Θ/Κ ΑΒΕΡΩΦ - Σωτήριος Χαραλαμπόπουλος , Νικόλαος Πολυχρονάκης (Hellenic Navy, 2018)
: Σήμερα το Ανάδηξέτο βρίσκεται στο Άλσος Ναυτικής Παράδοσης όπου ελιμενίζεται η Τρίρης Ολυμπιάς που βλέπετε πίσω μας. Είμαστε εδώ με τον Αρχιπλίαρχο του Κολυμικού Ναυτικού κ. Σωτήρη Χαραλαμπόπουλο, κυβερνήτη του Θορυκτού Γεώργιος Αβέρωφ. Κύριε Χαραλαμπόπουλο, είναι χαρά μας που ξαναμιλάμε μετά από μια πολύ ωραία ξενάγηση που μας είχατε κάνει στο Θορυκτό Αβέρωφ πριν λίγα χρόνια και θα θέλαμε λίγο να μιλήσουμε για την Τρίρη που έχουμε πίσω μας. Είναι μια πολύ ωραία ευκαιρία να ενημερώσουμε και τους τηλεθεατές που μας ακούν και ας ξεκινήσουμε από τα ιστορικά στοιχεία. Πότε έχουμε καταγραφεί της πρώτης κατασκευής Τρίρους στην ιστορία. Ιστορικά αναφέρεται ότι ο σχεδιασμός και η πρώτη κατασκευή έγινε το τέλος του 8ου π.Χ. αιώνα από τον Κορίνθιο Αμινοκλή. Η Τριήρης έρχεται σαν μια συνέχεια του μέχρι τότε πολεμικού πλοίου που υπήρχε της Πεντικόρου, η οποία είχε 50 κουπιά, 25 σε κάθε πλευρά. Αυτό το πλοίο δεν μπορούμε να θεωρήσουμε ότι ήταν καθαρά πολεμικό, ήταν απλώς για να μεταφέρει τους οπλίτες, στρατιώτες, σε μια περιοχή όπου θα κατέβαιναν να πολεμήσουν στην ξηρά. Η Τριήρης έρχεται πλέον ως καθαρά πολεμικό πλοίο, το οποίο είναι έτοιμο πλέον να αντιπαρατεθεί το ίδιο σε ναυμαχία απέναντι σε άλλα πλοία μέσα στη θάλασσα. Είναι η πρώτη φορά που καταγράφεται αυτό ιστορικά. Η Τριήρης λοιπόν είναι σαν συνέχεια της Πεντικόρου και από τα 50 κουπιά πηγαίνουμε στα 170. Μεγαλύτερη δύναμη χωρίς να αυξηθεί πολύ το μήκος ή το πλάτος, με ένα ευφυές τέχνασμα που σκέφτηκε ο Αμινοκλής, να προσθέσει ένα διάζωμα πάνω στους ήδη υπάρχοντες κοπηλάτες, ένα τρίτο διάζωμα για να μπει και η τρίτη σειρά των κοπηλατών. Το πλοίο γι' αυτό το λόγο θεωρείτε ανήκει το πλοίο στον πολεμικό ναυτικό της εποχής ή είχε κι άλλα μυστικά η Τριήρης. Η Τριήρης είναι το πιο πετυχημένο πολεμικό πλοίο της αρχαίας εποχής, είναι το πλοίο που περίπου 500 χρόνια ο τύπος του μένει στο προσκύνιο. Είναι ένα πλοίο το οποίο συνδυάζει μεγάλη ταχύτητα λόγω των πολλών κοπηλατών, είναι λαφρύ με μικρό βύθισμα να μπορεί να πλέει και στα ριχά και έχει δύο όπλα βασικά. Το ένα είναι οι οπλίτες που πέρα από τους κοπηλάτες βρίσκονται πάνω στο κατάστρωμα. Για τα ελληνικά πλοία για την Αθηναϊκή Τριήρη είναι 14 οπλίτες, 10 κοντιστές και 4 τοξοβόλοι. Και το κυριότερο όπλο το οποίο φαρμόζεται για πρώτη φορά σε αυτό το πλοίο και στη θάλασσα στην αρχαία εποχή είναι το έμβολο. Το έμβολο είναι ένα τρομερό όπλο το οποίο είναι ενσωματωμένο στο ίδιο το σκαρίδεν είναι ένα εξάρτημα, είναι μια προεξοχή της καρίνας καλυμμένο με ορίχαλκο 200 κιλών και αυτό το τρομερό όπλο είναι αυτό που χρησιμοποιεί η Τριήρης για να εμβολήσει το εχθρικό πλοίο, να του δημιουργήσει ρίγμα και από εκεί και πέρα να γίνει το ρεσάλτο και να εξοδεδερώσει το αντίπαλο πληρώμα. Ένα άλλο πολύ σημαντικό χαρακτηριστικό, στη φιλοσοφία του πλοίου που θα θέλαμε να σχολιάσουμε είναι ότι οι κοπηλάτες του δεν ήταν δούλοι όπως συνήθιζονταν παλιότερα στην εποχή εκείνη. Οι κοπηλάτες της Τρίρης συνήθως ήταν ελεύθεροι πολίτες ακόμα και αν είχε δούλους τους έκαναν ελεύθερους πολίτες και μετά επιβιβάζονταν στην Τρίρη. Θα θέλαμε λιγάκι να μας σχολιάσετε αυτό που είναι πολύ χαρακτηριστικό νομίζω. Σε αντίθεση με τους άλλους λαούς αρχαίας εποχής ο Έλληνας έμαθε πάντοτε να πολεμάει για το σπίτι του, την οικογένειά του και την πατρίδα του. Μόνο ένας ελεύθερος πολίτης μπορεί να κάτσει να πιάσει το κουπί και να υπερβεί τις φυσικές του δυνατότητες να κοπηλατίσει για ώρες με δύναμη και αν χρειαστεί να αφήσει και το κουπί όπως γινότανε όταν γινόταν εμβολισμός και με τα όπλα που είχε να πολεμήσει τον αντίπαλο. Ποια είναι η τελευταία γνωστή ναυμαχία στην οποία πήρε μέρος Τρίρης. Πιτρίρης αναγράφεται ότι πήρε μέρος στην ναυμαχία της Αμοργού το 422 π.Χ. όπου οι Αθηναίοι αντιμετωπίζουν τους Μακεδόνες οι οποίοι έχουν πιο βαριά πλοία έχουν της Πεντήρης με πέντε κοπηλάτες ανακουπή είναι πιο βαριά πλοία αλλά είχαν περισσότερους πολεμιστές οπλίτες επάνω στο κατάστρωμα. Έναντι των 14 που είχαν οι Αθηναϊκές Τρίρης εκεί φαίνεται ότι απέτυχαν οι Αθηναίοι στους εμβολισμούς και λόγω της υπεροπλίας σε οπλίτες των μακεδονικών πλοίων έχουμε και την ίτα των Αθηναίων και φαίνεται ότι πλέον η Τρίρης αρχίζει και σβήνει και αντικαθίσταται πλέον για τα επόμενα 200-300 χρόνια από τις Πεντήρης και Εξήρης με πέντε ή έξι κοπηλάτες ανακοπή. Πάντως η Τρίρης είναι το πιο πετυχημένο όπως είπαμε πλοίο στην αρχαία εποχή, είναι το πλοίο το οποίο προήλθε σαν αποτέλεσμα του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, του θαύματος αυτού των αρχαίων Ελλήνων σε τεχνικό και πολιτιστικό επίπεδο και αυτή η Τρίρης είναι που μετέφερε αυτόν τον πολιτισμό πλέον και τον έκανε γνωστό σε όλον τον κόσμο. Είναι ένα σύμβολο για μας, πρέπει να παραδειγματιζόμαστε από την Τρίρη και να ξέρουμε τι είμασταν ικανοί να κάνουμε και τι είμαστε ικανοί να κάνουμε άμα χρειαστεί. Αυτό είναι που συμβολίζει η σύγχρονη Τρίρης Ολυμπίας. Η σύγχρονη Τρίρης Ολυμπίας είναι μια πετυχημένη προσπάθεια να αντιγράψουμε την αρχαία Τρίρη, να δούμε τα στοιχεία τα οποία είχε τα ναυπηγικά και τα επιχειρησιακά. Τα έχουμε επιστοποιήσει, την έχουμε εδώ, αποδεικνύουμε γιατί έκανε αυτά τα θαύματα που έκανε στην αρχαία εποχή στις ναυμαχίες και οπουδήποτε χρειάστηκε να πλεύσει και την κάνουμε γνωστή στον κόσμο. Οι άνθρωποι που μπαίνουν μέσα να κοπηλατίσουν οι απλοί πολίτες παίρνουν από τη φλόγα και το πνεύμα του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού και εμπνεύονται. Σας ευχαριστούμε πολύ. Το ανάδειξέτο βρίσκεται μπροστά στην Τρίρη Ολυμπιάς, στο Φάληρο και έχει κοντά του τον αντιπλή αρχονικό λαοποληχρονάκι του πολεμικού ναυτικού, κυβερνήτη της Τρίρους Ολυμπιάς. Καλησπέρα σας, ευχαριστούμε που μας δεχτήκατε. Καλησπέρα σας, καλώς ήρθατε. Να αναφερθούμε στην ιστορία κατασκευής της Τρίρους Ολυμπιάς, που βασίστηκε το σχέδιο κατασκευής της και σε ποια υλικά χρησιμοποιήθηκαν. Τα σχέδια της Τρίρους Ολυμπιας είναι του Μόρισον και Κότς. Η κατασκευή έγινε στα Κερατσίνη από Έλληνες καραβομαραγκούς, στον Κιουτζακάκου το συγκεκριμένα, και χρηματοδοτήθηκε από το πολεμικό ναυτικό. Από το 85 ξεκίνησε μέχρι το 87. Το 87 τον Αύγουστο έπεσε στη θάλασσα και πήρε το όνομα Ολυμπιας. Από τότε έχει κάνει διάφορα ταξίδια και προσπαθούμε να την έχουμε στη θάλασσα συνέχεια. Να μιλήσουμε λίγο για τα τεχνικά χαρακτηριστικά των σκάφους. Τα τεχνικά χαρακτηριστικά των σκάφους, το μήκος του είναι 36-90, το πλάτος του 5,5, ένα 25 το βήθησμα, έχει δύο ισθούς με δύο αντένες, δύο πανιά, τα οποία είναι βοηθητικά, 170 κοπηλάτες, όλο το πλήρωμα ήταν 200 άτομα. Αποτελούνταν από τον κυβερνήτη, τον τριήραρχο, τον πλωρίτη, τον αυλίτη, τους κελευθές και τους οπλίτες φυσικά, γιατί ήτανε καθαρά πολεμικό καράβι. Η πλήρη σε πάντρωση λοιπόν ήτανε 200 άτομα, αν ήταν παραπάνω μπορούσε το σκάφος να τους δεχτεί? Ναι, ασφαλώς και 250 άτομα μπορεί να πλέψει το σκάφος, αλλά αυτό το σκάφος δεν είναι ούτε εμπορικό, ούτε μεταγωγικό, είναι ένα πολεμικό σκάφος, το οποίο ο κάθε άνθρωπος που είναι πάνω, ο κάθε στρατιώτης έκανε και μια συγκεκριμένη δουλειά, δεν μπορούσε να φέρει επιβάτες, κάτι κάναν κι αυτοί. Η Τρίης Ολυμπιάς αποτελεί μοναδικό έκθεμα παγκοσμίως, ποια είναι η συμμετοχή του σκάφους εκδηλώσεις και εκπαιδευτικά ταξίδια? Οι εκδηλώσεις είναι ανάλογα που θα ζητηθεί και πως θα κριθεί από το πολεμικό ναυτικό που θα συμμετέχει. Εμείς συμμετέχουμε στη Σαλαμίνα, που είναι τα Σαλαμίνια για τη ναυμαχία της Σαλαμίνος, στις εκδηλώσεις που γίνονται εκεί, στις ημέρες θάλασσα στη Ζέα, στη Ναυτική Εβδομάδα και κάνουμε και κάποια ταξίδια. Το πολεμικό ναυτικό έχει κάνει ένα άνοιγμα προς τους πολίτες για να γνωρίσουν την Τριήρη, πως μπορεί να ταξιδέψει και πως είναι να ταξιδεύεις με την Τριήρη κοπηλατώντας. Ευχαριστούμε πάρα πολύ για τη συνέντευξη αυτή, να είστε καλά. Να είστε καλά κι εσείς, καλή συνέχεια.