Προγραμματισμένη Μετάδοση μαθήματος: Εκεί έχεις μάθει. Δηλαδή, στην αεροβολία. Αυτό δηλαδή, και αν ανοιχτώ, αν είναι σκρούφτα, δάσκωση με αεροβολία, με το ναυτικό. Λέω, η βάση είναι η ίδια. Στο λόγο, βασικά, τους πω εγώ τι έχω το πείσει. Όχι ότι έχω περάσει στη σχολεία και στους τρεις κλάδους. Απλά, οι τές που είμαι τώρα είναι στο ΓΕΕΘΑ, δύο, αν θυμάσαι, που έχουμε τους τρεις κλάδους από κάτω. Και ένα, τα πράγματα, κοιτούσαμε τον τρόπο που φιλάστηκαν τα μαθήματα και μας στείλαν τα σχέδια μαθημάτων. Απλά, έχουν διαφορά στο φορμάτ. Πάνω κάτω πρέπει να ξανά σχεδίσουν μαθήματα. Δεν είναι τέτοιο με αυτό που λες. Με τις τόλους, τις λακίες, αυτά, συνέχεια και τέτοια πράγματα. Κοιτάχνουν τι υποποιημένα. Γιατί μου λέει, παλιά ήτανε, ατομικά. Δηλαδή, δεν επιτρεπότανε τότε, εκείνες τις εκατοίες, να πάρεις το σχέδιο μαθήματος κάποιου άλλου νου και το χρησιμοποιείς. Γιατί καμάστα κάτι σχεδόν θα μου συγκρίνει υπογραφή του δάσκου μου. Καλά, παλιά ήτανε, κάνανε διάφορα. Τώρα, εμείς, σαν ολοκορεία, αυτό που κάνουμε είναι ότι βγάζεις το σχέδιο μαθήματος και πάνω σε αυτό πατάνε... Καλέ, θέλεις μου να ακολουθήσεις αυτό. Άρα είναι τίποτα που υπημένομαι. Τάξει, μπορείς και να παρακλίνεις, αλλά σου δίνει μια βάση. Μπορείς να παρακλίνεις, δηλαδή, μπορείς να πεις αυτό το σχέδιο μαθήματος. Άρα θα προσθέσω αυτά ή θα αλλάξω δύο αυτά, και τα λοιπά, ή θα το κάνεις επίσημα. Αυτά ή... Ποτέ δεν μας τα ζητάνε τώρα πως θα τα κάνουν επίσημα, το σχέδιο μαθήματος. Δεν θα παρακλώσουμε το σχέδιο μαθήματος με επίσημα. Α, έχει το επίσημα. Έχει το επίσημα. Σχέδιο μαθήματος για όλα. Εσύ θα σου πω, εμείς τώρα κοιτάσαμε την εκπαίδευση που κάνουμε για αυτοί που επισκεπάζουνε αεροπλάδια και τέτοια. Γιατί εμείς τώρα θα τους επιβάλλουμε να εισάγουνε κάποιες συγκεκριμένες μαθήματα μας. Οπότε πήραμε όλα τα σχέδια να θυμάζουμε όλη τη διδακτική δομή, όπως ήτανε, και κάνουμε τα μαθήματα τέτοια να δούμε τι λείπει. Κάνουμε το different, το deltas, το gap analysis, επίσημα. Και, εντάξει, απλά θα σου λέω τη μορφή που είχε ο καθένας. Δηλαδή, εμείς όλοι βγάζουμε τα διδακτικά συστήματα που εκεί ξεκινάει όλο το μάθημα. Σου λέω, θα σου πω ότι είναι ένα διδακτικό σύστημα για να μάθουμε εδώ τα παιδιά ανάλυση. Τι πρέπει να περιλαμβάνει όλα τα κομμάτια που πρέπει να μάθουνε. Δηλαδή, τι πρέπει όλα ένα-ένα, και μετά πώς θα είναι το μημένο κάθε μάθημα πάνω κάτω για να μάθεις αυτά τα πράγματα που πρέπει να μάθεις. Αλλά, ας πούμε, γράφουνε και τα μέσα τείχη, δηλαδή, αν θα είναι με χειρίδιο, αν θα είναι με παρουσίαση, αν θα είναι σε πίνα, αν θα είναι... Σου γράφει τα μέσα, αλλά χοντρικά. Δηλαδή, σου λέει, αν χρησιμοποιείς αυτό το χειρίδιο, μπορείς να κάνεις παρουσίαση, μπορείς να κάνεις έτσι. Και δε σημαίνει τίποτα, είναι να πιάσεις το περιεχόμενο, να πιάσεις αυτό το περιεχόμενο. Ναι, να πιάσεις αυτό το περιεχόμενο. Δηλαδή, πρέπει να τους κάνεις αυτά που έχεις μέσα στο δεκαετικό σύστημα. Αλλά τα μέσα, τα λεπτά, η διάρκεια της κάθε χρόνος και τα λοιπά... Ε, τάξει, οι διάρκειες πάλι αντικοποιημένες, όπως και εδώ, είναι 45 λεπτά, κανονικά, με ένα τέταρτο διάλειμμα για την επόμενη ώρα, γιατί την υποτήθηκαν πολεμισμένο χρόνια τώρα από τις 45 λεπτά διάρκειες προς εκείνο το χειριστό. Και όταν θα κάτσες από εδώ, θα δεις ότι πετάς 45 λεπτά, αρχίζω να χειχάσω το 20. Και είναι πολύ δύσκολο να κρατήσεις από εκεί πέρα το τέτοιο. Αλλά, εννοώ στο επίπεδο του στιν, ότι τόσα λεπτά... Ξέρω εγώ, είναι τόσα λεπτά η επίδεξη, τόσα λεπτά ο έλεγχος, ξέρω, έχει και τέτοιο... Εντάξει, σε μάθει το που ζητάς στο σχολείο. Όχι. Μπορεί κανονικά... Άμα θες να είσαι σωστός στην εφαρμογή, πρέπει να το κάνεις. Ξέρω ότι κάτι. Γιατί μου λέει ότι παλαιά, παλιά, τότε, ήταν έτσι και έρχονταν και επιθεωρητής και έλεγε... Κοιτούσες το σχέδιο μαθήματος και λέω, βάζω το σχέδιο του μαθήματος και λέω... Σε αυτό τώρα το στάδιο του νέου, του σχέδιου του μαθήματος... Έχετε τελειώσει την παρουσία σας. Ναι, εντάξει, που βλέπω. Είστε, έχετε τελειώσει και εδώ, και δεν ξέρω εγώ και την επίδεξη, την πρακτική. Έχουν μαθήματος, τους λέει, δεν ξέρουν, απέτυχε, ξέρω, το μάθημα. Δηλαδή, είχαν και τέτοια με ποιος επιθεωρητές. Απέτυχε, δεν ξέρω τι σας ρωτήθηκαν. Ήταν πιο flexible. Δηλαδή, έβαινε μέσα και έλεγες, τι έχεις κάνει με αυτό. Γιατί, δεν ξέρω, εμείς έχουμε αναγνωρίσει το κομμάτι του Flexible. Δηλαδή, λέγεις ότι είμαστε όπου δεν τραβάει μάθημα. Πρέπει να κάνουμε 10 σκήσεις πάνω στη εμποχικότητα. Δεν μπορώ, δηλαδή, να είμαι... Θέλω να κάνω τρία μαθήματα εμποχικότητα. Δεν μπορώ να κάνω moving average. Θα το ξαναλύτω μέχρι το μάθημα. Εκεί μέσα, στο στράπησε μάθημα. Λέω, κορυά, είχες το Flexible. Δηλαδή, μπορείς να το τραβήξεις το μάθημα. Πας και μια εβδομάδα παραπίσω. Δεν σε γνιάζει. Εδώ πέρα, είναι λίγο πιο... Γενικά, θα μου πεις, έχεις 13 μαθήματα. Πέραν τα χωρές. Ναι, είναι στη διακριτική σου ευκαιρία να βάλεις και να βγεις τρία χωρή. Αλλά πώς θα βάλεις, να σου βάλω 20 μαθήματα. Είναι και λίγο δύο. Είναι και οι περιορισμοί που έχει κάθε οργανισμός. Για το πώς και τι. Πάντως, και θυμάμαι και... Είχε ότι, στην Κύπρο, έφτιαξες τίποτα. Δεν είχες χέρι για μαθήματα. Δηλαδή, έψαχνα ότι η κοιλησία είναι μαντός. Δεν είχες χέρι για μαθήματα. Κάναμε μάθημα, θα είχε ποιος είχε. Στο περιβάλλον, ότι ήξερα ο καθένας. Υπάρχει κάτι σημαντικό. Μάστον χειριδίου. Και τους λέει να τους κάνει και τόσα λεπτά. Εγώ σκέφτομαι το παιχνίδι. Δεν υπήρχε να κερδοποιήσει να δώσει κάποιο σχέδιο. Βέβαια, στον δικητήρας μου. Όχι, εγώ πάντως σου λέω. Δεν ξέρω πώς το πάει. Σας το πάει μόνο ειλικρινής. Πρώτη φορά δεν το ξαναγάλει. Κάποια πράγματα είναι εφαρμόσεις. Γιατί χρειάζονται στην ανάλυση που κάνεις. Όταν πήρα το μαθήμα, πήρα τις σημειώσεις. Πήρα τα τυπικό περιεχόμενο που πρέπει να έχω. Σκέφτο, πρέπει να μάθω με αυτό. Να κάνω με αυτό, να κάνω με αυτό. Πώς θα τα χωρίσεις τα μαθήματα. Δηλαδή έχω σπίτι με ένα μπούσιλλα. Πόσα πάνε τα μαθήματα. Και πόσα να τρέξω. Και σε αυτό τώρα, στο που κάνουμε, συναίκνει αυτό. Αυτή είναι η καρδιά σου φυλακή. Από τον... ο οποίος ήταν ο τελικός άντζερ. Πέρασε το κλαισί του Μιτσόβελ. Από τον Μαμίν. Κύριε Στουρζόβου. Μαλισφόρτου. Για να φτιάξει ένα εξελακτικό κλαισί. Είχε χωρίσει τα... με ένα είδη φουσιστής με μεταφορούς. Και υπολόγηση έβαζε μέσα. Μέσα στην παιδιακοπαικοχικότητα, στους τυπούς. Άμα μπραντ και άμα επίπεδο του μπραντ. Δηλαδή... τα φλάξη του Τσάμπλ. Τα μήτρες του Τσάμπλ. Θυμάμαι τότε ότι τα κοιτούσα αυτά. Δηλαδή έβλεπα, δεν είχε κανέναν σχέση... με τις προβλήματα του κάποιου. Και ουσιαστικά... και πώς πάει. Λέει... πρώτο έτος... από το δεύτερο έτος... να το προσαρμόζω λίγο... να προσαρμόζω τους τύπους. Και με κάποιους τελεστές... και εγώ έβαζα κάποια κομμάτια... εμπειρικούς... που έτσι ξέρει την εμπειρία... που πλέον με την είχε συμβεί. Λέει και αυτή είναι πολύ ενέση. Αλλά είναι πολύ ατζάστημα. Ατζάστημα το ατζάστημα. Να το καταλάβεις. Κοίτα να είμαστε δικαιαυτά. Δεν βλέπεις από άλλο. Αλλά είναι πολύ ατζάστημα. Αλλά είναι πολύ ατζάστημα. Δηλαδή ξέρει να μπορώ... να πω ότι είχα κάποια κομμάτια. Αλλιώς θα κάνεις ό,τι έκανε κι αυτός. Θα έχεις ειδικά την εμπειρία... για να μπορείς να την εφαρμόσεις. Θα περάσουμε να κάνεις... να έχεις ειδικής χρόνια. Να κάνεις το ίδιο πράγμα. Θα περάσουμε να ξεκίνησουμε... ότι πρέπει να έχεις δέκα. Στο πρωί όταν... να μην έχεις δέκα. Εντάξει. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Ευχαριστώ. Λοιπόν, μου έκανες φανταστική εισακουγή. Καλή τελευταία ήταν. Ήρθες στη σωστή ημερομηνία. Α, στους διαγυναίκες. Τέλεια, ωραία. Λοιπόν, το προφαράζει για εργασία στο μάθημα. Και σου προτείνω να το προχωρήσεις διπλωματική. Το σχεσόμιο κι αυτό, δεν ξέρεις. Αλήθεια. Υπάρχει καταρχή τίτλο εργασίας ένας οδικός χάρτης για την διαχείριση των δοθατωμένων του δημοσίου τομέα. Και εξελίσσεται άνετα σε πτυχιακή, μπορεί και παραπάνω. Αλλά σε πτυχιακή εξελίσσεται άνετα. Εντάξει. Οπότε μετά από μια τέτοια εξαιρετική εισακουγή, πάμε κατευθείαν σε αυτό που όλοι καταλάβατε να το πούμε. Θα ήθελα να το ξέρει. Υπάρχει κάποιο δείχτης που επηρεάζει, που φέρνει και στην ανάπτυξη του κράτους, το πόσο έχει γίνει αυτή η μεταφορά σε έναν ενιαίο σύστημα. Καταρχή, δεν είναι απαραίτητο να είναι σε έναν ενιαίο σύστημα. Όχι. Κάποιες βασικές αρχές πρέπει να τηρούνται, όπως για παράδειγμα το ένα ρεδομένο σε μια τηγή. Και αυτό είναι εκμεταλλεύσιμο και χρησιμοποιήσιμο από όλες αυτές τις εφαρμογές. Τώρα, ένας δείχτης μόνο δεν είναι εύκολο να υπάρξει. Αν επηρεάζει την δίκτυη ανάπτυξης ενός κράτου, έπηγε η Microsoft, αν έχει στα λάσεις του ρογόρου, φαίνονται σε κάποιους δείχτες, πλέον όταν το κάποιος μιλάει συχνά πειρατικά Windows, φαίνονται σε κάποιους δείχτες της... Θα μπορούσαν να υπάρξουν, ναι. Το τέσι δεν το λέει. Δεν το ξέρω. Σίγουρα θα υπάρχει κάποια κατηγορία που υπάρχει αυτός το τέσι. Το τέσι πρέπει να υπάρχει. Το τέσι είναι μια σειρά από, το ξέρεις, μια σειρά από δείχτες που δείχνουν την ψηφιακή οραιμότητα, ενός οργανισμού και ενός κράτους. Οπότε, μπορεί, δεν θέλω να πέξω να σας πω, ότι έχει έμεσο αντίκτυπο και στην ταχύτητα και στα λάθη και στο πόσο αποτελεσματικές είναι τα business processes που έχουν, απολύτως. Απολύτως. Και γι' αυτό πολλές φορές ακριβώς επειδή η ποιότητα των δεδομένων δεν είναι απαραίτητη, δεν είναι ενδεδειμένη, γι' αυτό υπάρχουν πολίτες οι οποίοι σου λέει, εγώ δεν πήρα ποτέ ποιότητα, γιατί εξεδέθηκα. Με θέμα ποιότητας δεδομένων. Ή περιερίζουν πάρα πολύ την πηγή από την οποία τραβάει δεδομένα, μόνο από τη φορολογική δήλωση. Δεν είναι ακριβώς έτσι. Δεν είναι ακριβώς έτσι. Γιατί ακόμα και στη φορολογική δήλωση, στο πόσα παιδιά έχεις είναι καταδήλωση. Μπορούμε να παραδηλώσουμε ότι έχεις τρία παιδιά, δεν το δουλεύεις θα μπορείς κανένας. Μπορεί να βρεθεί κάπως κάπου, να κατατύχνει. Καλύτερα δεν το κάνετε, αλλά... Το κομμάτι αυτό που σας είπα τώρα δεν είναι τυχαίο. Δεν το έχουν. Κάποιοι άλλοι τα έχουν πολύ καλά. Ας πούμε το κομμάτι που έχει σχέση με τους μισθούς όπου οτιλώνονται από τα εργοδότη και τις αποπληκτές στις φορέσεις, όπου το έχουν καλά. Αλλά τι υπάρχουν, κάποια άλλα κομμάτια τα οποία δεν είναι καλά. Σιγά, σιγά, σιγά. Κάποια στιγμή θα γίνει. Διακυβέρνηση τεχνολογικών πόρων. Έτσι και αλλιώς το μάθημα όπως έχουμε δει, όλη η ουσία του μαθήματος είναι η διακυβέρνηση τεχνολογικών πόρων. Σήμερα θα αλλάξω. Σήμερα θα παίζω μπαλάκου. Οπότε ένα σημαντικό κομμάτι είναι η διακυβέρνηση τεχνολογικών πόρων. Γιατί ένα σημαντικός τεχνολογικός πόρος είναι τα δεδομένα. Στο μέρος η διακυβέρνηση τεχνολογικών πόρων είναι πάρα πολύ σημαντικό. Για να το καταλάβουμε καλύτερα θέλουμε κάποια ερωτήματα. Τον οποίο η απάντηση δεν είναι προφανής, αλλά η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα μας οδηγεί να καταλάβουμε γιατί χρειάζεται διακυβέρνηση. Δηλαδή ένα σύστημα κανόνων πάνω στις διαδικασίες με τις οποίες διαχειριζόμαστε τα δεδομένα. Ερώτηση. Μπαίνεις επομένως σε ένα οργανισμό, είτε είναι όλο το δημόσιο, είτε είναι συνειδημένος οργανισμός, είτε συνειδημένη επιχείρηση, ό,τι είναι, και αρχίζεις και ρωτάς αυτά τα πράγματα. Για να δω πώς τα επαντήσεις πρέπει να τα καταλαβαίνεις, αν είναι σε καλό επίπεδο η διακυβέρνηση των δεδομένων, ή όχι, υπάρχουν ορισμοί για τα δεδομένα. Τι σημαίνει η οντότητα φοιτητής, τι σημαίνει η οντότητα φοιτητής, σε ένα πιο πολυερκό σύστημα από την επιστημία. Κάποιος ιδανείο, ο οποίος σπουδάζευε το 1950, δεν μπήρε ποτέ επιχείρηση. Είναι μέσα ή έξω. Επίσημα δεν το έχουμε διαγράψει ποτέ. Αυτό όμως παίζει ρόλο, όταν βγάζεις στατιστικά. Λίγο ακριά το παράδειγμα, είναι και να καταγράφουμε τι σημαίνει ορίζω δεδομένα. Τα δεδομένα ορίζονται σε κάποιους άξομες, έχουν διαστάσεις τα δεδομένα. Θα δούμε σε λίγο. Και όταν λες ότι έχω well-defined data, σημαίνει ότι κάθε έννοια, ξέρετε αν διαγραμμένοι, κάθε entity εκεί, το έχεις ορίσει πλήρως σε όλες τις διαστάσεις. Η απάντηση είναι συνήθως όχι. Έχω ένα περιγραφικό ορισμό και εντάξει. Ζούμε με αυτό. Δεν είναι ακριβώς έτσι όμως. Χρειαζόμαστε ορισμούς για τα δεδομένα. Κάθε δεδομένο πρέπει να ορίζεται με κάποιο τρόπο. Η ορισμή αυτή είναι μοναδική. Δηλαδή, τον ίδιο ορισμό χρησιμοποιεί και η Βρυτανία, και η Γραμματεία Κοινωνίας Πυροκορικής, και Οικονομικές Υπηρεσίες, όλοι έχουν τον ίδιο ορισμό για ένα entity. Μπορεί και ναι, μπορεί και όχι μια απάντηση. Είναι κοινά συμφωνημένη και αποδεικτή σε όλο το έβρος του οργανισμού. Είναι προσβάσιμη η ορισμή αυτής σε όλους. Δηλαδή, αυτό είναι μία άλλη κομμάτι του Πανεπιστημίου. Να φτιάξει μια εφαρμογή. Μπορεί κάπου να βρει τι σημαίνει φιλητής. Και θέλει, ας πούμε, εννοεί τους φιλητές, οι οποίοι είναι μέσα στην περίοδο του χρόνου σπουδών. Ας πούμε τέσσερ χρόνια για το προπτυχιακό. Βγάζει ένα επίδομα το κράτος και λέει, όσοι είστε μέσα στην περίοδο σπουδών, θα πάρετε και ένα επίδομα που να αφορά καινούργια στιλό. Δεν έχει σημασία κάτι. Μπορεί κάποιος ο οποίος θα φτιάξει την εφαρμογή να πάει να βρει, εάν μπορεί να χρησιμοποιήσει το entity φιλητής που υπάρχει στον πληροφοριακό σύστημα, δεν θα εφαρμόσει κι άλλα φίλτρα εκεί πάνω για να είναι σίγουρος ότι είναι μέσα στα τέσσερα χρόνια σπουδών ή βγαίνει απ' έξω. Αυτά είναι πολύ σημαντικά πράγματα και ειδικά στο δημόσιο, όπως μας είπε και η Φωτινή, το δημόσιο τι κάνει, μια κυβέρνηση τι κάνει βασικά. Παίρνει πολιτικές αποφάσεις οι οποίες που καταλήγουν. Συνήθως στο να ασκούνε κάποια μέτρα με τα οποία εφαρμόζεται το όραμα της πολιτικής. Θέλει λοιπόν φέτος να ενισχύσει τους φιλτές οι οποίοι θέλουν να αγοράζουν και άλλου για τσάντα. Αλλά λέει το Υπουργείο Παιδείας αυτοί όμως που δεν έχουν περάσει το ελάχιστο όριο των χρόνων σπουδών όσοι είναι μέσα στα τέσσερα χρόνια. Δεν θέλω αυτόν που είναι 5, 6, 7, 8. Εγώ που θα γράψω την εφαρμογή και θα τραβήξω τον data λέω βέβαια εύκολο τραβάτη βάση στους φιλτές. Να τι, τι σημαίνει φιλτητής. Που μπορώ να βρω τον ορισμό αυτόν, μπορώ να το βρω κάπου. Αν μιλάμε με όρους σχεσιακής βάσης δεδομένων συμήθως τι έχουμε σε μια σχεσιακή βάση δεδομένα. Είναι στα εμπορικά πακέτα το σχεσιακό βάσιο. Έχουμε ένα data dictionary, δεν έχουμε ένα λεξικό δεδομένο. Που λέει ότι ορίζει φιλτητής αυτός που έχει όνομα επώνυμο, μέγεθος τόσο, κτλ κτλ. Είναι παρκές αυτό, αυτός είναι ο τεχνικός ορισμός του entity. Ο τεχνικός ορισμός του entity που λέει πρέπει να έχω οπωσδήποτε όνομα, πρέπει να έχω οπωσδήποτε όνειμο, πρέπει να έχω οπωσδήποτε ημερομηνία γέννηση και αυτό το φορμάτι. Αρκεί ή όχι. Γιατί αν σου πει φέρε μου αυτούς τους φιλτές για να πάρουμε όλους δύο λετσάντα δώρα από το υπουργείο παιδείας, δεν ξέρεις αν αυτός πότε γράφτηκε φιλτής και πότε δεν γράφτηκε. Πρέπει να έχεις και κάποια άλλη πληροφορία και πρέπει οπωσδήποτε να ξέρεις αν είναι προσβάσιμος ο ορισμός του δεδομένου. Υπάρχει κάπου περιγραμμένος σε μερικούς οργανισμούς που είναι πολύ επιμελείς στο θέμα αυτό και έχουν διαδικασίες διότι θέλεις δεδομένου. Το data dictionary δεν είναι μόνο ένα πράγμα του τύπου δύο παιδεία string μέγεθος 36 χαρακτήρων κιά σας. Λέει ότι σε αυτό το entity καταγράφονται αυτοί οι οποίοι έχουν κάνει κανονική εγγραφή στη παραγωγή και διατιούν τη φιλική ιδιότητα ανεξατήτως αριθμού ετών. Μάλιστα όπλοι, ανεξατήτως αριθμού ετών. Πρέπει να βρω επομένως πότε γράφτηκε, αν είναι ακόμα και τα λοιπά. Πρέπει να το γράφει όμως ο ορισμός και πρέπει να βρω από αυτό το πρόβλημα. Είναι προσβάσιμος αυτός ο ορισμός του δεδομένου. Αλλιώς θα φτιάξω κάτι το οποίο στο περίπου θα είναι το reporting. Ειδικά στο δημόσιο είναι μεγάλο πρόβλημα όταν σου δίνουν ένα report και σου λένε αυτοί είναι τόσοι. Ποιο ορισμό. Μέχρι και αντιπαράθεση στη μουλή γίνεται για την ποιότητα των δεδομένων όταν υπάρχει ένα report έτσι, γιατί είναι πολύ σημαντικό. Άλλο να είναι 5, άλλο να είναι 50, άλλο να είναι 500. Ωραία. Δεύτερη ερώτημα. Παρέχονται εύκολη και αποτελεσματική τρώτη πρόσβαση στις πηγές των δεδομένων ώστε οι σχετικές πληροφορίες να είναι καταμενιτές, άμεσα, αξιοποιήσιμες και επαναχρησιμοποιήσιμες. Αντιμετωπίζουν ότι τα δεδομένα βοηθάσεις στο βαθμό χρησιμότητας τους για την επικοινωνιακή τουργία αντιμετωπίζονται σε διαφορετικού επίπεδο τόσο που βγάζεις τα εργαλεία όσο που βγάζεις διαπρασίον. Τα δεδομένα δεν έχουν όλα την ίδια αξία. Υπάρχουν κάποια δεδομένα που είναι τρομερά σπάνια. Και τα έχουμε να κάνουμε Υπάρχουν όμως και δεδομένα που είναι πάρα πολύ προηγούμενα για να εκπληγήσει καλά το ίδιμα. Η χρησιμότητα αυτή είναι η ιδιαία με την αντιμετώπιση που έχει το διαλάψει γι' αυτά το πλαίσιο πολιτικών επικρισιακής συνέχειας. Αυτό δεν το έχουμε κάνει ακόμα, το πλήσιο στου αλληλουϊκή επικρισιακής συνέχεια. Αλλά η επικρισιακή συνέχεια που προσπατάζεστε είναι για διαδικασίες και η πολιτική που έχει ένας οργανισμός για να ανακάψει σε περίπτωση οποιασδήποτε καταστροφής ή διαποπής των λειτουργιών. Αν λοιπόν συμβεί κάτι σε ένα οργανισμό πληγμηρήσει, φωτιά, σεισμός, χάκρες, οτιδήποτε κακό του συμβεί ενός οργανισμού τι θέλει να κάνει, καταρχήν επιβιώσει. Για να επιβιώσει ένας οργανισμός προσπαθεί να ανακάψει στις βασικότερες της λειτουργίες του, δεν μας νοιάζει τώρα. Εάν στο παρεμπιστήμιο, ας πούμε, δεν μπορείς να πάρεις μία πληροφορία που είναι ποιος είναι ο μέσος όρους του μαθμόν σου, μας νοιάζει όμως ότι να υπάρχουν δύο παραγκαστήματα, να γίνεται μάθημα. Είναι κρίσιμη η λειτουργία για ένα παρεμπιστήμιο να μπορεί να κάνει μάθημα, έτσι δεν είναι. Το να μην μπορεί να σου πει ποιος είναι ο μέσος όρους του μαθμόν σου μέχρι τώρα, εντάξει, ok, μπορεί να σου πει και κάποια άλλη φορά, αργότερα. Άρα υπάρχουν κρίσιμες για τη λειτουργία ενός οργανισμού, επιχειρησιακές διαγρασίες, business processes και λιγότερο κρίσιμες. Για τις κρίσιμες αυτές που δεν ζούμε χωρίς αυτές, γιατί αλλιώς σταματάει τελείως η λειτουργία ενός οργανισμού, πρέπει και τα δεδομένα που χρειάζονται, δηλαδή μια αργαλακτοδιομηχανία, ας πούμε, για παράδειγμα, έτσι, δεν είναι κρίσιμο το να μην έχει πρόσβαση στα δεδομένα του marketing, των πελατών της για δύο εβδομάδες. Είναι κρίσιμο, όμως, να έχει πρόσβαση στο πόσο γιορτάκια παραγγέθηκαν, γιατί αλλιώς δεν θα ξέρει τι να κάνει στην παραγωγή της. Και το εργοστάσιο θα κάλεται. Και αν κάθε το εργοστάσιο και δεν βγάλει γιορτάκια, θα μείνει πίσω στην αγορά, έτσι, θα μείνει πίσω σε κολλήσεις και στην πραγματική λειτουργία της. Επομένως, το κρίσιμο στοιχείο για μια εταιρεία που παράγει γανακτοκομικά προϊόντα και οποιαδήποτε τέτοια αντίστοιχη παραγωγική διαδικασία, το κρίσιμο είναι τι? Να ξέρω τις παραγγελίες που έχω για αύριο, για να ξέρω τι θα παράξω από έξω το βράδυ. Επομένως, τα δεδομένα έχουν και ένα βαθμό κρισιμότητας. Δεν είναι όλα τα δεδομένα τα ίδια. Και τα πιο κρίσιμα δεδομένα είναι αυτά τα οποία πρέπει να τα προσέχω περισσότερο, να τα περιφρουδώ περισσότερο, είναι πιο σημαντικά η λειτουργία του οργανισμού, πρέπει να είναι πάντα επικαιροποιημένα, κτλ. Θέλουν περισσότερη ιστοργική φροντίδα τα δεδομένα με βάση του βαθμού κρισιμότητάς τους. Δεν μπορώ να τα αντιμετωπίζω όλα με τον ίδιο τρόπο. Άλλα ερωτήματα. Είναι αποτελεσματική η τρόπη διανομής και ταλεγίσης των δεδομένων. Έχουν καταγραφεί οι διαδρομές των δεδομένων μέσα στον οργανισμό. Υπάρχουν σημεία μέσα στον οργανισμό τα οποία είναι μέρος κάτις διαδικασίας τα οποία παράγονται δεδομένα. Και υπάρχουν και άλλες διαδικασίες που καταναλώνουν αυτά τα δεδομένα. Σημείς του διαδικασίας reporting. Αυτές καταναλώνουν μόνο. Δεν παράγονται δεδομένα. Καταναλώνουν. Παίρνουν δεδομένα από αλλού και τα βγάζουν σε μια μορφή τέτοια που να έχει ένα νόημα για αυτόν που το διαβάζει. Έτσι, λοιπόν, οι δεδομένα παράγονται σαν σημεία pollution. Γιατί? Γιατί αν και το πελάτης παραγγέλλει κάτι για τα στοιχεία του παράγονται δεδομένα εκεί στο σημείο αυτό. Έτσι. Πληρώνει ή πληρώνει με δόση, πληρώνει χωρις δόση και παράγονται δεδομένα. Το οποίο είναι απαραίτητα έχει για την παραγωγή και για αυτούς που παραγγέλλει με τις πρόθεσες ή τις προστατήσεις. Ωραία. Τα δεδομένα αυτά ταξιδεύουμε σίγουρα. Ταξιδεύουμε καταρχήν σε άλλα κομμάτια του οργανισμού για να κάνουν και άλλη την δουλειά τους. Ο άλλος για να κάνει πάλι σε αυτά μια δουλειά λογιστή. Ο άλλος για να κάνει μια δουλειά προμήθειας προς τους προμηδευτές της εταιρείας. Ο άλλος για να κάνει μια άλλη δουλειά που λέγεται marketing. Δηλαδή, να προβλέψει, ας πούμε, στο Black Friday τι θα γίνει. Να αντιμετωπίσουμε ασυστήματα ή όχι. Με βάση το πώς πήγαμε πέρσι στο Black Friday, αλλά από πέρσι μέχρι σήμερα σε τι έχουμε αύξει. Στο pollution, μία στο pollution. Έχουμε κάνει και μια διαθλήμιση για τα προϊόντα μας. Άρα βγάζει εκεί ο μαρκετίστας, με την βοήθεια του Data Scientist, βγάζει ένα μοντέλο που λέει, ναι, σε αυτό περιμένουμε 200% αύξηση της ζήτησης, σε αυτό 50%, σε αυτό 30%. Άρα ταξιδεύουν τα δεδομένα μέσα στον οργανισμό και φτάνουν σε διάφορα κομμάτια του οργανισμού που ο καθένας βλέπει τα δεδομένα με ένα άλλο μάτι. Ο μαρκετίστας για τη δική του δουλειά, ο λογιστής για τη δική του δουλειά, ο προμήθεια για τη δική του δουλειά. Ταξιδεύουν τα δεδομένα. Ξέρουμε πού πάνε τα δεδομένα μας, δηλαδή, αν σε κάποια δεδομένα αποφασίσουμε να αλλάξουμε τη μορφή. Θα ήθελα να την αλλάξουμε όλη τη δουλειά τους ή όχι. Να το ξέρουμε, γιατί αν πρέπει να αλλάξουμε κάτι και δεν ξέρουμε ποιος αξιοποιεί τα δεδομένα κατά μήκος μιας διαργασίας, τότε σίγουρα θα χτυπήσει κάπου. Ήτε του αλληλούι εφαρμογή δεν θα μπορέσει να το διαβάσει, είτε ακόμα κι αν μπορέσει να το διαβάσει δεν θα είναι σίγουρος για αυτό που βλέπει. Επομένως πρέπει να ξέρουμε τις διαδρομές των δεδομένων μέσα στον οργανισμό. Και επειδή είπαμε στα νομοκρανιστικά ζητήματα και τα θέματα προσωπικών δεδομένων, ο GDPR, ο Γενικός Ψιπανισμός των προσωπικών δεδομένων, απαιτεί να ξέρεις τα προσωπικά δεδομένα που ταξιδεύουν μέσα στον οργανισμό, ποιος έχει πρόσβαση σε αυτά και γιατί. Αν δεν ξέρεις ποιος έχει πρόσβαση σε αυτά, δεν μπορεί να μην ξέρεις ποιος έχει πρόσβαση σε αυτά. Δηλαδή μου λέει, ας πούμε, έχει πρόσβαση η Κατερίνα. Και τι έχει πρόσβαση η Κατερίνα, δεν ξέρω, πως δεν ξέρεις. Έπρεπε να με βάσει το job profile που έχει, δηλαδή, την περιγραφή της θέσεως εργασίας, έπρεπε να βλέπει το πότε γεννήθηκα ή όχι. Αν πρέπει να το βλέπει γιατί είναι μέρος του διδέσεκα, να κάνει και το βλέπει. Αν δεν έβρεπε γιατί το βλέπει. Η απάντηση είναι δυτή, ή γιατί δεν έχουμε φίλτρο προστασίας, για να λέμε αυτό το job description, χει, δεν βλέπει αυτή την πληροφορία, είτε γιατί δεν ξέρουμε πως ταξιδεύει η δηροφορία μας στον οργανισμό και επομένως δεν μπορούμε να την προστατέψουμε. Είναι ανοιχτή σε όλους. Φάου. Άρα πρέπει να ξέρουμε, λοιπόν, τις διαδρομές των δεδομένων μας στον οργανισμό. Υπάρχουν δεδομένες των οποίων η ποιότητα δεν έχει πιστοποιητή εις ουτερικά στον οργανισμό. Ποιότητα των δεδομένων είναι μεγάλη κουβέτα. Τι είναι ποιότητα των δεδομένων, είναι πολύ μεγάλη κουβέτα. Λίγο θα ακουμπήσουμε το θέμα αυτό σήμερα. Αυτό που θα ορίσουμε ως ποιότητα, τελ. κάτι πρέπει να ορίσουμε ως ποιότητα των δεδομένων, αυτό που ορίσουμε ως ότι data entry, ότι input κάνει οποιοσδήποτε, θεωρείται ok, ο άλλος κάνει data entry εκεί πέρα για να ξεπερδεύει, να περάσει το πεδίο ώρα και εμείς θα μπορούμε να φύγουμε από κάτι άλλο. Ότι παίρνεις, το θεωρείς αξιόπιστο δεδομένο. Είναι πια κοιτήρια το θεωρείς αξιόπιστο. Είναι επαθιές αυτό το validation που κάνεις, το τεχνικό, ότι είναι αρνητική, είναι αυτό. Όπου μπορείς, σώζεις, βάζεις τα λεγόμενα regular expressions ή που βάζεις κάποια regular expressions και λες ότι αν έχει την πατέντα 2 ψηφία, 2 ψηφία, 20 και άλλα 2 ψηφία, εντάξει, μάλλον είναι η ημερομηνία, μέσα πέφτουμε σε ένα μεγάλο. Και αν είναι από το 1 στο 31, τελ. βάζεις ένα regular expression ή το σώζεις κάπως, δεν παίρνεις την τελείως σκουπίδι πράμα στην ημερομηνία και να είναι κάτι άσχετο. Σου είναι αρκετό αυτό το regular expression προγραμματιστικά, σου είναι αρκετό για όλες τις πληροφορίες ή όχι. Δεν σου είναι πάντα. Τις περισσότερες φορές είναι απλά για να σε σώζει από τα πολύ χοντρα λόγια. Υπάρχουν και άλλα πράγματα που πρέπει να κάνεις για να ελέγχεις την ποιότητα της πληροφορίας. Δεν υπάρχουν γενικοί κανόνες για να κάνεις αυτοτελείωσης. Κάνε πολλά πράγματα να σκέφτεσαι, να σκέφτεσαι. Πάνω στα δεδομένα που έχω, έχω και άλλα δεδομένα τώρα. Αυτά πρέπει να μπορώ να ελέγξω έστω και δευτερογενός. Μπορεί να μην μπορώ πάντα να ελέγξω στην πηγή την ώρα που τσιμπάω το δεδομένο, την ώρα που το συλλαμβάνω. Μπορεί να μην μπορώ να ελέγξω την ποιότητά του. Θα μπορώ και σε δεύτερο χρόνο να ξαναλέξω την ποιότητά του, ώστε όταν τα δεδομένα αυτά τα θεωρώ όσο δυνατόν ποιοτικά και αξιόπιστα, ώστε να μπορώ να βγάζω πάνω από αυτά reports τα οποία να είναι και αυτά αξιόπιστα και ποιοτικά. Διαθέτει ο οργανισμός κατάλληλο και επαγγελματικό εξοπλισμό για να εφαρμόσει τις διαδικασίες που πρέπει να έχουν ένα πλαίσιο για κυβέρνηση δεδομένων. Το data governance framework είναι ένας πολύ σημαντικός, μια πολύ σημαντική πολιτική της διοικήσεις της πληροφορικής. Τα δεδομένα λοιπόν θεωρούμε ότι έχουν τέσσερις διαστάσεις. Η πρώτη διάσταση είναι η μορφή, η δεύτερη διάσταση είναι το περιεχόμενο, η τρίτη διάσταση είναι ο χρόνος και η τέταρτη διάσταση είναι τα μέτρα data, τα δεδομένα για τα δεδομένα. Πρώτη διάσταση, μορφή. Στην τι μορφή έχουμε τα δεδομένα, είναι απλό οικείμενο, είναι ήχος, είναι εικόνα, είναι social media πράγμα, είναι barcode, είναι RFID πληροφορίες. Η μορφή των δεδομένων με οδηγεί, πρώτον σε ό,τι τεχνολογίες χρειάζομαι, έχετε ακούσει την ένα data lake, λίμνη δεδομένων. Έχουμε data bases, ξέρετε τι είναι, data warehouses, αποθήκες δεδομένων, ξέρετε τι είναι, έτσι δεν είναι. Το data warehouse τι είναι, είναι μια ειδικής μορφής φάση δεδομένων που μου επιτρέπει να εξητάσω την πληροφορία σε όλες τις διάστασεις, σε όλες τις διάστασεις. Μια πληροφορία την ώρα που τη συλλαμβάνω έχει, δηλαδή, γίνεται μια πόληση. Έχουμε το προϊόν που πουλάμε. Σε τι τιμή το πουλάμε, αν έχει γίνει έκτοση, ποιος το αγοράζει, ποια χρονική στιγμή, η μέρα και η ώρα γίνεται η πόληση, αν πάνω, αν έχει εγγύηση την ώρα αυτή ή δεν έχει εγγύηση, πολλά πράγματα. Όλα αυτά τα πράγματα είναι οι διάστασεις της πληροφορίας που λέγεται πόληση εργαθούν. Αυτά τα δεδομένα της πόλησης είναι σε όλες αυτές τις διάστασεις. Ποιος, πότε, γιατί, το εκείνο και όσο περισσότερο θέλουμε να βγάλουμε ζουμία από τα δεδομένα, να τα χρησιμοποιήσουμε για big data ανάλυση, πρέπει τη στιγμή που συλλαμβάνουμε ένα δεδομένο, να έχουμε πολλή πληροφορία σε πολλές διαστάσεις, σε πολλούς άξομους. Σε μια παραδοσιακή βάση δεδομένη και ιδικά σχεσιακή, δεν είναι εύκολο να έχεις την ανάλυση των δεδομένων αυτός σε όλες τις διαστάσεις. Και πολύ δε περισσότερο όταν τη συνδυάζεις με μια άλλη πληροφορία. Δηλαδή, αυτός ο πελάτης αυτή τη χρονική στιγμή έκανε αυτή την πόληση, που έχει όλες αυτές τις πληροφορίες κρεμασμένες πάνω. Έκανα και μια άλλη αγορά και μια άλλη αγορά. Πριν από τρεις μέρες αγοράσα ένα άλλο προϊόν σχετικό και ένα άλλο προϊόν σχετικό. Μπορώ αυτά τα πράγματα να τα συνδυάσω και να βγάλω μία λογική. Αυτός ψωνίζει πάντα βράδυ, ψωνίζει μόνο από το website, ψωνίζει πράγματα που είναι μόνο φθηνά, μόνο ακριβά. Προσπαθώ να συνδυάσω όλα αυτά τα πράγματα και μάλιστα σε ένα βάθος χρόνου να συνδυάσω την πληροφορία για να βγάλω, ας πούμε, την καταλαβατική μου συμπεριφορά, για να βγάλω έναν πελάτης αυτός. Ένα άλλο παράδειγμα. Λέμε ότι φέτος θα κάνω ένα δώρο στους πελάτες που μου αφήνουν το μεγαλύτερο κέρδος. Ένας πελάτης μπορεί να κάνει δύο αγορές και να μωθήσει περισσότερο κέρδος από έναν πελάτη που κάνει δέκα αγορές, αλλά αγοράζει προϊόντα τα οποία για μένα είναι πάρα πολύ χαμηλό περιθώριο κέρδος. Αν είμαι περίπτερο, πουλάω εφημερίδες. Κάθε εφημερίδα που πουλάς παίρνει, ο εφημεριδοπότης παίρνει το μισό του ενός λεπτού, αν δεν κάνω λάθος. 0.01% δια 50%. Αυτό είναι το καθαρό του κέρδος. Τα τσιγάρια είναι πάρα πολλοί. Έχουν πολύ καλό περιθώριο κέρδους και για αυτό και για τον περιπτερού μου. Αν, λοιπόν, θέλει να μου κάνει δώρο την πρωτοχορνιά, θέλει να κάνει δώρο την πρωτοχορνιά σ' αυτός που είναι η καλή του πελάτης και το η καλή το ορίσει, όχι με βάση πόσο συχνά έχουν στο περίπτερο, αλλά αν αγοράζουν προϊόντα που του αφήνουν με μεγαλύτερο περιθώριο κέρδος, δεν θα πάρει αυτόν που παίρνει, δεν θα δώσει το δωράκι, το πρωτομυστικό του 2023 σ' αυτόν που αγοράζει πιο πολλές εφημερίδες, θα το δώσει αυτόν που αγοράζει πιο πολλά τσιγάρα και πιο πολλά, ξέρω, αναψυχτικά. Γιατί αυτά είναι που του αφήνουν μεγαλύτερο περιθώριο κέρδος σε σχέση με τσίγρας, καραμέλες, εφημερίδες περιοδικά και χαρτομάτιλα. Αυτό όμως, για να το ξέρεις, πρέπει να συνδυάσεις πληροφορία από την κοστολόγηση του προϊόντος. Ποιο προϊόνι μου αφήνει μεγαλύτερο περιθώριο κέρδος, παίρνω πληροφορία από εκεί. Παίρνω πληροφορία του πόσο συχνά ήρθε αυτός και τι αγοράζει, συνδυάζω πληροφορίες, τα ρίχνω σε ένα data warehouse που μπορεί να μου εξάγει ευκολότερα reporting σε πολλές διαστάσεις της πληροφορίας και συνδυάζοντας πολλά διαφορετικά χρονικά γεγονότα που έχουν συμβεί σε έναν μεγάλο αεροχρονικού διαστήμα του τελευταίου χρόνου. Αυτό δεν μπορεί να το κάνει καλά μια database, ενώ ένα data warehouse το κάνει πολύ καλά. Και η database είναι πολύ καλή για να συλλαβάνει πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο και να καταγράφει η πληροφορία πώς παράγεται εκείνη τη στιγμή. Αλλά το να το συνδυάσεις και με άλλα πράγματα για να παράγει κάτι άλλο σε πολλές διαστάσεις, αυτό είναι και παράλληλα ένα data warehouse. Λοιπόν, το data warehouse όμως και πάλι έχει τους εξίσεις περιορισμούς που πρέπει να έχει ομοειδούς μορφής πληροφορίες για να σου βγάλει αποτέλεσμα. Ενώ τώρα έχουμε πληροφορίες σε πολλές διαφορετικές μορφές. Μπορεί να έχουμε μια πληροφορία που να είναι μία ηχογραφημένη σε ομιλία με τον πελάτη στο call center. Μπορεί να έχω email που έχω εγκαταλάβει και chat που έχω κάνει με τον πελάτη. Γιατί τα call centers έχουν μετατραπεί σε contact centers. Κάνω και chat με τον πελάτη, online. Άρα και από εκεί μπορεί να βγάλω κάτι. Όταν λοιπόν έχουμε σε τέτοιου τύπου πολλαπλής μορφής πληροφορία και θέλουμε να βρούμε ο πελάτης μας πόσες φορές ήταν αντισαλεσθημένος και πόσες φορές ευχαριστημένος μέσα στον χρόνο, αλλά έχουμε όλα αυτά τα πράγματα μπορεί να έχει γράψει στη σημεία του Facebook της εταιρείας μας. Όταν μπήκε στη σημεία του Facebook να είπε είσαι απαράδεικτη, τρίτη φορά μου πες στο internet μέσα σε αξιόδεξι λίγους. Παράδειγμα, όλα αυτά τα πράγματα δεν μπορώ εύκολα να τα βαρέχω ασάντων τα χωρεχάω και τα ρίχνω σε μια νέα τεχνολογία που λέει data lake. Λίμνη δεδομένο στη λίμνη επειδή πολλοί άνθρωποι έχουν την κακή συνήθεια στη λίμνη να πετάνε μέσα ό,τι να είναι. Από εκεί μόνο σκέφτηκαν αυτοί που ασχολούνται με το να βρίσκουν καινούργιες ορολογίες για τις τεχνολογίες και σου λέει αφού πετάω μέσα ό,τι να είναι από ένα email, από μια οχιχογραφμένη συνομιλία, από ένα chat που έχω κάνει με τον πελάτη, από οτιδήποτε, από δεδομένα συναλλαγών και όλα αυτά τα πράγματα θέλω τελικά από όλα αυτά θέλω να βγάλω τελικά αν ο πελάτης αυτός είναι χαριστημένος ή δεν χαριστημένος μαζί μου ή αν μου έχει προσφέρει από όλα αυτά τα πράγματα, εγώ κέρδιζα κάτι από αυτόν. Μπορεί ο πελάτης αυτός να σε πρίζει, να σου στέλνει συνέχεια παράπονα, αλλά από αυτό τελικά να βγαίνει η ουσία και δεν μπορεί να κερδίζει η εταιρεία από αυτό. Γιατί είναι τρομερά γκρινιάρης, αλλά όταν γκρινιάζει έχει μαζέψει τη δημοφωρία, μου δίνει πολλά στοιχεία και εγώ βγάζω ένα τραμποτσούκι σε στιγματά μου και τελικά... |