσιμο αλλάζουμε. Όπου τα σταβωνίδια αυτά μεταφέρονται και μπαίνει μέσα από μέρη που σε στεκράει, υπάρχει είσοδος, δηλαδή τα μάτια, η μύτη και το στόμα. Ο υιός μπαίνει μέσα, μπαίνει σε ένα κύτερο και χρησιμοποιεί το ίδιο μας το κύτερο για να αναπαράγεται και από εκεί και πέρα, αφού αναπαράγεται, εξαπλώνεται και μπορείς και εσύ μετά να το μεταδώσεις. Υπολογίζουν ότι για κάθε έναν ασθενή, ή μάλλον κάθε έναν άνθρωπο που έχει τον υιό, μπορεί να τον μεταφέρει τυνδικά σε άλλους δύο ανθρώπους. Έχουμε να πλύνουμε τα ρούχα μας. Υπάρχει κάποια θερμοκρασία στην οποία θα σκοτωθεί ο υιός ή είναι γενικό και αόριστο. Λοιπόν, αυτό που ουσιαστικά θα σου πλύνει και απολυμάνει τα ρούχα από τον υιό, όπως και τα χέρια, είναι το σαπούνι. Το σαπούνι ακριβώς επειδή είναι φτιαγμένο από λίπος ουσιαστικά, αλληλεπιδράει με τη μεμβράνη που έχει γύρω γύρω ο υιός και τη διασπά. Γιατί και αυτό έχει λίπος, οπότε ίδιο διασπά ίδιο, κατά μια πολύ απλοϊκή έννοια. Οπότε εφόσον το βάζεις στο πλυντήριο ή κάπου αλλού με σαπούνι για αρκετή ώρα, θα πληθεί, θα είναι καθαρό. Το βάζεις στο πλυντήριο. Ναι. Μετά βέβαια το να πήχει η σιδερόση στα ρούχα ή τις πετσέτες, που είναι υψηλή η θερμοκρασία με τον ατμό, δηλαδή είναι πάρα πολύ υψηλή. Εκεί θεωρητικά το αποστηρώνεις ακόμα περισσότερο, δεν θέλει όμως κάτι παραπάνω, κάτι ιδιαίτερο. Όταν πλένετε τα ρούχα σου συνήθως στους 30-40 βαθμούς, είναι τόσο. Όσο πιο ζεστά βέβαια, τόσο πιο καλά λένε, αλλά και πάλι αυτό μπαίνει σε μια διαδικασία, τι λέει ο καθένας, το σαπούνι είναι το βασικό. Και στα χέρια, γιατί ρώτησα και αυτό όλου, προς Θεού παιδιά μην βάζετε πολύ καυτό νερό στα χέρια των παιδιών και τα κάψετε. Χλιαρό προσδεστό νερό και σαπούνι και διάρκεια. 20 δευτερόλεπτα τουλάχιστον. Γιατί είναι σημαντικό, η κυβέρνηση όλοι λέμε, μήνετε σπίτι. Γιατί είναι σημαντικό να μένουμε στο σπίτι αυτή τη περίοδο. Είναι ίσως το πιο σημαντικό πράγμα που μπορούμε να κάνουμε για να μην κορυφωθεί όσο μπορεί αυτή η επιδημία και να την ελέγξουμε. Είναι δύο λόγοι. Ο πρώτος λόγος που μένουμε σπίτι είναι για να προφυλάξουμε τις πιο ευπαθείες ομάδες. Το 85% των ανθρώπων, των συνανθρώπων μας, απλά θα το περάσει σαν ένα κοινό κρυολόγημα και αυτό ήτανε. Όμως υπάρχει και ένα ποσοστό μεγάλο το οποίο είναι λίγο πιο ευαίσθητο. Είναι παιδιά τα οποία κάνουν χημιοθεραπεία. Είναι παιδιά νέοι και νήλικες οι οποίοι παίρνουν φάρμακα νοσοκαταστατικά για διάφορους νόσους και ακόμα άλλοι που έχουν προβλήματα υγείας από την καρδιά, από το αναμνυστικό τους και ούτω καθεξής. Αυτή η ομάδα φαίνεται να είναι λίγο πιο ευαίσθητη, πιο ευάλωτη σε κάθε είδους κρυολόγημα. Πόσο μάλλον σε αυτό. Και αυτούς οφείλουμε να προστατεύσουμε. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι υπάρχουν ευτυχώς πάρα πολύ εμπειροί άνθρωποι στις επιδημίες, οι οποίοι αυτή τη στιγμή είναι στο ΝΕΟΔ και με επικεφαλή στο Κυριοτσόδρα. Έχουν οργανώσει αυτή τη μάχη κατά του ΥΥ και αυτοί οι άνθρωποι ξέρουν ότι αυτό είναι το υγειονομικό μας σύστημα. Τόσους ανθρώπους έχουμε, τόσα εργαλεία, τόσο μπορούμε να κάνουμε. Οπότε κρατώντας ουσιαστικά, ελέγχοντας τα επίπεδα της μετάδοσης μέσα στην κοινότητα, δίνουμε και μια ευκαιρία στο σύστημα υγείας να ανταπεξέλθει εκεί που χρειάζεται. Πότε είναι δύο οι λόγοι. Μέλη με σπίτι. Ρωτάει ο κόσμος με τι είδους συνόπνευμα πρέπει να κάνουμε αντισηψία. Αν παίζει κάποιο ρόλο. Για αρχή, πραγματικά, εγώ είμαι παιδιάτρος. Αντισηπτικό δεν έχω σπίτι. Δηλαδή με ποια έννοια. Έχω σαπουνί και νερό. Ας ξεκινήσουμε με αυτό. Αυτό είναι το πιο βασικό, γιατί αν έχεις βρώμικα χέρια, ό,τι και να βάλεις πάνω είναι βρώμικα που λέει ο λόγος. Θα μιλήσουμε και για το αντισηπτικό. Οπότε πρωτού κυριαρχίσει αυτός ο πανικός, παιδιά νερό και σαπουνί. Πλύνετε χέρια σας καλά και τις επιφάνειες βορές πλύνετε με νερό και σαπουνί. Τώρα το αντισηπτικό που έχει θέση. Έχει θέση αν βρισκόμαστε έξω και δεν έχουμε πρόσβαση σε νερό. Λυγικό. Και σαπουνί. Οπότε χρησιμοποιούμε αντισηπτικό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα όπως θα ήταν το σαπουνί. Τρύβουμε όλες τις επιφάνειες μέσα, έξω, ανάμεσα στα δάχτυλα, στα νύχια. Και το ενόπωμα που είναι μέσα διασπά και αυτό με τον ίδιο τρόπο που κάνει το σαπουνί τη μεμβράνη. Και πρέπει να είναι περίπου στους 70 βαθμούλων. Δηλαδή οι λοσιών που κυκλοφορούν που είναι 70% είναι εντάξει. Εντάξει, είναι 60-80 λένε. Μένουμε στο σπίτι αλλά χρειάζεται εκτάκτως να βγούμε έξω, να πάμε στο σούπερ μάρκετ, να πάμε στο θερμαχείο, να πάμε κάπου. Πώς μπορούμε να προσπατευτούμε? Μάσκα, γάντια, τίποτα, κασκόλι. Σήμερα τυχαινώνει και μια ιδιαίτερη κρύα μέρα. Όσον αφορά τις μάσχες, γιατί είναι άλλο ένα είδος υποεξαφάνιση. Και όταν αγοράζουμε μαζικά μάσκες και αντιστοιχτικά, αυτά θα λείψουν από αυτούς που πραγματικά τα χρειάζονται. Που κατα πρώτον λόγο είναι το νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό μας αυτή τη στιγμή στα δημόσια νοσοκομεία και στα ιδιωτικά, και οι ιδιότητες γιατροί που όλοι έχουν μπεί σε αυτή τη μάχη μαζί. Έχει νόημα να βάλεις μία μάσκα, αν εσύ βγείχεις, έχει νόημα να μείνεις σπίτι. Να ξεκινήσουμε με τα βασικά. Μην βγεις έξω, στείλει κάποιον άμα. Αν είσαι μια ευπαθή ομάδα που παίρνει σαν σοκαδιστικά και πρέπει οπωσδήποτε δεν υπάρχει κάτι άλλο, εκεί μπορείς να τη φορέσεις τη μάσκα. Και με το που γυρίσεις σπίτι, βγάζουμε τα ρούχα, πιάνουμε καλά τα χέρια μας, βγάζουμε τα ρούχα μας και αυτό είναι. Δηλαδή δεν θέλει κάτι υπέρμετρο. Μάλιστα. Και μια τελευταία ερώτηση. Αν έχουμε μία εικόνα, κατά φως ο ιός προσλαμβάνει περισσότερο άντρες ή γυναίκες. Και μεγάλους ή παιδιά. Λοιπόν, αυτή τη στιγμή με τα δεδομένα που έχουμε στην Ελλάδα, αυτοί που έχουν ενωσήσει από αυτό τον ιό βαριά και βρίσκονται στις μονάδες εντατικής θεραπείας, στην πλειονότητά τους είναι άντρες, άνωτμοι πενήντα ετών. Δηλαδή πριν τα τρία ήταν το τελευταίο εκκρούσμα που έχουμε σήμερα, έχουμε 15 Μαρτίου. Τώρα, δεν είναι απαραίτητο ότι ισχύει το ίδιο στα παιδιά. Το καλό είναι ότι, όπως σας είπα και πριν, το μεγαλύτερο μέρος του κληθισμού δεν θα νωσήσει βαριά. Και κάποιες μελέτες που έχουν βγει τώρα, δεν είναι μελέτες ακριβώς, απλά η κίνα επιδένει πάρα πολύ καινούργιο όλο αυτό. Ό,τι στοιχεία έχει βγάλει, τα έχει βγάλει κατευθείαν. Οπότε, όλα αυτά πρέπει ναι μόνο να τα βλέπουμε, αλλά και με λίγη προσοχή σαν δεδομένο. Στα παιδιά δεν φαίνεται να υπερτερεί το ένα φύλο απαραίτητα. Αν και γιατί άλλο κάποιες μελέτες έχουν περισσότερο κοριτσάκια. Αλλά, παιδιά, αυτό αλλάζει από μέρα σε μέρα. Γιατί αυτά δεν είναι δεδομένα, είναι απλά μεμονωμένες περιπτώσεις, που λένε, εμείς είχαμε δέκα παιδάκια, έτυχε να είναι τόσα και τόσα. Θέλουμε ένα πολύ μεγαλύτερο δείγμα για να βγάλουμε ασφαλεί συμπεράσματα. Απλά, όσοι είχε σήμερα, 15 Μαρτίου του 2020, η αλήθεια είναι ότι στους μεγαλύτερους, στη μεγαλύτερη ηλικία στους ανθρώπους, τυχαίνει να είναι άντρες και όλοι είχαν προβλήματα υγείας από κάτω. Τι πρέπει, λοιπόν, να θυμάται ο κόσμος γύρω από το κορονοϊό, από τα ένα-δύο βασικά πράγματα. Το πιο βασικό πράγμα είναι, μένουμε ήρεμοι, έχουμε ξαναπεράσει αντίστοιχα, ίσως όχι αυτό που γίνεται με τον αγγλισμό, αλλά περνάμε οι όσεις συνεχόμενα και το μεγαλύτερο ποσοστό, ειδικά για τα παιδιά που είναι η μεγαλύτερη ανησυχία των μονέων, φαντάζομαι, θα το περάσουμε πάρα πολύ υπία. Ακολουθούμε τις οδηγίες που δίνει ο Ενδύ και το Υπουργείο, ώστε να συντονιστούμε όλοι μαζί σαν κοινωνία και προστατεύουμε τους μεγαλύτερους και τον υπόλοιπο κόσμο, μένοντας σπίτι. Και το χαμόγελο του παιδιού και η εθνική τηλεφωνική γραμμή ΣΟΣ 1056 είναι εδώ, λειτουργεί 24 ώρες 24 ώρες 365 ημέρες τον χρόνο και μπορείτε να καλέσετε και για απορίες ή για προβληματισμούς που μπορεί να αντιμετωπίζετε. Σας ευχαριστούμε πολύ.