: Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Εντάξει, όλοι προφανώς δεν κοιμόταν κάποια δουλειά, αλλά σήμερα ειδικά που η μέρα είναι τέτοια, παρακαλώ πολύ. Λοιπόν, το θέμα του Δημοτικού Συμβουλίου είναι η σύνταξη της έκθεσης του ισολογισμού και των αποτελεσμάτων χρήσης έτους 2015. Κανονίστε την πορεία σας, αγαπητοί συνάδελφοι, 8 παρά 10 θα έχουμε τελειώσει. Ο κ. Καλανταρίδης, θέλετε τον λόγο κ. Δήμαρχη, παρακαλώ. Σας ευχαριστώ πολύ. Δεν θα ασχοληθώ με αριθμούς εγώ, τα έχετε μπροστά σας, τα διαβάζετε. Θα μου επιτρέψετε μόνο να διαβάσω το συμπέρασμα, το σχόλιο του λογιστή του Δήμου Καβάλα. Το 2015 υπήρχε μια μικρή αύξηση στα έσοδα σε σχέση με το 2014, κατά 300.000 ευρώ. Σε αυτά, αν προσθεθεί η συγκράτηση του κόστους λειτουργίας του Δήμου, που μειώθηκε κατά 600.000 ευρώ, σε σχέση με το 2014, που προέκυψε από τις σημαντικά χαμηλότερες προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις που σχηματίστηκαν, διότι οι ορκοτήλογιστές έκριναν τις μέχρι τον ισολογισμό του 2014 προβλέψεις ικανοποιητικές, οδήγησε στην αύξηση του μικτού πλεονάσματος σε σχέση με το 2014, κατά 900.000 ευρώ. Παράλληλα, η αύξηση των πιστοτικών τόκων κατά 50.000 ευρώ, σε σχέση με το 2014, μείωση των αρνητικών προβλέψεων, προβλέψεις υποτίμησης κατά 250.000 ευρώ από τις συμμετοχές του Δήμου σε διάφορες επιχειρήσεις και η ταυτόχρονη μείωση των εξόδων προηγουμένων χρήσεων κατά 200.000 ευρώ, οδήγησε στο τελικό πλεόνασμα 1.400. Επίσης, οφείλουμε να επισημάνουμε τις σημαντικά χαμηλότερες, βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις του Δήμου, που ανήλθαν στο ποσό 4.373.000 ευρώ περίπου, έναντι 6.834 το 2014, όπου σε αυτές περιλαμβάνονται υποχρεώσεις σε προμηθευτές 2.021.000 ευρώ το 2015, μειωμένη κατά 1.5 εκατομμύριο ευρώ περίπου σε σχέση με το 2014. Η οφειλή αυτή αποτελεί, προσέξτε, το χαμηλότερο ποσό που οφείλει ο Δήμος σε προμηθευτές από την ίδρυση του Νέου Δήμου. Ξαναλέω, οι οφειλές μας είναι το χαμηλότερο ποσό που οφείλει ο Δήμος σε προμηθευτές από την ίδρυση του Νέου Δήμου με το σχέδιο Καλλικράτης. Επισημαίνουμε την αύξηση του ειδικού αποθεματικού κατά 900.000 ευρώ που προήλθε από τη βελτιωμένη εικόνα του ισολογισμού της υποκαθάρισης κοινοπραξίας Δέπος Δήμου Καβάλλας, που κρύθηκε φρόνιμο σε συνενόηση με τους ορκωτούς λογιστές να μη συμπεριλευθεί στο αποτέλεσμα, θα υπήρχε ακόμη 900.000 αύξηση του πλεονάσματος για να μην αλλειωθεί η εικόνα του λειτουργικού αποτελέσματος. Άλλωστε, η εν λόγω εκαθάριση βρίσκεται σε εξέλιξη και δεν γνωρίζουμε που θα καταλήξει. Τέλος, αναφέρουμε την αύξηση των ταμιακών αποθεμάτων του Δήμου κατά 1 εκατομμύριο ευρώ, περίπου 10.170.800 ευρώ το 2014 από 10 εκατομμύρια σε 11.211 το 2015. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με το πολύ καλό δίκτυ κάλυψης τόσο των βραχυπρόθεσμων όσου και του συνόλου των υποχρεώσεων βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων σε σχέση με το κυκλοφορούν ενεργητικό σχηματίζουν ένα δίκτυ τρία προς ένα. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο Δήμος στο επόμενο έτος αν σταματούσε να εισπράττει εσοδά θα μπορούσε να καλύψει τις υποχρεώσεις τους τρεις φορές. Από όλα τα παραπάνω αναφερόμενα προκύπτει ότι η χρηματοικονομική κατάσταση του Δήμου στο τέλος του 2015 ήταν όχι απλώς πολύ καλή, ήταν άριστη. Κύριε Καλανταρίδη, τα οικονομικά στοιχεία εσείς. Εγώ είπα τα θεωρητικά. Αγαπητοί συνάδελφοι, εγώ θα αρκεστώ στο να πω το εξής και θα δώσω μετά τον λόγο στον κύριο Διευθυντή ο οποίος θα μιλήσει για τα νούμερα. Ο ισολογισμός των οποίων καλούμαστε να εγκρίνουμε σήμερα είναι θα έλεγα η καλύτερη απάντηση σε όσα ακούγονται εδώ και αρκετό καιρό και σε αρκετά που ακούστηκαν χθες μέσα σε αυτήν την αίθουσα από κάποιους όσον αφορά το αν γίνεται χρηστή ή όχι διαχείριση των οικονομικών του Δήμου από την διοίκηση. Εδώ έχουμε λοιπόν την καλύτερη απάντηση σε όλους αυτούς τους λαϊκισμούς θα τους χαρακτήριζα εγώ με τον πιο υπεύθυνο και αρμόδιο τρόπο. Τίποτε περισσότερο από μένα. Αυτά που είπε η κυρία Δήμαρχος ήταν με αρκετά. Θα δώσω τον λόγο στον κύριο Διευθυντή έτσι ώστε να μιλήσει συγκεκριμένα για κάποια νούμερα. Ευχαριστώ. Εγώ θα ήθελα λίγο έτσι να διαβάσουμε τον ισολογισμό με τη βοήθεια και κάποιων δικτών σε συνέχεια με αυτά που είπε και η κυρία Δήμαρχος. Ο ισολογισμός του Δήμου που έχετε μπροστά σας όλοι αποτελείται από δύο περιοχές, είναι το ενεργητικό και το παθητικό. Το ενεργητικό αποτελείται από το πάγιο ενεργητικό, από το κυκλοφορούν ενεργητικό, από τους μεταβατικούς λογαριασμούς και τα έξοδα εγκαταστάσεως. Αν ρίξουμε έτσι μία ματιά στο πάγιο ενεργητικό που αποτελεί το 81,80% του συνόλου του ενεργητικού, γίνεται μία αναφορά στην ακείνη περιουσία του Δήμου και αυτό δείχνει και τη διάθεση που έχει ο Δήμος να προσφέρει περισσότερες υπηρεσίες προς τους δημότες μέσα από κάποιες επενδύσεις που κάνει. Παρατηρούμε ότι για το 2015 υπάρχει μία αύξηση γύρω στα 7 εκατομμύρια, αν δείτε είναι 153 εκατομμύρια το 2015 και είναι 146 το 2014. Υπάρχει μία αύξηση στα 7 εκατομμύρια, η οποία προέρχεται από κάποιες επενδύσεις που έχουν γίνει στις κατηγορίες των λογαριασμών στο δύο δοστρώματα, εγκαταστάσεις ηλεκτροφωτισμού, μηχανήματα, έπιπλα και λιπός εξοπλισμός και η ακινητοποίηση που εκτέλεσε δηλαδή τα έργα που είναι σε εξέλιξη. Είναι 153, 7, 38. Μιλάω για το πάγιο ενεργητικό. Αυτό δείχνει μια διάθεση του Δήμου να προσφέρει κάποιες υπηρεσίες. Όσον αφορά το κυκλοφορούν ενεργητικό, το οποίο αποτελεί περίπου το 15% του ενεργητικού, εδώ θα δούμε ότι με κυριότερο λογαριασμό θα έλεγα τις απαιτήσεις από πόληση αγαθών και υπηρεσιών του Δήμου. Υπάρχει μια αύξηση στις 298 χιλιάδες σε σχέση με το 2014, ενώ στα χρηματικά διαθέσιμα υπάρχει μια αύξηση του ενός εκατομμυρίου περίπου, ένα εκατομμύριο 0,02862, σε σχέση με το 2014. Όσον αφορά το παθητικό, υπάρχει μια αύξηση στα ίδια κεφάλαια, η οποία οφείλεται όχι τόσο στο πλαιόνασμα, αλλά στην αύξηση των επιχορηγίσεων όσον αφορά τις επενδύσεις. Για έργα είναι γύρω στα 4,662,37 περισσότερα από το 2014. Όπως είπε και η Κυρία Δήμαρχος, οι βρακυπρόθεσμες υποχρεώσεις του Δήμου έχουν μειωθεί και υπάρχει και ένα ποσόσης προβλέψεις που αφορά προβλέψεις επισφάλειας απαιτήσεων και κάποιες άλλους είδους προβλέψεις. Εγώ θέλω να σταθούμε έτσι σε δύο-τρία σημεία με τη μορφή κάποιων δικτών, όπως είναι οι αριθμοδείκτες ρευστότητας και θα ήθελα έτσι λίγο την προσοχή σας. Ο αριθμοδείκτης βασικού διαστήματος βιωσιμότητας του Δήμου. Αυτός ο δείκτης παρουσιάζει τον ενδεικτικό χρόνο μέσα στον οποίο ο δήμος μπορεί να λειτουργήσει χωρίς να παρουσιάσει έσοδα. Φανταστείτε έναν δήμο χωρίς να έχει αυτή τη στιγμή έσοδα. Πόσο θα μπορούσε να ζήσει να επιβιώσει αυτός ο δήμος. Ο δείκτης μας δείχνει για το 2015 228 ημέρες, ενώ για το 2014 ήταν 210 ημέρες. Όσο αυξάνεται ο δείκτης τόσο και καλύτερα. Αυτός ο δείκτης προκύπτει από το κυκλοφορούν ενεργητικό, δηλαδή στην ουσία τα διαθέσιμά μας μειών τα αποθέματα προς τα ημερήσια έξοδα λειτουργίας. Τα έξοδα λειτουργίας, αν θα δείτε στα αποτελέσματα χρήσεως, είναι το κόστος ακαθών και υπερησιών, τα έξοδα διοικητικής λειτουργίας και τα έξοδα λειτουργίας δημοσίων σχέσεων. Έτσι λοιπόν, βάζει αυτό το δείκτη 228 ημέρες θα μπορούσε ο δήμος να ζήσει, έτσι δάλεγα σε παρένθεση, χωρίς να έχει έσοδα. Ένας άλλος δείκτης είναι ο δείκτης άμεσης ρευστότητας, που είναι τα χρηματικά διαθέσιμα του δήμου προς τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις. Αυτός ο δείκτης μας δίνει την εικόνα του δήμου σε σχέση με την επάρκεια των ταμιακών του διαθεσίμων, δηλαδή την ικανότητα του δήμου να εξοφλήσει τις δικηπρόθεσμες υποχρεώσεις του με τα ταμιακά του διαθέσιμα. Ο αριθμοδείκτης αυτός, όταν είναι κοντά στη μονάδα, δείχνει ότι ο δήμος είναι σε θέση να εξοφλήσει τις υποχρεώσεις του με σχετική άνεση. Για τον δήμο μας, το έτος 2015 ο δείκτης ήταν 2,56 και για το 2014 1,48. Βλέπουμε ότι σε σχέση με το 2014 ο δείκτης είναι πολύ καλύτερος. Τι σημαίνει αυτό ότι 2,56 φορές μπορείς να εξοφλήσεις τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις του. Ενώ το έτος 2014 ήταν 1,48. Και όταν λέμε κοντά στη μονάδα, δεν πάει προς τα κάτω. Εννοεί το αρνητικό προς τα πάνω στη μονάδα. Ένας άλλος δείκτης είναι ο δείκτης κυκλοφοριακής ρευστότητας. Εδώ έχουμε πάλι το κυκλοφορούν ενεργητικό προς τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις. Θεωρείται ικανοποιητική τιμή όταν είναι γύρω στη μιάμιση μονάδα. Για το έτος 2015 είχαμε 4,52 και για το 2014 είχαμε 2,73. Και πάμε λίγο στους αριθμοδείκτες κυκλοφοριακής ταχύτητας. Έχουμε τον δείκτη κυκλοφορίας απαιτήσεων. Ο αριθμοδείκτης αυτός χρησιμοποιείται προκειμένου να προσδιοριστεί στη διάρκεια της λογιστικής περιόδου πόσες φορές κατά μέσο όρο εισπράττονται οι απαιτήσεις του δήμου, της οικονομικής μονάδας. Μια μεγάλη ταχύτητα όπως καταλαβαίνεται η ύπραξη των απαιτήσεων έχει ο συνέπειος ο δήμος να δεσμεύει τα διαθέσιμά του κεφάλαια για λιγότερο χρονικό διάστημα. Ο δείκτης για το 2015 είναι 1,90 ενώ το 2014 ήταν 1,52. Και πώς βγαίνει αυτός ο δείκτης είναι οι πωλήσεις του δήμου, οι αγαθά και οι υπηρεσίες προς τις απαιτήσεις. Δηλαδή, περίπου δύο φορές εισπράττονται οι απαιτήσεις του δήμου μέσα στο χρόνο. Σε σχέση με το 2014 που ήταν 1,5 φορά. Έτσι, αυτοί οι δείκτης δικαιολογούν λίγο και την ρευστότητα όπως αναφέρθηκε και η δήμαρχος σε κάποια στοιχεία που έχει ο δήμος. Φαίνεται από εδώ. Ένας άλλος δείκτης είναι η μέση περίοδος εισπράξεων των απαιτήσεων. Ο δείκτης αυτός μας δείχνει τη μέση αναμονή του δήμου για την εισπράξη των απαιτήσεών του. Επηρεάζοντας αρνητικά ή θετικά τη δυνατότητα να τροφοδοτήσουν τα χρηματικά τους διαθέσιμα, έτσι δημιουργώντας πολλές φορές ερωτηματικά για να εισπρακτικεί τους πολιτική. Εδώ για τον δήμο η μέση περίοδος εισπράξεων των απαιτήσεων είναι 191,55 το 2015 και 238,70 το 2014. Βλέπουμε λοιπόν ότι και εδώ μειώνεται η πιθανότητα ο δήμος να αντιμετωπίσει ταμμιακές δυσκολίες και να χρειαστεί να καθυστερήσει με τη σειρά του την εξόπληση των υποχρεώσεών του. Γι' αυτό και παρουσιάζουμε αυτό το μικρό νούμερο στους προμηθευτές, στον ισολογισμό που είπαμε ότι για πρώτη φορά, έτσι υπάρχει τόσο μικρό νούμερο όσον αφορά της υποχρείας μας στους προμηθευτές. Και ένας ακόμη δείκτης είναι ο δείκτης κυκλοφοριακής ταχύτητας του ενεργητικού, ο οποίος εκφράζει το βαθμό χρησιμοποίησης του ενεργητικού σε σχέση με τα λειτουργικά έξοδα. Δηλαδή το ενεργητικό μας υπεριουσία μας σε σχέση με τα λειτουργικά μας έξοδα. Όταν είναι υψηλός, τότε γίνεται εντατική χρήση των περιουσιακών στοιχείων για να δημιουργηθούν λειτουργικά έσοδα. Στην ουσία μας δείχνει το κατά πόσο οι επενδύσεις που κάνουμε, τα περιουσιακά μας στοιχεία, μας οδηγούν στην αύξηση των εσόδων μας. Εάν αυτό δεν γίνεται, είναι χαμηλός ο δείκτης, τότε πάμε έτσι σε φαινόμενα υπερεπένδυσης. Και εδώ ο δείκτης είναι για το 2015 2,25 και για το έτος 2014 2,32. Αυτοί οι δείκτες με λίγα λόγια έρχονται να επιβεβαιώσουν την έκθεση των νορκωτών λογιστών αλλά και του λογιστή α τάξη που διαφέρομαι στο Δήμο, την έκθεση που έχει κάνει, την οποία και διάβασε η κυρία δήμαρχος, που παρουσιάζεται μια υψηλή ρευστότητα αυτή τη στιγμή στο Δήμο, που του δίνει την δυνατότητα να μπορέσει να ανταπεξέλθει στις υποχρεώσεις του, τόσο τις βρακυπρόθερμες προς τους προμηθευτές και τους διάβρονους φασιστικούς οργανισμούς, αλλά όσο και τις υποχρεώσεις του, έτσι τις δανειακές που έχει, με την εξόβληση των τοκοχρεωλησίων. Εγώ αυτά ήθελα να σας πω με λίγα λόγια. Υπάρχουν και άλλοι δείκτες, όπως είναι οι δείκτες αποόβασης των ιδίων κεφαλαίων, όπως είναι οι δανειακοί, αλλά εμείς δεν έχουμε τόσα δάνεια έτσι, για να μπορέσουμε να χρησιμοποιήσουμε τέτοιους δείκτες, και με τα ιδία κεφάλαια είναι εξειδικευμένοι οι δείκτες, θα σας κουράζανε αν είχαμε κάνει μια αναφορά σε αυτά, ίσως σε κάποια άλλη στιγμή. Ευχαριστώ. Για να έχουμε να λέμε, γιατί ούτε σήμερα μας τιμάνε με την παρουσία τους στη συζήτηση του ισολογισμού, προφανώς τα συντριπτικά αποτελέσματα 14-15 δεν θα ήτανε ευχάριστα για να ακουστούν. Και να πω και κάτι άλλο, κύριε Διφυντά, μετά από αυτή την ανάγνωση, ότι ακούγαμε μέχρι προχθές για κάτι ατασταλίες, κάτι κακοδιαχειρήσεις, κάτι σκανδαλάκια, ξέρω εγώ, νομίζω ότι τυνάζονται στον αέρα. Για να μιλάμε και πράγματα που δεν στέκονται. Λοιπόν, παρακαλώ, πάμε για ερωτήσεις, αν έχετε διευκρινιστικές ερωτήσεις. Αλλιώς ξεκινάμε τις τοποθετήσεις με τον κ. Παπαδόπουλο. Καταρχήν να πούμε και καλησπέρα, καλησπέρα Πρόεδρε, καλησπέρα Δήμαρχε, καλησπέρα Σαναδέφη, να πούμε και καλησπέρα και στους ανθρώπους που ήρθανε από... Σαλονίκη. Σαλονίκη, ωραία. Υπάρχει ενεργητικό, υπάρχει παθητικό, υπάρχουν εγγραφές, αλλά το κρίσιμο είναι, κ. Χαριτζη Κωνσταντίνου, αυτό που είπατε, το τελικό αποτέλεσμα και το καθαρό αποτέλεσμα που είναι το 1.400. Λίγο στο μικρόφωνο, δεν άκουγε το ήλιο. Όμως, μένω λίγο στην πολιτική του διάσταση και λέω το εξής. Η απάντηση που είπε ο κ. Καλανταρίδης, ότι είναι ο σημερινός ισολογισμός, είναι ότι πράγματι έχουμε ένα δήμο ο οποίος έχει λεφτά και έχει περιουσία. Παρακαλώ, μην μιλάτε εκεί πέρα κάτω. Αυτή είναι η απάντηση, κ. Καλανταρίδη. Το θέμα μας είναι, και δεν το γνωρίζουμε, είναι λίγο τυφλό, τι υπήρχαν τις προηγούμενες χρονιές, τι κέρδος υπήρχε κάθε χρονιά, τι ακριβώς, γιατί δεν μπορούμε να κάνουμε συγκρίσεις, έχουμε μόνο το 2.14, όπως είπε ο κ. Διεθυντής, αλλά επίσης θέλω να πω ότι, μην ξεχνάμε, ότι έπαιξε και ένα πολύ σοβαρός παράγοντας, ο έλεγχος των Υπουργείων, ο Big Boss δηλαδή, που παίρνουμε κρίση για προπολογισμούς και επίσης νομίζω ότι έπαιξε και ένα ρόλο ισοσκελισμένη περίπου προπολογισμή, που πρέπει να έχουμε βάσει νόμου. Αλλά, τέλος πάντων, να μην μεμψημερούμε. Όπως και να έχει μπορεί να είναι θετικό, εκείνο που θέλω να πω είναι, υπάρχουν χρήματα, γιατί, και δεν γνωρίζουμε κιόλας, είναι νέα έσοδα, είναι νέα έσοδα τα οποία έχουν δημιουργηθεί από παλαιότερες διοικήσεις και ακόμα, ακόμα, ακόμα ζει και ζωντανεύει και βασιλεύει ο Δήμος Καβάλας. Αλλά εκεί που θα σταθώ και θα μείνω είναι το πώς διαχειριζόμαστε αυτά τα χρήματα, γιατί, κύριε Καλανταρίδη, δεν σας κρύβω, ότι έχετε συμπεριφορά, δώσε και μένα μπάρμπα, όποιος ζητάει λεφτά αφιδώς και απλόχερα. Σας συμβουλεύω και σας λέω γιατί μπορεί να είναι μαξιλάρι, να υπήρχε καλύτερο μαξιλάρι και αυτό δεν το γνωρίζουμε για να συγκρίνω, αλλά οι εποχές είναι δύσκολες και λέω ότι και μένω στην πολιτική του διάστηση ότι πρέπει να κάνουμε μια σωστή διαχείριση, καλύτερη διαχείριση, ώστε να μην έχει ποτέ πρόβλημα ο Δήμος Καβάλας. Εγώ, Πρόεδρε, ψηφίζω παρόν. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ με τον κ. Παπαδόπουλο. Ο κ. Παπάς, παρακαλώ, έχει το λόγο. Πρόεδρε, πριν αρχίσω την τοποθέτησή μου, θα ήθελα να πω κι εγώ τη δυσαρέσκειά μου το να μεταφέρεται η κουβέντα στα ραδιόφωνα σε θέματα, δηλαδή, που πρέπει να συζητούνται αναλυτικά μέσα στον Δημοτικό Συμβουλείο. Κάποιοι, δηλαδή, και κυρίως από την αξιωματική αντιπολίνευση, μεταφέρον την κουβέντα εκτός του Δημοτικού Συμβουλίου, εκεί όπου ο μονόλογος κυριαρχεί, εκεί που δεν μπορεί ο άλλος να παρέμβει και να δώσει μια απόφαση και δεν ερχόμαστε εδώ με μια προσκυματική, έτσι θα έλεγα, κουβέντα, ότι ξέρετε έπρεπε να το κάνετε το Νοέμβριο. Αυτά και εμένα δεν μ' αρέσουν, δεν μ' αρέσει αυτό. Όπως δεν μ' αρέσει όμως και να κομπάζει η διοίκηση, γιατί, έτσι χαρτολογώντας, θα σας πω, και ευθέες που έλεγε ο Μάκης «σόιμπλε, σόιμπλε» του Καλενταρίου, κοιτάξτε πώς το κατάτσουν, μπατερίτσες είναι. Λοιπόν, τώρα ασοβαρευτούμε. Να ασοβαρευτούμε λίγο και να πούμε το εξής. Εγώ συμφωνήσα με τη διοίκηση, γιατί ψήφισα μάλλον τον προϋπολογισμό, γιατί, κύριε, είδα μια δήμαρχο να συμφωνεί σε αυτά τα, τα οποία εγώ έλεγα, για τα σοβαρά θέματα, δηλαδή για το θέμα πώς πορεύεται ο δήμος, ανεξάρτητα από πρόσωπο, από το ποιος θα είναι δήμαρχος τις επόμενες φορές. Αυτό, δηλαδή, το 34% των ιδιών εξόδων, που αποτελεί αυτόν την πεπτουσία, το να λέμε από κει και πέρα πώς χτίζουμε, πώς φτιάχνουμε, πώς διαμορφώνουμε τα πράγματα, γιατί η κεντρική διοίκηση, χρόνο με το χρόνο, στερεύει το υπόλοιπο ποσοστό μέχρι να φτάσουμε στο ποσοστό λειτουργίας του δήμου και μας μεταφέρει βαρίδια τα οποία για αυτήν ήταν πολύ δυσβάστακτα, λες και εμείς είμαστε εύρωστοι να αντιμετωπίσουμε ή να υποκαταστήσουμε την κεντρική διοίκηση. Τι θέλω να πω με αυτό. Μας είπε τους δείκτες, που για μένα οι δείκτες αυτοί παίζουν σοβαρή, έχουν πολύ μεγάλη σημασία σαν καμπανάκια για να χτίσεις για το μέλλον την θωράκι σου, να αντιμετωπίσεις κάποια πράγματα που βλέπεις ότι έρχονται. Μας είπε βέβαια από χρόνο σε χρόνο ότι μεγάλωσαν, ναι αλλά το 220 μέρες, αγαπητή δήμαρχος, δεν είναι και μεγάλος χρόνος για να καταρρέψει ένας δήμος, δηλαδή αν ξαφνικά αύριο μας κλείσουν την Κάνουλα, 220 μέρες δεν μπορούμε να τις αντιμετωπίσουμε. Πρέπει από σήμερα να αρχίζουμε να χτίζουμε τις άμυνές μας, δηλαδή να φτιάχνουμε το 34% να το κάνουμε μεγαλύτερο και ας περισσεύει. Θα βρούμε εμείς τρόπο να το διαθέσουμε, να κάνουμε μεγαλύτερη κοινωνική πολιτική, γιατί ο δήμος είπαμε πρέπει να λειτουργεί σαν ανώνυμη εταιρεία αλλά σαν κοινωνική ανώνυμη εταιρεία, ποτέ δηλαδή να έχει σαν αυτοσκοπό δηλαδή να κερδίσει παρά μόνο να με εκειστοποιήσει τα έσοδά του ώστε να μπορεί να ασκήσει με τον καλύτερο τρόπο και όχι με μίζωρο τρόπο την κοινωνική πολιτική. Άλλο λοιπόν αυτός ο δείχτης που μας είπε και εγώ εκεί στέκομαι πάλι, είναι 228 μέρες, δεν σημαίνει επειδή πέρσι σαν 200 ότι το 14200 ότι είναι ένας απεριώστος και μεγάλος τρόνος, γιατί αν πούμε ότι ξαφνικά κλείνουν τα πράγματα δεν μπορούμε μέσα σε 228 μέρες να δημιουργήσουμε έσοδα. Πρέπει δηλαδή από τώρα να έχουμε στο μυαλό μας αυτή την άσκημη στιγμή ώστε να μπορέσουμε σαν δήμος, ανεξάρτητα σας λέω από ποιο πρόσωπο θα είναι στη διοικιστότητα του δήμου, να δημιουργήσουμε εκείνες προϋποθέσεις ώστε ο δήμος να μην καταρρέψει. Νομίζω ότι είμαι σαφής και δεν θέλω να πω κάτι παραπάνω, παρά μόνο να πω ότι στα πάγια που με μεγάλο καμάρι λέμε όλοι τώρα εδώ πέρα, πρέπει να θυμηθούμε αυτόν τον άνθρωπο. Το Λευτέριο Αθανασιάδη που προχθές γιόρταζε και τώρα κλείνει πέντε χρόνια από το θάνατό του, να το σκεφτούμε ότι χάρη σε αυτόν μπορεί να έχει χίλια κουσούρια, αλλά έχει και αυτό το καλό να δημιουργήσει πάγια ώστε σήμερα ο δήμος να έχει αυτά που λέμε εμείς έτσι μεγαμάρι ότι έχουμε κυρίως την υποφέλεια πάγια έσοδα μέσα από τα μισθία που παίρνουμε από αυτές που έκανε από την πολιτική που άσχησε ο Λευτέριος Αθανασιάδης. Ευχαριστώ με τον κύριο Παπά. Πώς τοποθετήσετε στον εισόλογισμό θετικά. Ο κύριος Βέρος παρακαλώ έχει το λόγο. Κύριε Πρόεδρε, επειδή εχθές στη συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο για τον Προϋπολογισμό ξεπέρασα κατά πολύ το χρόνο που δικαιούμαι ως επικεφαλής της δημοτικής μας παράταξης, θα είμαι σύντομα λέγοντας ότι είμαστε αρνητικοί όχι μόνο γιατί δεν ψηφίσαμε τον Προϋπολογισμό του 2015 αλλά γιατί δεν ψηφίσαμε και τον απολογισμό του 2015 και για τους ίδιους λόγους είμαστε αρνητικοί και στον εισολογισμό. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ πάρα πολύ τον κύριο Βέρο. Ο κύριος Ποτόλιας παρακαλώ έχει το λόγο. Και εγώ άνοιξα το χρονόμετρο, Πρόεδρε. Λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, κύριε Δήμαρχη, αγαπητοί συνάρεφοι, εμείς δεν σας κατηγορούμε για κακή διαχείριση, για μη χρηστή χρήση των οικονομικών των δήμων. Κατά την άποψή μας, σας κάνουμε κριτική για κάτι χειρότερο ακόμη. Και αυτό το χειρότερο, κατά την άποψή μας, ακούστηκε χθες και συνεχίζεται και σήμερα. Και αυτό που έγινε χθες, κύριε Πρόεδρε, ανεξάρτητα από τις αποχωρήσεις, από τις εντάσεις και τις αντιδικίες που υπήρξαν μέσα στο Δημοτικό Συμβούλιο, δεν έκρυψαν κάτι το πολύ ανησυχητικό, κατά την άποψή μας, και πολύ επικίνδυνο. Και δεν είναι άλλο από τη λογική που διακατέχει όλους σας, όλες τις παρατάξεις, με την κύρια ευθύνη βέβαια της δικής σας παράταξης που έχετε και την διοίκηση του Δήμου, να θέλετε να μετατρέψετε το Δήμο, και το λέτε ευθαρσώς και από μια πλευρά είναι θετικό αυτό και μπράβο σας, να θέλετε να μετατρέψετε το Δήμο σε μία ανώνυμη εταιρεία, η οποία σαν στόχο θα έχει πώς θα βρει χρήματα. Και ακούστηκαν και πολλά και διάφορα εδώ πέρα για τους τρόπους που μπορούν να βρεθούν χρήματα. Ακούστηκαν για πάρκινγ, κάτι για πάρκινγ, ακούστηκαν για τη διαχείριση των ιδιοκτησιών που έχει ο Δήμος. Και το πιο ανησυχητικό όμως και το πιο σημαντικό και το πιο επικίνδυνο κατά την άποψή μας, είναι αυτό που ακούστηκε ότι θα κάνουμε το εργοστάσιο σκουπιδιών πάνω στο σημερινό χυτά, προκειμένου να αποτελέσει και αυτό κίνητρο εσόδων. Αγαπητοί συνάδελφοι, κατά την άποψή μας, όταν ένας βήμος κινείται σε αυτή τη λογική του επιχειρηματία, θέλει δε θέλει, ας έχει και καλές προθέσεις, στο τέλος και ήδη φαίνεται από την αρχή, πως θα βάλει το χέρι ακόμα πιο βαθιά στην τσέπη των δημοτών. Και η λογική που αναπτύκτηκε εδώ πέρα, με την οποία συμφωνήσατε όλοι σας, ότι με τα ΣΔΙΤ θα είναι εκείνη η ευκαιρία με την οποία θα δώσει τη δυνατότητα στο Δήμο να έχει έσοδα, μα δεν βλέπετε γύρω σας τι γίνεται συνάδελφοι. Τι έγινε με τα μεγάλα έργα όπου πακτολός χρημάτων πέρασε σε μεγάλες κατασκευαστικές εταιρίες. Η διαχείριση σήμερα της Εγνατίας με τα διώδια σε αυτή τη λογική δεν γίνεται. Δηλαδή πως εσείς θα καταφέρετε αυτό το θηρίο που λέγεται ιδιωτική πρωτοβουλία, η οποία έχει στόχο μονάχατο κέρδος, θα καταφέρετε να λειτουργήσει για τα συμφέροντα των δημοτών. Ξέρετε πολύ καλά ότι κάτι τέτοιο δεν γίνει, δεν γίνεται. Βέβαια είστε εγκλωβισμένοι στη λογική που και η κεντρική κυβέρνηση και η σημερινή κυβέρνηση στην αριστερή υποτίθετε εξουσία της ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ που κόβει τις παροχές προς τους δήμους. Εσείς συνενείτε σε αυτή την πολιτική, δέχεστε αυτή την πολιτική και φτάνετε στο σημείο να λέτε ότι αν αύριο κοπεί η χρηματοδότηση, η οποία βέβαια έχει πέσει σε τόσο χαμηλά επίπεδα, δεν θα μπορέσει να λειτουργήσει ο δήμος και πρέπει άκουσον άκουσον από τώρα να πάρουμε μέτρα για να αρχίσουμε να εισπράττουμε από τους δημότες. Μία τέτοια λογική και μια τέτοια πολιτική εμείς φυσικά δεν την αποτεχόμαστε. Θεωρούμε πως υπάρχει και άλλος δρόμος. Είναι ο δρόμος στον οποίο βέβαια θα ακολουθήσουν οι εργαζόμενοι οργανώνοντας τον αγώνα τους μόνοι τους χωρίς να περιμένουν από κανένα τίποτε με τα σωματεία τους, τα συνδικάτα τους. Στον δρόμο αυτόν που λέει ότι υπάρχουν σήμερα οι προϋποθέσεις και δυνατότητες να ζήσει μια καλύτερη ζωή γιατί ο πλούτος, η γνώση, η επιστήμη και η τεχνολογία είναι τέτοια που μπορεί να ικανοποιήσει τις σύγχρονες ανάγκες των εργαζομένων αλλά όμως το αδυφάγω κέρδος των ολύκων δεν δίνει αυτή την δυνατότητα. Βέβαια αυτά τα ξέρετε πάρα πολύ καλά, ιδιαίτερα οι συνάρεφοι που βρίσκονται εδώ απέναντί μου και γι' αυτό δεν δίνουν καμιά σημασία, δεν ακούω σχεδόν τη φωνή μου των όσων λέγω. Εν τούτοις όμως, εν πάση περιπτώσει, τους ευχαριστώ και καταψηφίζουμε και στο σύνολό τον απολογισμό σας. Τον ισολογισμό θα παρακαλούσα τους συναδέλφους, όταν μιλάει ο κ. Ποτόλιας, να μην κάνω πηγαδάκια εκεί πέρα. Γιατί ο κ. Ποτόλιας είναι υπόδειγμα στο Δημοτικό Συμβούλιο και παρακαλώ πολύ οι λόγοι του, άσχετα συμφωνούμε διαφωνούμε, είναι τουλάχιστον άξιος προσοχής. Παρακαλώ λοιπόν να μην ακούσω ξανά παράπονο από τον κ. Ποτόλια ότι δεν δίνουμε σημασία στα λεγόμενά του. Λοιπόν, ο κ. Τουλκίδης έχει το λόγο. Για τα μικρόφωνα έχω και εγώ μια ευθύνη, είναι η αλήθεια συγγνώμη πραγματικά. Για ένα λεπτό πρώτε δεν μπορούσα παρά να πάρω το λόγο να δηλώσω και εγώ δημοσίως την περηφάνεια για τα αποτελέσματα που πετύχαμε την προηγούμενη χρονιά, η διοίκηση, οι αντιδήμαρχοι και φυσικά οι οικονομικές υπηρεσίες οι οποίες βάλλονται από παντού, τις περισσότερες φορές αδίκως. Και κατά δεύτερον δεν μπορώ παρά να νιώσω σχεδόν και προσωπικά προσεβλημένος από την απουσία της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ιδίως μια αντιπολίτευση η οποία 8 χρόνια ήταν διοίκηση και δεν ήρθε εδώ ούτε να σχολιάσει τα αποτελέσματα της επόμενης χρονιάς από αυτήν. Το θεωρώ παράδεκτο, το θεωρώ προσωπικά προσεβλητικό, μια από κομμάτια των αποτελεσμάτων είναι και μέρος της δικής μου δουλειάς και απλά θα ήθελα να καταγραφεί διότι με προσβάλλει προσωπικά. Είπαμε, καμιά φορά η σύγκριση των αποτελεσμάτων δεν αντέχεται. Ο κ. Καλανταρίδης για δυο λεπτά έχει το λόγο. Κύριε Παπαδόπουλε, δεν είναι κακό κάποιες φορές έστω κάποιες να λέμε και ένα μπράβο και προφανώς αναφέρομαι στο σημερινό θέμα γιατί ξέρετε αυτό το μπράβο δεν είναι για τον Καλανταρίδη. Πίσω από τον Καλανταρίδη υπάρχουν όπως πολύ σωστά είπε και ο κ. Τουλκίδης υπηρεσίες οικονομικές στην προκειμένη περίπτωση οι οποίες δούλεψαν, συνεργάστηκαν με τη διοίκηση για να παρουσιάσουν αυτό το αποτέλεσμα. Ούτε ο Καλανταρίδης έπραξε ούτε ο Καλανταρίδης έκανε διαχωριστικές διαδικασίες. Κάποιοι άλλοι φρόντισαν γι' αυτό σε συνεργασία με τη διοίκηση. Άρα ένα μικρό μπράβο νομίζω ότι έστω προς εκείνους θα ήταν καλό να γίνεται. Επίσης να συμφωνήσω πάρα πολύ με τον κ. Παπά και όσον αφορά αυτά που είπε χθες αλλά και όσον αφορά αυτά που είπε σήμερα. Αυτή είναι η αλήθεια, έτσι, αλλά έχω την αίσθηση ότι κυρίως αυτά έχουν να κάνουνε με το νομοθετικό πλαίσιο, θα λέγαμε, το οποίο από άλλους ψηφίζεται και εφαρμόζεται. Όσον αφορά το ποιες θα είναι οι αρμοδιότητες της τοπικής αυτοδιοίκησης, μέχρι πού θα μπορεί να φτάσει, τι είδους δράσεις θα μπορεί να σκεφτεί, να υλοποιήσει, έτσι, εκεί κυρίως λοιπόν, κατά πρώτον. Και, κατά δεύτερον, ότι, επιτέλους, το ζητούμενο εδώ και χρόνια από την τοπική αυτοδιοίκηση, που δεν είναι άλλο από το να της αποδίδονται υπόροι, οι οποίοι πραγματικά είναι δικοί της, όπως γίνεται σε όλες τις πολιτισμένες χώρες του κόσμου, έτσι, θα πρέπει κάποτε να γίνει πραγματικότητα. Και όχι η τοπική αυτοδιοίκηση να είναι ο ζητιάνος της υπόθεσης και να παρακαλάει την κεντρική διοίκηση να της δώσει αυτά που δικαιωματικά της ανήκουν. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστούμε τον κ. Αντιδήμαρχο. Και κλείνει η κυρία Δήμαρχος. Δύο κουβέντες μόνο. Κύριε Ποτόλια, να ξέρετε κι εγώ πολύ μεγάλη εμπιστοσύνη στη συνεργασία με τα σδίτι δεν έχω. Ό,τι μπορέσουμε να κάνουμε μοναχή μας ή ότι μπορέσουμε να κάνουμε τις δικές μας δημοτικές επιχειρήσεις, αν αυτό λέγεται σδίτι, δεν έχω μεγάλη εμπιστοσύνη. Να το ξέρετε, όσο κρατάει ακόμη η λογική μου θα ανθίσταμαι. Και να πούμε και κάτι για να γελάσουμε. Άγιες μέρες είναι. Να ξέρετε το μυστικό της επιτυχίας, από ό,τι κατάλαβα, βάζε στις οικονομικές θέσεις καπαδόκες και δεν θα βγεις χαμένος. Διότι είναι γνωστό ότι είναι άνθρωποι σφιχτοί, κρατούν τα οικονομικά του Δήμου καλά και ο Τουλκίδης και ο Καλανταρίδης. Καπαδόκες είναι και το ίδιο είναι και ο Σιφίδου. Άντε να τις πάρεις ένα ευρώ. Αυτά για να χαμογελάσουμε λίγο και να χαλαρώσουμε λίγο. Δηλαδή τώρα στο λεξικό τσιγγούνις δίπλα μπήκαν τα οδόπατα. Καταχειρώθηκε. Επομένως, συνάδελφοι, κατά πλειοψηφία, εγκρίνεται η έκθεση, ο ισολογισμός και τα αποτελέσματα χρήσης τους 2015. Λύεται η συνενδρίαση στο σημείο αυτό. Θα επανέλθουμε σε λίγο πριν τις 8 για να κερδίσουμε χρόνο από την επόμενη συνενδρίαση και να κάνουμε την ενημέρωση για το... Με τότε θα γκρινιάξουμε γιατί 8 η ώρα είναι η συνενδρίαση. Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Υπότιτλοι AUTHORWAVE Μπορούμε να ξεκινήσουμε τώρα να μας κάνει μία ενημέρωση ο κύριος Λιόγκας, έτσι, σχετικά με το θέμα αυτό που έχει προκύψει για τον εθνικό σχεδιασμό και την ανάγκη νέας ανάγνωσης της διαχείρισης των στερεών αποβλήτων. Είναι το θέμα της Καρβάλης, κύριε Πρόεδρε, κύριε Δημαρχή. Κύριε Λιόγκα, καλησπέρα σας. Κύριε Πρόεδρε, συγγνώμη λίγο, μπορώ να κάνω μία ερώτηση. Παρακαλώ, παρακαλώ. Θα θέλαμε λίγο να ρωτήσουμε με ποια ιδιότητα παρευρίσκεται σήμερα στο Δημοτικό Συμβούλιο ο κύριος Λιόγκας για να μας ενημερώσει. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Παρακαλώ, κύριε Δημαρχή. Εκτός από το γεγονός, αγαπητοί κύριοι συνάδελφοι, ότι ο κύριος Λιόγκας είναι πρώην συνάδελφός μας, είναι για χρόνια πολλά σύμβουλος στο Υπουργείο, αλλά εδώ παρευρίσκεται σαν καβαλιώτης, σαν τέος δημοτικός σύμβουλος και σαν ειδικός σε αυτά τα θέματα, όχι με την ιδιότητά του που έχει στο Υπουργείο. Κάνω λάθος, κύριε Λιόγκα. Κοιτάξτε, εγώ δεν αρνούμαι ότι είμαι επιστημονικός σύμβουλος του Γραφείου του Υπουργού Περιβάλλοντος. Και θεωρώ χρέος μου να ενημερώσω τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου Καβάλλας για ένα τομέα για τον οποίο έχω αναλάβει κάποιες ευθύνες και αντίστοιχες ενημερώσεις έχω κάνει σε πολλά δημοτικά συμβούλια και σε πολλές διαδικασίες δημόσιας συζήτησης πάνω σε αυτά τα θέματα. Θεώρησα πολύ τιμητική την πρόσκληση της Δημάρχου όταν με ρώτησε και μάλιστα δεν σας κρύβω ότι με ρώτησαν και κάποιοι συνάδελφοι και από άλλες παρατάξεις όπως ο Θόδωρος ο Μουριάδης ας πούμε. Θεώρησαν χρήσιμο να εκθέσω κάποιες γνώσεις, εμπειρία, να απαντήσω σε ερωτήματα, να δώσω διευκρινίσεις πάνω στο τι γίνεται σήμερα στην Ελλάδα όσον αφορά τη διαχείριση των αποβλήτων γιατί ζούμε μια μεγάλη αλλαγή όπως θα εξηγήσω παρακάτω. Και νομίζω ότι επειδή βρίσκεται πράγματι το Δημοτικό Συμβούλιο Καβάλας αλλά και πολλοί άλλοι δήμοι βρίσκονται σε μια διαδικασία λήψης αποφάσεων πάνω σε αυτά τα θέματα που θα ήδη έχει ξεκινήσει να αποφασίζει τέτοια θέματα, το τοπικό σχέδιο διαχείρισης, το ΠΕΣΔΑ, αύριο θα υλοποιήσουν διάφορα έργα. Νομίζω ότι νόμισα, θεώρησα ότι θα πρέπει να ανταποκριθώ σε αυτή την πρόσκληση και σας ευχαριστώ πολύ που παρευρίσκεστε για να συζητήσουμε αυτά τα θέματα. Νομίζω θα είναι μια χρήσιμη ενημέρωση. Πάντως, τονίζω ότι η ιδιότητά μου εξακολουθεί να είναι του Επιστημονικού Συμβούλου του Υπουργού Περιβάλλοντος. Ευχαριστούμε. Όχι, η πρόσκληση είναι προσωπική. Η πρόσκληση είναι προσωπική, αλλά μπορώ να απαντήσω σε οτιδήποτε. Προφανώς, εγώ δεν είμαι πολιτικός τέλεχος. Μπορείτε να ξεκινήσετε. Ευχαριστώ, Πρόεδρε. Στην παρουσίαση, τα θέματα για τα οποία θα συζητήσω θα είναι, καταρχήν να ξέρουμε το πλαίσιο στο οποίο λειτουργούμε, και το ευρωπαϊκό και το εθνικό όσον αφορά τη διαχείριση των αποβλήτων. Θα σας πω μερικά πράγματα για την υφιστάμενη κατάσταση στην Ελλάδα, το θέμα των τεχνολογιών διαχείρισης αποβλήτων και γιατί, και το γιατί και το πώς, και στο τέλος κάποιες σκέψεις για την δικιά μας την περιοχή και ιδιαίτερα για την Καβάλα. Ξέρετε ότι το Δεκέμβριο του 2015 εγκρίθηκε με πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου ο νέος εθνικός σχεδιασμός διαχείρισης αποβλήτων, πάνω στον οποίο είναι ευθυγραμμισμένα όλα τα περιφερειακά σχέδια διαχείρισης αποβλήτων και των 13 περιφεριών, τα οποία ολοκληρώνονται αυτές τις μέρες. Το πέσδα της Ανατολικής Μακεδονίας Στράκης είναι στο Εθνικό Τυπογραφείο για να πάρει ΦΕΚ η Κοινή Υπουργική Απόφαση, η οποία εγκρίνει το πέσδα της Ανατολικής Μακεδονίας Στράκης. Κατά τη γνώμη μου όλα θα έχουν εγκληθεί μέχρι το τέλος της χρονιάς, επίσημα που είναι και αιρεσιμότητα. Αιρεσιμότητα σημαίνει είναι προϋπόθεση χρηματοδότησης για τα έργα ΕΣΠΑ. Δηλαδή, κανένα έργο στερεών αποβλήτων υπάρχει αντίστοιχη αιρεσιμότητα και για τα υγρά απόλυτα, να ξέρετε, και για τα νερά, μάλλον. Κανένα έργο δεν μπορεί να χρηματοδοτηθεί, αν δεν έχουν εκπληρωθεί ορισμένες αιρεσιμότητες. Μια αιρεσιμότητα ήταν ο ίδιος ο εθνικός σχεδιασμός, άλλη είναι το πέσδα, ο περιφερειακός σχεδιασμός, και υπάρχουν και άλλες δύο που έχουν εκπληρωθεί, το πρόγραμμα πρόληψης και λοιπά. Λοιπόν, στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχουν μια σειρά από ντοκουμέντα, τα οποία καθορίζουν την πολιτική των ευρωπαϊκών κρατών πάνω στο θέμα της διαχείρισης αποβλήτων. Πρέπει να σας πω ότι είμαστε σε διαδικασία αυτή τη στιγμή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει υποβάλει πρόταση αλλαγής και των έξιοδηγιών για τα αποβλήτα που υπάρχουν και τις οποίες ακολουθούμε και εμείς και όλες οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σήμερα σε κατεύθυνση μεγαλύτερης αυστηροποίησης των στόχων και με γενική γραμμή ότι τα αποβλήτα δεν είναι πλέον μόνο κάτι που πρέπει να απορρίψουμε, ένα περιβαλλοντικό πρόβλημα από το οποίο πρέπει να απαλλαγούμε. Είναι τέτοιο, αλλά ταυτόχρονα είναι και ένας πόρος που πρέπει να αξιοποιηθεί προς όφελος των κοινωνιών και των κρατών. Αυτή είναι η μεγάλη αλλαγή που έχει εισηγηθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για να γίνουν διρεκτίβες και έχει ήδη διαμορφωθεί το πρόγραμμα δράσης για την κυκλική οικονομία που είναι το νέο ντοκουμέντο ευθυγραμμισμένο και με τους 13 στόχους του ΟΗΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Ο στόχος 12 και 13 που είναι η μετατροπή των αποβλήτων σε αξιοποιήσιμο πόρο, ώστε η οικονομία να γίνει πιο ανταγωνιστική. Δηλαδή έχει δύο διαστάσεις το πρόβλημα. Είναι περιβαλλοντικό και είναι και αναπτυξιακό. Αυτή λοιπόν η λογική που είναι η λογική της κυκλικής οικονομίας είναι το θεσμικό πλαίσιο το ευρωπαϊκό, το οποίο καθορίζει τους στόχους της Ευρώπης από τώρα μέχρι το 2035. Μάλιστα, λέω το 2035 γιατί η χώρα μας είναι στις 7 χώρες τις πιο καθυστερημένες στον τομέα της διαχείρισης αποβλήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τις 28, για τις οποίες δόθηκε πενταετές αβάντσο, παράταση, επίτεξη των στόχων. Το 2030 πρέπει να επιτεθούν οι στόχοι και ένας από αυτούς, για να τον καταλάβετε, σας το λέω, είναι η υγειονομική ταφή να αφορά μόνο το 10% των αποβλήτων που παράγονται σε ένα κράτος. Ο στόχος είναι το 10% να θάβετε και το 90% να ανακτάτε, είτε σαν υλικά είτε σαν ενέργεια. Αν αναλογιστείτε ότι σήμερα στην Ελλάδα είμαστε στο 20% της ανάκτησης και στο 80% της ταφής, καταλαβαίνετε πόσο φιλόδοξος είναι αυτός ο στόχος, που μάλιστα δεν είναι στόχος, είναι και υποχρέωση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποσφασίσει να προχωρήσει από το γραμμικό μοντέλο ανάπτυξης στην κυκλική οικονομία. Το γραμμικό μοντέλο ανάπτυξης σημαίνει παράγουμε όσο το δυνατόν περισσότερα, καταναλώνουμε όσο το δυνατόν περισσότερα, έχουμε περισσότερα απόβλητα. Η κυκλική οικονομία σημαίνει άλλα πράγματα. Σημαίνει πρόληψη, επαναχρησιμοποίηση υλικών, επιμήκηση της διάρκειας ζωής τους, ανάκτηση υλικών και δεν έχει σχέση μόνο με τα απόβλητα, αλλά είναι και μια σειρά άλλα πράγματα, όπως για παράδειγμα ο σχεδιασμός ενός προϊόντος, ώστε να παράγεται με λιγότερους πόρους να καταναλώνει λιγότερη ενέργεια και να βγάζει λιγότερα απόβλητα ή να διαμορφώνεται έτσι ώστε να είναι και επιδιορθώσιμο και να επιμηκίνεται η διάρκεια ζωής του. Είναι δηλαδή ένα πακέτο ενεργειών τα οποία συμπυκνώνονται στο πρόγραμμα δράσης για την κυκλική οικονομία που εξαγγέλθηκε το Δεκέμβρη του 2015. Και πάνω σε αυτό αντιστοιχίζονται, ευθυγραμμίζονται όλα τα κράτη-μέλη. Το να πας από ένα μοντέλο στο άλλο, βλέπετε εδώ κάποιους δείκτες για να καταλάβετε λίγο τη σημασία του, ότι οι φυσικοί πόροι που καταναλώνονται εξοικονομούνται ας πούμε. Δηλαδή κάθε χρόνο βλέπετε στα αριστερά τι παράγεται, τι καταναλώνεται και τι παράγεται από απόβλητα και στα δεξιά με τι θα ισαδυναμούσε η επίτευση των στόχων του 2020, όχι του 30 που είναι ακόμα πιο προχωρημένο. Και όσον αφορά τους περιβαλλοντικούς στόχους, όπως η μείωση των αερίων του θερμοκυπείου, η μείωση της θαλάσσιας ρίπανσης, αλλά και αναπτυξιακούς στόχους, όπως είπα παρακάτω. Η ανάγκη δηλαδή εξοικονόμησης πόρων και το να γίνει πιο ανταγωνιστική η οικονομία οδήγησε στην επιλογή αυτού του μοντέλο. Εδώ βλέπετε κάπως το ισοζύγιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τον υπόλοιπο κόσμο. Ισάγει πολύ περισσότερους φυσικούς πόρους απ' ό,τι αυτή που εξάγει. Και υποτίθεται ότι με τους στόχους αυτούς προσπαθείς να εξοικονομήσεις τους πόρους που εισάγεις και να ανακτήσεις ή να χρησιμοποιήσεις αυτούς που ήδη έχεις διαθέσιμους. Η επεξεργασία των αστικών αποβλήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται σ' αυτές εδώ τις στήλες, όπου ανάλογα με τα χρώματα μπορείτε να δείτε ποιες είναι οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται. Το πράσινο το ανοιχτό είναι η ανακύκλωση στο κάτω μέρος των στυλών. Το πράσινο το λίγο πιο σκούρο είναι η κομποστοποίηση. Το πορτοκαλί είναι η υγειονομική ταφή και το κόκκινο είναι η αποτέφρωση στις διάφορες χώρες. Εμείς βλέπετε το μέσο όρο κάπου εκεί που λέει ε-ε-28. Ας πούμε ο μέσος όρος ο ευρωπαϊκός είναι ότι η ανακύκλωση γίνεται περίπου στο 30%, η κομποστοποίηση άλλο περίπου 15%, το πορτοκαλί που είναι η υγειονομική ταφή είναι άλλο περίπου 30% και το κόκκινο που είναι η αποτέφρωση που κυρίως είναι στις βόρειες χώρες είναι άλλο ένα 30%. Η Ελλάδα φαίνεται στις πρώτες γραμμές που είναι αυτό που σας είπα προηγουμένως. Εμείς εδώ έχουμε 20% περίπου ανάκτηση και ανακύκλωση και 80% υγειονομική ταφή. Μπορεί να είναι το στοιχείο του 2012 αλλά και σήμερα είναι πολύ μικρές οι διαφορές αυτές. Φαίνεται και η ανακύκλωση εδώ στα διάφορα κράτη-μέλη, είναι περίπου αυτή που σας έλεγα και η υγειονομική ταφή στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ελλάδα που είναι από πάνω στην πέμπτη γραμμή. Το θέμα της υγειονομικής ταφής που σε εμάς ξέρετε ότι δεν είναι και πάντα το καλύτερο. Θέλω να πω ακόμα και στον πιο τέλειο χιτά χώρο υγειονομικής ταφής. Δεν μιλάω για τις ανεξέλεκτες χωματερές, μιλάω για τους χώρους υγειονομικής ταφής που είναι 78% στην Ελλάδα, ένας από αυτούς είναι ο δικός μας εδώ της Καβάλας. Μπορεί να ήταν πριν από 20 χρόνια το μοντέλο διαχείρισης που προωθούνταν περισσότερο. Σήμερα απομακρύνεται αυτή η προοπτική, όπως σας έλεγα προηγουμένως, με τις νέες λογικές της ανάκτησης. Παρ' όλα αυτά, εμείς είχαμε μέχρι το 2009 3.036 χωματερές ανεξέλεκτες. 330 ήταν στην Ανατολική Μακεδονία, Θράκη. Πολλές, καμιά τριανταριά ήταν στην Καβάλα, κάθε χωριό και χωματερεί και λοιπά. Πήγαμε στους χώρους υγειονομικής ταφής που δεν λειτουργούν όλοι σωστά. Υπάρχει πλημελής λειτουργία τουλάχιστον στο 40% από αυτούς. Πρέπει να κάνουμε το βήμα της επεξεργασίας στα επόμενα δύο χρόνια. Ο λόγος είναι και αναπτυξιακός, όπως είπα προηγουμένως, αλλά είναι και περιβαλλοντικός. Και ας δούμε ένα πολύ μικρό βίντεο κλίπ για να δείτε καταρχήν το θέμα των επιπτώσεων στο περιβάλλον και στη δημόσια υγεία της ίδιας της υγειονομικής ταφής. Είτε είναι ανεξέλεκτη, είτε είναι ο γνωστός χυτά που ξέρουμε. Είναι γνωστές εικόνες που τις έχουμε δει και στη χώρα μας και δεν τις έχουμε δει μόνο σε ανεξέλεκτες χωματερές. Τις έχουμε δει και σε χώρους υγειονομικής ταφής μεγάλων πόλεων και μεγάλων οικισμών. Μπορεί να φαίνονται εδώ μόνο στην Αφρική. Υπάρχουν όμως τέτοιες εικόνες και στην Ευρώπη και στη χώρα μας και έχουν βαριές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Αυτές είναι οι εικόνες Σεπτέμβρη του 2015. Υπάρχει μετατόπιση ακόμα και από την ανεξέλεκτη χωματερή σίγουρα, αλλά ακόμα και από τους χώρους υγειονομικής ταφής όταν δεν λειτουργούν σωστά και λειτουργούν πλημελώς. Υπάρχει μετατόπιση και στα στραγγίσματα και στα επιφανειακά νερά του εδάφους και στα υπόγεια νερά και στην ατμόσφαιρα και στη χλωρίδα και φυσικά υπάρχουν και γνωστές πυρκαγιές από το μεθάνιο και το βιοαέριο που είναι εγκλωβισμένο μέσα στα σκουπίδια. Επιρρέαζεται και η τροφική αλυσίδα και αυτές οι εικόνες ξέρετε καλά ότι ακόμα και σε χειτά τη συναντάμε. Πρόσφατη είναι η πυρκαγιά στον Ασπρό Πυργό, ίσως να ακούσατε. Στο Κδάι μάλιστα του Ασπροπύργου, κέντρο διαλογής ανακύκλωσης υλικών. Το μεγαλύτερο στην Ελλάδα ήταν. Πέρσι το καλοκαίρι από μια πυρκαγιά όχι μόνο καίκε, αυτό είχε γίνει στους Ταγαράδες το 2008, στη Θεσσαλονίκη δηλαδή, ήταν η οχητά της Θεσσαλονίκης και αυτό είναι η πυρκαγιά στο Κδάι του Ασπροπύργου. Που ακόμα και 7 μήνες μετά την πυρκαγιά, εξακολουθούσε και έκεγε όχι έτσι, αλλά εξακολουθούσε και εξέπεμπε προς το περιβάλλον. Εν πάση περιπτώση, στο νέο εθνικό σχεδιασμό διαχείρισης αποβλήτων που εγκρίθηκε και είναι με πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου, ας πούμε νόμος του κράτους σήμερα, μπαίνει αυτός ο κεντρικός στόχος για το 2020. Η κατάσταση που βλέπετε αριστερά, 82% διάθεση σε χειτά και 18% ανάκτηση, να γίνει το 2020 74% ανάκτηση και 26% διάθεση. Συμβαδίζει και με τους στόχους που έχουν τεθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Για να γίνεται αυτό, πρέπει η ανακύκλωση κάθε χρόνο να ανεβαίνει κάποιο ποσοστό. Εδώ φαίνεται, έχουν υπολογιστεί κάποια κλίμακα για κάθε χώρα. Βλέπετε ότι στην Ελλάδα πρέπει να έχουμε αύξηση της ανακύκλωσης της τάξος του 4% τον χρόνο για να φτάσουμε στο στόχο του 50% ανακύκλωση του 2020. Πρέπει μάλιστα να σας πω ότι σήμερα ο δήμαρχος εμένα μου ζήτησε να μιλήσω για τις επεξεργασίες, για τις τεχνολογίες της διαχείρισης αποβλήτων και θα πω παρακάτω, αλλά θέλω να επισημάνω το εξής. Προφανώς τα εργοστάσια και οι μέθοδοι επεξεργασίας είναι κάτι που πρέπει άμεσα να μας απασχολήσει, να πισθούμε για το σωστό και να αποφασίσουμε, εσείς δηλαδή να αποφασίσετε, γιατί αυτό είναι θεσμοθετημένη αρμοδιότητα των τοπικών κοινωνιών και όχι του Υπουργείου, για τον τρόπο διαχείρισής τους. Αυτό άλλωστε λέει και ο εθνικός σχεδιασμός. Ο δήμος αναδεικνύει το δήμο παραπάνω και από το φόδσα σαν υπεύθυνο για τη διαχείριση των αποβλήτων του. Και που σημαίνει ότι η ευθύνη είναι μεγάλη. Εγώ θα θέλα απλώς να επισημάνω ότι σύμφωνα με τον εθνικό σχεδιασμό, το 50% των παραγόμενων αποβλήτων πρέπει να διαχειριστεί σε εργοστάσια. Το άλλο 50% πρέπει να γίνει διαχείριση στην πηγή. Είναι η διαλογή στην πηγή που λένε, η ξεχωριστή συλλογή των υλικών συσκευασίας σε τέσσερα ρεύματα, η ξεχωριστή συλλογή των βιοαποβλήτων, δηλαδή των οργανικών, δηλαδή των υπολοιμάτων τροφών και του χαρτιού, που είναι βιοαποδομίσιμα, η ξεχωριστή συλλογή των πράσινων αποβλήτων, δηλαδή των αποβλήτων κήπων, παρτεριών, πάρκων και δασιλείων και όλα αυτά. Και επειδή γνωρίζουμε ότι δεν μπορεί αυτό να γίνει από τη μια μέρα στην άλλη, μπαίνει ο στόχος το 2020 να το έχουμε πετύχει αυτό για το 50% των αποβλήτων, την ξεχωριστή συλλογή. Μακράει να μπορούσαμε και για το 80%. Το άλλο 50%, επειδή δεν μπορεί να διαχειριστεί έτσι, πρέπει να πάει στα εργοστάσια. Εμείς, λοιπόν, μιλώντας σήμερα για εργοστάσια, μιλάμε για τα μισά αποβλήτα από αυτά που παράγονται. Και πρέπει να σχεδιάσουμε, και αυτό μόνο στο Δημοτικό Συμβούλιο μπορεί να γίνει, με τη βοήθεια, φυσικά, των τεχνικών υπηρεσιών και άλλων φορέων και παραγόντων, πρέπει να σχεδιάσουμε τι θα γίνει με το 50%, που είναι το πρώτο βήμα. Και που είναι, μάλιστα, πολύ χαμηλότερου κόστους διαχείριση. Και που είναι η διαχείριση, η διαλογή στην πηγή και η συλλογή σε ξεχωριστά ρεύματα, που μπορεί να έχει και άμεσα έσοδα για τους δήμους. Γιατί πρέπει να σας πω ότι αλλάζει, μαζί με τον εθνικό σχεδιασμό, αλλάζει και το θεσμικό πλαίσιο που διέπει το ρόλο των δήμων στη διαχείριση των αποβλήτων. Για παράδειγμα, σήμερα δεν έχει τη δυνατότητα να εμπορεθεί ένας δήμος τα ανακυκλώσιμα προϊόντα. Πρέπει να το κάνει μέσα από τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης, όπως είναι η εταιρεία του Μπλεκάδου, μέσα από τις εταιρίες δηλαδή. Με το νόμο της ανακύκλωσης που αλλάζει και με τον εθνικό σχεδιασμό που ήδη το έχει επιβάλλει σαν υποχρέωση, αν θέλει ο δήμος μπορεί να εκμεταλλευτεί τα ανακυκλώσιμα. Τα πράσινα σημεία δηλαδή που έχουν καθιερωθεί στον εθνικό σχεδιασμό και μάλιστα υποχρεωτικά, τουλάχιστον ένα αναδείμω, μπορούν να είναι και πολύ περισσότερα, μόνο ο δήμος μπορεί να τα οργανώσει, τα πράσινα σημεία δεν μπορεί να τα οργανώσει κανένας άλλος και κάποιοι φορείς κοινωνικής οικονομίας πάλι μόνο αν κάνουν προγραμματική σύμβαση με το δήμο, μπορεί δηλαδή να βρεθεί μια ομάδα πολιτών να φτιάξουν ένα φορέα κοινωνικής, μια KINSEP δηλαδή, ανέργων και τα λοιπά, που σε συνενόηση με το δήμο και με προγραμματική σύμβαση μπορούν να λειτουργήσουν ένα πράσινο σημείο, αλλιώς μόνο ο δήμος μπορεί να το κάνει και τα πράσινα σημεία στην ουσία είναι οι χώροι προσωρινής αποθήκευσης και συλλογής των ανακυκλώσιμων και των πρασίνων και των ογκωδών, δηλαδή αποβλήτων τα οποία σήμερα για να τα συγκεντρώσεις έχεις δυσκολίες, πρέπει να τηλεφωνήσει ο πολίτης στο δήμο να του πει την τάδε μέρα, έλα να το πάρεις, ένα καναπέ, παπούτσια, ξυλία, πράγματα δηλαδή που δεν τα μαζεύει ο μπλε κάδος. Υπάρχουν και τέτοια ρεύματα. Όπως άλλωστε είναι καθιερωμένο στο εξωτερικό. Στις 20 με 21 του μηνός, μεθαύριο δηλαδή, ψηφίζεται στη Βουλή ο νόμος για τον χωρικό σχεδιασμό, που περιλαμβάνει δυο-τρία άρθρα που έχουν σχέση με αυτά που σας λέω. Ένα άρθρο από αυτά περιγράφει τις προδιαγραφές και τη δυνατότητα χωροθέτησης των πράσινων σημείων. Γιατί ξέρετε σήμερα δεν προβλέπει η ελληνική νομοθεσία τη χωροθέτηση πράσινων σημείων. Οπότε, αν πάρει ένας δήμος να δημιουργήσει εντός σχεδίου σε ένα κοινόχρηστο χώρο, μια γωνία ανακύκλωσης, μια συστηχία κάδων με κάποια μικρά container για να μαζεύουν είτε κάποια ηλεκτρικά, είτε ακόμα και τα αδρανή υλικά όταν επιδιορθώνει κανείς στο σπίτι του, τα πλακάκια που έσπασε για να αλλάξει το μπάνιο του. Σήμερα δεν μπορεί να την πάρει αυτή την άδεια αν δεν αλλάξει η νομοθεσία. Αυτό λύνεται τώρα μεθαύριο. Και επιπλέον έχουμε επεξεργαστεί στο Υπουργείο και τις προδιαγραφές των πράσινων σημείων, όπως και άλλες προδιαγραφές που είναι χρήσιμες για τις τεχνικές υπηρεσίες των δήμων, για να μπορέσει να εφαρμοστεί. Όλα αυτά τα λέω για να τονίσω ότι έχει σημασία, όπως θα συζητήσουμε σήμερα για τα εργοστάσια, να συζητήσουμε και για το άλλο μισό, που είναι η διαλογή στην πηγή και η ανακύκλωση και η επαναχρησιμοποίηση. Σε κάποιους δήμους έχουν ήδη υποβληθεί προτάσεις για δημιουργία μικρών κέντρων επαναχρησιμοποίησης, δηλαδή αυτά που ο κόσμος πετάει, είτε είναι έπιπλα είτε είναι είδη ενδυμασίας, να δημιουργηθούν μικρές βιοτεχνίες ή μονάδες, όπως παλιά όλα αυτά τα επαγγέλματα που ξέραμε, για να τα επαναχρησιμοποιήσουν, να τα επιδιορθούσουν και σε συνθήκες οικονομικής κρίσης. Αυτά τα πράγματα έχουν μεγάλη σημασία και μάλιστα προβλέπονται και χρηματοδοτήσεις για αυτά. Θα πω για τις χρηματοδοτήσεις λίγο παρακάτω. Σε γενικές γραμμές αυτές είναι οι τεχνολογίες επεξεργασίας αποβλήτων που χρησιμοποιούνται γενικά σήμερα. Σε επίπεδο διεθνές είναι οι βιολογικές μέθοδοι επεξεργασίας, αερόβια και αναερόβια βιολογική επεξεργασία. Θα πω λίγο παρακάτω τι είναι το καθένα από αυτά λίγο πιο αναλυτικά χωρίς να το κάνουμε σεμινάριο επιστημονικό. Είναι οι θερμικές μέθοδοι επεξεργασίας που από τον εθνικό σχεδιασμό το δικό μας αποθαρρύνονται. Είναι η μηχανική και βιολογική επεξεργασία, συνδυασμός δηλαδή του να διαχωρήσουμε ώστε να εκμεταλλευτούμε τα ανακυκλώσιμα αλλά να κάνουμε και βιολογική επεξεργασία στο υπόλοιπο. Είναι η βιολογική ξύρανση και είναι και η αδαφική αναπόθεση σε χιτά. Αυτές είναι οι πέντε ομάδες τεχνολογιών, αυτές που χρησιμοποιούνται σήμερα σε διεθνές επίπεδο. Εμείς από τον εθνικό σχεδιασμό σαν χώρα προωθούμε και ενθαρρύνουμε αυτές που έχουν κυτρινισμένες. Και η επιλογή του ποια μέθοδο θα χρησιμοποιήσω εναπόκειται στον τοπικό φορέα διαχείρισης στερών αποβλήτων, φόδσα που όμως είναι η ένωση των δήμων όπως ξέρετε και ειδικά στο φόδσα της περιφέρειας της δικιάς μας, κατά τη γνώμη μου αντικειμενικό είναι αυτό, βαρύνοντα ρόλο παίζει ο δήμος Καβάλας που νομίζω έχει και την αντιπροεδρία και επιπλέον είναι η μεγαλύτερη πόλη... Όχι, λάθος, δεν βγάλεις επίσοδο. Α, καλά, ήταν. Ο δήμος Καβάλας του Αλεξανδρού πολύ πρώτη προσπαθούν να μην παίζει το βαρύνοντα ρόλο, αλλά εμείς προσπαθούμε για το ανάπτωπο αστριβό. Μάλιστα. Έλελε κύριε Βογιατζή. Πάντως, είναι και ο κύριος Βογιατζής, παρέληψα να το πω, ο διευθυντής της Διαμάθ παρόν. Πάντως, ό,τι και να γίνει αγαπητή δήμαρχε, εγώ νομίζω ότι ο δήμος Καβάλας έχει το δικό του ειδικό πολιτικό βάρος, που δεν μπορώ να φανταστώ απόφαση, ερήμην του δήμου Καβάλας και πολύ περισσότερο σε αντίθεση με τον δήμο Καβάλας και τον Δημοτικό Συμβούλιο. Άλλωστε, η φότσα, γι' αυτό στήθηκαν. Έτσι στήθηκαν. Και όπως σας είπα προηγουμένως, παρόλο που οι νόμοι... Όχι, ο δήμος Καβάλας. Πρώτον, βεβαίως και έχω... Θα σου πω γιατί. Εκτός από το ότι είναι η μεγαλύτερη πόλη οικονομικά και αναπτυξιακά και τα λοιπά, αντικειμενικά μιλάω τώρα εγώ. Και δεν αναφέρομαι σε πρόσωπα. Αλλά θα θυμίσω και σας ένα αυαγγέλιο ότι όταν η κοινωνία, η τοπική, δεν ήθελε κάτι, αυτό δεν έγινε. Και υπάρχουν πολλά τέτοια παραδείγματα. Και εσύ προσωπικά έχεις, μάλιστα, τέτοιες εμπειρίες. Και επιπλέον, ότι σύμφωνα με τον εθνικό σχεδιασμό, αυτό αξίζει να το πω γιατί μπορεί να μην είναι γνωστό. Παρόλο που οι δύο νόμοι που αφορούν τη διαχείριση αποβλήτων και του Σφόδσα, νόμοι του 2012, είναι και οι δύο αυτοί, λένε ότι ο δήμος είναι υπεύθυνος από τη συλλογή μέχρι τη μεταφόρτωση. Μέχρι το σμα. Μόνο να μαζέψει τα σκουπίδια και να τα πάει στο σμα. Και από εκεί και πέρα αναλαμβάνουν η Φόδσα. Ο εθνικός σχεδιασμός αυτό το αλλάζει. Και λέει ότι άμα θέλει ένας δήμος, μπορεί να είναι υπεύθυνος από την αρχή μέχρι το τέλος, μέχρι και το χυτά δηλαδή, αν το θέλει, ή ομάδα δήμων, ή και να συμμετέχει στον Φόδσα. Δίνει δηλαδή αυτή την ευελιξία. Που σημαίνει ότι και αυτό θα εκφραστεί και στους νόμους. Το νόμο για τους Φόδσα και το Υπουργείο Περιβάλλοντος επεξεργάζεται το νόμο για την ανακύκλωση που σας είπα, που σε ένα μήνα θα είναι στη Βουλή για ψήφιση και θα βγει και σε διαβούλευση βέβαια. Και δίνει αυτές τις δυνατότητες στους δήμους. Πιο πολύ γι' αυτό το λέω. Τώρα, ας σταθούμε λίγο στις τεχνολογίες. Η αερόβια μηχανική βιολογική επεξεργασία έχω ξεχωρίσει από όλες αυτές που είδατε. Πρέπει να πω κάτι για τη θερμική. Γιατί με ρώτησε ο φίλος μου ο Βέρος. Πρέπει να του πω κάτι πριν από τη συνεδρίαση. Σύμφωνα με τον εθνικό σχεδιασμό, ειδικά για την ανάκτηση ενέργειας, στον εθνικό σχεδιασμό αναφέρεται το εξής για την ενεργειακή αξιοποίηση των αποβλήτων. Οι έννοιες ανάκτηση ενέργειας και ενεργειακή αξιοποίηση αποβλήτων στο εθνικό σχέδιο ορίζονται ως οι πρακτικές ήπιας περιβαλλοντικής όχλησης, οι οποίες βάσει βιολογικών και χημικών διεργασιών παράγουν δευτερογενή αέρια ή υγρά καύσιμα για την παραγωγή ενέργειας. Τέτοιες πρακτικές ενδεικτικά είναι η ανάκτηση βιοαερίου αποντοχητά, που μαζεύουμε δηλαδή το μεθάνιο αποντοχητά και μπορούμε να το κάνουμε ρεύμα. Η παραγωγή βιοαερίου μέσω αναερόβιας αποδόμησης, θα το εξηγήσω και πιο πολύ αυτό, δηλαδή να κάνεις αναερόβια χώνευση και να παράγεις βιοαέριο που να το χρησιμοποιείς είτε για την παραγωγή ρεύματος είτε για την παραγωγή ζεστού νερού χρήσης. Η παραγωγή βιο-ντίζελ από αποβλήτα έλεα και άλλα. Μέθοδοι θερμικής ανάκτησης ενέργειας όπως η κάύση, η αεριοποίηση, η πυρόληση, η αεριοποίηση πλάσμα κλπ θεωρούνται διαργασίας υψηλής περιβαλλοντικής όχλησης και βάσει της αρχής της προφύλαξης δεν ενδείκνυνται από τον παρόντα σχεδιασμό. Αυτό λέει ο εθνικός σχεδιασμός. Και αυτός είναι ο λόγος που εγώ δεν έχω κυτρινήσει αυτά που βλέπετε εκεί, αλλά κυτρινήσα τα άλλα. Δηλαδή, άλλο είναι να παράγεις βιοαέριο μέσα από την επεξεργασία των αποβλήτων και να το χρησιμοποιείς για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος. Είναι κάτι επιθυμητό, είναι ανάκτηση ενέργειας. Και άλλο είναι η κάύση συμμύκτων. Να πάρεις τα σκουπίδια όπως τα ξέρουμε και να τα πετάξεις σε ένα κλίβανο και να τα καίς και να παράγεις ενέργεια ή ζεστό νερό. Αυτό δεν ενδείκνυται απ' τον εθνικό σχεδιασμό. Αυτό που ενδείκνυται είναι να παράγεις. Κάτσε, γιατί τώρα έχουμε ξεκινήκαμε. Δύο. Δεν το μιλάμε για. Θέλεις να μιλάμε μετά από τη διαλογή, το να φτιάξουμε, βέβαια, όπως λες, το SRF. Το SRF. Αυτό λέει ναι. Κάνετε αδειό, δηλαδή, για να φτιάξετε... Ναι, θα το πω και... Ναι. Να φτιάξετε αρμαβόρμα χωρίς να... Ναι, βεβαίως. Μπορείς... Ναι, θα το έλεγα παρακάτω. Θα το έλεγα παρακάτω, θα το έλεγα παρακάτω, Βαγγέλη, ότι η παραγωγή RDF, που σημαίνει δευτερογενές καύσιμο, μη περαιτέρω ανακυκλώσιμο, αφού, δηλαδή, ανακτήσω ό,τι μπορέσω, υπάρχει πάντα ένα υπόλοιμα, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν δευτερογενές καύσιμο στη τσιμεντοβιομηχανία. Και υπάρχουν τσιμεντοβιομηχανίες που είναι αδειοδοτημένες, έχουν ΑΕΠΟ, να υποκαταστήσουν ένα μέρος των καυσίμων, που είναι πετ κοκ, που είναι μαζούτ, που είναι ριπογόνες δράσης, λιθάνθρακας, να υποκαταστήσουν ένα μέρος από το RDF, το οποίο είναι δευτερογενές καύσιμο, μη περαιτέρω ανακυκλώσιμο και με υψηλό θερμογόνο φορτίο, διότι έχει υποστεί κάποια αντίστοιχη επεξαρτησία και μάλιστα υπάρχει κοινή υπουργική απόφαση του 2014, που καθορίζει τις προδιαγραφές χρήσεις του RDF. Αυτό βεβαίως και το βλέπετε εκεί κάπου, στην τρίτη παράγραφο, βλέπετε παραγωγή RDF, SRF, κόμπος, μπορείς δηλαδή να συνδυάσεις την παραγωγή βιοαερίου, την ανακύκλωση, την ανάκτηση υλικών με την παραγωγή RDF και να είσαι πλήρως ευθυγραμμισμένος και με τους στόχους και με τον εθνικό σχεδιασμό και με το σύγχρονο ευρωπαϊκό κεκτημένο. Δεν είναι αυτή η καύση για την οποία μιλάμε, που απορρίπτουμε. Η καύση, η αποτέφρωση συμμύκτων είναι αυτή που απορρίπτουμε. Η αερόβια λοιπόν, μηχανική βιολογική επεξεργασία, εκεί στην αριστερή εικόνα αυτό που βλέπετε είναι το εργοστάσιο των Χανίων. Ξέρετε, μπορεί να λέμε η Ελλάδα και τα λοιπά, έχουμε και στην Ελλάδα κάποιες υποδομές εκτός από το 80% των χωματερών που λέγαμε. Αυτό δίπλα εκεί αριστερά είναι από τη μονάδα στο ακροτήρι Χανίων που είχε γίνει το 2004, θα σας θυμίσω τον Κουρπιτό, που τότε είχε κατασκευαστεί. Είναι μονάδα που στην ουσία είναι δηλαδή πιο παροχημένη τεχνολογία, αλλά είναι μία τεχνολογία που μία χαρά το λειτουργεί η Δενυσσά εκεί, ο φορέας του νομού Χανίων, όλοι οι δείμοι του νομού Χανίων πηγαίνουν εκεί τα απορρίματά τους. Στην ουσία βασίζεται στην κομποστοποίηση με παρουσία του αέρα, δηλαδή είναι ελεγχόμενη βιολογική οξείδωση, δηλαδή ελεγχόμενο σάπισμα με προσθήκη αέρα του οργανικού κλάσματος των σκουπιδιών. Το κάνουμε να σαπίσει πιο γρήγορα. Αποδομούνται έτσι τα οργανικά συστατικά, παρουσία οξυγόνων και αυτό το προϊόν που βγαίνει είναι το κόμποστ, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε σαν εδαφοβελτιωτικό, είτε σαν λύπασμα, αν είναι από προδιαλεγμένο οργανικό. Έχει μεγάλη σημασία δηλαδή το τι εισέρχεται. Στα Χανιά που έλεγα προηγουμένως εισέρχεται σύμμυκτο. Αφού προηγηθεί μια διαδικασία μηχανικής αφαίρεσης με μηχανήματα, αφαιρεθούν κάποια ανακυκλώσιμα, όλο το υπόλοιπο οργανικό κλπ. μπαίνει σε μια διαδικασία αερόβιας κομποστοποίησης. Αυτό που βγαίνει είναι ένα κόμποστ, το οποίο υπάρχουν προδιαγραφές από το ελληνικό κράτος, το οποίο δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την καλλιέργεια όταν είναι αποσύνηκτα, μπορεί όμως να χρησιμοποιηθεί για αποκατάσταση λατομείων, για εμπλουτισμό δασικών εκτάσεων και αναδασωτέων εκτάσεων του χώματος, για έργα των δήμων, ρήθρα, πεζοδρομίων, διάφορα, σαν υλικό επίστροσης, σαν υλικό επικάλυψης σε χητά, σε χητί, σε αποκαταστάσεις χαδά κτλ. Αν όμως προέρχεται από προδιαλεγμένο οργανικό, τότε είναι ένα πολύ καλής ποιότητας λύπασμα, το οποίο ειδικά στην Ελλάδα και σε όλες τις μεσογειακές χώρες, όπου υπάρχει μια διαδικασία ερημοποίησης των εδαφών και πτώχευσης των συστατικών του χώματος που είναι χρήσιμα για τα φυτά, έχει μεγάλη σημασία να παράγεται και να διακινείται στον κόσμο. Τώρα, αν ρωτήσετε τους χανιώτες, θα σας πω ότι αυτό που βγάζουμε και άμα μπείτε στο site τους, το έχουν και σε συσκευασία ο Κυπουρώς, λένε ότι το πουλάνε σε βαμβακοκαλλιεργητές με 50 ευρώ τον τόνο και μη τυχόν και τους πεις ότι όχι, δεν πιάνετε τις προδιαγραφές στη σκιά και τα λοιπά, σου λένε, μας πολεμάτε, μας κάνετε υπονόμευση του προϊόντος και λοιπά. Πάντως, η αλήθεια είναι ότι αποσύμμικτα δεν βγαίνει καλής ποιότητας κόμποστ. Αυτή είναι η αερόβια μηχανική και βιολογική επεξεργασία που είναι και η πιο φθηνή μέθοδος, όπως θα πω και παρακάτω, που θα δώσω και μερικά στοιχεία κόστους. Εδώ φαίνεται ένα διάγραμμα ροής σε αυτή τη διαδικασία που σας εξηγούσα, στην κομποστοποίηση. Βλέπετε στο κέντρο, η ΜΕΑ που λέει, είναι η μονάδα επεξεργασίας. Βλέπετε ότι γίνεται μηχανική επεξεργασία. Φαίνεται στο πάνω μέρος, αφαιρούνται τα ανακυκλώσιμα υλικά τα οποία πηγαίνουν στο εμπόριο. Υπάρχει η κομποστοποίηση του οργανικού, το οποίο ξεχωρίζει μέσα στο εργοστάσιο. Παράγεται το CLO, που είναι αυτό το κόμποστ που σας είπα κακής ποιότητας, έτσι λέγεται, compost-like output, το οποίο όμως διακινείται, μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Και υπάρχει και το κόμποστ, αν έχουμε προδιαλεγμένο οργανικό, της καλής ποιότητας που είναι αυτό που βλέπετε κάτω. Αν το συνδυάσουμε με παραγωγή RDF που έβαλε ο φίλος ο Βαγγέλιος ο Παπάς, μπορεί η ίδια μονάδα να γίνει περαιτέρω επεξεργασία που να βοηθήσει στην παραγωγή RDF, το οποίο είναι το δευτερογενές μη ανακυκλώσιμο υλικό, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Και όταν λέω μη ανακυκλώσιμο, φανταστείτε τα χαρτιά, για παράδειγμα, τα Pampers, ας πούμε, ή τα χαρτιά που έχουν βραχεί, που έχουν ελερωθεί, ή διάφορα υλικά, πλαστικό, το οποίο έχει καταστραφεί, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για αυτές τις σαν δευτερογενές καύσιμο και το οποίο, αν το θάψεις, έχεις δυσμενέστερο περιβαλλοντικό αποτέλεσμα τελικά στην εκπομπή αερίων του θερμοκυπείου. Εδώ έκλεψα από μια διατριβή μιας νέας επιστημόνησας στην Καβάλα, που την βλέπω κιόλας παρούσα, που έχει κάνει, για τα πτυνοτροφία της Υπείρου, είχε κάνει μεταπτυχιακή εργασία. Ξέρετε ότι υπάρχουν πολλές εγκαταστάσεις γεωργοκτινοτροφικών προϊόντων, που χρησιμοποιούν τα απόβλητα, ας πούμε αυτή η εργασία ήταν για τα απόβλητα πτυνοτροφίων, που ξέρετε ότι στην Υπείρου είναι πολλά, τα οποία, αντί να τα πετάς, μπορείς να τα χρησιμοποιήσεις για να παράγεις είτε compost, είτε βιοέριο. Αυτή η εργασία, λοιπόν, έδειχνε, σύγκρινε τις μεθόδους και έκανε κάποιες πειραματικές εργασίες. Εδώ φαίνονται, λοιπόν, τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της compost-οποίησης. Βλέπετε ότι μεγάλος χρόνος αναμονής είναι στα μειονεκτήματα. Πρέπει για ένα διάστημα να υπάρξει για την ορήμανση αυτού του compost, τα σειράδια. Πρέπει να έχεις χώρο επίσης. Έχεις έξοδα μεταφοράς και αποθήκευσης. Είναι χαμηλή η ποιότητα του λιπάσματος. Έχεις όμως και πλεονεκτήματα, ότι είναι απλή τεχνολογία, ότι έχεις κάποιο κέρδος από πόληση. Εντάξει, σε αυτές τις περιπτώσεις δεν το πουλάς κιόλας, το δίνεις στους αγρότες. |