Διάλεξη 1 / σύντομη περιγραφή

σύντομη περιγραφή: Λοιπόν, καλησπέρα σας. Είναι το πρώτο μάθημα που κάνουμε στο Ιαρινό, εξάμινο μαζί. Και θα σας πω τα θεωρητικά του μαθήματος, πρώτα απ' όλα όσον αφορά την υπόστασή του. Και η υπόστασή του είναι δηλωμένη στον οδηγό εντός αγωγικών σπουδών του πανεπιστημίου μας, που είναι η μονάδ...

Πλήρης περιγραφή

Λεπτομέρειες βιβλιογραφικής εγγραφής
Κύριος δημιουργός: Πολίτης Διονύσιος (Επίκουρος Καθηγητής)
Γλώσσα:el
Φορέας:Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Είδος:Ανοικτά μαθήματα
Συλλογή:Πληροφορικής / Επικοινωνία ανθρώπου-υπολογιστή - σχεδίαση αλληλεπίδρασης
Ημερομηνία έκδοσης: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2015
Θέματα:
Άδεια Χρήσης:Αναφορά
Διαθέσιμο Online:https://delos.it.auth.gr/opendelos/videolecture/show?rid=d549dfa3
Απομαγνητοφώνηση
σύντομη περιγραφή: Λοιπόν, καλησπέρα σας. Είναι το πρώτο μάθημα που κάνουμε στο Ιαρινό, εξάμινο μαζί. Και θα σας πω τα θεωρητικά του μαθήματος, πρώτα απ' όλα όσον αφορά την υπόστασή του. Και η υπόστασή του είναι δηλωμένη στον οδηγό εντός αγωγικών σπουδών του πανεπιστημίου μας, που είναι η μονάδα διασφάλισης ποιότητας, αυτή εδώ. Έτσι, η μονάδα διασφάλισης ποιότητας είναι πολύ σημαντική για την ύπαρξη της κατεύθυνσής μας. Την ξέρετε πολύ καλά, γιατί σ' αυτήν γίνονται οι αξιολογήσεις των μαθημάτων, σ' οποίες συμμετέχετε και εσείς και εγώ. Και είναι αντικείμενο από ό,τι γνωρίζετε, της κατεύθυνσής μας και της σειράς των μαθημάτων που κάνουμε, το πώς γενικά αξιολογούμε ένα σύστημα. Και μάλιστα θα θυμάστε, είχαμε ορίσει μέσες-άκρες το προηγούμενο εξάμινο και τη μαθηματική φόρμουλα της αξιολόγησης, που δεν είναι μόνο να κάνεις έναν απαντή συναρωτηματολόγιο αξιολόγησης, αν θα θυμάστε να προσδιορίσεις έναν βαθμό εμπλοκής. Και αυτό δεν μας απασχολεί εμάς που είμαστε τεχνοκράτες, επειδή ας πούμε κοινωνική πολιτική ή κάποιο είδους πολιτική στο πανεπιστήμιο, αλλά όντας πληροφορικάροι μπορούμε να παρέχουμε τα εργαλεία που θα προσδιορίσουν το βαθμό εμπλοκής. Το πανεπιστήμιο, λοιπόν, έχει καθορίσει τη μονάδα διασφάλισης ποιότητας, η οποία στη φάση που βρισκόμαστε μας ενδιαφέρει σαν ένας ιωνί οδηγός σπουδών, που περιγράφει με κάποιες αΐζοδιαδικασίες το μάθημα. Έτσι, ο τίτλος του μαθήματος λέγεται «Προχωρημένα θέματα επικοινωνίας ανθρώπου υπολογιστή», και μάλιστα με τον καινούργιο ΦΕΚ που έχει έρθει για το μεταπτυχιακό μας, έχει πάρει το νέο του τίτλο και έχει προσταθεί η έκφραση «Σχεδίαση αλληλεπίδρασης». Οπότε, εμείς προσδιορίζουμε από την πρώτη στιγμή σε τι αναφέρεται, σε ποια προχωρημένα θέματα της επικοινωνίας ανθρώπου υπολογιστή αναφέρεται το μάθημα και λέμε ότι, ξέρετε, αναφερόμαστε στη σχεδίαση μιας νέας αλληλεπίδρασης. Και θα έλεγε κανείς γιατί έχει αλλάξει κάτι? Βεβαίως έχει αλλάξει και αυτό το υπενηθήκαμε και πριν, ότι έχουμε μια άρδη εισαγωγή νέων τεχνολογιών και νέων συσκευών. Και μάλιστα ξέρετε πολύ καλά ως πληροφορικάροι που είστε, ότι αυτή εδώ η συσκευή, αν προσδιορίσω τον προσέσορα που έχει μέσα, τον επεξεργαστή, την κάρτα γραφικών, την τεχνολογία σκληρού δίσκου, που δεν είναι σκληρός δίσκος, είναι SSD. Έχει τις ίδιες δυνατότητες με αυτό εδώ το μηχάνημα. Αυτό οπωσδήποτε δεν είναι καινούριο μηχάνημα. Ήταν καινούριο πριν 6-7 χρόνια που φτιάξαμε αυτό εδώ το εργαστήριο 8. Αλλά έχει σημασία ότι το όλο πακέτο που προσδιορίζουμε εδώ πέρα, που βλέπετε μπροστά σας, και εδώ προσδιορίζουμε γιατί δεν είναι μόνο η κούτα με ότι έχει μέσα και η οθόνη, είναι και το δίκτυο. Και θα μας λέγαν οι δικτυάδες ότι δώναμε όλα τα λεφτά. Όλο αυτό, ας πούμε, έχει μια αξία εκκίνησης γύρω στα 1.500 ευρώ. Τόσο θέλαμε παλιά για να πάρουμε έναν καλό υπολογιστή, που να έχει πολυδεσικές δυνατότητες και να έχει κάποιες αυξημέρες δυνατότητες διαδικτύωσης, όπως τις βλέπουμε εδώ. Να, εδώ πέρα πάνω είναι το Wi-Fi μας, το οποίο καταργεί όλη αυτή την υποδομή που στήθηκε με τα χρόνια, όλη αυτή την υποδομή με καλώδια, μπρίζες και ούτω καθεξής. Σκεφτείτε, λοιπόν, ότι αυτό εδώ πέρα το μηχανάκι κοστίζει πολύ λιγότερο από τα χρήματα που ανέφερα προηγουμένως, αλλά παρουσιάζει τη λίγη υπολογιστική ισχύ και, όπως γνωρίζετε πολύ καλά, έχει αυξημένες ικανότητες διαδικτύωσης. Άρα, τίθεται ένα ερώτημα, είναι αυτός αντικαταστάτης αυτού νου? Και η σημειολογία είναι η ίδια, δηλαδή μιλάμε για το ίδιο λειτουργικό σύστημα, μιλάμε για τον ίδιο τρόπο διάδρασης. Γιατί μιλάμε, τι έχει αλλάξει? Και είναι πολύ σημαντικό ερώτημα αυτό να απαντηθεί, γιατί από αυτό εξαρτάται η επιβιωσή μας. Γιατί, όταν ασχολείσαι με ένα κρυβό αντικείμενο, είναι λογικό να απαιτείς και υψηλές αμοιβές. Όταν το αντικείμενο με το οποίο ασχολείσαι κατρακυλάει, αποπληθωρίζεται, όπως λένε οι οικονομολόγοι, μπορείς εσύ να διεκδικήσεις sustainability, να διεκδικήσεις ένα επίπεδο ασφάλειας για την εργασιακή σου απόδοση. Γι' αυτό λοιπόν θα δούμε ότι αυτή εδώ η συσκευή, και σας το λέω ευθαρσώς, δεν κοστίζει όσο κάνει σε ένα κατάστημα λιανικής της πόλης μας. Δηλαδή μπορεί κάποιος να πει, αυτή τη συσκευή την πήρα 400 ευρώ. Άρα, να ο πρώτος αποπληθωρισμός, εκεί που δούλευα με μια συσκευή που έκανε 1500 ευρώ συν το δίκτυο, τώρα έχω πέσει σε μια συσκευή που κάνει τον τρίτο των χρημάτων. Μήπως αυτό σημαίνει ότι και οι μηδές μου και η θέση μου, η κοινωνική, η οικονομική, η επαγγελματική, θα πέσει στον τρίτο ή ακόμα πιο κάτω. Και τότε εκεί με τα λόγου γνώσεως εμείς θα αποδείξουμε, ότι αυτή εδώ η συσκευή δεν αξίζει 300-400 ευρώ, αλλά από έναν πρόχειρο υπολογισμό που κάναμε, και αυτό θα αποδείξουμε, θα πούμε ότι το πιο αστείο κινητό νέας σκοπής, δηλαδή μοντέλο 14, που κάνει 200-300 ευρώ, εμείς προσδιορίζουμε ότι έχει μία αξία θέσεως, μία οικονομική θέση, προσέξτε, από 3.000 έως 7.000 ευρώ. Τόση είναι η αξία του κινητού. Και θα προσπαθήσουμε σε όλο το μάθημα που κάνουμε αυτό το εξάμηνο, να αποδείξουμε ότι πράγματι τόση είναι η αξία του κινητού, γιατί η αξία μιας συσκευής ξέρετε πολύ καλά, δεν κρίνεται από την κατασκευαστική της οικονομική θέση, η οποία μπορεί αν είναι και θέμα υψηλής τεχνολογίας να αλλάζει πολύ γρήγορα, δηλαδή σε 2 χρόνια να κατρακυλείς εντελώς. Η τιμή ενός προϊόντου το δίνουν λιγότερο από τη μισή τιμή του, για παράδειγμα, αλλά έχει σημασία με το τι δουλειές εγώ επιτελώ, και εγώ και αυτοί που εμπλέκονται στη χρήση της συσκευής. Ε, λοιπόν, εμείς θα δούμε ότι αυτές εδώ οι συσκευές, με την τρελή διαδικτύωση που έχουν, τρελή διαδικτύωση, δηλαδή σχεδόν παντού έχουν διαδίκτυο. Και αν δεν έχουμε εντουρώμι, Wi-Fi, κάποιο δημόσιο φορέα, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε πολύ μικρό κόστος, αν υπάρχει ανάγκη, την διαμεταγωγή δεδομένων που δίνει η εταιρεία κινητής τηλεφωνίας, στην οποία είμαστε συνδρομητές. Αυτές οι δυνατότητες είναι το γεγονός ότι υπάρχουν κάμερες μεγάλης ανάλυσης, και μπρος και πίσω, μας δίνουν τρομερή προστιθέμενη αξία. Περισσότερα γι' αυτό θα πούμε παρακάτω, αλλά προσέξτε, αυτό αποτελεί θέση που λαμβάνουν πλέον και επίσημοι φορείς. Για παράδειγμα, η κυβέρνηση της Αιγύπτου, επειδή ακριβώς είχε παναστατικά κινήματα, που καταγράφθηκαν για πρώτη φορά στην ιστορία από κινητά, σε μια χώρα δεν ξέραμε τι γινότανε, και μας ερχόταν η πληροφόρηση επειδή κάποιο κινητό πήρε βίντεο το στιγμιότυπο, το πήρε on the spot, είναι πολύ σημαντικό, δηλαδή, ας πούμε και η χρυσάνθια έχει πιο ωραία μηχανή από αυτή που έχει η φορητή μου στη σκευή, αλλά το θέμα είναι ότι κάνει κάποιο κόπο για να την κουβαλάει μαζί, της στέλνει φόρτιση, μπαταρία και ένα σωρό άλλα πράγματα, και το ερώτημα που τίθεται είναι, θα έχω τη συσκευή την ώρα που τη θέλω εκεί που τη θέλω. Έτσι, άρα με αφορμή την ανακοίνωση της κυβέρνησης της Αιγύπτου, ότι τιμάει το Facebook και τα άλλα κοινωνικά δίκτυα, τα οποία δώσανε μια άλλη δυναμική στην επανάσταση που έγινε εκεί, εμείς δρατόμεθα της ευκαιρίας και λέμε ότι αυτή εδώ η συσκευή δεν είναι κάτι που αξίζει 200-300 ευρώ, μόνο 400, αλλά είναι κάτι που χαλαρά κινείται μεταξύ 3.000-7.000 ευρώ. Πιθανώς δε αντίχει και άλλης χρήσεις να αποδείξει ότι αξίζει πολύ πολύ περισσότερο. Αυτή την αξία όμως δεν τη δώσουμε εμείς ως κοινωνιολόγοι, ως πολιτικοί επιστήμονες, εμείς θα τη δώσουμε ως ειδική πάνω στο θέμα της επικοινωνίας ανθρώπιπολογιστή, γι' αυτό και εμείς προσθέτουμε την ελεπίδραση, τη σχεδίαση στον τίτλο του μαθήματος, το interaction design, για να δείξουμε ότι εκεί πλέον παίζεται το παιχνίδι αυτή την περίοδο. Μπορεί σε πέντε χρόνια να παίζεται όπως πριν πέντε χρόνια παίζονταν στο χώρο των δικτύων, εκεί είχαμε τις πιο μεγάλες εξελίξεις κτλ κτλ. Αυτό λοιπόν είναι το μάθημα που θα διδαχθεί σε εσάς το εαρινό εξάμινο. Το μάθημα αυτό σας δίδει 7,5 ECTS, άρα και εμείς πρέπει να κάνουμε δραστηριότητες, αντάξειες των 7,5 ECTS που σας δίνει. Ποιες είναι αυτές εδώ οι δραστηριότητες. Είναι δυτός ο στόχος και η σκόπευση του μαθήματος. Θέλουμε εμείς να ξαναθυμηθούμε της θεωρίας μάθησης και το γνωστικό υπόβαθρο που διέπει την αλληλεπίδραση των χρηστών, προσέξτε, όχι με υπολογιστές τώρα, με πάσης φύσιος, με κάθε είδους συστήματα που έχουν κάποιο είδους υπολογιστική νοημοσύνη. Αυτή τη στιγμή εκτός τους υπολογιστές αυτά τα συστήματα είναι οι φορητές συσκευές. Δεν ήταν έτσι πριν 3-4 χρόνια, φέτος, πέρσι και του χρόνου ακόμα περισσότερο είναι έτσι. Τι πρέπει εσείς να έχετε στην αποσκευή σας από το προπτυχιακό. Πρέπει να γνωρίζετε επαρκώς μεθόδους και γλώσσες προγραμματισμού που δημιουργούν rapid prototypes, δηλαδή συσκευές, συστήματα, διεπαφές, ταχείας προτυπωποίησης και πάνω σε αυτά να χτίσουμε τα διαδραστικά μοντέλα που υλοποιούν το νέο interaction design. Δηλαδή είναι σαφές ότι αυτές οι συσκευές δεν αντιδρούν με τον ίδιο τρόπο που αντιδρούν οι συσκευές που έχουν την μπροστά σας. Και είναι σαφές πως εφόσον δεν λύνουμε το θέμα της διάδρασης του interaction design, με αυτές τις συσκευές θα έχουμε πανωτά προβλήματα. Μήπως μπορεί κάποιος από εσάς να μου πει πού τα έχουμε δει αυτά τα πανωτά προβλήματα. Δηλαδή μήπως θα έλεγε κάποιος αυτά είναι δικές σου ανησυχίες που δεν είναι ανησυχίες της κοινότητας. Που έχουν εντοπιστεί τέτοιου είδους σοβαρά προβλήματα. Το οποίο δεν ποτέ τα είχαμε αντιμετωπίσει στο παρελθόν. Απάντηση, στην αποτυχία των πολύ εμπορικών λειτουργικών συστημάτων. Δηλαδή έχουμε χρόνια να βιώσουμε τέτοια κατάσταση αβεβαιότητας. Κάθε ένα δυο χρόνια βγαίνουν καινούργια λειτουργικά συστήματα, τα οποία δημιουργούν μεγάλη ανακατωσούρα σε εκατομμύρια χρήστες, χωρίς να επιλύουν τα προβλήματά τους. Δημιουργούν μεγάλα εμπόδια, βάζουν μεγάλα προσκόματα στη διάδραση και στην επικοινωνία μεταξύ των χριστών. Σε σημείο που έχουν γκρεμιστεί κολωσοί. Σε σημείο που να μιλάμε ότι έχουν γίνει γεωπολιτικές ανακατατάξεις. Δεν χρειάζεται να χερθώσεις συγκεκριμένα εμπορικά σήματα, αλλά ξέρετε ταιρείες οι οποίες έλεγαν το 80% της κοινότητας των χριστών, τώρα έχουν περιοριστεί σε ένα ποσοστό της τάξης, 20-30%. Και αντιλαμβάνεστε όταν αυτό γίνεται σε διάστημα 2-3 ετών, δημιουργούν τρομερές ανακατατάξεις. Το δεύτερο στοιχείο είναι ότι η διαδραστικότητα αυξάνει συνέχεια και αυξάνει και στην πληθυσμιακή βιεισδυσσί της. Δηλαδή, σε 20 χρόνια τρομερής ανάπτυξης των υπολογιστών που έκαναν την επιστοίμη των υπολογιστών την πρώτη επιστήμη παγκοσμίως, σε ανάπτυξη, σε αποβώση, σε απολαβές, σε αυφορίας, σε οτιδήποτε μπορούμε να σκεφτούμε, οι χρήστες παγκοσμίως ήταν γύρω στα 1 δις και κάτι. Τώρα με τις φορητές συσκευές από τότε που αυτές γίναν οι υπολογιστές, υπολογίζεται πως αυτήν τη στιγμή γύρω στα 6,8 δις εκατομμύρια άνθρωποι έχουν φορητεί συσκευή. Και από αυτές η εκτίμηση είναι πως στο τέλος του 2015 γύρω στα 3,5 με 4 δις θα είναι τύπου ή επιπέδου android. Δηλαδή η ύπαρξη της φορητής συσκευής γίνεται συνώνυμο της ύπαρξης. Υπάρχως σημαίνει ότι κυκλοφορώ με μια φορητή συσκευή. Παλιότερα για λόγους κοινωνικής πολιτικής λέγανε ότι γεννήθηκε για παράδειγμα, θυμάμαι πριν μερικά χρόνια είπανε ο 6 δις εκατομμυριοστός άνθρωπος. Τότε που γίνανε 6 δις εκατομμύρια άνθρωποι υπολόγηξαν ότι τώρα γεννήθηκε, λέει ο άνθρωπος αυτό το νούμερο. Ουδέποτε κατάλαβα πως μπορούν να έχουν τόσο μεγάλη ακρίβεια. Ήτανε προφανώς και άλλους λόγους το κάνανε. Τώρα έχουμε τρομερή ακρίβεια. Δηλαδή η τελευταία μέτρηση που έχω που είναι του Οκτωβρίου του 2014 λέει ότι οι συσκευές είναι 6 δις 818 εκατομμύρια. Προφανώς στην Ελλάδα ξέρουν για όλους από εμάς αν υπάρχουμε μέσω της κινητής συσκευής που έχουμε. Αφού την έχουμε δηλώσει ονομαστικά και αν δεν την έχουμε δηλώσει μπορούμε κάποιο τρόπο να την παρακολουθούν. Αυτές είναι οι μεγάλες ανακατατάξεις οι οποίους έχουν έρθει και με αυτό το interaction design εμείς θα ασχοληθούμε. Οι γενικές ικανότητες που καλεί το μάθημα αυτό να αποκτήσετε κατά τη φύτησή του είναι εφαρμογή της γνώσης στην πράξη, άρα μιλάμε για εφαρμοσμένο μάθημα τώρα, αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών με χρήση τεχνολογίας, προσαρμογή σε νέες καταστάσεις, αυτόνομα εργασίας, ομαδική εργασία, εργασίας σε διεθνές περιβάλλον. Σιγά-σιγά να αρχίσετε να κινήσετε έξω από τα σύνορα της χώρας. Εργασίας σε διεπιστημονικό περιβάλλον, δηλαδή για πρώτη φορά από επικοινωνία ανθρώπου υπολογιστή αρχίζουμε να ξαναμιλάμε για επικοινωνία ανθρώπου μηχανής. Οι μηχανές αρχίζουν να αποκτούν πλέον υπολογιστική νοημοσύνη και δεν περιορίζεται επικοινωνία μόνος της μηχανής. Σε λίγο μπορούμε να επικοινωνούμε το ψυγείο μας, με το αμάξι μας, έτσι. Και γενικά με αυτό που λέμε στο χώρο μας, internet of things. Το περιεχόμενο του μαθήματος είναι η χρηστικότητα των διαθραστικών συσκευών. Τα παραδείγματα, προσέξτε, paradigms, το ξέρετε από το προπτυχιακό. Τα μεταφορς, με έμφαση στις φορητές συσκευές. Και ένα καινούριο στοιχείο που προέκυψε πέρσι, το οποίο φέρει ελληνικό όνομα αλλά δεν το βαφτίσαμε εμείς οι Έλληνες, και λέγεται icons. Αν τα δούμε ιραρχικά θα θυμάστε η σωστή σειρά εννοίξεις. Μεταφορ, όχι όμως μεταφορέ στα ελληνικά. Paradigm και τελευταία icon. Αυτές είναι οι εννοιολογικές επεξηγήσεις που θα επιχειρήσει το μάθημα. Πάνω σε αυτές αναφέρει διαδικασίες ανάπτυξης, διαχείρισης διαδικασιών σχεδίασης, μεθόδους αξιελεύησης της σχεδίασης των διαπραγματών, του στήλου αλληλεπίδρασης και των εικονικών περιβαλλόντων. Μεταφορ, paradigms και το καινούριο που έχει προκύψει, το icons. Όλα αυτά μπορούμε πάρα πολύ εύκολα να τα δούμε, πολύ πιο εύκολα από κάθε άλλη συσκευή, στις φορητές συσκευές, στο Android μας ή στο iPhone μας. Γιατί εκεί η εξέλιξη υπήρχε η πίξα αλματόδης. Δηλαδή μιλάμε για συσκευές που εμφανίστηκαν στην πράξη τα τελευταία 4-5 χρόνια. Μετά το 2010 πάντως στην οριμότητά τους. Και σε αυτά τα 4-5 χρόνια έχουν διανύσει πάρα πάρα πολύ δρόμο, με αποτέλεσμα να έχουνε ανακατέψει, με την καλή έννοια, όλη την ανθρωπότητα. Και να έχουνε φέρει τα πάνω κάτω. Εμείς πώς θα τα χειριστούμε αυτά εδώ πέρα τα πράγματα? Με πλαίσια διαλόγου, με γλώσσες εντολών και διάβολους αλληλεπίδρασης, που θα στοχεύουνε στην ταχεία προτυποποίηση των όσων θα κάνουμε. Δηλαδή για όποιο θέμα εμείς θα μιλήσουμε θα κάνουμε κάποιο είδους ταχεία προτυποποίηση. Και για να μη σας κουράζω με αυτά τα διαδικαστικά, θα σας πω εν συντομία και ποια είναι η διάρθρωση του μαθήματος και θα ξεκινήσουμε να σας θυμίζω πράγματα που ήταν γνώση και εκτίση του προπτυχιακού μαθήματος, δηλαδή στοιχεία της επικοινωνίας ανθρώπου υπολογιστή. Το μάθημα λοιπόν θα έχει διαλέξεις, οι οποίες συμποσούνται σε 36 ώρες διδασκαλίας. Θα έχει σεμινάρια, 3 ώρες, το οποίο σημαίνει μάλλον κάποιον εξωτερικό ομιλητή. Εργαστηριακή άσκηση, η οποία θα γίνει σε εργαστήριο ή εδώ ή στο παράρτημά μας στην Καλαμαριά. Δεν έχει άσκηση παιδίου, μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων. Προσδιορίζουμε ποσοτικά πόσο περίπου είναι και στην τάξη και στο σπίτι σας. Φροντιστήριο δεν έχει, πρακτική άσκηση θα έχει. Αυτή είναι η πρώτη εργασία την οποία θα κάνετε, έτσι. Δεν είναι κλινική άσκηση, δεν είναι καλλιτεχνικό εργαστήριο. Θα έχει κάποια διαδραστική διδασκαλία στο υπολογιστικό κέντρο, θα τη δούμε τώρα, δεν προσδιορίζετε πώς. Και θα έχει και ηλεκτρονικά τεστ, όπως ξέρετε. Στο τέλος, αυτή την εργασία που κάνετε, θα την παρουσιάσετε σαν ένα μεγάλο project. Οι εργασίες θα δούμε πώς θα ξεκινήσουν, ανάλογα με την φύση της κάθε εργασίας. Άλλες θα ξεκινήσουν ατομικά και μετά θα κάνετε συσσωματόματα για να τις παρουσιάσεις ομαδικά. Ή κάποιες θα βγουν ομαδικά και θα γίνουν ατομικές. Καθοδόν θα υπάρχει εξέλιξη. Πάντως, το γνωστικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο πατάμε είναι η διαπαθή χρήστη-υπολογιστή. Και για να μπορέσω να συνδέσω αυτά που θα κάνουμε στον μεταπτυχιακό μάθημα με αυτά που γινόταν παλαιότερα, θα σας θυμίσω μερικές από τις έννοιες που είχαμε αντιμετωπίσει κάνοντας το μάθημα της επικοινωνίας ανθρώπου-υπολογιστή σε προπτυχιακό επίπεδο. Και θα χρησιμοποιήσουμε, θα θυμάστε, το βιβλίο του Οκουμιανάκη. Από εκεί, λοιπόν, σας θυμίζω μερικά πράγματα. Αν δεν τα ξέρετε, κάνετε υπομονή. Αν δεν τα ξέρετε, κρατάτε σημειώσεις. Δηλαδή, να το πω, ο βαθρός σας δεν είναι από κατεύθυνση που έχετε ασχοληθεί με επικοινωνία ανθρώπου-υπολογιστή. Κρατήστε σημειώσεις. Το μάθημα τώρα είναι υποχρεωτικό στο προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών μας, αλλά στο παλιότερο προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών του οποίου από αφητήστε εσείς οι νύν μεταπτυχιακοί φτητές, δεν προβλεπόταν ως υποχρεωτικό. Άρα, άλλοι το ξέρετε, άλλοι όχι, και πάντως δεν ήταν υποχρεωτικό σε όλα τα τμήματα πληροφορικής της χώρας. Οπότε, σας θυμίζω ποιο είναι το εννοιολογικό επίπεδο αλληλεπίδρασης. Για προσέξτε τι γίνεται εδώ τώρα. Το σημαντικότερο σε μια διαπαφή είναι οι ενέργειες που επιτελούνται μέσω της διαπαφής. Πολλές φορές η ύπαρξη της διαπαφής είναι πολύ σημαντικό στοιχείο της χρήσης του μηχανήματος που επιχειρούμε μέσω της διαπαφής. Άλλες φορές δεν είναι τόσο σημαντικό. Για παράδειγμα στα δίκτυα, δεν θα έλεγα ακόμα ότι το interface παίζει τον κύριο ρόλο. Είναι πολύ σημαντικό, αλλά δεν είναι αυτό που κυρίως διέπει τη χρήση ενός συστήματος. Σ' άλλες συσκευές είναι πάρα πολύ σημαντικό η διαπαφή, το interface. Σε μια τέτοια συσκευή, θα έλεγα το πιο βασικό πράγμα είναι το interface. Οι πιο πολλές δουλειές που γίνονται με αυτή τη συσκευή έχουν να κάνουν με το interface της συσκευής και όχι με τη δυνατότητα του υπολογιστικού συστήματος. Για παράδειγμα, αυτές οι συσκευές είναι πάρα πολύ ωραίες για να διαβάζω. Είναι πολύ φυσική η σχέση του διαβάσματος σε αυτή τη συσκευή, είτε διαβάζω εφημέριτο είτε βιβλίο, η οποία σχέση δεν υπάρχει όμως στον σταθερό υπολογιστή. Σ' αυτές τις συσκευές είναι πάρα πολύ εντυπωσιακό το πώς παίζω μουσική. Γιατί είναι πολύ εντυπωσιακό. Κανείς κάνει σαφή αίσθηση σε σχέση με την προηγούμενη κατάσταση. Απάντηση γιατί για πρώτη φορά μπορώ να χρησιμοποιήσω περισσότερα του ενός δάχτυλα. Οπότε είναι πολύ φυσική η σχέση. Αυτό που κάνω τώρα δεν μπορούσα με τίποτα να το κάνω σε μια συσκευή σαν αυτήν εδώ. Άρα δεν απλώς μια εξέλιξη αυτής της συσκευής, είναι κάτι που έχει εντελώς διαφορετική φιλοσοφία σχεδίασης και διάδρασης. Ομοίως ένας που οδηγάει θα έλεγε, πολύ σημαντικό για εμένα, το interface που έχω με το αμάξι. Αν δηλαδή για κάποιο λόγο το τιμόνι μου δεν έχει σαφή απόκριση, όπως λέτε, ή το ένα ή το άλλο, τότε έχω πρόβλημα στην οδήγηση. Μπορεί η μηχανή να είναι πολύ καλή, αλλά αν το interface με το αμάξι για κάποιο τρόπο δεν λειτουργεί σωστά, τότε τα αποτελέσματα είναι πτωχά. Άρα λοιπόν υπάρχει και ένα σημασιολογικό επίπεδο στο τι κάνουμε. Οι ενέργειες μπορεί να πραγματοποιούνται με εναλλακτικά διαδραστικά στυλ, που επιβάλλουν ένα συγκεκριμένο συντακτικό. Και το διαδραστικό στυλ υποβάλλει ένα λεκτικό ή πραγματικό επίπεδο ανηλεπίδρασης. Έτσι λοιπόν μπορούμε να πούμε, πως οποιαδήποτε συσκευή έχει τρία επίπεδα, το ένα επίπεδο έχει να κάνει με το λεκτικό επίπεδο, που είναι αυτό που αντιλαμβανόμαστε εμείς καλύτερα. Για εμάς η γλώσσα είναι το στοιχείο επικοινωνίας. Γι' αυτό και μιλάμε τηλεφωνικά πολύ ωραία. Πολλές φορές συνειδητοποιούμε τηλεφωνικά, χωρίς να χρειάζεται να βλέπει ο ένας τον άλλον. Όμως η γλώσσα είναι το σημασιολογικό επίπεδο. Όμως η γλώσσα και το λεκτικό επίπεδο στηρίζεται πάνω σε ένα συντακτικό επίπεδο, που οφείλει καλώς ή κακώς να υπάρχει και κάτω από το συντακτικό επίπεδο υπάρχει ένα σημασιολογικό επίπεδο. Τα νέα interfaces, αυτό που δημιουργούν είναι νέες γλώσσες. Δηλαδή θα μπορούσε κάποιος να πει ότι αυτές οι κινήσεις που κάνω τώρα με τα χέρια μου, ουσιαστικά, αντιστοιχούν σε μια νέα γλώσσα. Ένας drummer θα έλεγε, κοίταξε, αν μπορούσα εγώ αυτή τη γλώσσα να τη δώσω κάποιο είδους σήμανση και κάποιο είδους σημειολογία, θα μπορούσα να γράψω μια μελωδία με drums. Άρα, λοιπόν, το σημασιολογικό επίπεδο, κάθε φορά ρωτάει με τι ασχολείσαι, ποια είναι τα καθήκοντα που πρέπει να επιτελέσεις, ποιο είναι το πεδίο αναφοράς που έχεις, δηλαδή ο drummer θα έλεγε προηγουμένως ότι είναι οι εικόνες των ταμπούρλων, τυμπάνων και λοιπόν κρουστών που βλέπω στην οθόνη του tablet. Και με βάση αυτά εδώ πέρα τα πράγματα, εσύ καθορίζεις την αλληλεπίδραση που επιτελείς. Σε αυτό εδώ πέρα το σημείο, εφανίζεται η έννοια της μεταφοράς. Δηλαδή το μεταφορ λέει ότι αυτό που τελικά εσύ θα κάνεις, πρέπει να έχει μια οπτική αναπαράσταση. Για παράδειγμα, στους υπολογιστές που έχετε μπροστά σας, ποιο είναι το κυρίαρχο μεταφορ? Το desktop μεταφορ. Δηλαδή τι λέει, πως προσωμιώνω την οθόνη του υπολογιστή, με το τραπέζι στο οποίο εργάζομαι. Και μάλιστα όταν θέλω να διαγράψω κάτι, τι κάνω? Το πετάω χαρακτηριστικά στο σκουπιδό ταινικές, στον κάλαφο αχρήστον. Ή όταν θέλω να μαζέψω τα πράγματα μου, τι κάνω? Θα λέγαμε στο desktop μεταφορ, κλείνω ένα παράθυρο. Ή αν έχω πολλά χαρτιά, με ποιο χαρτία, με ποιο φάκελο από όλους ασχολούμαι, με αυτόν που είναι πιο πάνω. Άρα τι κάνω, αναδιάταξη των παραθύρων στην οθόνη. Αυτό το μεταφορ ήτανε που μας προχώρησε επί 20 χρόνια στους προσωμικούς υπολογιστές. Το μεταφορ αυτό, έχει μεταφερθεί αυτούς ή ως αυτές τις συσκευές? Μήπως υπήρξε κάποιος λόγος που εμείς χρειάστηκε να το αναμορφώσουμε? Απάντηση είναι, ότι αυτές οι συσκευές διακρίνονται για την πολύ μικρή επιφάνειά τους. Άρα, δεν μπορώ να λειτουργήσω εγώ με τη λογική ότι έχω ένα μεγάλο τραπέζι και σε αυτό διατάσω τα πράγματα, γιατί δεν έχω ακριβώς το μεγάλο τραπέζι. Άρα το όλο μοντέλο μου αναδιαρθρώνεται. Πώς μπορώ να το διατάσω, άρα το όλο μοντέλο μου αναδιαρθρώνεται. Πώς δεν καταργείται το μεταφορ ολοσχερός, αλλά αναπροσαρμόζεται. Δεν καταργώ τη διάδραση που είχα, την ρυθμίζω, την ανακαινίζω και έτσι πηγαίνουμε προς νέα παραδάγκες, όπως θα δούμε. Δεν μπορώ να πω σαφώς αυτή τη στιγμή ότι έχω έναν τελώς καινούριο μεταφορ στις φορητές συσκευές, αλλά είναι σαφές πως πηγαίνω προς κάτι καινούριο. Κρατάω το παλιό, δεν το εγκαταλείπω, αλλά σαφέστατα κινούμαι σε νέους χώρους. Χωρίς να έχω προσδιορίσει ποιο είναι το διάδοχο μεταφορ, ποια είναι η διάδοχη κατάσταση. Γι' αυτό βλέπετε ότι αντιλαμβανόμαστε τις εξής εικόνες. Icons, pictures, figures, text, music, voice. Όλα αυτά δεν είχε ο υπολογιστής μας, ο πολυμεσικός υπολογιστής μας. Όμως για έναν που ασχολείται με δίκτυα, αυτά υπάρχουν ως interface σε έναν server, για παράδειγμα, που ασχολείται με δίκτυα. Όχι. Δηλαδή αυτό είναι το πλούσιο περιεχόμενο που μπορεί να έχει ένα υπολογιστικό μου σύστημα και με ό,τι αντιλαμβάνεται ο άνθρωπος να εκτελώ καινούργια καθήκοντα μέσα της μεταφοράς. Για παράδειγμα, αν το μεταφορ μου δεν έχει κάλαφο αχρήστων, μπορώ να χρησιμοποιήσω εκείνη την λειτουργία που πιάνω ένα αρχείο και το πετάω στον κάλαφο των αχρήστων. Όχι. Δεδοχομένως θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσω το πλήκτρο delete και κάποιο άλλο, γιατί μπορεί για παράδειγμα το μηχάνημα μου να μην έχει καν interface. Όσοι είστε δικτυάρτες, προσπαθείτε να προσαρμώσετε. Δηλαδή, πώς θα κάναμε το ανάλογο μεταφορ, το ανάλογο εικονοσημείο μας, ας το πούμε έτσι. Αυτές οι μεταφορές αλληλεπίδρασης συνέχεια μπλουτίζονται. Για παράδειγμα, στις φορητές συσκευές κάνω κινήσεις που δεν τις έκανα προηγουμένως. Έχει ξαφανιστεί βέβαια ο κατάθοστος των αχρήστων, γιατί δεν έχει νόημα ύπαρξης, αλλά έχω κάνει ισοδύναμά του. Πολλές φορές, για να σβήσω ένα αρχείο εδώ πέρα, κάνω κινήσεις του still. Να, αυτή την κίνηση κάνω. Προσέξτε, όμως, τι διαφορά υπάρχει με την προηγούμενη κατάσταση. Αυτή η κίνηση από μόνη της, στην προηγούμενη κατάσταση, θα ήταν μια αδιάφορη κίνηση. Εδώ, γιατί μπορεί να σημαίνει σβήσιμο αρχείο? Απάντηση, γιατί προλαβαίνει το σύστημα να αναπροσαρμώσει το τι δείχνει, και τότε αυτή η κίνηση μπορεί να σημαίνει σβήσιμο αρχείο. Αν κάνω αυτή την κίνηση όταν δεν έχει αναπροσαρμοστεί ο εφώνης, δεν σημαίνει σβήσιμο αρχείο. Κοντολογής, κατά αυτόν τον τρόπο έχουν προκύψει και νέες κινήσεις στις νέες συσκευές. Για παράδειγμα, αυτή η κίνηση λέτε να έχει κάποιο νόημα? Δηλαδή, αν χτυπήσετε δύο τοκ-τοκ το κινητό σας, θα κάνει κάτι ξεχωριστό που δεν θα το έκανε, για παράδειγμα, αυτός ο υπολογιστής. Αν έκανα τα δύο τοκ-τοκ με το μάους. Απάντηση, ναι. Και σκεφτείτε πότε το κάνει. Άρα, αυτή η συσκευή αρχίζει να εμφανίζει νέα χαρακτηριστικά, τα οποία χαρακτηρίζουν μια νέα διεπαφή. Το interface γίνεται πιο πλούσιο και σιγά-σιγά αρχίζει να αποκτά νέα χαρακτηριστικά. Και θα φτάσουμε κάποια στιγμή να πούμε πως είναι μια εντελώς καινούργια διεπαφή. Να, για να σας δώσω μερικά παραδείγματα. Ας πούμε, μια μεταφορά που άρχισε να χρησιμοποιείται πριν μερικά έτη είναι η μεταφορά της βιβλιοθήκης. Αν έχω βιβλία στον υπολογιστή μου θα με βόλευε πάρα πολύ να τα οπτικοποιώ κατά αυτόν εδώ πέρα τον τρόπο. Αυτή η διεπαφή δεν έχει αλλάξει τις φορητές συσκευές. Ίσα-ίσα θα έλεγα πως έχει εμπλουτιστεί. Δηλαδή, τι πιο φυσικό όταν διαβάζω την εφημερίδα μου στην ταμπλέτα μου να υλοποιήσει αυτού του είδους τη διεπαφή. Και οι νέες εκδόσεις του λειτουργικού συστήματος προσπαθούν αυτή να την προσδόσουν νέα εικόνα συνολικά και νέα διαδραστικότητα. Και φυσικά το ίδιο μπορούσε να γίνει αν είναι πρόκειτο για βιβλία. Είναι φανερό ότι μοιάζουν οι διεπαφές και φυσικά υπάρχει και το notebook μεταφορά που είναι εκεί που κρατάω σημειώσεις. Δηλαδή, όταν θα κρατάω σημειώσεις πώς θα θέλουν να είναι οι διεπαφοί μου και μήπως θα βόλευε στο να κρατάω σημειώσεις στο να έχω και κάποιου είδους τέτοιο pointing device. Μια δεικτική συσκευή με ύψελο ιδιότητα δεικτική. Δηλαδή, να μπορώ με κάποιο τρόπο να ελεπιδρώ με τη συσκευή μου. Είναι φανερό πως αυτή η συσκευή έχει πολύ περισσότερες δυνατότητες από αυτή εδώ. Γιατί πρώτα απ' όλα είναι εφοδιασμένη με επειξίδα. Δεύτερο είναι εφοδιασμένη με γειροσκοπικό σύστημα. Άρα μπορώ να κάνω αυτού του είδους της κινήσεις. Τώρα αν το βλέπει η γεγιά μου θα έλεγε ότι εσύ τώρα κοσκινίζεις ας πούμε κατά την παρημία έτσι της σαρακοστιάτικη. Αλλά δεν κοσκινίζω. Θα μπορούσα κάλιστα να παίζω κάποιο πολύ διαδραστικό game. Τόσο διαδραστικό που δεν μπορώ να το παίξω έτσι αυτόν τον υπολογιστή. Γιατί ακριβώς αντιλαμβάνεται τη δική μου θέση. Οι δικές μου κινήσεις και οι θέσεις μου μεταφράζονται σε κινήσεις της συσκευής. Και έτσι για να μην τα πολυλογώ είναι φανερό ότι πηγαίνουμε από μορφές μεταφορ, οι οποίες βρέθηκαν στις προηγούμενες συσκευές, δηλαδή στους σταθερούς μας υπολογιστές, σε άμεση εφαρμογή που είναι οι νέες φορητές συσκευές. Γι' αυτό και της δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση φέτος στο μάθημά μας. Εδώ βλέπουμε το SuperHouse που προσπάθησε να κάνει κάποιος της Microsoft πριν 20 χρόνια. Εξόδεψε ένα σωρό λεφτά και μπορεί κάποιος της μέρες να το κάνει μάλλον καλύτερο με πολύ πολύ πολύ λιγότερα χρήματα. Κι άλλα μεταφορ τα οποία χρησιμοποιούνται. Virtual World Metaforce, τα οποία ιδιαίτερα η κατεύθυνσή μας τα χρησιμοποιεί, γιατί έχουν σχέση με τα Avatars και με την πλοήγηση μέσω avatar μπορώ να συμμετέχω σε ένα game, να συμμετέχω από εδώ, να συμμετέχω από εκεί και ούτω καθεξής. Εδώ βλέπουμε το Room Metafor, το οποίο έχει αποκτήσει πολύ καλή αποτύπωση στους σταθερούς υπολογιστές αυτού του επίπεδου τα προηγούμενα έτη, όπως το χρησιμοποιούν οι μηχανικοί, οι τοπογράφοι, οι αρχιτέκτονες, πολιτικοί, μηχανικοί κλπ, αλλά δεν έχει αποκτήσει τη διαδραστικότητα της δικής μου συμμετοχικής δράσης μέσα στον χώρο. Δηλαδή δεν υπήρχε μέχρι τώρα η δυνατότητα να προσδιοριστεί εγώ που βρίσκομαι μέσα στον χώρο. Υπάρχει αυτή η δυνατότητα τώρα μέσω της άλλης συσκευής που είναι εφοδιασμένα τα φορητά μας συστήματα και είναι το GPS. Το GPS αποκτά πολύ μεγάλη αξία πλέον, αποκτά πολύ μεγάλη ακρίβεια και από εκεί προκύπτει η αξία του. Αυτή τη στιγμή η ακρίβεια του είναι γύρω στα τρία μέτρα δεδομένη στις εμπορικές συσκευές και στις αρχιδικές εφαρμογές μπορεί να είναι μεγαλύτερη. Άρα αυτή τη στιγμή λειτουργεί στο GPS μου. Αυτοί ξέρουν ότι εγώ βρίσκομαι σε αυτήν εδώ για παράδειγμα την έθουσα. Και αρχίζουν σιγά σιγά να δημιουργούνται και νέες μεταφορές. Δηλαδή προσπαθούμε να δημιουργήσουμε καινούργιες μεταφορές στο πώς είναι οι βιβλιοθήκες μας και πραγματικά οι νέες εκδόσεις των λειτουργικών συστημάτων αναμορφώνουν τη μένια των βιβλίων που έχω στη συσκευή μου, των σελίδων του βιβλίου ακόμα που διαβάζω και ούτω καθεξής. Δημιουργούνται νέες μεταφορές όπως είναι τα web-books. Αυτές έχουν κάποια σημασία για μας. Όσο υπήρχαν μόνο αυτές οι συσκευές, το πιο διαδεδομένο είδος κειμένου σε ποια μορφή κωδικοποίησης βρισκότανε? PDF. Ήταν το Global και όχι το TXT. Για ποιο λόγο, τι παραπάνω είχε το PDF που δεν είχαν τα άλλα. Η πορταμπίλτη του που αποδεικνύοντανε? Παρακάτω, παρακάτω. Ναι και παρακάτω, όταν το ξεκινήμα του, γιατί από εκεί θέλω να σας πω ότι κάθε μεταφορή πρέπει να λοποιήσει και ένα παραντάικο. Να λένε οι άνθρωποι, κοίταξε, για να λύσει αυτό το πρόβλημα πρέπει να κάνουν αυτό το πράγμα. Με αυτό το είδος συσκευής, με αυτό το είδος εγγράφου, με αυτό το πρόγραμμα. Απάντηση, η εκτύπωση. Το πρώτο πρόβλημα που είχαν οι υπολογιστές πριν είκοσι έτητον, ότι άλλο πράγμα έβλεπε στην οθόνη και άλλο ότι πονόταν και ακόμα δεν έχει λύθει αυτό το πρόβλημα. Γιατί άλλη η ανάλυση της οθόνης, άλλα τα χαρακτηριστικά της οθόνης, που είναι προσαρμοσμένα σε διάλογο, όπως τα λέγαμε, στην επικοινωνία ανθρώπιου υπολογιστή με τον χρήστη, ενώ το PDF ήταν προσανατολισμένο σε διάλογο με τον χτυποτή. Μην ξεχνάτε ότι πριν κάνουμε τα ηλεκτρονικά βιβλία, τα βιβλία ήτανε βιβλία, δηλαδή ήτανε τυπωμένα. Άρα το σημαντικό ποιο ήτανε? Να εκτυπώνονται όπως ακριβώς έχουν, στους διαγραφέτες, σκεχτεί. Και όπως μου λέγει ένας γραφίστας, είναι πολύ σημαντικό για μένα, όταν κάνω ένα γραφιστικό, αυτό που βλέπω στην οθόνη, είναι αυτό που θα βγει από τον εκτυπωτή. Ή αν πανγκελματική δουλειά, πάει σε πανγκελματικό εκτυπωτή, από εκεί είναι δύσκολα τα πράγματα, γιατί έχουν πολλές αποχρώσεις των χρωμάτων, δηλαδή μπορεί ο γραφίστας να το βλέπει μόβου και ξέρω εγώ στην τελική εκτύπωση να βγει προς το κόκκινο. Οπότε αυτομάτως του έχει καταστρέψει, δηλαδή πρέπει να δώσει κάτι για μια πρόχειρη εκτύπωση, να το φέρουν από εκτύπωση, αυτός δεν είναι στο χώρο σου, πανγκελματικός, είναι σε κάποιον σαν το γαλόνι που έχουμε παρακάτω, σε κάποιον εκδοτικό οίκο, οπότε πρέπει να στείλεις τα δοκίμε για εκτύπωση, να γυρίσουν πίσω και να δεις εσύ πόσο υλοποιεί το τελικό προϊόν αυτό που φανταζόσουμε. Έτσι όμως δεν χάνει χρόνο, ο πανγκελματίς μπορεί να χάσει μια αργάσιμη μέρα. Τώρα μια αργάσιμη μέρα το πανγκελματίο που χάνεται σημαίνει αυξημένα κοστολόγια, βλέπετε το ένα φέρνει το άλλο. Ακόμα και πράγματα δευτερεύονται, δηλαδή ρωτάει ο γραφίστας, η εικόνα που βλέπω στην οθόνη μου είναι ακριβής, οι διαστάσεις είναι ακριβείς, δηλαδή αν βάλω το χάρακα θα είναι αυτό που θα τυπωθεί. Βλέπετε εντύπωσα πόσα δύσκολα στα διαπεράσαμε. Το γεγονός όμως είναι ότι αυτή εδώ πέρα η μορφή του εγγράφου αρχίζει να εξαφανίζεται, δηλαδή πολύ πιθανό στις νέες συσκευές που έρχονται να μην υπάρχουν PDF. Δηλαδή τα παιδιά μας, τα οποία εμείς θα είμαστε δάσκαλοι, είτε με τη μορφή καθηγητικής σχέσης είτε επειδή είμαστε οι φυσικοί γονείς τους, δεν θα καταλαβαίνουν ότι θα τους μιλάμε εμείς για mouse. Δεν θα ξέρουν τι είναι mouse και μάλιστα ξέρετε, μερικοί από εσάς, ότι βγήκαν υπολογιστές που προσπάθησαν να καταργήσουν εντελώς το mouse. Ήταν ένα από τα θέματα που είχαμε τα προηγούμενα έτη. Για αυτά δεν γίναν τόσες μεγάλες αλλαγές στο metaphor, στο paradigm. Άρα το metaphor, όταν γίνεται κάτι συγκεκριμένο που αφορά μια επιμέρους δράση χωρίς να έχει αποκτήσει γενικότητα, γίνεται paradigm. Αυτή είναι η μετάφραση, η παράφραση της έννοιας του paradigm στα ελληνικά. Δεν είναι παράδειγμα, σημαίνει πως είναι κάποια συγκεκριμένη δράση που προέρχεται από το metaphor αλλά δεν έχει αποκτήσει τη γενικότητα ενός metaphor. Δηλαδή αυτή τη στιγμή όταν εγώ διαβάζω στην ταμπλέτα μου και κάνω αυτή την κίνηση, τα δύο tok tok δεν μπορώ να πω ότι αυτό έχει γίνει στοιχείο τη μεταφορά. Ακόμα είναι paradigm, είναι κάτι πολύ πολύ συγκεκριμένο. Σε επόμενα μαθήματα θα ξεδιαλύνουμε την έννοια του icon. Πηγαίνουμε προς το τέλος της πρώτης-πρώτης παρουσίασης. Εδώ πέρα βλέπουμε και άλλες διαπαθές. Ανάλογους ιστορίας πρέπει να αναφέρουμε την εταιρεία που διαβάζεται αυτό. Xerox. Η Xerox είναι μια πρωταθλήτρια εταιρεία στον χώρο των διαπαφών. Τη δεκαετία του 80. Μάλιστα το 1984 έρχεται το πρώτο πραγματικά διακραταστικό υπολογιστή. Πολύ ακριβό την εποχή εκείνη. Είχε την καλύτερη ομάδα επικοινωνίας ανθρώπων υπολογιστής σε ερευνητικό επίπεδο. Άρα δεν μπόρεσε αυτό να το μεταφράσει σε επιτυχία στον εμπορικό τομέα. Και τώρα έχει μείνει πλέον στο χώρο των φωτοτυπικών. Εδώ πέρα βλέπουμε conversational agents. Σημειώστε ότι αυτές οι διαφάνειες που σας δείχνω είναι περίπου 8 ετών παλαιές. Δηλαδή αναφέρονται ακριβώς σε καταστάσεις που ήσχεαν για αυτούς εδώ τους υπολογιστές. Και έτσι μπορούμε να κάνουμε μια σύγκριση και να δούμε πόσο εύκολα μπορούμε εμείς να κάνουμε video conferencing πλέον με το καινούριο μας κινητό και τι ήθελε για να γίνει τα προηγούμενα έτη. Νέες μεταφορές που χρησιμοποιούνται έχουν να κάνουμε το δωμάτιό μας πώς το αντιλαμβανόμαστε και πώς επικοινωνούμε με αυτό εδώ πέρα. Δεν έχουμε εδώ πέρα καινούρια μεταφορές, εδώ έχουμε καινούρια παραντάινγκς και σε λίγο θα δούμε πώς κινούμε σε αυτό που θα επεξηγήσουμε σε επόμενα μαθήματα, αυτό που λέγεται icons. Για παράδειγμα, μία εφαρμογή icons που βλέπω, που έχει να κάνει με το χώρο, αρχίζει να αναπτύσσεται πλέον στις κινητές συσκευές τύπου Android ή iPhone, τα τηλέφωνα μας. Για παράδειγμα, αυτή η συσκευή αρχίζει να αντικαθιστεί το τηλεκοντρόλ. Δηλαδή, στην τηλεόραση δεν χρειάζεται, ήδη το δοκίμασα σε μια δική μου τηλεόραση, δεν χρειάζομαι αυτό εδώ πλέον, το κάνω με αυτήν εδώ τη συσκευή. Οπότε για να κάνουμε εμείς μία πρώτη αποτίμηση, εσείς τι θα προτιμούσατε αυτή τη συσκευή ή αυτήν. Το τηλεκοντρόλ είναι προφανώς κάτι τέτοιο. Η συσκευή, η εικονική που χρησιμοποιείται στο κινητό μου, δεν έχει τόσο μεγάλη ακόμα, έτσι, πώς να το πω, διακριτική ικανότητα, τόσο πλουραλισμό σε πλήκτρα. Άρα κάποιος θα έλεγε αυτή η συσκευή είναι πιο φυσική, πιο natural στην τηλεόραση που έχεις, όμως τι μειονέκτημα έχει αυτή η συσκευή. Ότι επιβαρύνει το χώρο, δηλαδή για κάθε συσκευή που κυκλοφορεί στο σπίτι μου, χρειάζεται να έχω ένα τηλεκοντρόλ, κάποια στιγμή θα αρχίσω να μπερδεύομαι, δηλαδή θα έχω άλλο τηλεκοντρόλ για το κλιματιστικό, θα έχω άλλο τηλεκοντρόλ, θα έχω άλλο τηλεκοντρόλ για τα παντζούρια, θα έχω άλλο τηλεκοντρόλ για το ραδιόφωνο μου, άλλο τηλεκοντρόλ για τη τηλεόραση, κάπου αρχίζει το πράγμα να γίνεται επικίνδυνο. Οπότε έχει το κινητό και λέει κοίταξε μήπως μπορώ να το κάνω με κάποιο virtual machine. Και αυτό φυσικά κάνει πιο εύκολη τη μετάδα σε αυτό που περαιγουμένω στο Internet of Things. Και έτσι ο χώρος αποκτά νέα στοιχεία, για παράδειγμα αν έχει ασανσέρα, αν έχει φωτεινές επιγραφές, τα χρησιμοποιούσαν πάρα πολύ σε μία αίθουσα και ούτω καθεξής. Είδατε και εσείς τι τελεπωρία είχαμε προηγουμένως προκειμένως να συγχρονίσουμε προτζέκτορες, καλώδια, συσκευές το ένα το άλλο. Βέβαια, τι πρόβλημα δημιουργείται όταν όλες οι συσκευές αυτού του είδους, που είναι πολλές πλέον, αντικαθίστανται από αυτές. Απάντηση, από πλευράς μαθηματικών αυξάνει η εντροπία και από πλευράς πληροφορίας μας παρακολουθούν τα πάντα. Αν θα το πούμε πιο εκλακευμένα θα πει αυξάνει η εντροπία. Εδώ βλέπουμε μερικά άλλα μεταφορ, τα live streams. Αυτό το μεταφορ είναι το πρώτο που αρχίζει να έχει προβλήματα στις φορητές συσκευές, γιατί ακριβώς υπάρχει έλλειψη χώρου. Και επειδή υπάρχει έλλειψη χώρου, γι' αυτό είναι εδώ τον λόγο, σε αυτές τις συσκευές αναγκαστήκαμε να δώσουμε νόημα σε αυτήν εδώ την κίνηση. Δεν μπορώ δηλαδή να παραθέσω τόσα πολλές σελίδες, μπορώ να τους έδωσω τόσα πολλές σελίδες, μπορώ να τους έχω τη μία πάνω στην άλλη και κάθε φορά που θέλω μία σελίδα να αφήσει στην επιφάνεια, τι την κάνω, τοκ-τοκ. Βλέπετε λοιπόν πώς την ολίσεις. Δεν αλλάζει το μεταφορό, προσέξτε 100% αλλάζει το paradigm. Και πηγαίνουμε προς το τέλος αυτής της διάλεξης. Οι χάρτες είναι που έχουν τρομερή πλέον ανάπτυξη. Μην ξεχνάτε ότι μια ελληνική εταιρεία κινητών τηλεφώνων έχει καλές πωλήσεις για ποιο λόγο? Γιατί εφοδιάζει τα κινητά της με χάρτες που είναι μόνιμα εγκατοστημένοι στο κινητό. Θα έλεγε όμως κάποιος, μα καλά χάρτες δεν είχαμε και σε αυτές εδώ τις συσκευές. Είχαμε? Βεβαίως και καλύτερους ίσως. Τι δεν είχαμε σε αυτές τις συσκευές όταν πλοηγούμασταν σε ένα χάρτη? Και ναι και όχι. Και αυτό τι σημαίνει? Δεν είχε τη δική μας συνησφορά. Δηλαδή δεν μπορούσε να προσδιορίσει που είμαστε εμείς. Έπρεπε εμείς να πούμε που είμαστε στο χάρτη, ενώ τώρα αυτό μάθος ξέρει που είμαστε εμείς. Και αν το σύστημα μας προσέξετε μέσω των δικτύων, έχει και άλλους παίκτες. Για παράδειγμα, ποιοι χρησιμοποιούν τους χάρτες με GPS και έχουν λύσει πάρα πάρα πολλά προβλήματα? Και με αυτό να κλείσουμε τη σημερινή παρουσίαση. Εταιρείας ταξί. Γιατί? Γιατί όλα τα ταξί φαίνονται αποτυπωμένα στο χάρτη της Θεσσαλονίκης. Οπότε όταν εσύ κάνεις μια κλήση στο κέντρο και λες, βρίσκομαι αυτή τη στιγμή γωνία Εθνικής Αμήνης και Αγίου Δημητρίου και θέλω ένα ταξί, πώς αντιδράει ο ταξιτζής που θέλει να πάρει την κούρσα. Λέει στο κέντρο, εγώ είμαι πιο κοντά στην κλήση, να πάω την πάρω εγώ. Έλεγε όμως πάντοτε την αλήθεια. Όχι, τώρα το κέντρο μπορεί να βλέπει τα ταξί πώς κινούνται και να έχει σαφή εικόνα ποιο είναι πραγματικά πλησιέστερα, εκεί που γίνεται η κλήση. Επίσης, βοηθάει πάρα πολύ αυτό στα λεωφορία. Έγινε μια πρόσφατη εφαρμογή. Λέει, φανταστείτε να πλησιάζουμε τη στάση, να βρέχει, ας πούμε, και εσύ να ξέρεις από το κινητό σου πόση ώρα θα έχω λεωφορίο σου. Και να λες, θα κάνω τώρα, θα συγχρονήσω την κίνησή μου να βγω όταν πλησιάζεις το λεωφορίο μου στη στάση. Και αυτό να το βλέπεις από το κινητό σου. Άρα, ξαφνικά, οι νέες μεταφορές γίνονται πολύ ιδιώνυμα στοιχεία της αλληλεπίδρασής μας με τα υπολογιστικά συστήματα, στα οποία παρεβαίνουν πολύ έντονα τα δίκτυα, και έτσι αποκτίνουν προστιθέμενη αξία στις ενέργειες που κάνουμε εμείς σε σχέση με το σύστημα. Αυτό είναι που δίνει μεγάλη αξία σ' αυτές εδώ τις συσκευές. Δηλαδή, τι? Η αλληλεπίδρασή τους με το άνθρωπο χρήστη, με τους υπόλοιπους, άρα με το κοινωνικό δίκτυο που θα κάνετε στην επόμενη συνεδρία, έτσι, και με το κοινωνικό δίκτυο που θα κάνετε στην επόμενη συνεδρία, έτσι, τα κοινωνικά δίκτυα και πάνω απ' όλα με το διαδίκτυο. Το διαδίκτυο έχει την έννοια του φέροντος και του μέσου που με επιτρέπει κάποιες δυνατότητες, Internet of Things, αλλά όταν οι χρήστες ανηλεπιβρούνε με τη συσκευή ή με το διαδίκτυο, τότε όλοι εμείς συγκροτούμε ένα κοινωνικό δίκτυο. Αυτό είναι το πλούσιο περιεχόμενο της προχωρημένης επικοινωνίας ανθρώπιου υπολογιστή και σε αυτόν τον χώρο εμείς καλούμαστε να δώσουμε τη δική μας συνησφορά για το πώς νέα μεταφορ, νέα παραντάιμς και νέα iCons, που θα δούμε σε λίγο, θα δημιουργήσουν έναν χώρο προστηθέμενης αξίας στον οποίο λειτουργούμε εμείς, παράγουμε νέα προϊόντα, κυρίως νέες υπηρεσίες και δι' αυτόν προσποριζόμαστε και διευκολύνουμε την κοινωνία γύρω από εμάς.