Η Διαχείριση των προκλήσεων στην εποχή της Τηλεκπαίδευσης και της Τηλεργασίας (ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ, 2021)
: Καλησπέρα σας. Είναι η Διευθύντρα Πρωτοβάθμια Εκπαίδευσης. Θέλω να σας ενημερώσω ότι η Πρωτοβάθμια Εκπαίδευσης στα πέσε της ημέρας ασφαλούς διαδικτύου διοργανώνει δράσεις μέσω των σχολικών μονάδων, σχετικές με το θέμα φυσικά, για ενημέρωση και για βεστοποίηση των παιδιών σχετικά με την ορθή χρήση του διαδικτύου. Εκπαινούνται προγράμματα και ευρωπαϊκά όπως η του ΕΕΡΑΣΜΟΣ σχετικά με το θέμα. Οπότε δεν ήταν δυνατόν να συνεργαστούμε με την διοργάνωση που έκανε η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Λιβαδιάς και χαιρόμαστε πάρα πολύ να συνεργαζόμαστε σχετική με το θέμα. Θέλω να καλωσορίσω και τον αξιότιμο καλισμένο τον κύριο Παποδρόμου που το βιογραφικό του είναι εντυπωσιακό και θα μας δώσει τις δικές του γνώσεις. Αυτό που θέλω μόνο να πω εγώ σε γενικές γραμμές είναι ότι μέσα σε αυτό το δυσχερές πλαίσιο δοκιμασίας που ζούμε πρωταγωνιστές είναι οι μαθητές μας. Και σε αυτή τη συγκυρία η εξ αποστάσεως εκπαίδευση ήταν μια αναγκαία λύση για τη συνέχιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Αναγκαία προσφέρει πολλά. Είναι γεγονός τα ωφέλη της πολλά εκτός από την επικίνδυνότητα που μπορεί να κάνει η διαλική χρήση του διαδικτύου και των μέσων τεχνολογίας. Θέλω να πω ότι δεν μπορούν καταστήσει τίποτα τη διαζώση της διδασκαλίας γιατί μέσα από αυτή αναπτύσσονται η επικοινωνία, η αλληλεπίδραση, γενικότερη κοινωνικοποίηση των παιδιών στο πλαίσιο του σχολείου. Εγώ με χαρά θα σας ακούσω. Είχα κάνει καλό θυμάμαι όταν ήμουν διευθύντρια του Δεύτερου Δημοτικού Σχολείου Λιβαδιάς. Θα γνωρίζει ο κύριος Διαμαρτής. Μια παρόμοια, έτσι, με δική μου πρωτοβουλία και με την εκκλησία και με το επιβινιτήριο βιωτίας, μια ανάλογη για το ασφαλές διαδίκτυο εκδήλωση το 2013, από τότε έχουν γίνει πολλές, αλλά πρέπει κάθε χρόνο πραγματικά να θυμίζουμε με κάθε τρόπο τις επικίνδυνότητες που έχει η χρήση του διαδικτύου. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ. Και εμείς ευχαριστούμε. Και εμείς ευχαριστούμε, ναι. Μήπως ο κύριος Κούτσικος από τη Δεύτερο Βάθημα είναι εδώ. Ναι, καλησπέρα, εδώ είμαι. Καλησπέρα, γεια σας κύριε Γιώργη. Καταρχήν ευχαριστώ για την πρόσκληση. Κατά δεύτερο λόγο συγχαρητήρια σε όλους για την οργάνωση, για την διοργάνωση στην πληροθήκη της κυβερνάδιας που πήρε την πρωτοβουλία σε ένα τόσο σημαντικό ζήτημα, πως είναι η τηλεκπαίδευση, η τηλεργασία και γενικά οι εξ αποστάσεως δράσεις που σε αυτόν τον καιρό όλοι οργανώνουμε. Δεν θέλω να αναφερθώ στα υπέρ και στα κατά. Ο κύριος Παπαδρόμ, προφανώς, θα αναφερθεί με τα τηλεργασία, στην εκπαίδευση, στο δημιουργείο, για όλους. Είναι τις ώρες που πιθανόν, ή τον κόπο που πιθανόν εξοικονομούμε μέσα από την τηλεργασία, την τηλεκπαίδευση, να τα καταφέρουμε να τις δαπανήσουμε από εκεί πέρα σε ουσιαστικές κοινωνικές δραστηριότητες, σε ουσιαστικές κοινωνικές αφές. Γιατί, το καταλαβαίνουμε όλοι, αυτός ο κύριος που ελοχεύει αυτή τη στιγμή, μέσα από όλο αυτό το πλαίσιο, είναι να χάσουμε στοιχεία από τον ανθρωπισμό μας, στοιχεία που χαρακτηρίζουν τον ανθρώπινο είδος, να χάσουμε το συνέστημα, να χάσουμε διασύνδεση μεταξύ μας, την ουσιαστική, την προσωπική επαφή. Εύχομαι λοιπόν, όλες οι ώρες, οι εργατό-όρες γενικότερα, που θα εξοικονομήσουμε πιθανόν, εξοικονομούμε από την τηλεργασία, την τηλεκπαίδευση, να μεταφραστούν και να μη τοισιολογηθούν σε πραγματικές ανθρώπινες επαφές μας. Ευχαριστώ, καλή συνέχεια, δεν θα μπορέσετε, θα μου επιτρέψετε, γιατί ξέρετε είμαστε αυτή τη στιγμή σε τηλεκπαίδευση σε σχέση με την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών και των σχολικών μοναδών, αλλά είμαι σίγουρος ότι θα είναι πάρα πολύ σημαντικά αυτά τα οποία θα πείτε. Και εμείς το ευχαριστούμε, καλή συνέχεια στο έργο σας. Θα ήθελα κι εγώ από τη μεριά της βιβλιοθήκης να σας καλωσορίσουμε όλους, όσους παραβρίσκεστε σήμερα. Σήμερα είναι μια ιδιαίτερη ημέρα, ημέρα ασφαλούς διαδικτύου, μια καμπάνια που διοργανώνεται από το 2004 μέχρι σήμερα από ένα δίκτυο Ευρωπαϊκών Κέντρων Ασφαλούς Διαδικτύου, που λειτουργούν με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Βέβαια με την μπάρδο των ετών από το 2004 μέχρι σήμερα, γιορτάζεται λίγο πολύ από όλους μας, από παιδιά, γονείς, εκπαιδευτικούς, ακόμα και από βιομηχανίες, οργανισμούς, πολιτιστικούς, πολιτικούς, σε περισσότερες από 170 χώρες. Από το 2020, μάλλον, πέρυσι, λόγω της πανδημίας έχουμε κάνει συλλογικά, ως ανθρωπότητα, ένα τεράστιο και ασπευμένο ψηφιακό άλμα. Το θέμα όμως είναι, είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε τους διαδικτυακούς κινδύνους, είμαστε σε θέση να αποκομίσουμε τα όφελη του διαδικτύου, αποσοβώντας τους κινδύνους. Ό,τι είναι παράνομο εκτός διαδικτύου, λογικά πρέπει να είναι παράνομο και στο διαδικτύο. Το έγκλημα, η παραβίαση του απορίττου, η παραπληροφόρηση, η ρητορική του μίσους, ο εκφοβισμός, η έκθεση επιβλαβές περιεχόμενα, επιθετικές συμπεριφορές και πολλά άλλα, απαιτούν όση και γρήγορση. Ποιος άλλος θα μπορούσε να μας μιλήσει καλύτερα για όλα αυτά. Πιστεύω ότι ο κύριος Παπαποδρόμου, μεχμή του δόρατος στην εκπαίδευση και την δηλαργασία, θα μπορούσε να μας πει πάρα πολλά πράγματα. Νομίζω ότι περισσότερο τον γνωρίζουμε από τη δραστησία του ως διευθυντή στη διάθεση διώξης ηλεκτρονικού εγκλήματος από το 2016 έως το 2019. Μίγα λόγια, πολύ σύντομα. Έχει μακροσκελέστατο βιογραφικό, δεν θα μπορούσα να το πω με τίποτα. Κατάγεται από τα Γενιτσά, είναι επτυχιούχος της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου, απόκητος της Σχολής Εθνικής Άμυνας του ΓΕΕΘΑ, της Ανώτατης Διακλαδικής Σχολής Πολέμου, καθώς και της Σχολής Μετακπαίδευσης και Επιμόρφωσης, ενώ παίκτησε και την ειδικότητα του δικαστικού γραφολόγου, την χάνοντας και ο ιδρυτής του Εργαστηρίου Δικαστικής Γραφολογίας στη Βόρεια Λάδα. Η Επιμόρφωσή του δεν έπαψε ποτέ να εγγλουτίζεται, όπως με την Επιμόρφωση στην Οργάνωση και Διοίκηση, στις νέες τεχνολογίες λοιροφορικής και επικοινωνιών, σε θέματα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, σε θέματα κρυπτοχρήματος, σε θέματα πολιτικής προστασίας, σε θέματα ριζοσφαστηποποίησης και σε θέματα οκανά. Από το 1984, υπηρέτησε σε διάφορες υπηρεσίες της ελληνικής αστυνομίας. Το 2018 προήχθη στον βαθμό του ταξιάρχου και το 2019 αποστρατεύτηκε με το βαθμό του υποστρατήδου. Υπήρξε τακτικό μέλος του European Cyber Crime Task Force. Έχει συμμετάσχει σε σειρά συναντήσεων επιστημονικών συνεδρίων και μερίδων της Europol, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της Eurojust, του Ελληνικού Κοινοβουλίου, πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, διεθνών συνεδρίων παγκοσμίας εμβέλειας κλπ. Έχει διδάξει σε δημόσιο ΙΕΚ και σε διάφορες σχολές της αστυνομικής ακαδημίας. Υπήρξε ομιλητή σε διάφορες σχολές ενόπλων δυνάμεων, έκδα κλπ. Ενώ έχει δημοσιευτεί πλήθος άρθρων του και συναντάξεων του που αφορούν στο κυβερνό έγκλημα και την κυβερνό ασφάλεια. Επομένως, λοιπόν, δεν νομίζω ότι υπάρχει καταλειδότερο άτομο να μας ειτσάγει σε αυτά τα θέματα. Κύριε Νέα, από το πλευρό μου ο λόγος εσάς. Καλησπέρα μου και από την πλευρά μου σε όλους σας, στον Διευθυντή της Βιβλιοθήκης τον κ. Λεωνίδα Διαμαντής, τους εκπληκτικούς προεσταμένους πρωτοβάτιμες και δευτεροβάτιμες διωτιάς. Για μένα είναι ιδιαίτερη χαρά και τιμή να την χάνω της φιλοξενίας σας σε έναν χώρο που θεωρώ που πραγματικά είναι ένας χώρος του πολιτισμού και ίσως διπλή χαρά όταν βλέπω φορείς ενός τόπου να συνεργάζονται, όπως είναι οι διευθύνσεις εκπαίδευσης πρωτοβάτιμες και δευτεροβάτιμιας βιωτίας. Για μένα αποτελείται ένα πολύ καλό παράδειγμα. Γνωρίζετε γενικότερα την εκτίμησή μου για το ρόλο των βιβλιοθυκών και πόσο μπορούν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη της χώρας. Θεωρώ ότι είστε από τα καλά παραδείγματα, ειλικρινά το λέω, το παράδειγμα της Δημόσιας Βιβλιοθήκης της Βέρειας που είναι κοντά μας. Στη βιβλιοθήκη της Λιβαδιά σας αναφέρω πάντοτε, βιβλιοθήκη Σπάρτης και άλλα σημεία να μην αδικούμε κάποια αντίστοιχη βιβλιοθήκη. Θεωρώ ότι επιτελείται πάρα πολύ σημαντικό ρόλο. Η μέρα βέβαια σήμερα είναι αφιερωμένη στο ασφαλές διαδίκτυο. Έχει καθαιωθεί, όπως είπατε, πολύ σωστά από το 2004-2005 και εδώ και είναι σε πάρα πολλές χώρες του κόσμου. Τώρα θα ανεβάσω δυό λεπτά λίγο την παρουσίαση. Δεν ξέρω αν φαίνεται. Ναι, μία χαρά. Θα προσπαθήσω σε σύντομο χρόνο, έτσι ώστε να έχουμε χρόνο στη διάθεσή μας για ερωτήσεις, γιατί θεωρώ πάρα πολύ σημαντικό το κομμάτι των ερωτήσεων και της αφίδρομης επικοινωνίας. Θα πούμε κάποια πράγματα έτσι γενικά, θα αφήξουμε και στη συνέχεια θα ήθελα να ακούσω από κλεβράς είτε των εκπαιδευτικών, είτε των γονέων, αλλά και κυρίως των παιδιών που τυχόν θα μας παρακολουθούνε. Έχω ακούσει προηγουμένως για το Εσπερινό Λίκιο, νομίζω, της ΣΥΜΑΣ και της Λιβαδιάς που μας παρακολουθούν τα παιδιά αυτή τη στιγμή, τα οποία καλησπαιρίζω όλους σας. Λοιπόν, το θέμα που θα αφήξουμε σήμερα, αγγίζει αυτό που λέμε κυβερνοασφάλεια, δηλαδή με απλά λόγια, οτιδήποτε συμβάλει στο να υπάρχει ασφάλεια στο κυβερνοχώρο. Πλέον το διαδίκτυο είναι ένα κομμάτι αυτής της εξέλιξης των τεχνονοϊών. Να πούμε ιστορικά ότι αυτή η ιστορία ξεκίνησε τη δεκαετία του 60' κυρίως στο αμυντικό ερευνητικό πεδίο, στη συνέχεια τη δεκαετία του 90' πέρασε στο ακαδημαϊκό και σήμερα το διαδίκτυο που γνωρίζουμε αποτελεί μια κοινή προσπάθεια θα λέγα ακαδημαϊκού και χώρου της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, εταιριών κλπ. όπως το γνωρίζουμε σήμερα. Σίγουρα όταν μιλάμε για κυβερνοασφάλεια έρχονται στο νου μας λέξεις που συνδέονται με αυτό. Είπαμε προηγουμένου στην έννοια του κυβερνοχώρου, που είναι η πέμπτη διάσταση του χώρου. Λέμε συντομία, δηλαδή ότι τίποτε είναι συνδεδεμένο. Αυτό απαρτίζει τον κυβερνοχώρο, οι συνδεδεμένοι συσκευές, οι άνθρωποι που χρησιμοποιούν τις συσκευές. Μιλάμε τώρα για τις εκατομμύρια όπως θα δούμε στη συνέχεια. Μιλάμε επίσης για περιπτώσεις χαριστοποίηση. Έχουμε αντικοινωνική συμπεριφορά, δηλαδή έχουμε παραβάσεις, εγκλήματα. Άρα έχουμε την έννοια του κυβερνοεγκλήματος και όχι ηλεκτρονικού εγκλήματος. Και επίσης την έννοια της κυβερνοάμενας, για να μην ξεχνούμε από πού ξεκίνησαν αυτές οι τεχνολογίες. Επειδή σήμερα συμβαίνει να είναι και η μέρα της ελληνικής γλώσσας, δεν θα μπορούσε να είναι καλύτερο timing, καλύτερη χρονική στιγμή, το να συμβαίνει, το να εξηγήσουμε και την ελληνικότητα της λέξης cybercrime, την ετοιμολογία της και να τιμήσουμε αυτόν τον ρόπο το πόσο η γλώσσα μας πόσο δυνατή είναι. Και τη συναντούμε σε όλα τα πράγματα, αυτό που λέμε technology, αυτό που λέμε democracy κλπ, τη συναντούμε και στο cybercrime, που είναι από δύο ελληνικές λέξεις, το κρίμα και τη λέξη κυβερνήτης. Και είναι καλό με την ευκαιρία αυτή η εκπαιδευτική μας, να το τονίζουν στα παιδιά μας, να γνωρίζουν πράγματα. Τώρα, βασικά πράγματα πρέπει να πούμε, όταν θέλουμε να μιλήσουμε για σκαλέστερο διαδίκτυο, θεωρώ ότι το πρώτο πράγμα πρέπει να έχουμε υπόψη μας, ότι θα πρέπει από το βήμα που μιλάμε κάθε φορά στο ακροατήριο που απευθυνόμαστε, είτε σε γονείς είτε σε παιδιά περισσότερο, θα πρέπει να είμαστε όλοι μας προσευχτικοί και να τονίσουμε τη θετική πλευρά του διαδικτύου, τη θετική χρήση των τεχνολογιών, βεβαίως και να μας απασχολήσουν κάποια θέματα που θα δούμε, αλλά θα πρέπει να μείνει το θετικό πρόσιμο. Σε κάθε περίπτωση να δούμε καταρχήν αυτός ο κυβερνοχώρος, αυτή η εποχή του διαδικτύου, αυτός ο χώρος του διαδικτύου, τι δυνατότητες μας δίνει. Μας δίνει καταρχήν τη δυνατότητα να συνδεόμαστε, μας δίνει τη δυνατότητα να εκφραζόμαστε, είπαμε σήμερα την ημέρα της γλώσσας, εμείς όταν επισκεπτόμαστε σε διάφορους τόπους ή τα social media, να πείσουμε μιλάμε στα ελληνικά, γράφουμε στα ελληνικά, ο καθένας από τον τόπο που είναι γράφει στη γλώσσα στην οποία είναι ή μιλάμε στα αγγλικά σε μια κοινή γλώσσα. Και επίσης, να κοινοτομούμε, να είμαστε κοντά στην κοινοτομία στο να βρούμε νέες λύσεις στα πράγματα χρησιμοποιώντας τεχνολογίες, να διαμοιράζουμε το προϊόν αυτό, να έχουμε το δικαίωμα της επιλογής και φυσικά να εμπιστευόμαστε. Αλλά το πιο σημαντικό που πρέπει να κρατήσουμε, ότι θα πρέπει, και αυτό είναι θέμα του σχολείου και των ανθρώπων του πολιτισμού, να βοηθούμε στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης. Στη συγκεκριμένη διαφάνεια βάζω, όχι τυχαία, το ερευνηματικό δίπλα, γιατί αν το αντιστρέψουμε και το βάλουμε ακριβώς στο τραστηπτάτασης, συνδεόμαστε σήμερα όλοι οι άνθρωποι στη Γη, στον πλανήτη Γη, που υποτίθεται είμαστε συνδεδεμένοι. Έχουμε τη δυνατότητα της έκφρασης όλοι μας, έχουμε τη δυνατότητα της κοινοτομίας όλοι μας, έχουμε το δικαίωμα της επιλογής όλοι μας, ο θέατρος σαν προβληματισμό. Ένα άλλο πράγμα, πριν αναπτύξουμε το θέμα της τηλεεργασίας και της τηλεκπαίδευσης, πολύ ζωστά υπόθηκε προηγουμένως από τους δύο προϊσταμένους πρωτοβάτιμες και δευτεροβάτιμες εκπαίδευσης, την κυρία Μπαύα Νικολέων και τον κύριο Κούτσικο, το θέμα της τηλεεκπαίδευσης που σημαίνει απόσταση όπως θα δούμε στη συνέχεια. Ένα από την τηλεκπαίδευση και την τηλεεργασία, δηλαδή και στην προ-COVID-19 εποχή και στην συνέχεια αφού ευχηθούμε να περάσουμε γρήγορα αυτή την πανδημική κρίση, ένα λάθος που κάνουμε όλοι μας είναι ότι αν δούμε στο γράφιμα αυτό στην πυραμίδα, θεωρούμε όλοι ότι τα μέτρα που προτείνουμε, μέτρα ασφάλειας, καλύτερης, ασφαλέστερης χρήσης και λοιπά, ότι η στόχευση είναι αυτό το πράγμα, δηλαδή αυτό που είναι ουσιαστικά στη βάση της πυραμίδας, το ότι μετρά θα πάρουμε. Βρίσκεται στη βάση της πυραμίδας. Η απότερη στόχευση είναι η δημοκρατία και η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κάτι το οποίο μας διαφεύγει της προσοχής. Αυτό το τονίζω ιδιαίτερα και σε εκπαιδευτικούς και σε γονείς και κυρίως να έχουν υπόψη τα παιδιά μας που είναι αυριανοί πολίτες έτσι τόσο του τόπου μας όσο και γενικότερα στον διεθνές γεγναιστή που καλούνται να ανταπεξέχονται. Ένα άλλο πολύ σημαντικό είναι το εκπαιδευτικό σύστημα και πλαίσιο στο θέμα κυβερμασφάλειας. Αν θέλουμε να εντάξουμε και να συζητήσουμε τη σχέση του εκπαιδευτικού συστήματος, σε ποιο ακριβώς κομμάτι μπαίνει το εκπαιδευτικό σύστημα που εντάσσεται σε ένα πλαίσιο, σε ένα framework της κυβερμασφάλειας, θα έλεγα πέρα από το θεσμικό επίπεδο που βλέπετε στην πρώτη κάθετο στήλη που αφορά ότι πρέπει να υπάρχει ένα θεσμικό πλαίσιο, το τεχνικό κομμάτι, το οργανωσιακό κομμάτι, υπάρχει η επαίδευση στο σύστημα των υποδομών που έχει ένας τόπος και μπορεί να αξιοποιήσει και φυσικά πολύ σημαντική η τελευταία στήλη που βλέπετε δεξιά με το μπλε φόντο και κάτω που αναφέρεται στο κομμάτι της συνεργασίας. Ένα καλό παράδειγμα συνεργασίας είναι η σημερινή συνάντηση της βιβλιοθήκης με δύο φορές ενός τόπου που δίνουν και μεταφέρουν το καλό παράδειγμα. Τα θέματα τα οποία σήμερα μας απασχολούν, επί τροχάδιν, χρησιμοποιώντας τις πρατφόρμες τηλεργασίας, τηλεκπέδευση γενικότερα, εντάσσουμε σε ένα πλαίσιο γενικότερα κυβερνοασφάλειας, που είναι τα θέματα της ιδιωτικότητας, όπως είπε και πολύ σωστά από την κυρία Κεράστα στην εισαγωγή, είναι θέμα πολύ βασικό, τα θέματα των fake news επί της ρητορικής του μίσους, τον κυβερνοέγκλημα το ίδιο αυτό κάθε αυτό, είτε αφορά εξαπάντηση, είτε αφορά σεξουαλική εκμετάλλευση ανηλίκων, είτε αφορά οποιαδήποτε άλλα δικίματα, κυβερνοεπιθέσεις και φυσικά την προστασία των κρίσιμων υποδομών. Μην ξεχνάμε ότι αυτή τη στιγμή που γίνεται μια τηλεδιάσκεψη με το Υπουργείο Παιδείας χρησιμοποιούνται κάποιες πλατφόρμες, χρησιμοποιούνται κάποια συστήματα που υπάγονται στις λεγόμενες κρίσιμες υποδομές. Για φανταστείτε το αυτό στο σύστημα υγείας, πόσο σημασία και πόσο σημαντικό είναι, διότι όλα πλέον τα πράγματα είτε αφορά ένα αεροδρόμιο, είτε αφορά ένα λιμάνι, είτε αφορά μια μονάδα υγείας, όλα αυτά πλέον εξαρτώνται από συστήματα πληροφοριακά και η αντίστοιχη ανάγκη υπάρχει. Δύο πολύ σημαντικοί επίσης παράγοντες είναι η τεχνολογία και το θεσμικό πλαίσιο, δυναμικοί θα έλεγα αυτοί οι πλώνες. Δυναμικοί σημαίνει ότι αλλάζουν από δευτερόλεπτο σε δευτερόλεπτο, διαφοροποιούνται, μπαίνουμε σε νέα εποχή. Αυτό που πλέον έχουμε μπροστά μας είναι ουσιαστικά η απαρχή της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης. Άρα καταλαβαίνετε πόσο δυναμικές είναι αυτές τις εξελίξεις και από την άλλη διαπιστώνουμε ότι στον τόπο, στον παγκόσμιο χωριό που είναι απλωμένες αυτές οι τεχνολογίες, δεν υπάρχουν οι ίδιοι κανόνες δικαίου και πολλές φορές αναπτύσσεται η ανάγκη μέσα από το διάλογο, τη διεθνή συνεργασία, οι κοινωνίες να βρουν έναν διάφορο τρόπο να χασπίσουν κάποιους κανόνες και προφανώς όπως θα δούμε στη συνέχεια φτάνουν σε αυτό το πράγμα και μετουσιώνεται σε κανονισμούς και νόμους που μας επιτρέπουν να κινηθούμε καλύτερα. Κάτι πολύ σημαντικό για όλους μας και όταν θέλουμε αυτό να το μεταφέρουμε στα παιδιά μας, θα πρέπει να έχουμε την εικόνα, αυτό είναι κοινό για όλους μας, δεν έχει διάκριση ποιος την ηλικία του κάθε τόμου, γενικότερα θα πρέπει να έχουμε την εικόνα ενός παγόγουνο. Αυτό που σερφάρουμε και αναζητούμε στην πάνω πλευρά του παγόγουνο, αυτό που βρίσκεται κάτω είναι το Deep Web στο οποίο ένα μέρος αυτού είναι το Dark Web, το Darknet, το οποίο εκεί έχουμε διάφορα προβλήματα όπως θα δούμε στη συνέχεια. Ένα στοιχείο θα σας παρουσιάσω, η διαφάνεια του παγκόσμου πληθυσμού είναι σημερινή, όπως βλέπετε, έχουμε υπερβή τα 7,5 δισεκατομμύρια, για την ακρίβεια είμαστε 7 δισεκατομμύρια 742.037 και 422. Είστε το τελευταίο αριθμό στο οποίο πάντοτε δίνω σημασία και βαρύτητα, γιατί ο καθένας μας υπάγεται σε αυτόν τον αριθμό, το μοναδικό και ανεπανάληπτο, όπως είμαστε μοναδικοί και ανεπανάληπτοι ως άνθρωποι, είμαστε μοναδικοί και ανεπανάληπτοι ως χρήστες και στη σχέση αυτή που έχουμε, την συνδεδεμένη σχέση. Είναι αυτό να μαθαίνουμε τον κόσμο στον οποίο βρισκόμαστε και επίσης να παρατηρήσουμε το γράφημα πώς εξελίζεται αυτός ο πληθυσμός τα τελευταία χρόνια και πώς συνδέεται όπως θα δούμε στο επόμενο γράφημα, στο άπλομα των αιώνων, με τις τελευταίες βιομηχανικές επαναστάσεις. Για να μιλούμε σήμερα για την απαρχή της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης, σημαίνει ότι έχουν προηγηθεί άλλες τρεις τουλάχιστον. Και εδώ βλέπετε πράγματι ότι συνδέεται, υπάρχει αυτή η σχέση, αποτυπώνεται και είναι άρεκτα συνδεδεμένη. Το ίδιο σας παρουσιάζω σημερινά στοιχεία, σημερινά στοιχεία. Στις υπουργούμες παρουσιάσεις είχαμε μία εικόνα της τάξεως της σύνδεσης του 51% με εκτίμηση 54% συνδεδεμένων. Πλέον σημερινά στοιχεία, για πρώτη φορά τα παρουσιάζουμε εδώ στη βιοθήκη της Λιβαδιάς στην Ποιοτία, είναι 59% συνδεδεμένη η συνάνθρωπή μας. Αλλά θα πρέπει να μας προβληματίσει και το γεγονός όταν προηγουμένως σας είπα στο ερώτημα συνδεόμαστε όλοι, και ένα 41% στο παγκόσμιο πληθυσμό. Μιλάμε για κάποια δισεκατομμύρια συνανθρώπων μας. Και εδώ αναδεικνύεται το κομμάτι που λέγεται τεχνολογική ανισότητα. Θα ήθελα λίγο να παρατηρήσετε στη αριστερά στο γράφημα την εξέλιξη σε επίπεδο δεκαετιών των Χριστών, πώς ανεβαίνει ο αριθμός και προηγουμένως να δούμε πάλι πίσω σε επίπεδο αιώνων πώς έχουμε την εξέλιξη αυτή. Αυτοί οι πίνακες μεταξύ τους συνδέονται και εξηγούνται. Πολύ σημαντική θα έλεγα εδώ η συνησφορά των κινητών συσκευών, ξεκινώντας από τα τηλέφωνα, τις συσκευές ταμπλέτ και λοιπά που είναι πρόσιτες περισσότερο σε σχέση με το παρελθόν. Ωστόσο η κοινωνική ανισότητα υπάρχει και μέρος αυτής της κοινωνικής ανισότητας είναι η τεχνολογική ανισότητα. Η συμμετοχή μας στα social media. Ναι μεν σήμερα θα μιλήσουμε για τη τηλεργασία και την τηλεκπέδευση, όσο εμείς που τηλεργαζόμαστε ή τηλεκπαιδευόμαστε έχουμε μετέχουμε και σε αυτό τον κύγναστα. Μιλάμε για ποσά αριθμούς μεγάλους. Εδώ είναι ανθρώπινη συμμετοχή και έχει σημασία να το γνωρίζουμε. Τι αναδεικνύει αυτή η διαφάνεια. Για παράδειγμα αν είναι στη δεύτερη θέση το YouTube σημαίνει ότι χρήστες πολύ βλέπουμε βίντεο. Για παράδειγμα χάνουμε χρήση των βίντεο. Αν βλέπουμε για παράδειγμα το WhatsApp σημαίνει ότι χάνουμε χρήση των μηνυμάτων. Δηλαδή ποιες είναι οι κυρίες δραστηριότητες που ασχολούμαστε. Τώρα στο Facebook με τις αναρτήσεις και φυσικά και άλλα μέσα κοινωνικής δικτύουσης. Τα TikTok και λοιπά τα οποία το Instagram και λοιπά τα οποία περισσότερο αγγίζουν τις νεότερες πληθυσμιακές ομάδες Χριστών. Για τη χώρα μας, επίσης σημερινά στοιχεία σας παρουσιάζω. Έχουμε πλέον επίσημα πάνω από 7 εκατομμύρια χρήστες στο Facebook μόνο στην Ελλάδα. Και οι χρήστες συνολικά είναι πάνω από 2,5 εκατομμύρια πλέον. Είναι στο 2.800. Πλησιάζουν δηλαδή τα 3.000 τους επόμενους μήνες. Παρ' όλα αυτά που αναφέρθηκαν προηγουμένως, παρ' όλα αυτά που μπήκαμε κατευθείαν στην διελεκπαίδευση και στην εργασία, έστω κάπως ζόρικα, κάπως βία από τις συνθήκες που επικρατούσαν λόγω της πανδημικής χρήσης παγκοσμίως. Ωστόσο για τη χώρα μας στα μεγέθη, δεν θα λέγα ότι είναι ενθαρρυντικά στο κομμάτι της τελικής προσπάθειας. Αυτήν την ώρα που μιλάμε, παρ' όλες τις φιλότιμες προσπάθειες που καταβάλλονται από το Υπουργείο Ψηφιακής και Κυβέρνησης, έχουμε πάρα πολύ σημαντικές πρωτοβουλίες από εδικτικά την άλλη συνταγωγράφηση και άλλες πρωτοβουλίες που εμπλουτίζεται η πλασφόρμα, το πόρταλ του ελληνικού δημοσίου. Ωστόσο αυτή η ψηφιακή σύγκληση-απόκληση μοιάζει ως ανέκδοτο. Βλέπετε ότι δυστυχώς καταλαμβάνουμε την τελευταία, την προτελευταία θέση στο δίκτη DESI, έτσι για το Digital Economic Society Index, τον κατάλογο αυτόν. Μας έχουν περάσει χώρες οι οποίες μπήκαν αργότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που σημαίνει ότι θα πρέπει αυτό να μας προβληματίσει όλους, είτε εκπαιδευτικούς, είτε γονείς, είτε τα παιδιά μας, πρέπει να μας προβληματίσει τι προσπάθειες πρέπει να κάνουμε, τι πρέπει να ξεπεράσουμε, έτσι ώστε να καταφέρουμε να έχουμε εφικτό στρατηγικό στόχο. Για μένα εφικτό στρατηγικό στόχος είναι το να πιάσουμε το μέσο όρο. Σίγουρα είναι μακριά ο Βορράς, παρόλο που είμαστε στην ίδια Ευρωπαϊκή Ένωση, βλέπετε ότι υπάρχουν διαφορές στην πραγματικότητα, αλλιώς είναι η εικόνα στις κανδυναμικές χώρες. Επίσης το ίδιο βλέπετε στην χρήση του διαδικτύου, το μέσο όρο, έτσι η χώρα μας ακολουθεί αυτό το δίκτυ και είναι μακριά από τον μέσο όρο. Τώρα, ένα άλλο σημείο το οποίο πρέπει να σταθούμε, πάντοτε έχουμε τις σκόψεις για τις πλατφόρμες και την τηλεεργασία και την εκπαίδευση. Για παράδειγμα, για την τηλεεργασία θα παρουσιάσει ενδιαφέρον το τι πιάνει η ονάη καθημερινότητα των πολιτών στην Ευρωπαϊκή Ένωση από την πλευρά ως καταναλωτές και λοιπά, τι δυνατότητες και τι προοπτικές ανοίγονται στην εξέλιξη της φυσικής οικονομίας, είναι πράγματι πρόκληση, τι μπορεί από εδώ πέρα οι εκπαιδευτικοί μας να πάρουν ιδέες, τι μπορεί να αξιοποιήσει το εκπαιδευτικό σύστημα από όλα αυτά που συμβαίνουν, σκέψεις, ιδέες για δραστηριότητες, ανάπτυξη δραστηριοτήτων. Και εδώ είναι θέμα, όχι απλώς της φαντασίας, θα έλεγα μιας ρεαλιστικής προσέγγισης. Παράλληλα να πούμε ότι η χώρα μας δεν είναι στην πρώτη δεκάδα του δίκτυ κοινωνασφάλιση, του παγκόσμιου δίκτυ κοινωνασφάλιση, του GCI, του Global Cyber Security Index, αλλά είναι αυτή την ώρα που μιλάμε στην εβδομή χροστή, εβδομή θέση. Ελπίζω και εύχομαι το επόμενο διάστημα μέσα από τα βήματα που έχουν γίνει τον τελευταίο καιρό να βελτιώσουμε τη θέση μας, αλλά αυτό καταλαβαίνετε, δεν είναι μόνο θέμα μιας ευχής, είναι θέμα προσπάθειας συνολικής και συλλογικής μου. Να πούμε ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση τη δεκαετία 10-20 έχουμε τα σημαντικότερα νομοθετήματα στο θέμα κοινωνασφάλιας, με μια χρονική απόκλειση με τις Ηνωμένες Πολιτείες μιας δεκαετίας τα έλεγα περίπου, ωστόσο σε κάποια άλλα πράγματα, ίσως να είμαστε και πιο μπροστά. Για πρώτη φορά έχουμε το 2013, έτσι που αναγκαίνεται η Στρατηγική Κεβρουνασφάλειας. Το 2016 έχουμε τη νομοθενσία NIS, Directive για τα δίκτυα και τα πληροφορικά συστήματα, οι οποίες σωματώνται με τον νόμο 45-77 του 2018. Έχουμε τη Cyber Security Act που αφορά τον ΕΝΙΣΑ και την διαδικασία πιστοποίησης. Κρατήστε το λίγο αυτό στο μυαλό σας. Η υπόψη είναι ότι ο ΕΝΙΣΑ είναι ένας από τους μοναδικούς ευρωπαϊκούς οργανισμούς που βρίσκεται στη χώρα μας και πρέπει να τον αξιοποιήσουμε όπως και δίποτε και θα έλεγα ότι είναι ένα σημαντικό εργαλείο στην κατέτηση αυτή. Από εδώ και πέρα τα παιδιά μας ζουν σε εποχές που τα πάντα θα είναι πιστοποιημένα. Έτσι, άρα έχει σημασία η απόκτηση των δεξιωτήτων εκείνων που θα φέρουν τα παιδιά μας σε μια πλεονεκτική θέση. Αν πάμε στον κυβερνοέγκλημα θα σταθώ ότι για πρώτη φορά, στο νόμο 44-16 έχουμε για πρώτη φορά την Cyber Crime Convention του Συμβουλίου της Ευρώπης. Είναι πάρα πολύ σημαντικό ο ρόλος του Συμβουλίου της Ευρώπης Καθοριστικός Κενόδου Διεθνών Εργανισμών. Εσωματώνεται στη χώρα μας επιτέλους ο πρώτος νόμος που έχει σχέση με το κυβερνοέγκλημα, και όχι η ηλεκτρονικό έγκλημα, έτσι είναι πολύ σημαντικό, ο οποίος φυσικά το επόμενο διάστημα φαντάζουμε ότι θα ενισχυθεί και θα πρέπει να ενισχυθεί, θα το συζητήσουμε και αυτό. Ο γενικός κανισμός για τα προσωπικά δεδομένα που νέμενε είναι του 2016, ενσωματώθηκε όμως το 19 με καθυστέρηση τουλάχιστον ενός έτους και με την απειλή προστήμου, έτσι και δυστυχώς παρατηρούμε ότι η χώρα μας πολλές φορές τρέχει καταητρωμένη να προλάβει προθεσμίες, αυτό δείχνει μια παθογένεια μη προσαρμογή, σημαίνει μια γραφειοκρατία αγγυλωμένη σε ένα μοντέλο λίγο ξεπερασμένο. Άρα δεν μπορούμε να συζητάμε για όλα αυτά αν δεν αλλάξουμε τρόπο σκέψεις. Και πάνω απ' όλα το αναφέρουμε και εδώ, ό,τι μιλάμε σήμερα, πρευθύνεται στον πατέρα της ιατρικής επιστήμης, δεν είναι μόνο η ελληνική γλώσσα που γιορτάζουμε σήμερα, πολλά πράγματα θα μπορούσαμε να γιορτάσουμε σε αυτόν τον τρόπο. Ο άνθρωπος που διαπίστωσε για πρώτη φορά την ανάγκη και εφαρμόζεται στην ιατρική, λέμε να προλαβαίνουμε και να μην τρέχουμε πίσω από το πρόβλημα, αυτό εφαρμόζεται σε όλα τα πράγματα. Έχω πει και άλλη φορά ότι δυστυχώς η στρατηγική της πρόληψης δεν είναι αποτιμήσιμη, δεν μπορούμε να την αποτιμήσουμε, παρόλο που έχει μεγάλο συγκριτικό πλαιοδέκτημα. Αν αποτύχει η πρόληψη μπορούμε να μετρήσουμε τα εγκλήματα και το κόστος πολλές φορές να μην μπορούμε να το αποδώσουμε. Πολύ σημαντικό η συνεργασία της ακαδημακής εκπαιδευτικής κοινότητας του δημόσιο τομέα και του ιδιωτικού τομέα. Πολύ σημαντικό το εκπαιδευτικό σύστημα σήμερα στις σημερινές πραγματικότητες που είναι να δει, να αναζητήσει, να έχει επίγνωση των δυνατοτήτων. Την ώρα αυτή που μιλάμε οι προστάμενοι μερτέχουν για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών μας, αλλά θα πρέπει να αξιοποιήσουμε τις δομές και τις υποδομές, να επενδύσουμε στα προνήπια όπως λέω χαρακτηριστικά, αλλά δεν μπορεί το 2021 σε μαθητές γυμνασίου στην Ελλάδα να διδάσκεται βιβλίο του 2006 της πληροφορικής, που για την εποχή του μπορεί να ήταν τέλειο. Άρα κάτι δεν πάει καλά και αυτό πρέπει να προβληματίσει τους έχοντες στην τύχη μας και παίρνουν αποφάσεις. Ένα άλλο το οποίο θα θέλα να προτείνω πριν πάμε στις πλακφόρνες, σε επιχειμένους συμβουλές, κάποιες ιδέες, το τι επαγγέλματα τα παιδιά μας στο μέλλον μπορούν να έχουν σχέση με αυτά που συζητάμε τώρα και έχει ανάγκη η αγορά εργασίας. Όλα αυτά θα μπορούσαν να είναι ένα case study από μόνα τους. Για να μπορούμε να έχουμε το αγαθό της κυβερνοασφάλειας κάποιοι άνθρωποι δουλεύουν και θα λέγω τη σημερινή εκδήλωση την αφιερώνω σε όλους τους αφανείς ήρωες από όποιον μετερίζει και αν είναι, είτε αντιμετωπίζουν κυβερνοέγκλημα, είτε αντιμετωπίζουν προκλήσεις, είτε στέκονται σε υποδύσκολες περιστάσεις, σε μια τάξη, σε οποιοδήποτε κοινωνική ομάδα είναι αφιερωμένο σε αυτούς. Τώρα τα προσωπικά δεδομένα θα επικαλεστώ μια φράση ακριβώς πέρυσι την ίδια μέρα περίπου που είχαμε την γιορτή για το ασφαλές διαδίκτυο, με την ευκαιρία να πούμε ότι το ασφαλές διαδίκτυο, την ημέρα του ασφαλού διαδικτυού είναι πάντοτε η δεύτερη μέρα της δεύτερης εβδομάδος του δεύτερου μήνα. Οπότε πέρυσι αυτό συνέπεσε να είναι 11 Δευτερού του 20. Ένας μικρός μαθητής είπε το εξής και πολύ σωστά που τέτοια απάντηση δεν έχω ακούσει από μεγάλους. Προσωπικά δεδομένα για μένα λέει κύριε είναι ό,τι είναι δικό μου, όταν το ρώτησα. Ακριβώς αυτό που περιγράφει ο μικρός Κώστας της Ζετάρης Δημοτικού τότε και φέτος πέντη είναι αυτό το πράγμα. Εδώ θέλω να σταθούμε λίγο σε μια κατηγορία ιδιαίτερη των προσωπικών δεδομένων, τα ευαίσθητα δεδομένα, που την χάνουν ιδιαίτερης προστασίας όπως και τα δεδομένα γενικότερα τα προσωπικά. Αλλά είναι ιδιαίτερη σημασίας, είναι όπως θα βλέπετε στη διαφάνεια αυτά που έχουν σχέση με φιλετική, κοινωνική προέλευση, πολιτικά φρονήματα, θρησκευτικές και προσωπικές επιθύσεις, συμμετοχή σε ένωση, σωματεία και συνδικαστική οργάνωση, υγεία, κοινωνική πρόνοια. Να σταθώ στα θέματα της υγείας που μας απασχολούν τώρα. Αυτό επίσης πρέπει να προβληματίσει την πολιτεία. Τώρα, να δούμε από την πλευρά, ηγένοντας το θέμα της τηλεκτέδευσης να το αναλύσουμε, θα πρέπει να δούμε δύο διαφορετικές οπτικές. Η οπτική είναι καταρχήν ότι για τους εκπαιδευτικούς μας η τηλεκτέδευση, θα έλεγα ότι είναι και τηλεεργασία. Πέρα από την έννοια της τηλεκτέδευσης. Για τους μαθητές μας αλλά και για τους μονείς που συμμετέχουν δίπλα στα παιδιά και είναι δίπλα στα παιδιά και συμπαραστέκονται, είναι οπωσδήποτε κομμάτι τηλεκτέδευσης. Άρα, η οπτική που έχουμε για τα θέματα αυτά, την διαχωρίζω από πλευράς μονείων και δρασκάλων και την διαχωρίζω από πλευράς των μαθητών. Οι συμβουλές που υπάρχουν, έχουν βγει στη διάρκεια της πανδημικής αυτής ηθήσεις από τις εθνείς οργανισμούς, από την Euroball, από την Interpol, από το Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας και την Αρχή για τη Διαφάνειας, την ΑΔΕ, αντίσχεσες οδηγίες πολύ λεπτομερές και αναλυτικές. Καλό είναι να επισκεφθούμε γενικότερα αυτούς τους διτιακούς τόπους όπου υπάρχουν αυτές οι οδηγίες. Το σημαντικότερο που ισχύει, καταρχήν ξεκινώντας από τη σύνδεση που έχουμε στο σπίτι μας, τις ρυθμίσεις που έχουμε, οι πλατχόρμες αυτές που περιλαμβάνουν και είναι τα ψηλά γράμματα, οι οδηγίες του Υπουργείου Παιδείας που έχουν έρθει για την ευκαιρία να πούμε ότι για το θέμα αυτό, ήδη από την προηγούμενη σχολική χρονιά, το Υπουργείο Παιδείας είχε εκδόσει κάποιοι συγκυκλίους. Νομίζω ότι συμπλήρωσε και τις τροποποίησε το μήνα Σεπτέμβρη και τις συμπλήρωσε και τον Οκτώμβρη. Νομίζω είναι μια καταλαβαίνεται διαδικασία με τα όποια προβλήματα η αισθουχή συμπήρξαν στην αρχή. Και φυσικά, πιστεύω ότι με την πάρα του χρόνου και την κρίση βελτιωνόμαστε στην κατεύθυνση αυτή. Το ίδιο από την πλαβρά των παιδιών μας ότι δεν πρέπει να μοιράζουμε τα δεντομένα, να σεβόμαστε την διαδικασία, να μη ξεχνούμε ότι ο σεβασμός προς το συμμαθητή μας και στο συνάθρωπό μας είναι κάτι πολύ βασικό. Αυτό που δεν θέλουν να μας κάνουν, μη το κάνουμε και εμείς. Άρα, θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί με τον τρόπο που χρησιμοποιούμε τις πλατφόρμες αυτές γενικότερα, αλλά και στα social media όπου και μετά τις πλατφόρμες πλέον μετέχουν τα παιδιά. Το μεγάλο πρόβλημα σήμερα που αντιμετωπίζουμε στο θέμα των παιδιών είναι ο χρόνος, θα λέγα, αν κάνουμε ένα χρόνο, θα τον ονόμαζα χρόνο οθόνης. Ο χρόνος οθόνης που αφιερώνει ένα παιδί ή ένας ενήλικας κάθε μέρα, απαρτίζεται από το χρόνο που έχει σχέση με την τελεκπαίδευση, από το χρόνο που αφιερώνει στη συμμετοχή του σε τυχόν social media και λοιπά, από το χρόνο στην οθόνη που αφιερώνει στον κινητό του για να δει τυχόν μηνύματα. Αν το προσθέσουν αυτό το χρόνο, ειδικότερα σε αυτή την περίοδο της πανδημικής κρίσης, θα λέγα ότι είναι ένας χρόνος τεράστιος και αφαιρείται από τις δραστηριότητες, όπως είπε προηγουμένως ο προστάμενος εκπαίδευσης, πολύ σωστά από δραστηριότητες που θα πρέπει να έχουν υπόψη μας και ότι έχει ανάγκη το παιδί, το έχουμε ανάγκη όλοι. Ήδη ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, πριν την πανδημική χρήση, η κύρια καμπάνια του ήταν λιγότερη οθόνη, περισσότερη κίνηση. Αυτό μας προέτρεπε. Προχωράνως τώρα για άλλες ανάγκες μας λέει να είμαστε ευκλακτικοί, ωστόσο το θέμα της κίνησης γενικότερα είναι κάτι πολύ βασικό. Ουέ και Αλίμ ονόμασαν είναι πάνω από μια οθόνη. Είναι προτιμότερο πάνω από ένα βιβλίο, παρά από μια οθόνη σε κάποιο σημείο, σε κάποιο βαθμό. Αυτό είναι πολύ βασικό, να μην ξεχνάμε και την σχέση και την επαφή μας με το βιβλίο. Τώρα, μια άλλη παράμετρος με αφορμή αυτό είναι το τι άλλα προγράμματα έχουμε εγκαταστήσει στις συσκευές μας, οι οποίες ανά πάση στιγμή μπορούν να κλειδωθούν, να ενεργοποιηθούν προγράμματα που τυχόν από ios ή οτιδήποτε άλλο έχουμε κατά λάθος ή από λάθος εχειρισμό δεχθεί και να κλειδώσουν αρχαία μας, να μην είναι λειτουργικός ο υπολογιστής μας ή να εκθέσουμε τον υπολογιστή μας σε μια διαρροή δεδομένων. Εδώ υπάρχει μια πρωτοβουλία της γύρω από το no more ransom, το λειτουργισμικό και λοιπά πάρα πολύ σημαντικό, μια συνεργατική προσπάθεια που πραγματικά κυντώσει λύσεις επιχειρήσεις. Να πω με την ευκαιρία αυτή ότι τα παιδιά μας υπό τις νέες ενθήκες μπορούν να μεταφέρουν τη γνώση την καινούργια προς το σπίτι και καλό είναι εμείς οι γονείς να συζητούμε με τα παιδιά μας τι ακριβώς τα ασχολεί, τι ακριβώς ασχολούνται και δραστηριοποιούνται, να δείχνουμε ενδιαφέρον να είμαστε κοντά τους και όχι μακριά τους. Επίσης η καμπάνια της EuroPoll συνεχίζεται στοχεμένη για τα παιδιά μας, είναι πάρα πολύ σημαντικό, έχουν κάνει τεράστια βήματα όλοι οι οργανισμοί αντιμετώπισης επιβολής αρχές επιβολής του νόμου. Θα σας έλεγα ότι αυτές τις συμβουλές που βλέπετε προέρχονται από πραγματικά περιστατικά. Δηλαδή όποια συμβουλή βλέπετε να θυμάστε ότι από πίσω από κάθε συμβουλή κρύβονται δεκάδες, εκατοντάδες και χιλιάδες περιστατικά τα οποία επαναλαμβάνονται. Έτσι λέμε να ψωνίζουμε από ασφαλείς δικτυακούς τόπους. Κάτι δεν πάει καλά και βλέπουμε ότι αυτό επαναλαμβάνεται παρόλο που διένουν ανακοινώσεις και λοιπά. Το ίδιο στα θέματα των προσωπικών δεδομένων. Προσοχή τα παιδιά να στη μοιράζονται, με ποιον μοιράζονται, με ποιόσι να μιλούνε. Πάρα πολύ σημαντικό. Θα πρέπει να καταλάβουν ότι οι κίνδυνοί που υπάρχουν στο φυσικό περιβάλλον μεταφέρονται και στο ψυχακό περιβάλλον. Δεν τους γνωρίζουμε αυτούς. Φαίνεται κάποιος αλλά δεν ξέρουμε αν είναι αυτός που φαίνεται. Εδώ βλέπουμε την προσπάθεια του Υπουργείου Παιδείας, αν επισκεφθούμε τη σελίδα, όπου έχουν βγει σχετικές οδηγίες για την εξάποστάσεις εκπαίδευση, για την δηλεκπαίδευση συγκεκριμένα. Τώρα πάμε στο κομμάτι τηλεεργασία. Εδώ μπορούμε να το δούμε υπό δύο οπτικές. Είναι ότι αλλάζει κατ' αρχήν ανατρέπεται η καθημερινότητα των εργαζομένων, ξεκινά από την οπτική των εργαζομένων, αλλά και η καθημερινότητα των εργοδοτών. Αλλάζει το παραγωγικό μοντέλο στη χώρα μας, θα έχει τεράστιες συνέπειες. Ίσως δεν είναι νωρίς να αποτιμήσουμε τι συνέπειες θα έχει αυτό το πράγμα. Ήδη τώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση προωθείται μια νομοθεσία ή ένας διάλογος για το δικαίωμα στην αποσύνδεση. Δηλαδή συνδεδεμένος, αλλά όλη την ώρα όλα αυτό καταλαβαίνεται είναι τρομακτικό και φιεαλτικό. Γιατί φυσικά μπορεί εδώ να ελοχεύει κίνδυνος καταπάτησης δικαιωμάτων, από την άλλη όμως παρέχει και πλεονεκτήματα όπως η ευελυξία, το να αποφύγουμε να ρυπαίνουμε το περιβάλλον, για παράδειγμα από μετακινήσεις, καταλαβαίνετε όλο αυτό τι κόστος μπορεί να έχει. Μπορεί να βοηθάει την ανταγωνιστικότητα υπηρεσιών που παράγονται και προϊόντων και εδώ έτσι θέθεται ένα θέμα, αλλά σίγουρα όλα αυτά πρέπει να λειτουργήσουν σε ένα πλαίσιο. Πολύ σημαντικό θεωρώ, θα ήθελα στη σημερινή λίγο συζήτηση να δώσετε βαρύτητα και να επισκεφθείτε και να επισκεπτόμαστε συχνά όλοι μας, γιατί αυτό αφορά όλους μας, δεν είναι εμείς και εσείς, είμαστε εμείς όλοι. Υπάρχουν γονείς και εκπαιδευτικούς, στην Ψηφιακή Ακαδημία που υπάρχει πλέον στο επίσημα δημιουργήσης του Υπουργείου Ψηφιακής Δικυβέρνησης και εδώ θα μπορούσαν η εκπαιδευτική κοινότητα και η ακαδημακή κοινότητα και οι βιοθήκες και όλοι μαζί να αξιοποιήσουν και να συνησφέρουν την κατέθηση αυτή. Είναι πάρα πολύ σημαντικό τη συμμετοχική διαδικασία, δεν είναι μόνο η πολιτεία που πρέπει να σκέφτεται και για εμάς αλλά και εμείς πρέπει να σκεφτόμαστε για την πολιτεία, για την κοινότητα, για την κοινωνία. Δίνω μεγάλη βαρύτητα στον εθελοντισμό που δεν γίνεται με αμοιβή, καταλαβαίνετε τι θέλω να πω, δεν είναι επιδοτούμενος ο εθελοντισμός, θα είναι ένας εθελοντισμός πραγματικά του να πηγάζει από αγαθά κινητρά. Εδώ είναι πάρα πολύ σημαντικό όλα αυτό να το αξιοποιήσουμε. Επίσης το αρχηγείο της ελληνικής αστυνομίας έχει ειδική σελίδα πέρα το cyber alert που είναι για τους μεγάλους έχει και το cyber kit και σας καλώ να με την ευκαιρία το επισκεφτείτε και να ακολουθήσετε τις οδηγίες και συμβουλές που οι εκλεκτοί συνάλεφοι πραγματικά συνεχίζουν εξαιρετικό έργο. Επίσης να δούμε τι έχει αλλάξει στο ενδιάμεσο, στο ενδιάμεσο μεσολάβηση ανεμοθεσής. Πλέον ο ρόλος των φορέων για την κυβερμασφάλεια προέρχεται από το Υπουργείο Ψυχιακής και Κυβέρνηση. Υπάρχει αρμόδια διεύθυνση για αυτό το πράγμα, δεν είναι πλέον το αρχηγείο της ελληνικής αστυνομίας αυτός, συνεργάζεται με τους φορείς αυτούς αλλά η κυβερμασφάλεια στη χώρα μας είναι το αρμόδιο Υπουργείο που πρόσφατα έβγαλε και τη στρατηγική για την κυβερμασ Επίσης στο ΓΕΕΘΑ υπάρχει η ειδική πλατφόρμα αντιμετώπισης κυβερναπηλών που αντιμετωπίζουν σε οργανισμούς ή οτιδήποτε, διαπιστώσουμε πού μπορούμε να το αναφέρουμε, θα δούμε παρακάτω πού μπορούμε να αναφέρουμε το κυβερνοέγκλημα, δεν είναι ανάγκη να τρέχουμε σε υπηρεσίες, μπορούν από το σπίτι μας κάλεστε να το κάνουμε Πάρα πολύ σημαντικό κρίνω το ρόλο των ανεξάρτων αρχών και φορέων που υπάρχει υλικό πρόσφορα για τα παιδιά. Θα παρα παιδιά να δούμε, παράδειγμα, το Συνήγορο του Καταναλωτή, να δούμε την αρχή προστασίας ενδεδομέων προσωπικού χαρακτήρα που πρόσκατα και άλλαξε σελίδα και με πολύ καλό υλικό την οποία προτρέπω να επισκεφτείτε Επίσης, αυτή είναι μια πολύ καλή πρακτική των ΕΟΦ, τα φάρμακα, την Επιτροπή, την Επικοινωνία και τα Χειδρομεία, την αρχή διασφάλισης του απορίττου των Επικοινωνίων, είναι τεράστια σημασία ο ρόλος των αρχών αυτών, δεν είναι απλώς να τις έχουμε δημιουργήσουμε και οπωσδήποτε όταν συμβαίνει κάτι να το αναφέρουμε, γιατί δεν είναι μόνο οι ποινικές κυρώσεις για μια περίπτωση, μπορεί να είναι και οι δικητικές κυρώσεις που είναι πολύ σοβαρό της κανένας φορά από τις ίδιες ποινικές κυρώσεις, βλέπετε ότι και η ΕΕ έχει δομές και υποδομές, έχουμε ένα πλαίσιο δημιουργηθεί, δεν είναι αφηρημένο, εδώ τονίζουμε βελάκι το ρόλο της εκπαιδευτικής κοινότητας και του ιδιωτικού τομέα αυτή τη σύμπραξη, τον ΕΕ βλέπετε πάνω α τώρα η καλύτερη αξιοπτήση αυτών των εργαλείων είναι μια ευκαιρία να αναπτυχθούν νέα εκπαιδευτικά εργαλεία, θα έλεγα ότι αυτά έτσι η καταιρεία τα γνωρίζει καλύτερα και τα αμμόκου και λοιπά από χώρες όπως η Αυστραλία ή οι Σκαντιναβιές χώρες που είχαν μεγάλες αποστάσεις, εκεί πρώτο ξεκίνησαν αυτά τα εργαλεία εξ αποστάσεως που λέμε να υπάρχουν και φυσικά βλέπουμε τώρα ότι έχουν επεκταθεί η προστασία των δικτύων και πληροφορικών συστημάτων, μη ξεχνούμε ότι τα παιδιά σήμερα που τηλεκπαιδεύονται και οι γονείς τους που τηλεεργάζονται αλλά κυρίως για τα παιδιά μας αναφέρουμε, να στελεχώσουν αυτούς τους τομείς με ένα νέο ρόλο, με ένα σύγχρονο ρόλο, με μια νέα οπτική Προτρέπω να αξιοποιήσουμε τις δυνατότητες και τα εργαλεία των διεθνών οργανισμών, να αναφέρω ένα καλό παράγγελμα στο best practice το Συμβούλιο της Ευρώπης, ακολουθήσατε το Συμβούλιο της Ευρώπης, όσο στο facebook, όσο στο instagram και στα άλλα social media αλλά και την ίδια τη σελίδα έχει καταπληκτικό υλικό Αυτή τη διαφάνεια σήμερα ακριβώς την δημιουργήσα, είναι σημερινή ανακοίνωση του Συμβουλίου της Ευρώπης με το safer internet όπου έχει και υλικό στα αγγλικά, θα μπορούσε κάποιος από το υλικό αυτό να μεταγροφιστεί να το έχουμε και στα ελληνικά, φανταζούμε πως υπάρχει από φορείς που υπάρχουν εδώ στην Ελλάδα, άρα είναι μια καλή ιδέα Επίσης θεωρώ πολύ σημαντικό το να καθιερώσουμε πέρα από την πολιτική απ' όπου να κάνει τη δική τη στρατηγική, πρέπει ο καθένας μας να δημιουργήσει τη δική του σε ατομικό επίπεδο ή οικογενειακό επίπεδο πολιτική κυβερνή ασφάλειας Να υπάρχει ένα απλό check list, check list συνήθως χρησιμοποιούν οι πιλότοι όταν πετάει ένα αεροπλάνο, δηλαδή ποιες ενέργειες πρέπει να γίνουν έτσι ώστε να πετάξει ασφαλώς το αεροπλάνο Το ίδιο πρέπει να έχουμε υπόψη μας, αυτό το check list, αυτή τη list θα ελέγχω, όταν σερφάρουμε Συνήθως τα περισσότερα προβλήματα προκύπτουν από τη ρουτίνα, απ' το δε βαριέσαι απαντός στο ίδιο email που ξέρω ενώ έχει μας ελαττήσει κάτι άλλο Με αποτέλεσματα μετά από λίγο να έχουμε καταλάβει ότι έχουμε ξαπατηθεί Επίσης έμφαση την εποχή του fake news και του hate speech, πολύ σημαντικό η εξοπιστία των φορέων να έχουν αυτό το σήμα επιβεβαίωσης της γνησιότητας του προφίλ Άλλο πράγμα είναι να ξέρω τι είναι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και άλλο είναι να έχω δημιουργήσει ένα προφίλ fake, να πάρω το λογότυπο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και να δημιουργήσω ένα fake profile Άρα πολύ σημαντικό ποιος το είπε, πότε το είπε και τι ακριβώς είναι Εδώ θα πω ειδικά για τη βιοτεία το καλό παράδειγμα, αυτό που λέω να επισκέπτετε σε διακούς τόπους που έχουν το λουκετάκι Είδα με χαρά διαπίστωσα ότι η διάθεση πρωτοβάθμες και δευτεροβάθμιας σε αντίθεση με άλλες διευθύνσεις πρωτοβάθμες και δευτεροβάθμιας στη χώρα μας έχουν το λουκετάκι Και θέλω να συγχαρώ τους ανθρώπους που υποστηρίζουν το IT δίνω και καλές αφορμόσεις και στους εφορές που δεν έχουν αυτό το λουκετάκι να το αποκτήσουν Ποτέ αργά, άρα μία που το λέμε σήμερα θέλω να είμαστε χρήσιμοι και χρηστικοί Επίσης η γνησιότητα του profile στο Facebook αυτό που βλέπετε στο βελάκι είναι πολύ σημαντικό Οι δυνατότητες που έχουμε να αναφέρουμε ένα κυβερνοπεριστατικό αλλά και ένα κυβερνοέγκλημα Πλέον υπάρχει πλατφόρμα με απλά βήματα με 4 βήματα από την πλατφόρμα του gov.gr στην ενόητα πολίτηση και καθημερινότητα υπό ενότητα καταγγελίες Να προβούμε θα μπορούσε αυτή η πλατφόρμα να βελτιωθεί από πλευράς του κράτους του αρχηγείου της ελληνικής αστυνομίας να εξυπρονιστεί Όπως θα πρέπει να εξυπρονιστεί και η δική της σελίδα του αρχηγείου που δυστυχώς δεν έχει και τώρα που μιλάμε το λουκετάκι που σας είπα προηγουμένως Αλλά πότε δεν είναι αργά Και να είναι πιο φιλική στον χρήστη, δηλαδή οι εφαρμογές θα πετύχουν μόνο αν είναι φιλικές και περιλαμβάνουν όλο και περισσότερες περιπτώσεις Για παράδειγμα, αν έχουμε σήμερα μια δήλωση απώλειας δεν μπορούμε με το υπάρχον σύστημα να την αναφέρουμε όλοι Πρέπει να μεταβούμε στο τοπικό τμήμα, μόνο ότι αυτό συνεπάγεται σε περίοδο κανδυνικής κρίσης Αυτό θα μπορούσε να γίνει με έναν απλό τρόπο, δεν στοιχίζει τίποτα, αλλά θέλει λίγο προσπάθεια Επίσης, η ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου. Μιλάμε για τα φάρμακα. Προηγούμενα σας είπα το παράδειγμα της Cyber Crime Convention του Συμβουλίου της Ευρώπης Το ίδιο δυστυχώς από το 2010 υπάρχει η Medi Crime Convention που η χώρα μας όπως βλέπετε στο χάρτη δεν την έχει αξιοποιήσει Γιατί η τραγική ειρωνία είναι ότι το προηγούμενο εξάμινο είχαμε και την Προεδρία Τρομμάρα μας Δηλαδή, το λέω αυτά, γιατί όταν παρέλαβαν οι Γερμανοί από εμάς την Προεδρία κατέβηκαν με ατζέντα Οι δικοί μας ούτε καν είχαν συμπεριλάβει αυτό το θέμα. Και τώρα που μιλάμε, φανταστείτε όλους τους υπουργούς υγείας, τους υπουργούς δικαιοσύνης από το 2010 και 2012 να πετά να ετώ. Συγγνώμη, λυπάμαι που το λέω και εκφράζουμε αυτό το τρόπο, αλλά θεωρώ ότι είναι επίσης πολύ σημαντικό και αυτό δεν τιμά την πολιτική πραγματικότητα της χώρας μας Το να μην έχουμε υπογράψει την συνθήκη και να μην έχουμε θεωτήσει. Την έχει κάνει πρόσφατα και η Τουρκία και η Κύπρος και η Αλβανία Άρα θεωρώ το επόμενο διάστημα, αυτοί που μας ακούνε, να πάρουν τα μηνύματα και να είναι λίγο γοντά στην πραγματικότητα την Ευρωπαϊκή Τώρα, θεωρώ πολύ σημαντικό το ρόλο της εκπαίδευσης, όπως είπα προηγουμένως, το ρόλο των φορέων Σε μια σύγχρονη κοινωνία πρέπει να υπάρχουν στόχοι και προτεραιότητες. Είναι πρόσφατο άρθρο, το άρθρο αυτό μπορείτε να το βρείτε Δημοσιεύτηκε την ημέρα των Τριών Ιεραρχών. Θεώρησα χρήσιμο να πω από τη δική μου οπτική τα πράγματα, όπως και ένα σημερινό άρθρο, Κατερίνα, το οποίο μπορείτε να το φιλοξενήσετε Που μιλάω ποιά ασφάλεια, ποιο διαδίκτυο και ποιά ασφάλεια, γιατί μιλάμε για ταξικές αποκλήσεις, για ELITE που δημιουργούνται, για κλειστές ομάδες συμφερόντων, που είμαστε στη διάθεσή σας τίποτα να το συζητήσουμε τώρα Κλείνοντας, θα έλεγα ότι για όλα αυτά τα θέματα θα πρέπει να έχουμε ειλικστική προσέγγιση, να δημιουργήσουμε κουλτούρα εμπιστοσύνης, η εμπιστοσύνη πρέπει να ξεκινάει η εμπιστοσύνη γονείς προς τα παιδιά μας να τα έχουμε εμπιστοσύνη ως εκπαιδευτικούς μας, να συνεργαζόμαστε, να υποστηρίζουμε την προσπάθεια των παιδιών μας, να είμαστε δίπλα τους, διαρκήση να είναι αυτή η συνεργασία μαθητών γονεών εκπαιδευτικών Δεν είναι κάτι απρόσωπο, δουλειά σου, δουλειά μου κλπ, όχι, είναι δουλειά όλων μας Οπωσδήποτε συζήτηση, δίνω μεγάλη έμφραση στο κομμάτι συζήτησης, δημιουργική, γεωσαστική και όχι τυπική Επίσης να δούμε λίγο στο περιβάλλον μας γύρω τι δυνατότητες έχουμε, αν μου τύχει κάτι ποιος θα με υποστηρίξει και τι μπορεί να κάνει για μένα Εάν το παιδί τύχει μιας ψυχολογικής υποστήριξης, ποιες είναι οι κοινωνικές δομές που έχω στη περιοχή μου στο περιβάλλον μου, τι μπορώ να κάνω Σίγουρα δεν είμαι μόνος μου, άρα υπάρχουν άνθρωποι Επίσης να υπάρχουν να αναπτυπηθούν δραστηριότητες και δράσεις και εδώ θα μπορούσε και η βιβλιοθήκη Θέματα ρομποτικής, θέματα άλλων βιβλίων εξειδικευμένων, για παράδειγμα θα μπορούσε να υπάρχει μια γωνιά του βιβλίου για την κυβερνόνασσφάλεια Λέω ένα παράδειγμα, που κάθε χρόνο να εμπλουτίζετε, ξεκινώντας δηλα-δηλα με κάποια βιβλία, για κάποιες εργασίες που θέλουν να κάνουν τα παιδιά Η ευεστοποίηση, για τη μείωση του κυβερναγκλήματος, να παράγουμε το καλό μήνυμα Αν όλοι μας εδώ δεν είμαστε πολλαπλασιαστές του θετικού μηνύματος, έτσι καταλαβαίνετε ότι αυτό δυσκολεύει τις προσπάθειες των αρκών. Σίγουρα όμως πρέπει να έχουμε μια κουλτούρα βιοηθικής που να ξεκινά από τη μικρή ηλικία Γιατί ακριβώς τις θέλουμε τις τεχνοηδίες? Αυτό είναι ένα κέριο ερώτημα, το οποίο πρέπει να το καλλιεργεί το σχολείο, είπα προηγουμένως για την κριτική σκέψη Τι θέλουμε για να κάνουμε καλύτερες και ανθρωπινότερες κοινωνίες, τι ακριβώς επιζητούμε. Σε όλα αυτά οπωσδήποτε χρειάζεται πολιτική βούληση, στρατηγική, κουλτούρα συνεργασίας που είπαμε Η θεσμική θοράγγιση με την τήρηση χρονοδιαγραμμάτων και όχι με την απειλή προστήμου να τρέχουμε λίγο γρήγορα τα θέματα Σίγουρα θα πρέπει να έχουμε υπόξημα στην αξιοκρατία, τη διαφάνεια και τη δικαιοσύνη γιατί αλλιώς δεν έχει νόημα να υιοθετήσουμε τις τεχνολογίες αν δεν υπηρετούν αυτές τις αρχές. Να βελτιωθούν οι δομές και υποδομές των μπαθμίδων εκπαίδευσης, επένδυση στον ανθρώπινο παράγοντα, καλά τα software και τα hardware αλλά το human war είναι εκείνο που μετράει Οι καλές πρακτικές όπως είπαμε, η συνεργασία των εκπαιδευτικών με σχολές αντίστοιχες, πληροφορικές, πενταγωγικές, βιβλιοθήκες, φορείς, αναφέρω έτσι οργανισμούς και φορείς, υποστήριξη της έρευνας και ανάπτυξης και καινοτομίας, το research development and innovation και όλα αυτά θα πρέπει να τα δούμε ότι θα πρέπει αυτή η θωράκιση γενικότητα ότι μπορούμε καταρχήν να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις αυτές θα πρέπει να στοχεύουν σε μια ανοιχτή δημοκρατική και βιώσιμη κοινωνία η οποία θα αξιοποιεί τον άνθρωπο. Το σημερινό κρατήσετε είναι ότι κανένα παιδί μόνο του και όλοι μαζί πρέπει να είμαστε στην κοινή προσπάθεια για ένα καλύτερο διαδίκτυο γιατί ο άνθρωπος έφταιξε την τεχνολογία για την ευημερία. Αν αυτό δεν το καταφέρουμε αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να δούμε τι δεν πάει καλά. Όλα αυτά είναι χρήσιμα όταν έχουμε τον ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα μέσα στην οικονομία και αυτό φυσικά είναι στο χέρι μας. Για περισσότερες συμβουλές, επιμέρους συμβουλές αν θέλετε και στο κανάλι που έχω στο YouTube μπορείτε να το βρείτε. Μπορούμε και αυτό να το βελτιώνουμε να δουλτήσουμε με χρήσιμα βίντεο και όχι μόνο περιοριζόμενα στα θέματα του κυβερνοεγκλήματος και θέματα πολιτικής προστασίας και λοιπά. Ευχαριστώ για την προσοχή σας και εδώ στο σημείο αυτό είμαι στη διάθεσή σας για ερωτήσεις και εγώ τι άλλο θέλετε να ερωτήσετε. Να πω επίσης ότι σήμερα είναι μαζί μας και σχολείο από την Αλίαρτο από ό,τι έγραψαν στο chat. Είναι καλησπέρα. Και εγώ μια πάρα πολύ καλή παρουσία σε ευχαριστούμε πολύ για το υλικό και το ελληνικό ίδιος υλικό. Μας το μοιράσεις αν μπορείς και συγκεκριμένα τι δράσεις θα μπορούσαμε να συνησφαίρουμε ο καθένας μαζί να φτιάξουμε κάτι μεγαλύτερο σαν database, σαν ρισώσεις προχωρήσεις προς τα υπόλοιπος. Ό,τι ζητήσεις θα το έχεις. Ευχαριστούμε πολύ. Η παρουσία θα είναι στη διάθεση της βιβλιοθήκης και στη διάθεση του σχολείου και σε όσους σήμερα παρακολούθησαν την εκδήλωση. Θα παρακαλούσα έτσι μέσω της κυριασκεράς να μεταφερθεί. Να ρωτήσω εγώ κάτι. Στρατηγέ μου, αγαπητέ Γιώργο. Καταρχήν συγχαρητήρια για την εξαιρετική παρουσίαση. Κάθε διαφάνεια ήταν στοχευμένη, εύγλωτη, εύστοχη, ήταν to the point. Το ερώτημά μου είναι το εξής. Είναι ωραία η στρατηγική πρόληψη, αλλά πάντα βλέπουμε ότι ιδιοκτικές αρχές, οι αρμόδιες αρχές, η ΕΝΙΣΑ, οι άλλες αρχές που είναι αρμόδιες για το κυβερνοέκλημα, κυνηγάνε τους κακοποιούς. Πάντα θα γίνει μια διαδικασία, θα γίνει κάτι, οι hackers θα μπουν στο σύστημα υγείας, ξέρω, της Μεγάλης Βρετανίας, θα χτυπήσουν στο Hong Kong κυβερνητικές σελίδες ή στην Ενδία ή αλλού και μετά θα έρθει η προσπάθεια για θεραπεία, η προσπάθεια αντοπισμού. Πώς θα μπορούσε να προηγείται η εκάστοτη κυβερνητική πολιτική να στοχεύει δηλαδή να βρει τα δίκτυα και ο προληπτικός της δηλαδή ρόλος να είναι ουσιαστικός, να μην έπεται, αλλά να προηγείται. Ευχαριστώ για την ερώτηση Νεκτάριε, θα πω καταρχήν ότι στη συνδεδεμένη πραγματικότητα έχουμε ένα ανομοιόμορφο τοπίο, ανομοιόμορφο τοπίο τόσους επίπεδο κρατών που συνδεονται όσους και σε επίπεδο χρηστών. Ευχαριστώ επίσης σε έναν όρο που σέβοδα πρόσφατο βιβλίο διάβασα του Διωβάλα Χαράρι, λέει το flexible cooperation, δηλαδή την ευέλικτη συνεργασία. Την ευέλικτη συνεργασία την έχουν, μας αρέσει δεν μας αρέσει, το οργανωμένο έγκλημα είναι ένα βήμα πιο μπροστά. Γιατί δεν περιμένει κάποιο εγκύκλιο για να λειτουργήσει, δεν περιμένει ένα θεσμικό πλαίσιο να υπάρχει, δεν περιμένει ένα νόμο για το κυβερνοέγκλημα 13 χρόνια να συζητεί από 2001 να μετουσιώνεται το 2013 και να γίνεται νόμο στο κράτος το 2016, δηλαδή να αφαιρέσουμε τα χρόνια είναι 15 χρόνια διαφορά. Καταλαβαίνετε ότι η ικανότητα των κρατών, γιατί είναι και ένα θέμα ισχύος, πιστεύουμε καταλαβαίνετε τι σημαίνει αυτό το πράγμα, οι χώρες που έχουν την ικανότητα να αντιμετωπίσουνε γρηγορότερα και αμεσότερα και ουσιαστικότερα μέσα από συνεργασίες στο νησο. Κατσιά νομίζει κανείς ότι μόνος του, υπερεκτιμώντας τον εαυτό του. Εδώ δεν πρέπει να υποτιμήσουμε κανέναν. Θα έλεγα τις πρόεδρες έβλεπα για παράδειγμα την Υπουργό Παιδείας να δεν κάνουν λάδος στην Ινδία και είδα πόσο βαρύτητα έδινε για παράδειγμα στα μαθηματικά. Θα μου πείτε τι σχέση έχουν τα μαθηματικά με τους οικολογιστές και την πληροφορική. Κίποτα τυχεία. Μακάρι να ήθαμε και εμείς στις ίδιες αντίστοιχες επιλογές και λοιπά να δούμε και τους προβληματισμούς. Επίσης, ένα άλλο που έχω πει σε άλλη μου μιλία είναι ότι προηγουμένως σας έδειξα τις χώρες που είναι στη πρώτη δεκάδα, σε κάποια διαφάνεια λίγο πιο πάνω. Τι θα πρότειναν στο εκπαιδευτικό σύστημα και στους ακαδημαϊκούς, πρωτοτυχιακούς, μεταπτυχιακούς, εκπαιδευτικούς από όλες τις βαθμίδες. Να μελετήσουμε τα εκπαιδευτικά συστήματα των χωρών που είναι μπροστά. Κανείς σήμερα δεν ανακάλυψε το φεγγάρι. Μετέχουμε σε μια διαδικασία που πραγματικά για τη χώρα μας είναι χρήση ευκαιρία. Εάν καταλάβουμε και έχουμε όραμα. Θα σας πω επίσης ένα άλλο παράδειγμα το οποίο το είπα εσύ ένα άνθρωπο. Ο τελευταίος νόμος για την ψηφιακή διακυβέρνηση χάρηκα πάρα πολύ που τον είχε προτείνει ο κ. Πυρακάκης και συγκέντρωσε 275 βουλευτές του ελληνικού κοινοβουλίου. Για μένα ίσως ήταν από τα πιο θετικά μηνύματα που είδα. Δηλαδή θα πρέπει να καταλάβει και το ίδιο το πολιτικό σύστημα ότι δεν πρέπει να διαφωνούμε στα αυτονόητα. Σήμερα για παράδειγμα επέλεξε και ευχαριστώ κατ' αρχή την Κατερίνα για την πρόσκληση. Επέλεξε τη σημερινή μέρα για το ασφαλές διαδίκτυο συναιολογικά και συμβολικά να την κάνω σε ένα μέρος της περιφέρειας και της επαρκίας. Κόντρα στον ίδρων κεφαλισμό. Πανταστείτε ότι το διαδίκτυο μας δίνει ισοδύναμη θέση. Είτε και μια χρονιά ανοίγουμε αυτό το πράγμα ο κοντινό μας Καστελόρησης. Την πλατφόρμα που κάναμε ή στη Γάβο μας, είτε στο σημείο Πινέζα πάνω στο Νεύρο είτε στη Βορεια Κέρκυρα. Πανταστείτε πόση δυνατότητα μας δίνει η τεχνολογία. Ποτέ αυτό το πράγμα δεν μπορούσαμε να το διανοηθούμε. Εύχομαι κάποια στιγμή στη χώρα μας οι επόμενες κεντρικές εκδηλώσεις της χώρας να μην έχουμε αυτή την ανασφάλεια. Αφήγαμε από τα δυό διαφυγνών η Ελευσίνας και πάθαμε κάτι. Τίποτα μπολύτως δεν θα πάθουμε. Βλέπουμε λίγο την αρχαιότητα και μην ξεχνάμε και τη Λιβαρία και τη Θίβα εκεί πέρα και ο εκεί ηγέτης ο Ειδήποδας πήγε εκεί στον δρόμο, στο τρίστατο εκεί που βρέθηκε. Επειδή τα state actors πλέον είναι πολύ μεγάλο παιχνίδι και οι μεγάλοι προφανώς κεντρώνονται και την νέο δυνάμεις, έχουμε πορόσφατα μια ταινία επειδή το Netflix, το Social Dilemma, το οποίο έδισε πολύ κέρια ζητήματα προς συζήτηση σε επίπεδο ατομικό και κοινωνικό. Μπορείς να πεις πέτα δυνατή κουβέντες και καμα αυτό σου παρακαλώ. Θα έλεγα, Γιώργο, από το προβληματισμό που υπάρχει τώρα τελευταία. Για μένα αυτό που με προβληματίζει έντονα είναι αυτή η γιγάντοση των τεχνολογικών κολωσών που ουσιαστικά είναι υπερκράτης σε κράτη και όχι κράτος εν κράτη, κάποτε λέγαμε την φράση κράτος εν κράτη, αλλά σήμερα για μένα αγγίζουν τα όρια των υπερκρατών σε κράτη. Αλλάζουν σχετισμούς, καταλαβαίνεις ότι η επιρροή τους μετατρέπουν τα δεδομένα. Αυτό που χαρακτηρίζεται ως μοιόιλ, δηλαδή ουσιαστικά η αξιοποίηση των δεδομένων, τι σημαίνει. Τα δεδομένα αυτό καθεαυτό δεν λένε τίποτα. Είναι ένας όγκος τέλος πάντων πραγμάτων. Η επεξεργασία τους έχει μεγάλη σημασία γιατί βοηθάει πάρα πολύ στη λήψη αποφάσεων, κρίσιμων αποφάσεων. Αυτός που κατέχει αυτή την επεξεργασμένη πληροφορία είναι σε πραγματικά πλεονεκτική θέση. Κανταστείτε να αλλάζει το εκλογικό αποτέλεσμα σε περιφέρειες. Δεν θα πω τις τελευταίες εκλογές που έγινε. Επίσης το δικαίωμα ενός μέσου να αφαιρεί όχι το λόγο είναι ένα θέμα. Αυτή η κοινότητα γενικότερα να προβληματιστεί. Πού σταματάει και πού ξεκινάει η ελευθερία του λόγου. Τα θέματα βιοηθηκής που είπα προηγουμένως. Είναι πάρα πολλά πράγματα στην ατσέλτα. Ακόμη δεν έχουμε δει τίποτα. Βρισκόμαστε επίσης σε δειλήματα όπου τις αποφάσεις δεν θα παίρνουνε άνθρωποι. Δεν μπορούμε να τα αφήσουμε έτσι ως κοινωνία. Πρέπει να μας προβληματίσει αυτός ο προβληματισμός. Αλλά ώσπου να φτάσουμε σε αυτό το προβληματισμό, ειρικά για τη χώρα μας, πρέπει να κάνουμε άλλα πιο βασικά πράγματα μπροστά μας να τρέξουν. Αυτή είναι η άποψή μου. Δηλαδή οι προτεραιότητες της χώρας μας πρέπει να είναι ρεαλιστικές, να είναι στο μοντέλο, αυτό που είπα, το να καταφέρουμε το μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι ευτυχής η κυρία που είμαστε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το λέω ξεκάθαρα. Το αν την έχουμε χρησιμοποιήσει στο βαθμό που πρέπει ή όχι από εγγενείς αδυναμίες διαχρονικές, όπως και το Συμβούλιο της Ευρώπης. Από το 2010 υπάρχει η Σύμβαση για τα Φάρμακα. Δεν μας αφορούν τα Φάρμακα. Θα σας πω επίσημη έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του Ιουλίου που μιλά για τη Στρατηγική. Σε συγκεκριμένη σελίδα, στη σελίδα 4 υποσημίωση 11 μιλάει ότι μόνο το 4% των φαρμάκων που διακρίνεται στο διαδίκτυο έχει στοιχεία νοημότητας. Καταλαβαίνετε τη σημασία, πόσο τραγικό είναι. Άρα αυτά τα πράγματα καλό είναι κάποιοι που ακούνε και νομίζω ότι φτάνουν τα μηνύματα εκεί που πρέπει να τα λάβουν υπόψη τους και να ακούνε φωνές που είναι μπροστά και να μην υποτιμούμε τη γνώμη των παιδιών μας. Είπα προηγουμένα στο παράδειγμα του μικρού Κώστα και τον ευχαριστώ και από εδώ και από αυτό το σημείο ένα χρόνο μετά. Θα μπορούσα να πω κάτι. Καταρχήν μια σκέψη που μου ήρθε από τα τελευταία πράγματα που είπατε κύριε Παπαπρόδρομο αφού σας συγχαρώ για την πολύ ωραία παρουσία που μας κάνα. Εγώ εκτιμάω ως παλιός εκπαιδευτικός συνταξιούχος πια αλλά και ως μαθηματικός βέβαια σπούδασα αλλά ασχολήθηκα πάρα πολλά χρόνια με τη μηροφορική και με τον προγραμματισμό. Εκείνο που θεωρώ ως πολύ μεγάλο έλλειμμα αυτή τη στιγμή στην εκπαίδευση είναι η ανυπαρξία ενός μαθήματος για τη χρήση των τεχνολογιών. Είχα κάνει τεράστιες προσπάθειες και η βιοτεία ήταν ο πρώτος νομός και για 10 χρόνια ο μοναδικός νομός που όλα τα γυμνάσια είχαν αίθουσα πληροφορικής και διδάσκονταν πληροφορική. Αυτό το πράγμα εγκαταλείφθηκε στην πορεία από το οικογείο και αυτή τη στιγμή η πληροφορική διδάσκεται μία ώρα τη βδομάδα σε μία τάξη. Σε αυτό το πλαίσιο να πω ότι το εξής ξεκινώντας τότε το μακρινό 88 αυτή την ιστορία με την πληροφορική είχα πέσει πάνω σε μία πληροφορία που έχει να κάνει με κάτι που αναφέρατε που του θεωρώ σημαντικό να το επισημάνω. Το 1988 λοιπόν στην Αμερική υπήρχε ως μάθημα η πληροφορική στα αντίστοιχα γυμνάσια έτσι στην αντίστοιχη βαθμίδα ως μάθημα επιλογής αλλά υποχρεωτικά μαζί με ένα ομαδικό μάθημα όπως το θέατρο, η ορυμβασία, το ποδόσφαιρο κτλ γιατί η χρήση των νέων τεχνολογιών επιδινώνει σε μεγάλο βαθμό την μοναξιά, την μοναχικότητα και την απομόνωση. Και οι Αμερικάνοι οδηγούμενοι από τους ψυχολόγους και τους ψυχαναλιτές είχαν πει είναι κατεπιλογή αλλά αν πάρεις πληροφορική θα πάρεις και ένα ομαδικό για να σπάσουν ακριβώς αυτή την απομόνος. Ένα δεύτερο που ήθελα να επισημάνω που το είπατε και με φέρατε 50 χρόνια πίσω ακριβώς. Το 1970 ως υποψήφιος φοιτητής το θέμα στην έκθεση μας δινότανε στα αρχαία ήτανε το κάλλιον του θεραπεύει το προλαμβάνει. Σε αυτά τα πλαίσια όμως θα πρέπει να προσέξουμε γιατί επειδή απαντήσατε και σε μια ερώτηση που έγινε που την είχα και εγώ την ώρα που τη σημείωνα την απαντήσατε θα πρέπει να ξέρουμε ότι δεν υπάρχει περίπτωση όσα προληπτικά μέτρα και να πάρεις να βρεθείς μπροστά από τον κλέφτη. Ο κλέφτης θα είναι απ' την αστυνομία μιλάω τώρα εντός εγωγικών και μεταφορικά έτσι οι έννοιες κλέφτης και αστυνομίας θα είναι ένα βήμα μπροστά διότι δεν μπορείς να ξέρεις τι θα σκεφτεί καινούριο. Πάντα εμείς πάμε μετρώντας αυτό που είπατε τα εγκλήματα δηλαδή καταγράφουμε τα εγκλήματα βλέπουμε πως γίνανε αποκτάμε εμπειρία αλλά ήδη οι κλέφτες έχουν πάει ένα βήμα μπροστά. Επομένως είναι ένα ζήτημα που μπαίνει επιτακτικά όμως τώρα πια με τις καινούργιες νομοθεσίες πόσο αυτά τα ζητήματα των απαγορεύσεων και το ζήτημα της πρόληψης θα είναι σε βάρος δημοκρατικών δικαιωμάτων. Ευχαριστώ και Μοραϊτη αγαπητέ δα Μιανέ να μου επιτρέψεις. Βεβαίως. Περαχείν να πάρουμε από το τελευταίο ξεκινάω που θεωρώ το θεωρώ και πρώτο είπα προηγουμένως ότι όλοι νομίζουν όταν μιλάμε για κυβερνοασφάλεια αναφερόμαστε μόνο στο ασφαλές πάσβορ τα συστήματα οι πολιτικές που αλλάζουν τέλος πάντων οι τεχνικές λεπτομέρειες τεχνολογικές λεπτομέρειες. Είπα ότι η κορυφή της πυραμίδας και η στόχευση είναι η δημοκρατία η προστασία της δημοκρατίας το τονίζω και η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και σκεφτείτε λίγο αυτή τη στιγμή το 41% των συνανθρώπων μας που δεν είναι συνδεδεμένοι και είναι σε μάδρο σκοτάδι. Υποτίθεται ότι εμείς είμαστε συνδεδεμένοι. Τι έχουμε κάνει για αυτούς. Είναι συμφέρον της κοινωνίας να είναι όλοι σε ένα επίπεδο πιο σύγκλισης καταλαβαίνετε. Και όταν εξηγήσουμε στον άλλον σίγουρα θα επιλέξει το δρόμο πάντοτε αυτό που λέω πάντοτε το είχα μπει στην πρώτη ομιλία Κατερίνα όταν ήρθαμε εκεί πέρα στο δίλημα του Ιραγκλή. Όταν βρέθηκε στο δίστρατο ποιο δρόμο να διαλέξω εις αρετής ή όχι. Αυτό είναι θέμα και του συστήματος του εκπαιδευτικού. Πριν φτάσει ένα παιδί να αποφασίσει να επιλέξει συμπεριφορές. Και εκείνο πρέπει να μας προβληματίζει όλους γονείς και υπερευτικούς. Ο άλλο είναι ότι αυτό που λέτε το κυβερνό έγκλημα φοβάμαι ότι και οι ίδιες ιδιοκτικές αρχές και δεν είναι τυχεία ότι οι ΥΠΚ και οι ΗΠΚ προτρέπουν τους πολίτες να καταγγέλουν το κυβερνό έγκλημα. Γιατί δεν έχουν την πλήρη εικόνα που υπάρχει. Γιατί θα σας πω ένα παραδείγμα στις μικροαπάτες. Σήμερα το οργανωμένο έγκλημα δεν θα χτυπήσει εκατομμύρια δολάρια ή εκατομμύρια ευρώ ή bitcoin τέλος πάντων τα καινούργιες μορφές κριτοχρήματος. Θα χτυπήσει εκατομμύρια θύματα. Θα πάρει μικρά χρηματικά ποσά. Θα εκμεταλλευτεί και ένα του τραπεζικού απορίτου που δυστυχώς έχουμε στην χώρα μας ένα νόμο του 1171 για το τραπεζικό απορίτω. Είμαστε δηλαδή ξεπερασμένοι στο ρεαλιστικό είναι αυτό που περιγράφω. Το έγραψα και στο άρθρο μου αυτό το πράγμα. Γιατί προφανώς το μοντέλο από το 1171 με το νομοθετικό αδειάτημα το 1059 έχει αλλάξει. Άλλες δεν είναι οι μορφές των συναλλαγών. Δεν υπήρχαν ATM για παράδειγμα να σας πω την εποχή εκείνη. Και σήμερα το τραπεζικό απορίτω δεν βοηθά τον νομοταγή πολίτη, βοηθά τον απατεώνα. Βοηθά τους εγκληματίες που συγκεντρώνουν αυτά τα ποσά και μετακίνουνε τεράστια. Τεράστια παραοικονομία και μάλιστα από χώρες που μας κουνούν το δάχτυλο για θέματα διαφθοράς και ανηθικότητας. Οι οποίες καλλιεργούν τραπεζικά συστήματα που ευλογούν αυτά τα πράγματα. Αυτό το προβληματισμό σας το μεταφέρω έτσι έγκαιρα, προβληματίζει αντίστοια και τους δικαστές στις νομές πολιτείες που σας λέω. Γιατί αυτοί έχουν το Banking Crisis Act του 1970. Και προφανώς θέλουν και οι διοκτήκες αρκείς εργαλεία για να μπορέσουν να κινηθούν. Επίσης η διακρατική συνεργασία. Δηλαδή αυτό που συμβαίνει πρέπει να το καταλάβουμε. Φανταστείτε την επίδραση που έγινε στο νοσοκομείο του Άντεκαν Ρολάτς του Ανόβερου, της 21-22 Σεπτεμβρίου. Μάλιστα είχαμε και μια εκδήλωση στο νοσοκομείο του Γιαννητσόρ, εδώ που δοκιμαστήκαμε από την περιπέτεια COVID. Ακριβώς για τα θέματα της κυβερονασφάλειας στο τομέα της υγείας. Έγινε πάλι σε εμπαρτιακό αυτό, δεν είχε ξαναγυρίσει την χώρα μας αντίστοιχο. Πόσο σημαντικό είναι να το τονίσουμε. Και είχε τραγική κατάληξη να χάσει τη ζωή της μια γυναίκα που μεταφέρονταν εκείνη την ώρα στο νοσοκομείο, γιατί κυρλίδωσαν πάνω τα συστήματα. Δεν είναι υποθετικό το σενάριο. Πρέπει να τρέξουν βήματα. Πρέπει να υπάρχει, ας πούμε, και το έχω ζητήσει, εξειδικευμένος δικασμός λειτουργός στην χώρα μας. Επιτέλους, έχουμε πενταδύο νομούς σε 63 εισαγγελίες τρομάρα μας. Έχουμε, δηλαδή, τόση πολιτέλεια να καταγγευματίζουμε. Την ώρα που όλα αυτά πρέπει ηλεκτρονικά να τρέχουν. Δεν συγκεντρώνονται οι πλακφόρμες του δημοσίου μεταξύ τους. Τώρα, σε ό,τι αφορά το μαθηματικός που είπατε, έχω μια ιδιαίτερη αγάπη για τη λέξη, γιατί είναι σήμερα και η μέρα της γλώσσας, μην ξεχνάμε. Η λέξη μαθηματικός, την εξήγησή της βρίσκεται στο δεύτερο τόμο ενός εκδόσεις ΚΑΚ του ενός βιβλίου για τον Πυθαγόρα. Προέρχεται, αν το ρωτήσετε στις συναδέλφους, είναι καλό να το κάνετε σαν κουρίς, για να μην σας βάλω σε περιπέτεια απάντησης, προέρχεται από τη λέξη μάθημα, που σημαίνει αληθινή γνώση. Δεν είναι ούτε αριθματική, ούτε γεωμετρία. Άρα σήμερα τιμήσαμε την ελληνική γλώσσα, πιστεύουμε το παραπάνω, Κατερίνα, και με τη λέξη cyber-κυβερνήτης, σερφάραμε έτσι και στη γλώσσα μας λίγο. Και μην ξεχνάμε ότι το διαδίκτυο που επικοινωνούμε είναι μια προέκταση της γλώσσας μας, που υπάρχει και διασώζεται, είναι τεκμήριο στον πολιτισμό, στο μέλλον. Ό,τι γράφεται ελληνικά θα μείνει. Ας φροντίσουμε αυτό που θα μείνει να έχει περιεχόμενο, να έχει ουσία, να είναι όμορφο, πραγματικά να κυριαρχήσει. Εγώ σας ευχαριστώ ειλικρινά και να πω ότι οτιδήποτε έχουμε φτάσει. Αυτό το αφήλουμε στην προσπάθεια που ο κάθε εκπαιδευτικός στο πρόσωπό σας καταβάλει και πολλές φορές με πάρα πολλές δυσκολίες και αντικσότητες. Εγώ θα ήθελα να πω, όχι τόσα να ρωτήσω, αλλά να αναρωτιέμαι γενικότερα και ίσως κάποιος να μπορεί να καταθέσει κάτι από αυτό. Οι βιβλιοθήκες, πέρα από αυτό που ήδη κάνουν ενημέρωση, μαθήματα νέων τεχνολογιών που σίγουρα περιέχουν κυβερνοασφάλειας, θέματα και τέτοια, τι άλλο θα μπορούσαν να κάνουν που θα μπορούσαν να βοηθήσουν. Νομίζω ότι πιο πολύ θα πρέπει να αναπτυχθούν σε αυτό το θέμα του fake news. Δηλαδή ένας βιβλιοθικονόμος νομίζω ότι είναι ο πλέον ειδικός για να αντιμετωπίσει αυτό το θέμα. Θα σας πω το εξής, είπα προηγουμένως ότι δεν χρειάζεται να καλύψουμε το φεγγάρι. Καλό είναι να μελετήσουμε τα συστήματα χωρών και δεν είναι συπτωματικά τυχεία, αφού μου βάζεις το ερώτημα των βιβλιοθυκών, δεν είναι τυχεία ότι οι χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπως η Φιλανδία, όπως η Αυστρία, που είναι υψηλά στο δίκτυ, και η Αιστωνία θα έλεγα και άλλες χώρες, ότι οι βιβλιοθήκες είναι ένας χώρος ιερός. Σήμερα στην Ελλάδα τις δεκαετίες αυτής της κρίσης που περάσαμε, δυστυχώς δεν πήραμε το μάθημά μας και τις έχουμε υποβαθμίσει τις βιβλιοθήκες. Αναφέρω το παράδειγμα της δημόσιας βιβλιοθήκης της Βέριας, γιατί το κάνω για δύο λόγους. Πρώτα απ' όλα είναι κοντά. Εδώ στην περιοχή συνέβη να μεγαλώσω στο κάμπο του Γιαννιτσό, όχι με στα Γιαννιτσά, σε κάποιο χωριό, και από τη βιβλιοθήκη αυτή κατάφερα να περάσω στο Πανεπιστήμιο στην Ομική, γιατί δεν είχα τη δυνατότητα, ούτε το φροντιστήριο, ούτε κάτι συγκεκριμένο να κάνω, και η αξιοποίηση των βιβλίων που μου έδωσε τη δυνατότητα πραγματικά με βοήθησε, να περάσω στην Ομική. Και το φίλο αυτό, έτσι, για να ευχαριστώ ζωής, ας πούμε. Η βιβλιοθήκη αυτή, όπως ξέρεις, Κατερίνα, βραβεύτηκε από το Ίδρυμα Bill Gates και Melinda Gates για τη δράση της, όπως και εσείς, Κατερίνα, η Μόσα Βιβλιοθήκη της Σπάρτης, να μην ξεχάσω άλλες βιβλιοθήκες, η βιβλιοθήκη της Μιτιλίνης και άλλες βιβλιοθήκες, κάτι καταπληδικό έργο, και δυστυχώς δεν το ξέρουν και δεν το έχουν αναδείξει. Για μένα έπρεπε αυτή τη στιγμή προτεραιότητα, λειτουργείται όλο το χρόνο. Θα μπορούσαν να γίνουν πάρα πολλά πράγματα. Να σας προτείνω ιδέες να συνδεθούν οι βιβλιοθήκες των σχολείων μας, που είναι ανενεργές το καλοκαίρι λόγω διακοπών. Τα Σαββατοκύρικα δεν συζητάμε, είναι σωραγιστικό. Σε μια ψηφιακή μόνος βιβλιοθήκη αυτό θα μπορούσαν να έχει πρόσβαση ένα παιδί... Δεν υπάρχουν βιβλιοθήκες στα σχολεία. Δεν λειτουργεί καμία. Καμία. Στο βαθμό που λειτουργούν θα μπορούσαν να λειτουργήσουν καλύτερα... Είναι μηδενικός ο βαθμός, κύριε Παπαδό, πρώτα. Ναι, θα μπορούσαν να συνεργαστούν με τις τοπικές βιβλιοθήκες. Αυτό ναι. Ναι, ναι, συμφωνώ. Δηλαδή, αν ένα βιβλίο δεν το έχω δω, πού μπορώ να το έχω. Πρόσφατα η βιβλιοθήκη της Βέρειας, νομίζω και εσείς κάτι κάνετε αντίστοιχο, Καταρίνα, είχε λειτουργήσει ένα με παράδοση delivery στο σπίτι βιβλία. Ναι, το κάνουν πολλές βιβλιοθήκες αυτό. Δεν λέει τίποτα. Συνεργάστηκαν με κάποιο τοπικό εκεί επιχειρηματία, τους βοήθησε ο άνθρωπος και είπε βοηθάω να υποστηρίσω σας. Αυτό είναι καλή προσφορά στην θέμα υπερθυνότητες και λοιπά. Άρα, καλές ιδέες υπάρχουν. Επίσης, μπορεί να γίνει στοχεμένη. Η βιβλιοθήκη έχει το εξής χαρακτηριστικό απευθύντηση σε όλες οι ηλικίες. Μπορεί να υπάρχει ειδική δράση για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας, ειδική δράση για τα παιδιά μαθητών δημοτικού γυμνασίου-γυμνασίου-λικίου, συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς σε συγκεκριμένα πρότζελ. Υπάρχουν δραστηριώτες στο μήνα κυβερνοασφάλειας, που είναι ο μήνας Οκτώβριος, κάθε χρόνο. Κάποιες ιδέες. Κάπως έτσι το είχαμε σκεφτεί για τώρα το Φλεβάρι να κάνουμε, αλλά δεν τα προλαμβαίναμε. Εντάξει, δεν παίζει ρόλο αυτό. Είναι σημαντικό ότι σημαντική ημέρα. Τη σήμερα δεν κάνουμε την εκδήλωση. Επίσης να προτείνουμε τους δικτυακούς τόπους σε σελίδες που είναι σχεδιασμένες τόσο της βιβλιοθήκης να είναι πιο δυναμικές, των σχολείων μας, να έχει χρήσιμο συνδέσμους. Άρα όλο αυτό το πράγμα θα χτιστεί βάσει ενός πλάνου. Πρέπει να υπάρχει ένα master plan, να έχουμε τη λίγο τη μεγάλη εικόνα και μετά να πάμε εφικτά, υλοποιήσιμα. Γιατί αν είναι πράγματα που δεν είναι εφικτά, καταλαβαίνετε ότι θα αποθαρεί είναι προσπάθειες. Δεν έχουμε την πολιτέλεια σε αυτή τη φάση που είμαστε. Προσωπικά θα πρότεινα στον Υπουργό Πολιτισμού και στον Υπουργό Παιδείας, έτσι εύχομαι κάποια στιγμή αυτά τα δύο Υπουργεία να συγκονευτούν, γιατί για μένα είναι το ένα και το αυτό. Έτσι πρέπει να γίνει. Να δώσουν προτεραιότητες στις βιβλιοθήκες, θεωρώ ότι είναι ίσως μοναδική εμπειρία. Εμείς γνάνουμε ότι οι προτεραιότητες του, όπως αυτή μιλάτες εσείς, οι άλλοι προτεραιότητες του ίντερνεπ, του διαδικτύου, το ίντερνεπ το ήταν σαν μια εμπειροθήκη. Το υπερκείμενο που δημιουργήθηκε, το να πηγαίνουμε από λέξη σε λέξη. Φανταστείτε παλιά που ανοίγαμε εγκυκλοπαίδες από μία εγκυκλοπαίδα σε άλλη, να πηγαίνουμε από λήμα σε λήμα. Αυτό σήμερα έχει ξεπεραστεί με τη συνησφορά των ανθρώπων αυτών των ρομαντιστών. Επίσης να πούμε και τον Μάικλ Δαρτούζος, μια μεγάλη προσωπικότητα, ο οποίος στη δεκαετία του 90 είχε πει το τι με ληγενέστερ. Είχε περιγράψει ο άνθρωπος αυτός, μια μεγάλη προσωπικότητα έτσι από Ελλάδα, το τι θα εξελίξει να έχουμε στις τεχνολογίες. Για αυτό που λέω πολλές φορές και από τον κ. Δασκαλάκης που το επικαλείται και πραγματικά, στη χώρα μας έχουμε τιμωρήσει για την αριστεία. Είναι άλλη πονεμένη ιστορία. Δηλαδή αν κάτι δεν προέρχεται από την τρικοματικό σωλήνα, καταλαβαίνεις ότι όλα αυτά λίγο πάνε στρέφει. Έχει να ρωτήσει κανείς κάποιος κάτι? Εκμεταλλευτείτε το, παιδιά, τώρα που είναι εδώ. Θα επαναλάβει ο Γιώργος κάποια δικιά του συγκέντρωση δεδοτικική σύντομα. Γιώργο, έχεις κάτι στα πλάνα σου. Μεθάβριο σας καλώ, έχετε ανοιχτεί η πρόσκληση και θα υπάρχει για όλους τους ενδιαφέροντες και αντίστοιχη επιστοποίηση από το Δήμο Θεσσαλονίκης. Θα αναπτύξουμε πάλι παρεφερή ατζέντα και θεματολογία. Όπως λοιπόν και τότε και εκεί μπορείτε να μου κάνετε ερωτήσεις παρά που το ακριβώς θέλει λίγο μεγαλύτερο. Αλλά σε κάθε περίπτωση, για μένα δεν παίζει ρολό πόσο είναι ο αριθμός και ένας να με ακούει για μένα είναι πολύ σημαντικό γιατί είναι μια ελπίδα ότι με το πες, πες κάτι μένει και αυτός ο τόπος κάτι μπορεί να κάνει. Σήμερα να κρατήσετε το αισιόδοξο μήνυμα. Το μήνυμα πρέπει να είναι αισιόδοξο και αυτή την αισιόδοξια την απουκτώ όταν είμαι στο απόλυτα απεσιοδοξο. Δηλαδή, το λέω, όταν συνειδητοποιούμε πού δεν είμαστε, είμαι βέβαιος ότι μπορούμε να πετύχουμε να φτάσουμε στους στόχους. Αυτά που είπα προηγουμένως, θα είπα για να ξεπεράσουμε αυτό και να κάνουμε κάτι καλύτερο και ουσιαστικό. Λοιπόν, σας ευχαριστούμε πάρα, πάρα πολύ. Θα είμαστε πάντα σε επαφή, πάντα θα έχουμε λόγος. Να είστε καλά και ό,τι χρειαστεί και όπου γράφονε ο Χρήσμος είναι στη διάθεσή σας. Περιμένουμε το PDF. Υπαρουσίαση. Θα σας τη στείλουμε email. Ευχαριστούμε πολύ κύριε Παππαδρόμου. Εγώ χάρηκα. Ευχαριστούμε και εμείς από τον Εσπερινό. Πότε είναι η άλλη παρουσίαση? Υπηρετούμε τον Εσπερινό. Ευχαριστούμε πολύ. Να είσαστε καλά. Πάρα πολύ ωραία η παρουσίαση και πολύ χρήσιμο όσα είπατε, έτσι. Και για τις βιβλιοθήκες. Να είστε καλά. Πιστεύω στις βιβλιοθήκες και πραγματικά το αξίζουν. Βιβλιοθονόμος είμαι κι εγώ και όσα είπατε είναι, είσαστε μέσα. Πραγματικά όμως. Να είστε καλά, καλή συνέχεια σε όλους. Θα το ακούμε ξανά. Τη διεύθυνση του YouTube θα ήθελα να μην χαθεί. Βεβαίως, βεβαίως. Εδώ μπορείτε να καλέσετε τους μαθητές, έχουμε χρήσιμα playlist. Εδώ θα ήθελα λίγο και τη συμμετοχική σας. Να προτείνετε να το συμπεριλαμβούμε, βεβαίως. Γιατί ο καθένας μας μπορεί να βρει και αυτό να το καθιερώσουμε. Δηλαδή, μια χρήσιμη διεύθυνση το μήνα μπορούμε να προσθέτουμε και να προτείνουμε και στην βιβλιοθήκη μας να φτάνει σε περισσότερους αποτέκτες. Αυτό θα μπορούσε να είναι μια καλή πρακτική. Ευχαριστούμε. Καλό βράδυ.